Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/186 E. 2024/655 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

**ESAS NO : *****

**KARAR NO : *****

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ...

VEKİLLERİ : Av. ... -

Av. ... -

**DAVALI : S.S. *****

VEKİLİ : Av. ... -

DAVA : Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)

**DAVA TARİHİ : *****

**KARAR TARİHİ : *****

GEREKÇELİ KARARIN

**YAZILDIĞI TARİH : *****

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı kooperatife 06/07/2006 tarihinde 170.01.0116 numara ile üye olduğunu, müvekkili tarafından davalıya aidat ödemeleri yapıldığını, müvekkilinin 11/12/2017 tarihinde Kayseri 7. Noterliği'nin ... yevmiye nolu işlemi ile kooperatif üyeliğinden istifa ettiğini, aynı tarihte aynı noterliğin ... yevmiye nolu işlemi ile de istifasından dolayı alacaklarının kendisine ödenmesi talebi ile davalıya ihtarname gönderildiğini, ihtarnamelere kooperatiften cevap verilmediğini ve müvekkilinin yapmış bulunduğu ödemelerin kendisine ödenmemesi üzerine taraflarınca davalı aleyhine Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, davalının itirazında müvekkilinin 190.342,33 TL alacağının bulunduğunu kabul ettiğini ancak bu alacağın 36 aylık süre içinde ödemesinin yapılacağının belirtildiğini, davalı ile yapılmış bulunan arabuluculuk görüşmesinde dava konusu alacak hususunda davalı ile herhangi bir anlaşma sağlanamadığını, bu nedenle işbu davanın açılmak zorunda kalındığını ileri sürerek; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin ödemiş bulunduğu 190.432,33 TL alacağın muaccel olduğu tarih olan 05/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, müvekkili lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının müvekkili kooperatifin 21/05/2003 tarihli *** yevmiye numarasıyla kayıtlı ana sözleşmesiyle belirlenmiş kooperatiften çıkma şeklinin davacı tarafça sağlanmadığını, davacı tarafça usulüne uygun şekilde kooperatiften çıkma beyanında bulunulmadığından davacı tarafın istifasının sonraki hesap döneminde yapılmış sayılacağının kabulünün gerektiğini, bu durumda 2018 yılının hesaplarının görüşüldüğü 2019 yılı genel kurulundan bir ay sonra alacağının muaccel olması gerektiğini, davacının alacağının 21/05/2019 tarihinde muaccel olabileceğini, 2019 yılı genel kurulunun 21/04/2019 tarihinde yapıldığını, bu tarihteki genel kurulun 8. Maddesinde dahi kooperatif mevcudiyetinin tehlikeye düşmesinin önlenmesi için bu alacağın kesinleşmesinden itibaren 36 ay sonra çıkma payının ödenmesi kararı alındığını, davacının bu talebinin ancak 36 ay istenebilir olacağını, müvekkili kooperatifteki ortaklığından 2018 yılında ayrılan ve henüz 36 ay geçmeden müvekkili hakkında icra takibine girişen davacı tarafın alacağının kooperatif genel kurulu kararı gereğince muaccel olmadığını, alacağı muaccel olmadan icra takibi başlatan davacı tarafça açılan işbu davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

Dava, davacı vekili tarafından ilk olarak 17/12/2020 tarihinde mahkememize açılmış, dava mahkememizin ... esas sırasına kaydedilmiş yapılan yargılama neticesinde 03/06/2021 tarihli duruşmasında ; davanın kabulü ile, 190.342,33 TL çıkma payı alacağının 22/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair karar verildiği görülmüştür.

Verilen karar davalı vekili tarafından 05/07/2021 tarihli dilekçesi ile istinaf edilmiş, davacı vekilince de davalının istinaf dilekçesine karşı cevaplarını sunduğu görülmüştür.

Kayseri BAM 6. HD'nin *** karar sayılı ilamı ile; davalı tarafın istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda, söz konusu istinaf sebepleri yerinde görüldüğünden, davalının istinaf başvurusunun kabulüne karar verilerek, HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi gereğince, KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 03/06/2021 tarihli ***K.sayılı kararın kaldırılarak, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesi yönünde karar verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.

İade edilen dosya mahkememizin *** Esas sırasına kaydedilmiş, Mahkememizce evvelce yapılan yargılama sonunda 10/03/2022 tarihli, *** Karar sayılı gerekçeli karar ile "davanın reddine" karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Mahkememizden verilen *** sayılı kararı Kayseri 6. Hukuk Dairesi'nin 30/09/2022 tarih ve ***Karar sayılı ilamıyla BOZULMAKLA, dava mahkememizin 2024/186 Esas sırasına kaydedilmiştir.

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonunda *** Karar sayılı karar ilamı ile;

HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Dava, kooperatif üyeliğinin sonra ermesi nedeniyle çıkma payı alacağı talebine ilişkindir.Dosya kapsamında toplanan deliller, somut olayın özelliklerine uygun bilirkişi raporu, ilk derece mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi nazara alındığında, davacının çıkma payına ilişkin alacağının muaccel olmaması ve çıkma payının ödenmesinin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşüreceği gerekçesi ile davanın reddine ilişkin kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, bu nedenlerle davacının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, 2021/805 E -2022/210 K sayılı kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 30/02/2022 tarihli *** K sayılı kararı davacı vekilince temyiz edilmiş. Yargıtay 6. H.D.'nin*** karar sayılı 22/01/2024 tarihli ilamıyla " davacının 11.12.2017 tarihinde kooperatif ortaklığından istifa ettiği, istifanın hesap senesinin son ayında olması nedeniyle istifa edilen seneyi takip eden bir sonraki yıla ait bilançonun görüşüldüğü 21.04.2019 tarihli genel kurulda “...ayrılan veya çıkarılan ortakların geri ödemelerinin ortağın istifa ettiği tarihten itibaren 36 ay içerisinde geri ödemesinin yapılması” yönünden karar verildiği anlaşılmıştır. Alınan karar, ödeme yapılmamasına ya da ödemenin ertelenmesine ilişkin olmayıp ödeme yapılmasına yönelik olduğundan çıkma payının ödenmesi benimsenmiş olmakla 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 17 nci maddesine uygun bir erteleme kararı değildir. Bu nedenle işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir. " şeklinde karar verilerek dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıda yazılı bulunan esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Dava, istifa nedeniyle ortaklıktan çıkan üyenin çıkma payı alacağı istemine ilişkindir.

Davacının davalı kooperatifi ortaklığından istifa ettiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının davalı kooperatiften çıkma payı alacağının muaccel olup olmadığı, muaccel ise alacak miktarının ne kadar olduğu hususlarına ilişkindir.

Davacının davalı kooperatif ortaklığından istifasına ilişkin Kayseri 7. Noterliği'nin 11/12/2017 tarihli ... yevmiye numaralı istifanamesi ile davalı kooperatife 14/12/2017 tarihinde tebliğ edilmiştir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin *** karar sayılı emsal içtihatında da belirtildiği üzere Hesap senesinin son ayı içinde istifa edilmesi durumunda çıkma payı alacağı, istifa edilen seneyi takip eden bir sonraki senenin bilançosunun kabul edildiği genel kurul toplantısının yapıldığı tarihten itibaren bir ay sonra muaccel hale gelecektir ve çıkma payı alacağından düşülmesi gereken genel giderler de o senenin bilançosuna göre belirlenecektir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1. ve anasözleşmenin 15/1. maddeleri uyarınca üyeliğin sona erdiği yılın bilançosunun genel kurulda onaylanması suretiyle kesinleşmesini izleyen bir ayın sonunda muaccel olur ve ortak ile kooperatif arasında istifanın ulaştığı tarih itibariyle hesaplaşma yapılması gerekmektedir. Bu nedenle de davacının çıkma payı alacağının muaccel olduğu tarih 2018 yılının bilançosunun görüşüldüğü 21/04/2019 tarihli genel kuruldan bir ay sonraki 22/05/2019 tarihidir.

