Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1002 E. 2024/174 K.

T.C.

KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : / Esas

KARAR NO : /

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA :Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/03/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili firmanın uzun yıllardır Türkiye çapında yabancı dil eğitim hizmeti verdiğini, "..." kelime markası ve amblemi TPMK nezdinde 16 ve 41. Nice sınıflarında ve ve 2 sıra sicilinde müvekkili adına tescilli olduğunu, Müvekkili firma ile . arasında imzalanan 01.04.2021 tarihli inhisari olmayan marka lisans sözleşmesi kapsamında Kayseri ili merkezinde "..." kelime markasının kullanımı adı geçen firmaya verildiğini, 01.04.2021 tarihli inhisari olmayan marka lisans sözleşmesinin 5/b maddesinde lisans bedelini ödemede temerrüde düşülmesi halinde sözleşmenin lisans veren tarafından süre verilmeksizin tek taraflı feshedileceği hüküm altına alındığını, ancak adı geçen firma tarafından sözleşmenin bu maddesine riayet edilmediğini ve lisans bedeli süresinde ödenmediğini, bunun üzerine Ankara 18. Noterliği'nin 12.09.2022 tarihli ve yevmiye numaralı fesih ihbarnamesi muhataba tebliğ edildiğini, müvekkili firmaca yapılan tespitte; fesih ihbarına rağmen karşı tarafça "..." tabelasını kullanıldığı, bu isimle reklam ve tanıtım faaliyetlerinin devam ettiği, yeni dönem için "..." adı altında öğrenci kaydı yapıldığı, firmanın kendisini kamuoyunda "..." şubesi olarak lanse ettiği ve bu isim altında iş ve işlemlere giriştiği, sosyal medya hesaplarında "... Kayseri" olarak reklam ve tanıtımlara devam ettiğinin belirlendiğini, davalı kurum halen müvekkilin tescilli markasını tecavüz fiiline vücut verecek şekilde kullandığını, bu kapsamda tensiple birlikte delil tespitine karar verilerek davalı kurumun . . :/ Kocasinan Kayseri adresinde tecavüz teşkil eden kullanımların tespitini talep ettiklerini, Kayseri 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin / D. İş sayılı delil tespiti başvurusu yapılmış olup hukuki yarar yokluğundan talebin reddedildiğini, bu nedenlenle öncelikle marka hakkına tecavüz niteliğindeki fiillerin tedbiren durdurulmasına karar verilmesi ve marka hakkına tecavüz niteliğindeki devam eden fillerin tespitini, meni ve durdurulmasını, marka hakkına tecavüz nedeniyle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00TL maddi tazminat ile 25.000,00TL manevi tazminatın ihtarnamenin tebliğinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkil firmaya verilmesini, davalı firma hakkında verilecek mahkeme kararının masrafları davalı firmadan karşılanmak üzere ulusal bir gazetede ilanınını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; Taraflar arasında imzalanan 01.04.2021 tarihli dava konusu sözleşme 3.a ve 5.a maddesinde belirtildiği üzere 9 ay süreli olup 31.12.2021 tarihinde sona ereceği öngörülmüş, 3.a maddesinde mutabık kalınması halinde birer yıl uzayacağı kararlaştırılmıştır. Ancak sözleşme aynı zamanda eğitim ile ilgili ferenchise sözleşmesi olması nedeniyle bu tarihlere bağlı kalınması mümkün olmayıp, eğitim dönemlerinin esas alınması gerektiğini, sözleşmenin bu yönüyle uygulanabilirliği olmadığını, davacı tarafın taraflar arasındaki 01.04.2021 tarihli sözleşmenin 3.b maddesine göre sözleşmeyi feshetmesi hukuka aykırı olup geçersizdir. 5.b maddesi, sadece 5.a maddesinde sadece belirtilen tarih aralığında tek taraflı fesih yapılabileceğini öngörmektedir. Sözleşmenin 1'er yıllık uzaması halinde yani 31.12.2021 tarihi sonrasında uzatılmış sözleşmede mehil vermeden fesih yapılmasının mümkün olmadığını, sözleşmenin bir franchise sözleşmesi olduğunu, incelendiğinde tek taraflı hazırlanmış olduğu ve tek tarafa aşırı yükümlülük yüklemekte olduğu görüldüğünü, fesih hükümleri genel işlem şartı niteliğinde olup geçersiz olduğunu, müvekkiline sözleşmenin feshi için mehil verilmesi gerektiğini, dava konusu sözleşme başlığında "marka lisans sözleşmesi" yazmakta ise de sadece marka kullanım sözleşmesi değil, marka kullanımını da içeren bir franchise sözleşmesidir. Bu sözleşme kapsamında işletmede yapılan her türlü iş, (kayıt, eğitim dökümanları, sınav sistemi, internetten eğitim araçları vb.) davacı tarafın sistemi üzerinden işletildiğini, davacı taraf, fesih ihbarı göndermeden 2022 Eylül başlarında bu sistemi müvekkil şirkete kapatmış, hizmet vermeyi durdurduğunu, anlaşmazlık bu aşamada ortaya çıkmış, tüm ısrarlara rağmen sistem davalı tarafça müvekkilin kullanımına açılmadığını, sistemin kapatılması sonrasında yeni kayıt alınmamıştır. Her hangi bir öğrenciyle sözleşme yapılmamış, ürün satılmamış, reklam ve pazarlama faaliyeti yapılmamıştır. Kar amacıyla işlem yapılmamış, sadece öğrencilerin eğitimini tamamlamak ve sınav döneminde öğrencilerin motivasyonunun etkilenmemesi amacıyla bu düzeyde zararına da olsa eğitim faaliyeti tamamlanmıştır. Tabela kaldırılmış, reklam afişleri kaldırılmış, duvar kağıdı ve cam gibi yerlerde bulunan logolar tadilat gerektirdiği için kaldırılması öğrenci motivasyonunu etkileyeceği düşüncesi ile sınav sonrasına bırakılmıştır. Eğitim dönemi sonunda 26 Mart 2023 tarihinde işyeri faaliyetleri tamamen durdurulmuş olup, keşif tarihinde faaliyet olmamakla birlikte devir için gelen kişilere gösterilmek dışında iş yapılmadığını, gerek sistemin habersiz kapatılması, gerekse fesih bildirimi yapılması, davacı tarafın değil müvekkil şirketin ve öğrencilerin mağduriyetine neden olduğunu, müvekkili şirket fesih bildirimi sonrasında markaya bağlı herhangi bir menfaat elde etmediğini, karşı tarafın da bu nedene bağlı zararı söz konusu olmadığını, tarafların ticari defterlerinde yapılacak inceleme ile görülebileceğini, bu nedenlerle davanın reddini, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE:

Dava, Taraflar arasındaki lisans sözleşmesinin feshinden kaynaklanan tazminat ve marka hakkına tecavüzün önlenmesi istemine ilişkindir.

Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin / Esas, / Karar sayılı görevsizlik kararı verilerek mahkememize gönderilerek Mahkememizin yukarıda yazılı esasına kaydedilmiş olup, yargılamaya bu esas üzerinden devam edilmiştir.

Ankara 18. Noterliğine ve TPK'ya müzekkereler yazılmıştır.

Dosya kapsamında mahallinde keşif yapılmış, Marka uzmanı bilirkişiden alınan 17/04/2023 havale tarihli raporda; " Davacının hak sahibi olduğu 212 ve "... " markasının, davalı firma tarafından işyerinin giriş kısmında, kapısının üst ve yan bölümünde ve dış kısmında bulunan tabelasında,duvarda asılı aydınlatma metninde,meycut sınavlara hazırlık kitaplarında ve bilgisayarlarında,kaşe ve kartvizitlerinde birebir şekilde markasal olarak kullanıldığı ve bu kullanımların tüketici vezdinde iltibasa neden olacağı, davacıya tescili olan markanın, birebir suretle aynı mal ve hizmet sınıfında davalı tarafından İltibasa neden olacak şekilde birebir kullanılması sebebiyle, sayılı SMK ilgili maddeleri uyarınca davacının marka bakkının ihlal edildiği, aynı eylemin yukarıdaki nedenlere ek davalının ve "... " markası ile karıştırılma ihtimali olan birebir şekilde davalı firma tarafından işyerinde kullanılması, bu nedenle aralarında umumi intiba itibariyle bağlantı kurulabileceği, davalı kullanımınm davacıya ait markayla ilişkilendirilen işletmeye ait olduğu, şubesi olduğu yönünde iltibasa yol açacabileceği ve karıştırılabileceği, bu nedenle 6102 Sayılı TTK kapsamında haksız rekabet meydana getireceği " şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmiştir.

Mali Müşavir Bilirkişiden alınan 28/07/2023 tarihli raporda; " Davalı nin 2021 yılına ait ticari defterlerinin tasdikinin zamanında yapılmamış olduğu, ticari defterlerin Türk Ticaret Kanunu (T.T.K. 6102 T.K. 6762 sayılı md.) ve Vergi usul kanunun açısından usulüne uygun tutulmamış olduğu, firma lehine delil niteliğine haiz olmadığı, Davalı . , , . ve , . . 2021 Yılı Gelir Tablosu bilgilerine istinaden; Brüt satışlarının 365.236,71 TL, Net satışlarının 363.236,71 TL, Brüt Satış Karı Veya Zararının 357,356,71 TL, Fazliyet Karı Veya Zararının -547.509,89 TL, olağan Kar Veya Zararın -547.509,89 TL, Dönem Net Zararmmın - 433.398.50 TL olarak gerçekleştiği, Davalı , , , , ve Tic, Ltd. Şti.' nin Muavin defter dökümüne istinaden; 2021 yılında davacı 24.252,00 TL tutarında alacaklı olduğu," şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

6102 Sayılı TTK.nun 3.md.göre bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. Aynı kanunun 4. ve devamı maddelerine göre her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları (Ek ibare: 26/06/2012- S.K./1.md.) ve çekişmesiz yargı işleri tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari iş sayılır. Söz konusu kanunun 5.maddesine göre de ''aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret mahkemesi tüm ticari (Değişik ibare: 26/06/2012- S.K./2.md.) davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı maddenin 3. fıkrası da (Değişik fıkra:26/06/2012-6335 S.K./2.md.) Asliye ticaret mahkemesi ile Asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır hükmünü içermektedir.

Bir uyuşmazlığın, Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Hangi davaların ticari dava olması gerektiği ise TTK. 4, 5/2 ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Bir davanın mutlak ticari dava sayılabilmesi için TTK 4. maddesinde sayılan davalardan olması, nispi ticari dava sayılabilmesi için de davanın her iki tarafının tacir olması ayrıca dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekmektedir.

Yargıtay 20. Hukuk Dairesi’nin 2015/14881 E, 2016/1833 K ile yine aynı dairenin 2016/10577 E, 2016/10530 K sayılı kararlarında tescilli markalara ilişkin davaların 556 sayılı KHK 71. madde uyarınca ihtisas mahkemelerinde görülmesinin gerektiği belirtilmiş olup, Türk Patent ve Marka Kurumu’nun yazı cevabında davacı kuruma ait markanın halen geçerliliğini koruduğunun belirtildiği görülmüş olup bu durumun bilirkişi raporunda da açıklandığı, buna göre inceleme yapıldığı anlaşılmakla, dava konusu taleplerin marka hakkına bağlı talepler olması nedeni ile Mahkememizin görevli olmadığı tespit edilerek görev dava şartının yargılamanın her aşamasında dikkate alınacak olmasından kaynaklı Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin görevli olduğu değerlendirilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir.

6769 Sayılı Kanunun 156. Maddesi; 1) Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesidir. Bu mahkemeler, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli ve asliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzum görülen yerlerde kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenir. Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince; fikri ve sınai haklar ceza mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliye ceza mahkemesince bakılır.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) 24.03.2005 tarih ve 188 sayılı kararı ile; Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi kurulmayan yerlerde; Asliye Ticaret Mahkemesi kurulup kurulmadığına bakılmaksızın; bir Asliye Hukuk Mahkemesi olan yerlerde bu mahkemenin, iki Asliye Hukuk Mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı Asliye Hukuk Mahkemesinin, ikiden fazla Asliye Hukuk Mahkemesi bulunan yerlerde ise 3 numaralı Asliye Hukuk Mahkemesinin hukuk davaları için "görevlendirilmesine" karar verilmiş olup iş bu dosyanın 3. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından mahkememize görevsizlikle geldiği ve Mahkememizin de görevli olmaması nedeni ile ilgili Mahkemede yargılamanın devam etmesinin gerektiği anlaşılmış ve Mahkemeler arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan HMK' nın 21/1-c maddesi uyarınca kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde görevli mahkemenin tayini için dosyanın re'sen Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 6100 sayılı HMK. 331/2. maddesi uyarınca harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemede değerlendirilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1. Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın HMK 114/1. c ve 115/2 maddeleri gereği USULDEN REDDİNE,

2. Görevli mahkemenin Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi Sıfatıyla bakılmak üzere Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna,

3. Mahkemeler arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan HMK' nın 21/1. c maddesi uyarınca kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde görevli mahkemenin tayini için dosyanın re'sen Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE,

4. 6100 sayılı HMK. 331/2. maddesi uyarınca harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemede değerlendirilmesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.21/02/2024

Katip

(e imzalıdır)

Hakim

(e imzalıdır)