Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/630 E. 2023/1067 K.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:

T.C.

KAYSERİ

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ :

DAVALILAR : 1

DAVALILAR :

DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/10/2019

KARAR TARİHİ : 28/11/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 06/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; ... ... A.Ş. ve ona bağlı 6 şirketle ilgili olarak ... (...)'un 1997-2014 yılları arasındaki yönetim kurulu tarafından alınan: 30/09/1997 tarih ve 608 sayılı kararı, 14/01/2003 tarih ve BB2 sayılı kararı, 24/02/2003 tarih ve 885 sayılı kararı, 19/04/2004 tarih ve 969 sayılı kararı, 06/12/2004 tarih ve 1016 sayılı kararı, 21/02/2005 tarih ve 1026 sayılı kararı, 18/11/2008 tarih ve 1221 sayılı kararı, 15/01/2008 tarih ve 1178 sayılı kararı, 12/02/2013 tarih ve 1430 sayılı kararı, 20/05/2014 tarih ve 1490 sayılı kararı ile, ... ... A.Ş. ve bağlı şirketlerine yapılan bedelsiz ve/veya rayicin altında, usulsüz ve hukuka aykirı taşınmaz/arazi tahsis ve devir işlemlerinin onaylanması ve uygulanması ile ait yapı katılım bedeli tahsil edilmemesi şeklinde gerçekleştirilen hukuka aykırı tasamuflar sebebiyle müvekkilin uğradığı zararın öğrenildiği özel amaçlı bağımsız denetçi raporunun düzenlenme tarihi olan 06/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte tazmini ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; Davah şirketler vekili tarafından 03/12/2019 tarihli cevap dilekçesinde özet olarak, zaman aşımı itirazında bulunulmuş olup HMK m. 146 gereği kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zaman aşımına tabidir düzenlemesi gereği taleplerine yönelik dava edebilme nitetiği olmadığı; dava dilekçesinde tüm açıklamaların kaynağını oluşturan ilgili dönemlerde görev alan ... organlarını temsilen ilgili sorumlular hakkında hiçbir şikâyet, soruşturma, dava bulunmadığı ve 1997 yılından bu yana konuya dair müvekkili şirketlere bir açıklama, ihbar vb. Hiçbir konuda başvuru ve talep olmadığı; kabul anlamına gelmemekle birlikte ustulsüzlük var ise bu usulsüzlüğün tesbiti halinde sorumluluğun ...'da olduğu, ...'un zarara uğradığı iddialarına ilişkin olarak müvekkile tahsis edilen taşınmazların mülkiyetinin ...'ye ait olduğunu (“Zira arsa tahsisinde iki yöntem olduğu, kadastro parseli olarak taşınmazın katılımcı tarafından getirilmesi halinde 135 terk ve 765 ait yapı katılımdan sorumlu olacağı, ...'ye ait olması halinde ise ... imar işlemlerini yapar, gerekli düzeltme ve alt yapı hizmetleri tamamlanır, katılımcıya imar parselli olarak tahsis ve devir edilir diyerek bu taleplerinin dayanağını çürütmektedir) dolayısıyla davacının hak falebinin katılımcılara arsa tahsisi altındaki beyanlarıyla çeliştiğini ve taleplerini haksız kıldığını; iddia edildiği gibi müvekkilin getirdiği 183.942 m2 gibi bir kadastro parselinin söz konusu olmadığı, ...'nin müvekkili şirkete yönelik düzenlenen 10/07/2014 tarihli fatura açıklamasında 4325.724,55 m2 7400 Parsel alt yapı bedeli” olduğunun belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ... Müdürlüğü'nün 30/09/1997-20/05/2014 dönemindeki yönetim kurulu kararları ile davalı şirketlere bedelsiz arsa tahsisi yapılarak, alt yapı katılım bedeli alınmayarak ve rayiç değerlerin altında arsa devri yaparak davacının zarar uğratılıp uğratılmadığı, yönetim kurulu kararlarının yetki gasbına sebep olup olmadığı, yönetim kurulu kararlarına uygun protokol yapılması gerekip gerekmediği, davanın hak düşürücü süre ve zamanaşımı süresi kapsamında açılıp açılmadığı hususlarına ilişkindir.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar olup, TTK'nın 4/1. maddesinde sayılmışlardır. Ayrıca, Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalar olup, iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi ve iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı TTK, 6762 sayılı TTK'dan farklı olarak mutlak ticari davalar (kanundan dolayı ticari dava sayılanlar) haricindeki ticari davaları "ticari iş" kriterine göre değil de "ticari işletme" kriterine göre belirlemiştir.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

...'lerin tacir olup olmadığı taraf olduğu davaların ticari dava kabul edilip edilmeyeceği ile ilgili olarak görevli mahkeme yönünden emsal karar şu yöndedir: 4562 sayılı Kanun'un 5. Maddesi uyarınca ...'ler özel hukuk tüzel kişisidir. Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11. Maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16. Maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan ...'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Bu sebeple ...'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hallerde yargılamanın asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiği...'' (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2022/4599 esas - 2023/3797 sayılı, 16/05/2022 tarihli kararı)

Yukarıda alıntı yapılan emsal Yargıtay kararında da ifade edildiği gibi 4562 sayılı Kanun'un 5. Maddesi uyarınca ...'lerin özel hukuk tüzel kişisi olduğu, ...'lerin taraf olduğu davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleridir.

Ticari davalar, TTK.nun 4. maddesinde düzenlenmiş olup görülmekte olan davanın, TTK.nun 4/1. maddesi kapsamında sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı, davanın nispi ticari dava kabul edilmesi için de her iki tarafın da tacir olması gerektiği, uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olmasının gerektiği, somut olayda davacı ...'nin özel hukuk tüzel kişisi olduğu, herne kadar davalılar tacir olsa da Yargıtay içtihatları doğrultusunda görev hükümleri gereğince mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla, davanın HMK madde 114/1-c gereğince mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan hmk madde 115/2 gereğince usulden reddine, Hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının yetkili ve görevli Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1. Davanın HMK madde 114/1. c gereğince mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK madde 115/2 gereğince USULDEN REDDİNE,

2. Hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının yetkili ve görevli KAYSERİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

3. H.M.K.'nun 20. maddesi gereği iş bu kararın kesinleştiği tarihten veya kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde, mahkememizce dosyanın resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

4. Davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama harçları, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemede hüküm altına alınmasına,

Dair, davacı vekillerinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/11/2023

Başkan

¸E-imzalıdır

Üye

¸E-imzalıdır

Üye

¸E-imzalıdır

Katip

¸E-imzalıdır