Her ne kadar 21/04/2019 tarihli genel kurulun 8. Maddesi ile; " Gündem maddesi üzerine yapılan müzakere sonunda yapı kooperatifleri kanununun 17.maddesi kooperatif ana sözleşmesinin 15. Maddesi hükümlerine uygun olmak kaydıyla" yapı kooperatifleri kanunu 17/2. Maddesi ve Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin *** sayılı kararı gereğince ayrılan veya çıkarılan ortakların geri ödemelerinin ortağın istifa ettiği tarihten itibaren 36 ay içerisinde geri ödemesinin yapılması teklif edildi" yapılan müzekere sonunda oylamaya geçildi. Yapılan oylamada teklif 8 red oya karşı oy çokluğu ile kabul edildi." şeklinde karar alınmış ise de, yine aynı genel kurulun 9. Maddesi ile " Yapılan müzakerelerden sonra Yapı Kooperatifleri Kanunu, kooperatif ana sözleşmesi hükümlerine uygun olmak kaydıyla" Kooperatif ortaklığından istifa ederek ayrılan ortakların birikintilerinden ortaklık dönemlerindeki kooperatifin genel giderlerine bir muhasebeci maarifeti ile hesaplanarak ortak başına düşecek miktarda kesinti yapılarak kasa durumuna göre geri ödemelerinin yapılması ve bu konuda iş ve işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna yetki verilmesi teklif edildi." teklif müzakere sonunda oylamaya sunuldu. Yapılan uygulamada teklif 17 red oya karşı oy çokluğu ile kabul edildi." şeklindedir. Genel Kurulun 8. Maddesi niteliği itibariyle çıkma payı alacaklarının 36 ay süre sonrasına ertelenmesine ilişkin olmayıp bu anlamda kooperatifler kanunu 17. Maddesi kapsamında alınmış bir karar değildir. Bu maddede açıkça belirtildiği üzere çıkma payına ilişkin geri ödemelerin istifa ettiği tarihten itibaren 36 ay içerisinde geri ödemesi kararlaştırılmıştır. Zaten yukarıda yer verilen 9. Madde de çıkma payına alacaklarına ödenmesi hususunda genel kurula yetki vermiştir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2016/4534 esas, *** karar sayılı emsal içtihatları dikkate alınarak genel kurulda alınan 8. maddedeki kararın, ödeme yapılmamasına ya da ödemenin ertelenmesine ilişkin olmayıp, ödeme yapılmasına yönelik olduğundan, çıkma payının ödenmesi benimsenmiş olmakla 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17. maddesine uygun bir erteleme kararı olmadığı kanaatine varılmış bu konudaki aksi yöndeki savunmalara itibar edilmemiştir.

Mahkememizce aldırılan ve kooperatif defter ve kayıtları üzerinde inceleme neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunun denetime açık, hüküm kurmaya elverişli olması davacının ödediği ücretin ve davacının hesabına düşen genel gider payının doğru şekilde hesaplanmış olması ve taraf vekillerinin de bu hesaplamalara yönelik teknik bir itirazlarının bulunmaması nedeniyle rapora itibar edilmiş, davacının 208.988,10 TL çıkma payı alacağının bulunduğu ancak taleple bağlı kalınarak karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davacı vekilince dava dilekçesinde 05/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiz talebinde bulunulmuş ise de, yukarıda da ayrıntılı olarak açıklandığı üzere davacı alacağının muaccel olma tarihi 22/05/2019 tarihi olması ve temerrüt faiz türünün açıkça belirtilmemesi bu tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte çıkma payına hükmedilmiştir.

Dava dilekçesinde harca esas değer olarak 190.342,33 TL gösterilmiş, sonuç ve istem kısmında ise 190.432,33 TL talep edilmiş ise de, davanın açılma anında 190.342,33 TL üzerinden peşin nispi harcın yatırılmış olması nedeniyle dava değerinin 190.342,33 TL olduğu kanaatine varılarak bu miktar üzerinden hüküm kurulmuştur.

Tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile, Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda 190.342,33 TL çıkma payı alacağının 22/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:

1. Davanın kabulü ile; 190.342,33 TL çıkma payı alacağının 22/05/2019 tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 13.002,28 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 3.250,58 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.751,70 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,

3. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A. 13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,

4. Davacı tarafından peşin yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 3.250,58 TL peşin harç olmak üzere toplam 3.304,98 TL harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

5. Davacı tarafından yapılan İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcı 220,70 TL, Temyiz Kanun Yoluna Başvurma Harcı 80,70 TL ile bilirkişi ücreti, kep reddiyat gideri, elektronik tebligat gideri, posta gideri 906,60 TL olmak üzere toplam 1.208,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

6. Davalı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği davalı taraf üzerinde bırakılmasına,

7. AAÜT'ye göre hesap 30.454,77 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

8. Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

9. Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,

Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.13/06/2024

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır