Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1038 E. 2023/783 K.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C.

KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ...

VEKİLİ : Av. ... -

DAVALI : ... - ...

VEKİLİ : Av. ... -

DAVA : Menfi Tespit (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/11/2022

KARAR TARİHİ : 20/09/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 26/09/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkilinin davalı kooperatife üyelikten kaynaklanan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, müvekkiline isabet eden kesin maliyet bedeline ödediğini, davalı tarafından kendisine tahsis edilen taşınmazın tapusunu aldığını, yürürlüğe giren 7410 sayılı Çevre Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2. Maddesi ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa eklenen geçici 11. Madde ile düzenleme yapıldığını, davalı kooperatif de etaplar halinde konutlarını yapıp kesin maliyet bedeli çıkarıp üyelerine tebliğ ettiğini, kesin maliyet bedelini ödeyen üyelere ise tapu devri yaptığını, müvekkilinin de tapusunu almış olması nedeniyle hiçbir borcu bulunmadığından menfi tespit taleplerinin kabulü ile davanın kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; müvekkili kooperatifin anasözleşmesinin 61. Maddesi Yargıtay tarafından geçersiz kabul edildiğini, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2021/6290E. 2022/521K. Sayılı ilamı -Ek-1-), dolayısıyla davacının kooperatif ortaklığının sonlandığına dair tüm iddia ve beyanların kabulü mümkün olmadığını, davacının müvekkili kooperatife halen borcu bulunduğunu, davanın hukuki dayanağı olan kanun maddesi Anayasaya aykırı olduğunu, davanın dayanağı kanun maddesi Anayasanın 3. Maddesine aykırılık teşkil ettiğini, ilgili kanun maddesi kanunun geriye yürümezlik ilkesine aykırı olduğunu, kooperatif bir ortaklık olarak ve tüm ortaklar hak ve vecibelere uygun olarak eşit şekilde haklarını teslim alıncaya dek kooperatif, faaliyetine devam edeceğini, davalı 1.600 üyenin ödediği aidat ile konutunu teslim aldığını, kendisine taahhuk eden bedeli dahi doğru şekilde ödemediğini, söz konusu kanun maddesi ile davalı, kendisinin konutunu teslim almasını sağlayan üyelerin haklarına kavuşmasıyla ilgilenmeyeceğini, söz konusu kanun maddesi ile kooperatifler kanunun uygulanma imkanı müvekkili kooperatif nezdinde mümkün olmadığını, bu da Anayasa madde 5' te belirtilen sınırlamaları beraberinde getirdiğini, Kayseri iline özel çıkartılarak, Anayasanın üniter devlet yapısına aykırılık oluşturan, müvekkili kooperatifin en tabi hakkı olan temlik hakkının kullanılmasını engelleyen kanun maddesinin yerel mahkemece hükme esas alındığından ve Anayasaya aykırılığı sebebiyle Anayasa Mahkemesine somut norm denetimine başvurulması gerektiğini, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve etmiştir.

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, davacı üye işlem dosyası, kooperatif ana sözleşmesi ve genel kurul tutanakları celp edilerek incelenmiştir.

Dava, 7410 sayılı Çevre Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2. Maddesi ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na eklenen geçici 11. Maddesi maddesi uyarınca açılmış menfi tespit davasıdır.

Anayasa Mahkemesinin 16/02/2023 tarih ile 2022/126 Esas 2023/29 Karar sayılı ilamı ile "24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na 10/6/2022 tarihli ve 7410 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle eklenen geçici 11. maddenin birinci fikrasının Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline, kalan kısmının 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usûlleri Hakkında Kanun'un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince oy birliği ile iptaline" karar vermiştir.

Davanın dayanağı olan Kooperatifler Kanunu'nun geçici 11. maddesinin iptaline karar verildiğinden, eldeki davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 4. Maddesinde; "Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir."

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 331.maddesinde;" Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir eder."hükmü mevcuttur.

Davanın dayanağı olan Kooperatifler Kanunu'nun geçici 11. maddesinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi nedeniyle davanın konusuz kalmasında davanın her iki tarafınada kusur izafe edilebilecek bir durum söz konusu olamayacağından gerçekleşmişse her iki tarafa da kusur izafe edecek bir durum söz konusu olamayacağından Anayasa'nın 138. maddesinde belirtilen ana ilke ve TMK’nın 4. Maddesi gözetilerek her bir tarafın yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakmasına ve tarafların leh ve aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1. Dava konusuz kaldığından Karar Verilmesine Yer Olmadığına,

2. Alınması gereken 269,85. TL karar ve ilam harcının, davacı tarafından yatırılan 170,78. TL peşin harçtın mahsubu ile bakiye 99,07. TL' nin davacıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama harç ve giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4. HMK'nın 4. Maddesi gereğince taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5. Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.20/09/2023

Katip ...

Hakim ...