Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1094 E. 2024/610 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

**ESAS NO : *****

**KARAR NO : *****

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ...

VEKİLİ : Av. ... -

DAVALI : ... - ... ...

VEKİLİ : Av. ... -

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

**DAVA TARİHİ : *****

**KARAR TARİHİ : *****

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :***

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine davalı tarafından Kayseri Genel İcra Dairesinin ... sayılı dosyasından ''kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla'' takip yapıldığını, davalı tarafça müvekkil hakkındaki haksız ve yersiz icra takibine dayanak belgeler olarak; 11.02.2020 düzenleme ve 10.08.2020 vade tarihli , 185.000,00 TL bedelli bono ile 11.02.2020 düzenleme ve 10.09.2020 vade tarihli , 26.750,00 TL bedelli bonolar gösterildiğini, müvekkili ... bu bonolarda lehtar ciranta konumunda bulunduğunu, davalının TTK hükümlerine göre borçluya ''ödememe protestosu'' göndermeden müvekkili hakkında icra takibine geçtiğini, TTK 'nun 690, 642, 778, 714 ve 730. Maddeleri uyarınca, hamilin lehtar ve diğer cirantalara müracaat edebilmesi için vadeyi izleyen 2 iş günü içinde keşideciye ödememe protestosu gönderilmesi gerektiğini, davalı ise keşideciye bu protestoyu göndermeden, müracaat hakkı düştüğü halde, kötü niyetli olarak müvekkil hakkında takipte bulunduğunu, bahse konu bonoların protestosu yapılmadığı için lehdar olan müvekkilinin bu bonolarda ki sorumluluğu olmadığından dolayı müvekkili aleyhine İcra takibine konu edilemeyeceğini, İcra müdürlüğü tarafından resen incelenmesi gereken takibe konu bonoların protestosunun bulunup bulunmadığı hususu incelenmeden takibe konu yapıldığını, bahse konu takipte dayanak gösterilen bonoların , protesto edilmemesinden dolayı takip dosyasında protesto evrakları da bulunmadığını, kıymetli evraktan kaynaklanan bir borç bulunmadığını, takip dosyasına dayanak gösterilen bonolara dair bu eksiklikten dolayı kambiyo vasfının bulunmadığından dolayı tapılan takibi ve borcuda kabul etmediklerini, icra takibine konan senetler nedeniyle müvekkilinin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitini ve senetlerin iptalini, öncelikle teminatsız olmak üzere, teminat karşılığında dava neticesinde müvekkilinin mağdur olmaması açısından, icra dosyasına yatıracağı paraların alacaklı davalı tarafından çekilmemesi, dosyanın üçüncü şahıslara temlik edilmemesi ve dava sonuçlanıncaya kadar icra takibinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zaptı ihtaratlı olarak tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap vermediği görülmüştür .

DELİLLER:

Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında: alacaklının ... ve Ali Toker İnşaat Turizm Taşımacılık San. Tic. Ltd. Şti. olduğu , borçlunun ... olduğu, 281.048,26-TL toplam alacak üzerinden kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı anlaşılmıştır.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Davacı taraf kendisi hakkında Kayseri İcra Dairesinin ... E sayılı dosyasında Kambiyo senedine özgü takip yoluyla takip başlatıldığını, takibe konu iki adet bonoda davacının lehtar ve ilk ciranta konumunda olduğunu, keşideciye ödememe protestosu çekilmediğini, alacaklının kendisine başvurma ihtimali bulunmadığından menfi tespit dilemiştir.

Davalıya usulüne uygun olarak dava ve cevap dilekçesi tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap vermemiştir.

Kayseri İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklısının davalı, borçlusunun ise davacı olduğu, davacı hakkında kambiyo senetlerine özgü takip yolu ile yapıldığı, takibin dayanağının 26.750,00 tl miktarlı, 11/02/2020 tanzim tarihli, 10/09/2020 vade tarihli bono ve 185.000,00 tl miktarlı 11/02/2020 tanzim tarihli,10/08/2020 vade tarihli bono olduğu, bonolarda davacı lehtar ve ilk ciranta olduğu, davalının ise ikinci ciranta hamil konumunda olduğu görülmüştür. İcra dosyası içerinde ödememe protestosu çekildiğine dair takibe dayanak evrak bulunmamaktadır.

TTK'nun 730. maddesi gereğince, senet hamili tarafından, ciranta aleyhine takip yapılabilmesi için, TTK'nun 714. maddesi uyarınca vade tarihinden itibaren 2 iş günü içerisinde protesto çekilmesi gerekir. Protestonun çekilmemesi halinde müracaat hakkı düşer. Kanunda protesto çekilmesi için öngörülen süre hak düşürücü süredir.

Yine 6102 sayılı TTK'nın 730/2. maddesi gereği ciranta aleyhine ihtiyati haciz istenebilmesi için keşideciye ödememe protestosu çekilmesi ve protestonun talep dilekçesine eklenmesinin gerekli ve yeterli olup protestonun tebliğine gerek yoktur.(Yargıtay 11. H.D'nin ***2016/3147K).

Dava konusu senetlerde keşideci dava dışı ***... LTD ŞTİ, *** aval veren, lehtar davacı lehtar cirosundan sonraki ciranta davalı olup senedin süresinde protesto edilmediği çekişmesizdir. Ödememe protestosu keşide etmeyen davalı, TTK 730.maddesine göre cirantalara kambiyo yolu ile müracaat hakkını yitirse de, aralarındaki temel ilişkiye dayalı olarak cirantası davacıya müracaat edebilir. Bu durumda dava konusu protesto edilmemiş senet yazılı delil başlangıcı niteliğinde olup davalı temel ilişkiden doğan alacağını tanık dahil her türlü delil ile kanıtlayabilir.

Somut olayda dava konusu senet süresinde protesto edilmediği için 6102 sayılı TTK hükümlerinin tartışılması ve değerlendirilmesi gerekmemektedir. Bu haliyle taraflar arasındaki temel ilişkiye göre değerlendirme yapılacağından davalı ise cevap dilekçesi vermediğinden temel ilişkiyi ispata dair bir belge sunmadığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

-Kötüniyet tazminatına ilişkin değerlendirmede;

Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılırsa, davacının talebi üzerine 2004 sayılı İİK'nun 72/5. maddesine göre borçlu davacı yararına tazminata hükmedilir. Somut olaydan davalı kötü niyetli görülmediğinden tazminat talebi reddedilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:

1. Davacının davasının kabulü ile;

2. Davacının davalıya Kayseri Genel İcra Dairesine ... E sayılı dosyası nedeniyle ve bu dosya kapsamındaki 11/02/2020 düzenleme tarihli 10/09/2020 vade tarihli 26.750,00 TL miktarlı ve 11/02/2020 düzenleme tarihli 10/08/2020 vade tarihli 185.000,00 TL bedelli bonolar ve bu bonoların ferilerinden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,

3. Davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,

4. İİK'nun 72/5 md. Uyarınca davacı yönünden takibin derhal durdurulması , bu konuda Kayseri Genel İcra Dairesi'ne müzekkere yazılmasına,

5. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 19.198,40 TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 4.799,61 TL harcın mahsubu ile bakiye 14.398,79‬ TL harcın davalıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,

6. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A. 13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,

7. Davacılar tarafından yapılan posta ve müzekkere gideri olmak üzere 107,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

8. Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,

9. AAÜT'ye göre hesap edilen 44.157,24 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

10-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

11-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

12-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/05/2024

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır