Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/835 E. 2024/376 K.

T.C.

KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : / Esas

KARAR NO : /

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ : Av

Av.

DAVALI :

VEKİLLERİ : Av.

Av.

DAVA : Sigorta (Ziraat Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 18/02/2021

KARAR TARİHİ : 18/04/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 25/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Ziraat Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle;Mülkiyeti müvekkiline ait, TARSİM tarafından don hasar teminatlı poliçeli numaralı arazide Golden cinsi (TARSİM- ) parsel numaralı arazide , bahçelerde elma üretimi yaptığını, 22.04.2019-23.04.2019 tarihinde müvekkilinin bahçelerinin bulunduğu Yeşilhisar ilçesinin, Kovalı köyünde hava sıcaklığı o derecenin altına inmiş ve müvekkilinin bahçelerinde don olayı meydana geldiğini, Nisan ayının 3. haftasında elma ağaçlarının çiçeklenme döneminde meydana gelen don olayı ağaçlarda ki çiçekleri yaktığını meyveye dönüşecek çiçeklere zarar verdiğini, zararlan yönünden sigorta şirketine ihbar yapıldığını, hasarın sigorta kapsamında kalmasına karşın TARSİM tarafından haksız ve hukuksuz olarak hasar ödemesinin reddedildiğini, müvekkiline ait bahçelerin TARSİM tarım sigortası ile don olayına karşı sigortalandığını, yapılan delil tespiti davasında alınan bilirkişi raporlarında da zarar tarihinde ağaçların Nisan ayında çiçeklenme döneminde olduğunun tespit edildiğini ileri sürerek, meydana gelen maddi zararın hesaplanarak temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte karşı taraftan alınarak taraflarına ödenmesini, ... d.iş sayılı dosyasında yapılan yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraftan alınarak taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; Aktif husumet itirazlarının bulunduğunu, dava konusu ürünlerde don hasarının olmadığının delilleri ile sabit olduğunu, müvekkili kurumun hiçbir tazminat ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını, davacının davasını dayandırdığı Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesinin ... d.iş sayılı tek taraflı raporda hasar olduğu iddia edilen tarihten 7 ay sonra yapılan keşfe dayandığını, 7 ay sonra yapılan incelemeyle don hasarının tespit edilmesinin mümkün olmadığını, don tespitinin en fazla 10-15 gün içinde yapılabildiğini ileri sürerek, haksız davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE:

Dava, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında meydana gelen don olayı nedeniyle ürünü zarar gören davacı üreticinin Poliçesine dayalı tarım sigortaları havuzunun işletilmesini üstlenen davalı tazminat istemine ilişkindir.

Kayseri 7. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 07/07/2023 tarih, Esas, Karar sayılı görevsizlik kararı ile dosya mahkememize gelerek yukarıda esas sırasına kaydı yapılmış ve yargılamaya bu esas üzerinden devam olunmuştur.

Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin Talimat sayılı dosyasında alınan 28/02/2022 tarihli fen bilirkişi raporunda özetle; ''Kovalı Mahallesi 2636 nolu parselin 61909,00m2 genişliğinde tarla vasfı ile kayıtlı olduğu, zeminde taşınmazın üzerinde elma ağaçlarının bulunduğu ve elma bahçesi olarak kullanıldığının tespit edildiği'' yönünde rapor tanzim ettiği görülmüştür.

Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin / Talimat sayılı dosyasında alınan 22/04/2022 tarihli ziraat bilirkişi raporunda özetle; ''dava konusu elma ağaçlarında belirtilen verim düşüklüğünün don sebebiyle gerçekleştiğinin müşahede edildiğini, 2019 yılında meydana gelen don olayından sonra söz konusu ağaçlardaki verim miktarının tespit edilemediği için hesaplama yapılamadığını, oluşan zararın tespitinde zirai bilirkişi 01/11/2019 tarihinde yerinde tespit ettiği, ağaçlardaki elma verimini, miktarını bizatihi gören ve tespit eden ve tespit sonucunda hazırlamış olduğu raporun dikkate alınmasının daha uygun olacağı'' yönünde rapor tanzim ettiği görülmüştür.

Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 221/ Talimat sayılı dosyasında alınan 05/05/2022 tarihli tarım sigortaları bilirkişi raporunda özetle; Düşük sıcaklık nedeniyle sıvının katı hale dönüşmesi olayının dom olayı olarak nitelendirildiği, Zirai Don Sınıflandırmasının: Hafif don; O *C ile -2.2 *C , Orta kuvvette don -2.2 *C ila 4.4 *C, Kuvvetli don -4.4 *Ç den daha düşük şeklinde olduğu, Genellikle Elma çiçek ve küçük meyvelerinin hafif denlardan etkilenmediği ve Zarar Eşiğinin -2.2 *C olarak belirlendiği,7.2. Meteoroloji verilerine göre Yeşilhisar İlçemizde 24 Nisan 2019 tarihinde sıcaklığın -0,4 *C ye düşmüş olduğunun görüldüğü, Yeşilhisar da bulunan Meteoroloji istasyonu ile zarar gören bölge arasında 10-15 km uzaklık bulunmakta olduğunun beyan edildiği, İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne bağlı Yeşilhisar İlçesine bağlı don olayının gerçekleştiği Kovalı, Kuşçu ve Yeşilova Mahallelerinde kurulmuş bulunan Erken Uyarı ve Tahmin İstasyonlarından alınmış verilere göre 23-24 Nisan 2019 tarihlerinde gerçekleşen hava sıcaklığının gece boyunca 0 *C nin altında seyrettiği, Kuşçu Mahallesindeki Erken Uyarı ve Tahmin İstasyomu verilerine göre de yaklaşık olarak en az iki (2) saat süre ile Eşik Değer olan -2,2 *C nin altında düşük sıcaklığa maruz kaldığının tespit edildiği, Tespit edilen sıcaklık değerlerinin 23 Nisan 2019 tarihinde: Sabah saat 05:00 da -2,27 *C Sabah saat 06:00 da -2,20 *C ölçülerek tespit edildiği ve iki saat süre ile eşik değeri geçtiğinin görüldüğü, 24.02.2022 tarihinde mahallinde yapılar açık keşif çalışmasında elma bahçesinde yapılan tetkikler neticesinde dava konusu taşınmazdaki ağaçların tek tek sayılarak incelendiği, Söz konusu poliçede belirtilmiş olan ağaç sayısının mevcut olarak bulunduğu, Ayrıca elma ağaçlarının genel durumları incelenmiş olup, davaya konu elma ağaçlarının sağlıklı, yıllık bakımlarının (budama, ilaçlama, sulama v.s) yapılmış olduğu, gövde ve dallarında herhangi bir hastalık ve zararlıya bulaşık olmadığının tespit edildiği, Ayrıca hafif ve orta don olarak belirlenen düşük sıcaklık düzeyinde zararın yalnızca tomurcuk ve çiçeklenme dönemlerinde meydana gelebileceği, ağacın dal ve gövde gibi diğer kısımlarında tespit edilememekte olduğu, davaya konu elma ağaçlarının gövde ve dallarında herhangi bir hastalık ve zararlıya rastlanılmadığı, netice itibariyle dava konusu elma ağaçlarında belirtilen verim düşüklüğünün don sebebiyle gerçekleştiği kanaaline varılarak don olayının gerçekleştiği müşahede edildiği'' yönünde rapor tanzim ettiği görülmüştür.

Ziraat ve sigorta bilirkişisi 08/08/2022 tarihli raporunda; ''2636 nolu parsellerde oluşan zararın nedeninin, dava dosyasında bulunan erken uyarı ve tahmin istasyonlarından alınan sonuçlara göre elma ağaçlarında belirtilen verim düşüklüğünün don sebebiyle gerçekleştiği sigorta poliçesinde belirlenen satış fiyatları ve muafiyet sonrası oluşan toplam zararın 85.621,50 TL olarak hesaplandığı '' yönünde ek rapor tanzim ettiği görülmüştür.

Davacı vekilinin 31/08/2022 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, özetle; 100,00 TL tutarındaki taleplerini 85.521,50 TL artırarak 85.621,50 TL olarak belirlediklerini, ıslah dilekçelerinin kabulü ile, 85.621,50 TL olan tazminat tutarının hasar tarihinden itibaren işleyecek olan, en yüksek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Davalı vekilinin ıslaha cevap dilekçesinde özetle; Davacının ıslah tabine zamanaşımı yönünden itiraz ettiklerini, dava konusu poliçelerde belirlenen hasat tarihi itibariyle 2 yıllık zamanaşımının geçtiğini, ıslahın zamanaşımı geçtikten sonra yapıldığından ıslahın reddini talep ettiği görülmüştür.

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin / esas / karar sayılı kararında, Kayseri İli Yeşilhisar İlçesi Kovalı Köyünde 2019 yılında yaşanan don hasarı sebebiyle açılan tazminat davasına ilişkin maddi tazminat talebinin kabulüne yönelik verilen karara karşı istinaf başvurularının esastan reddine kesin olarak karar verildiği, dava konusu edilen taşınmazların aynı köye, aynı tarihlere ve aynı ürüne (elma) ilişkin olduğu görülmüştür.

Taraf beyanları, dosyada mevcut bilgi belgeler, tespit dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; uyuşmazlığın, sayılı taşınmazda bulunan elma bahçesinin 22-23 Nisan 2019 tarihlerinde meydana gelen don olayından görmüş olduğu hasar nedeniyle meydana gelen zararın davalıya yaptırılan sigorta poliçeleri kapsamında tazminine ilişkin maddi tazminat davası olduğu, meteorolojik veriler incelendiğinde 22-23 Nisan 2019 tarihlerinde don olaylarının gerçekleştiği, davaya konu tarım arazilerinde bulunan ağaçlarda meydana gelen verim kaybının don olayından kaynaklandığı, don olayının meydana geldiği tarihlerin sigorta başlangıç ve bitiş tarihleri arasında olduğu, meydana gelen hasarın poliçeler kapsamında olduğu, yargılama kapsamında alınan bilirkişi raporlarının bilim ve fenne uygun olduğu, hesaplamaların doğru olduğu, zeyilname öncesi poliçeye göre muafiyet ve müşterek sigorta oranları dikkate alınarak yapılmış olduğu anlaşılmakla benimsenen bilirkişi raporları çerçevesinde meydana gelen zarardan davalı şirketin sorumlu olduğu, sigorta kapsamında ödeme yapmamasını gerektirir bir durum olmadığı, toplam tutarın 85.621,50-TL olduğu, davacının usulüne uygun olarak 30.04.2019 tarihinde hasar ihbarında bulunduğu, poliçe limitleri çerçevesinde oluşan zararın davalının sorumluluğunda bulunduğu anlaşılmakla belirlenen toplam zarar tutarı üzerinden davacının davasının kısmen kabulüne karar verilerek hasar ihbar tarihinden 8 iş günü sonrası davalının temerrüde düştüğü kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1. Davanın KABULÜ ile, 85.621,50. TL maddi tazminatın 10/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2. Alınması gereken 5.848,80. TL karar ve ilam harcından, davacıdan peşin olarak alınan 59,30. TL harcı ve 1.470,00. TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 4.319,50. TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,

3. Davacının katlandığı 127,10 TL ilk gider, 1.470,00 TL ıslah harcı, 1.439,80 TL bilirkişi ücreti, talimat gideri, keşif harcı, araç ücreti, 168,95. TL posta ve tebligat gideri, değişik iş dosyasında yapılan 1.192,30 TL ve hükmedilen 660,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 5.058,15 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince taktir olunan 17.900,00. TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A. 11. 13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00. TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

7. Taraflarca yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.

18/04/2024

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır