Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1147 E. 2024/708 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR

**ESAS NO : *****

**KARAR NO : *****

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ...

VEKİLİ : Av. ... - [16254-52987-05307] UETS

DAVALI : ... - ... ...

VEKİLİ : Av. ... - [16042-40077-59940] UETS

DAVA : Alacak (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)

**DAVA TARİHİ : *****

**KARAR TARİHİ : *****

GEREKÇELİ KARARIN

**YAZILDIĞI TARİH : *****

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının tamamı kendisine ait olan, Erciyes Üniversitesi Fen Fakültesi Tranvay Durağı karşısındaki bölgede Kayseri İli Talas İlçesi Kiçiköy Mah. 138 ada 8 parsel numaralı alan içerisinde bulunan 40m² alana sahip Africano Coffee' nin %50 sini, 02.08.2022 tarihinde müvekkiline devrettiğini, bu devredilen hisse karşılığı müvekkilinin davalıya 500.000 TL bedel ödediğini, taraflar arasında 02.08.2022 tarihli sözleşme yapıldığını, bu sözleşmenin 2. maddesinde ...' ın sözleşme tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde sözleşmeden dönerek vermiş olduğu parayı isteyebileceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin Kayseri 9. Noterliğinin 23.06.2023 tarih 10310 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeden döndüğünü ve sözleşmenin 2. maddesine göre verdiğini geri istediğini beyan ve ihtar ettiğini, ihtara cevap verilmediğini, müvekkilinin davalı ile arasındaki sözleşmeye dayalı ortaklığının son bulduğunu, bahse konu cafenin işletilmesi davalının sözleşmedeki edimlerini yerine getirmediği için mümkün olmadığını belirterek davanın kabulü ile 500.000 TL nin ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davacı tarafça yapılan fesih işleminin usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini ve feshin geçersiz olduğunu, müvekkilinin, kafenin makine parkurunu halihazırda kurulu şekilde davacıya teslim ettiğini ve personel eğitimlerini de tamamladığını, ancak davacının işletmesini üstlendiği kafeyi düzenli şekilde işletmediğini, bazı günler açıp bazı günler açmadığını, bu durumun kafenin cirosunu etkilediği gibi mevcut müşteri portföyünde de kafeya dair olumsuz intibaya neden olduğunu, müvekkiline davacının iddia ettiği fesih ihtarının ulaşmadığını, davacı tarafça yapıldığı iddia edilen feshin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE:

Dava, borçtan kaynaklı icra takibine karşı menfi tespit istemine ilişkindir.

TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.

Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır.

Nisbi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.

Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılarak davacı ve davalının tacir olup olmadığı hususu araştırılmış, Mimarsinan Vergi Dairesi'nden gelen 03/01/2024 tarihli yazı cevabı ile davacı ...'ın mükellefiyet kaydına rastlanılmadığı ancak potansiyel mükellef olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Gevher Nesibe Vergi Dairesi'nden gelen 23/01/2024 tarihli yazı cevabı ile, davalı ...'ın 01/12/2003-31/12/2006 tarihleri arasında haber ajansı faaliyetlerinden dolayı mükellefiyet kaydının bulunduğu, mükellefin en son beyan ettiği 2006 yılına ait gelir vergisi beyannamesinde ise işletme hesabına göre defter tuttuğunun bildirildiği görülmüştür.

Buna göre davalının 1. sınıf tüccar olmadığı, mükellefiyet kaydının bulunmadığı görülmektedir. Davalının tacir olmaması nedeni ile eldeki davanın nispi ticari dava olmadığı görülmektedir.

TTK'nın 5. maddesine göre aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari davalara bakmakla görevlidir. Dava konusu uyuşmazlık mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmadığından, mahkememizin görevi içine girmemektedir. Uyuşmazlığın ticari dava olmaması nedeniyle genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi bu davanın yargılamasını yapmakta görevlidir.

HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

Dosya kapsamına göre, dava konusu edilen uyuşmazlığın TTK'nın 4. maddesine göre, ticari dava olmadığı, bu nedenle de mahkememizin görevi alanına girmediği, Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, 6335 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra mahkememiz ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi haline getirildiği, göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu, HMK'nın 115. ve 138. maddeleri gereği mahkemenin görev hususunu kendiliğinden araştırmakla yükümlü olduğu ve davanın her aşamasında görev ile ilgili karar verilebileceği dikkate alındığında, mahkememizin görevsizliği nedeni ile, HMK.'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davaya bakmaya Kayseri Asliye Mahkemesi'nin görevli olması ve mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeniyle HMK'nun 114/1. c ve 115/2 maddesi gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle DAVANIN USULDEN REDDİNE,

2. Hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

3. HMK nun 20. Maddesi gereği iş bu kararın kesinleştiği tarihten veya kanun yoluna başvurulursa başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini istememesi durumunda dosyanın resen ele alınarak dosyanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

4. Davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama harçları, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemede değerlendirilerek hüküm altına alınmasına,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/07/2024

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır