Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1060 E. 2024/192 K.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C.

KAYSERİ

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ....

VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR : ... (ÖLÜ)

... Mirasçıları

1. ... . ...

   2. ... . ...

   3. ... . ...

   4. ... . ...

   5. ... . ... ...

VEKİLİ : Av. ... -

İFLAS İDARE MEMURLARI : 1- ... - ...

  2.  ... .   

VEKİLİ : Av. ... -

DAVA : İtirazın İptali (Kesin Maliyet Alacağından Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/08/2019

KARAR TARİHİ : 27/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 28/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kesin Maliyet Alacağından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Davacı kooperatifin ilk defa 2010 yılında kesin hesap yapılması ve ortakların borçlarının belirlenerek ferdileştirme suretiyle tapu verilmesi konusunun genel kurulun gündemine geldiğini, 09.05.2010 tarihli genel kurulun 6. Gündem maddesinde bu konuda yönetim kurulunca yapılan hesabın kabul edilmediğini ve yönetime yetki verilmesi teklifinin reddedildiğini, 2015 yılında oluşturulan teknik heyet tarafından kesin hesap yapıldığını ve bu kesin hesabın üyelere noter aracılığı ile gönderildiğini, bahse konu kesin maliyet ve şerefiye hesabının üyelere usulünce tebliğ edilerek itiraz imkanı sağlandığını ve yapılan itirazlar cevaplandırılarak bahse konu kesin hesaba ilişkin borçların kesinleştiğini, ancak bir kısım üyelerin borçlarını ödememesi üzerine banka borçlarının zamanında ödenemediği için inşaatlara devam edilemediğini, üyelerin bu davranışları nedeni ile kooperatifin acze düştüğünü, ödenmesi gereken 19.500.000-TL banka kredi borcunun ve yapılması gereken 98 dairelik 2 blok inşaatın ve ayrılan ortaklara yapılacak 1.500.000-TL geri ödemenin yapılamadığını, alacaklı Denizbank'a olan borcun protokole bağlanarak sabitlendiğini, kooperatifin protokole uyarak borcunu ödeyebilmesi, kalan inşaatları yapabilmesi ve çıkan üyelerin borçlarını ödeyebilmesi için daha önce çıkarılan kök maliyete ek maliyet çıkartılmasının gündeme geldiğini, 30.06.2018 tarihli genel kurul toplantısının 8. Gündem maddesi ile kesin maliyet hesabı sonucu belirlenen üye borçlarının 24 eşit taksitte ödenmesinin kabul edildiğini, aynı toplantının 9. Gündem maddesinde Denizbank'ın kredinin kat edilmesi ve inşaat maliyetlerinin artması ve inşaatların tamamlanması için kök maliyete ek maliyet çıkartılması, çıkan bu ek maliyetin de kök maliyete ilave edilerek 8. Gündem maddesindeki şartlar dahilinde ödenmesi konusunda yönetim kuruluna yetki verildiğini, son olarak genel kurulun 11. Gündem maddesinde çıkan kesin hesap borçlarını tamamen ödeyen ortakların kooperatif ortaklığından çıkarılmasına karar verildiğini ve herhangi bir itiraza uğramadan ve dava açılmadan kesinleştiğini, alınan genel kurul kararından sonra teknik heyetin çalışmasını tamamladığını ve kooperatifin kesin hesap maliyet borcunu ödememiş her ortağa kök maliyete ilave olarak 16.301,89-TL ek maliyet çıkarıldığını, bu tutarın Koop. Kan. Md. 32 ve 54'de öngörülen ek ödeme niteliğinde olmadığını, ek maliyet hesap cetvelinin her bir üyeye tebliğ edildiğini, alınan genel kurul kararı ve hesap cetveline göre her üyenin kooperatife olan toplam borcunun 01.02.2019-31.01.2021 tarihleri arasında toplam 24 taksitte ödenmesinin gerektiğini, ilk taksitin son ödeme tarihinin ise 28.02.2019 olduğunu, 24.05.2019 tarihli 24 sayılı kayyım onaylı kooperatif yönetim kurulu kararı ile toplamda 4 taksit ödemeyi geciktiren kooperatif üyeleri aleyhine yasal işlem başlatılması için kooperatife yetki verildiğini, huzurdaki, davanın kök ve ek maliyet borçlarının ilk 4 taksitini ödemekte temerrüde düşen ve takibe haksız itiraz eden ortağa açıldığını, davalı ile aynı durumda olan bir kısım kooperatif ortaklarına karşı, kesin hesap şerefiye bedeli borçları için 2016 yılında takip başlatıldığını, yapılan itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasının davacı lehine sonuçlandığını ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf incelemesinin devam ettiğini, davalının kooperatifin halen üyesi olduğunu, peşin bedelli ortak olmadığını, diğer üyelerle eşit statüde olduğunu ve borcunu ödemesi gerektiğini ileri sürerek itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; davalının bir ev sahibi olabilmek için davacı koooperatife üye olduğunu, kendisine çıkarılan ve yönetim kurulu yazısı ile tebliğ edilen konut kesin maliyet hesabını yıllar önce ödeyip tapusunu aldığını, davalının halihazırda kooperatife üye olmadığını, davalının 2010 yılında tapusunu aldıktan sonra yönetim kurulu tarafından ibra edildiğini, davalının kooperatif üyeliğinin yıllar önce son bulunduğunu, kooperatifin ibralaşma tarihinden sonraki bir kaç genel kurula davet etmediğini, daha sonra 2015 yılı genel kuruluna davet edildiğini, davalının bu çağrıya Kayseri 8.Noterliği'nin 09/03/2015 tarihli 09810 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz ettiğini, davacının Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında 310 ortağın 2010 yılında tapularını alıp kooperatif üyeliğinden çıktıklarını kabul ve ikrar ettiğini, davalının yönetim kurulu tarafından ibra tarihteki yöneyim kurulu üyeleri ile şimdiki yönetim kurulu üyelerinin aynı kişiler olduğunu, kooperatiflerde olması gerekenin kesin maliyetin bir kez çıkartılması olduğu, kooperatifin tekrar tekrar maliyet hesabı çıkartmasındaki amacının inşaatı yapmadığı halde parası ödenen ve iflas eden müteahhit nedeni ile içine girilen borç batağından çıkmak olduğunu, davacının talep ettiği bu alacak % 10 risk payı olarak değerlendirilmesi gerektiğini, risk payının ise zamanaşımına uğradığını, davacının koopertaif üyeliğinin sonlanmasının ardından 5 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini, davacının alacağın %20'si oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizin ... esas, .. karar sayılı ilamı, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nin ... esas, .... karar, 13/10/2022 tarihli ilamı ile kaldırılmakla yeniden esasa kaydı yapılmıştır.

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nin ... esas, ... karar sayılı ilamı ile; ''15.06.2022 tarih ve 31867 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7410 sayılı Çevre Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesi ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na eklenen geçici 11. maddede; “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, Kayseri ilinde aşağıdaki şartları taşıyan yapı kooperatifleriyle sınırlı olmak üzere bu madde hükmü uygulanır.

a) İnşaatların etaplar halinde yapılarak teslim edilmesi,

b) Terkin edilmemiş olması,

c)Yapımı tamamlanan etapta bağımsız bölüm malikine kooperatifçe tahakkuk ettirilen bedelin ödenmiş olması,

ç) Kooperatif tarafından üyeye konutunun tapu devrinin yapılmış olması şartlarının birlikte sağlanması halinde; konutun tapu devrinin yapılmasından sonraki dönemler için yapı kooperatifi tarafından yönetim giderleri hariç olmak üzere her ne ad altında olursa olsun yapılmış borçlandırmalar veya bu kapsamda üçüncü şahıslara kooperatif tarafından yapılan alacağın devrine ilişkin işlemler hükümsüzdür.

Birinci fıkra kapsamındaki şartları birlikte sağlayan kişilere karşı yapı kooperatifinin veya bu alacağı devralan üçüncü kişilerin yapı kooperatifi nedeniyle açmış oldukları her türlü alacak veya tazminat davaları ile bu kapsamda yapılan ilamsız icra takipleriyle ilgili olarak; ilgilinin talebi halinde bu davalarda verilen ve henüz kesinleşmemiş mahkeme kararları ile kesinleşen dava ve takiplere dayanılarak başlatılan icra işlemleri, haciz, satış ve tahliye uygulamaları durdurulur. Bu alacaklar kapsamında kesinleşen ilamlara dayanılarak devam eden takipler ile kesinleşen icra takiplerine son verilmesi için birinci fıkra uyarınca bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde borcun bulunmadığına dair davanın açıldığına ilişkin belgenin ibraz edilmesi zorunludur; borcun bulunmadığına ilişkin kesinleşen ilamın icra dairesine ibraz edilmesi halinde takip sonlandırılır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Bu durumda, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın anılan yasal düzenleme uyarınca değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi'' gerekçesiyle kaldırılmış olup, Mahkememizin 2023/1060 sırasına kaydı yapılarak işbu dosya üzerinden yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkememizce İstinaf kaldırma kararı doğrultusunda ek rapor aldırılmasına ilişkin ara karardan Mahkememizin 05/12/2023 tarihli celsede Kayseri Bam tarafından dosyanınyeni yasa uyarınca değerlendirilmesi nedeni ile bozulmuş ise de yasanın Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi nedeni ile bilirkişiye verilmesi yönündeki ara karardan sarfınazar edilmesine karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizce davacı vekilinin talebi doğrultusunda değerlendirme yapılarak ek rapor düzenlemesi hususunda dosya önceki rapor düzenleyen bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Mahkememizce alınan 18/01/2024 tarihli Muhasebeci bilirkişi raporundan özetle; Davacı kooperatifin alacak talep ettiği kesin mayiletin 17/02/015 tarihli 00579 yevmiye sayısı ile onaylanan maliyet olduğu, söz konusu kesin maliyet raporu incelendiği; dairelerin endekslenmiş maliyetinin belirlendiği, üyenin endekslenmiş ödemesinin hesaplamaya dahil edildiği, şerefiye bedeli eklendiği ve bu şekilde bir maliyet tespit edildiği, bahse konu maliyet raporunu hazırlayan komisyon 14/01/2019 tarihli İncesu Noterliği'nin 00149 yevmiye numaralı hesap güncelleme raporu hazırlamıştır. Bu ek hesap tablosu incelendiğinde önceki rapordaki maliyetlere ek olarak bir kısım maliyetlerin eklendiği görülmektedir. Söz konusu ek maliyet raporu incelendiği; 48 aylık maaş ve giderler, genel giderler, 1. Blok ek maliyeti, 2. Blok ek maliyeti ve Denizbank A.Ş protokolünden kaynaklanan finansman giderinin hesaplamaya dahil edildiği görülmektedir, dolayısıyla davacı kooperatifin talep ettiği tutarın niteliği kök maliyet ve ek maliyetin toplamı olduğu anlaşılmaktadır. Dosyadaki Kesin Maliyet ve Kıymet Takdiri (Şerefiye) hesap raporu başlıklı belge incelendiği; açıkça gerçekleşmiş maliyetlerle, devam eden işlerle ilgili tahmini maliyetlerin toplanması suretiyle belirlenen kesin maliyet bedeli olduğu yazılıdır. Ayrıca hesaplamada an sözleşmenin 61. Maddesi hükmünün uygulandığı, müteahhitlik karne katsayısı ile endekslemeler yapıldığı, dairelerin kat ve cephe durumlarının dikkate alındığı, tüm üyelerin konutlarının kesin maliyetinin bu şekilde hesaplandığı yönünde rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafından kesin ve ek maliyet alacağına dayalı olarak davalı aleyhine başlatılan ilamsız icra takibine davalının süresinde itirazı üzerine İİK 67.maddesi uyarınca 1 yıllık yasal süresi içinde açılmış itirazın iptali davasıdır.

Kayseri 5. İcra Müdürlüğünün 2019/6340 esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının davacı SS Esenşekerkent Konut Yapı Kooperatifi, borçlusunun mahkememiz dosya davalısı olduğu, davalı borçlu aleyhine 11.569,68-TL kesin/ek maliyet taksitleri (2019 şubat-mart-nisan-mayıs) ve 319,50-TL işlemiş faiz toplamı olan 11.889,18-TL alacağın tahsili talebiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlunun 21/06/2019 tarihinde asıl alacağa ve işlemiş faize itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta davacı kooperatif tarafından kesin ve ek maliyet alacağına yönelik takip başlatılmış olup, davalının itirazı neticesinde duran takip yönünden itirazın iptali talep edilmektedir. Kaldırma kararından önce Mahkememizce tesis edilen 01/10/2021 tarihli kararda davacı kooperatifin ek maliyet talebinin reddine karar verilmiş, kesin maliyete ilişkin 5.597,71-TL asıl alacak ve 83,99-TL işlemiş faiz yönünden ise itirazın iptaline karar verilmiştir. Mahkememizin 01/10/2021 tarihli kararına karşı yalnız davalı tarafça istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı tarafça kanun yoluna başvurulmadığından ek maliyet yönünden usuli kazanılmış hak doğduğu açıktır.

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin ... E. ... K. sayılı ilamı ile 15.06.2022 tarih ve 31867 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7410 sayılı Çevre Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesi ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na eklenen geçici 11. Madde kapsamında değerlendirme yapılması için kararın kaldırılmasına karar verilmiş ise de Anayasa Mahkemesi'nin 16/2/2023 tarihli, 2022/126 Esas ve 2023/29 Karar sayılı kararı ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na eklenen geçici 11. maddesi iptal edildiğinden eldeki uyuşmazlığa karar tarihi itibarı ile iptal edilmiş olan bu yasa hükmünün uygulanmasının mümkün olmadığı açıktır.

Dosyaya mübrez Prof. Dr. .... tarafından düzenlenen kök ve ek raporlarda özetle takibe konu alacağın kesin maliyete ilişkin olduğu açıklanmıştır. Ancak kooperatif inşaatları halen devam ettiğinden henüz tüm inşaatlar bitmeden yapılacak kesin maliyet hesabı hiçbir zaman kesin maliyet sonucunu vermeyecek, her genel kurul sonrasında yapılacak hesaplamaya göre ortaklardan yeniden talepte bulunma zorunluluğu doğacaktır. Kooperatif, inşaatlarının bitmesini müteakip yapılacak kesin hesap sonucunda belirlenen bedeli bağımsız bölüm teslim alan ortaktan kooperatiften istifa edip etmediğine bakılmaksızın talepte bulunabilecektir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2023/2101 E.2023/1889 K. sayılı emsal ilamı ile Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2021/6310 E.2022/185 K sayılı emsal ilamı aynı yöndedir.) Açıklanan nedenle mahkememizce eldeki davanın erken dava olduğu gerekçesiyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1-DAVANIN REDDİNE,

Şartları oluşmadığı için kötüniyet tazminatına hükmolunmasına yer olmadığına,

2. Alınması gereken 427,60. TL karar ve ilam harcının dava açılırken davacı tarafından yatırılan 143,59. TL peşin harç ile 59,45. TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 224,56. TL harcın davacıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama harç ve giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı tarafından yargılama boyunca yapılan 420,00. TL posta, müzekkere ve tebligat giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5. Davalılar kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davalılar lehine AAÜT 13/2 Maddesi uyarınca 11.889,18. TL vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

6. HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran ilgili tarafa iadesine,

7. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A. 11. 13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00. TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 27/02/2024

Katip ...

¸E-imzalıdır

Hakim ...

¸E-imzalıdır