Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1414 E. 2024/609 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

**ESAS NO : *****

**KARAR NO : *****

**HAKİM : *****

**KATİP : *****

**DAVACI : *****

VEKİLLERİ : Av.

Av.

**DAVALI : 1- *****

VEKİLİ : Av.

**DAVALI : 2- *****

VEKİLLERİ : Av.

Av.

**DAVALI : 3- *****

VEKİLLERİ : Av.

Av.

Av.

DAVA : Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklı Araç Hasar ve İkame Araç Bedeli)

**DAVA TARİHİ : *****

**KARAR TARİHİ : *****

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :***

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'e ait ve müvekkilinin sevk ve idaresinde bulunan 38 ... plaka sayılı otomobil ile Ilgın istikametinden Akşehir istikametine doğru seyir halinde iken üzerinde bulunan üzerinde bulunan ... isimli petrol istasyonu üzerinden kontrolsüz ve dikkatsiz bir şekilde D300-10 nolu Devlet Yolu üzeri Akşehir ilçesi istikametine doğru olan şerit içerisine çıkış yapması neticesinde müvekkilinin sevk ve idaresindeki otomobil ile davalı sürücü Ramzan Arslan'ın sevk ve idaresindeki kamyonun sol arka tampon ve kasa kısmının çarpışması sonucu davaya konu kazanın meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde kamyon sürücüsü ...'ın tek , tam ve ağır kusurlu olduğunu, kazanın meydana meydana geldiği yer, çift gidiş, çift geliş olarak kullanılan ortası demir bariyerler ile bölünmüş duble yol üzerindeki petrol istasyonu çıkışı olup, kaza noktasında bulunan petrol istasyonuna ait güvenlik kameraları kaza anını tam olarak gösterdiği, görüntülerde, petrol istasyonu içerisinde ilerleyen kamyonun petrol istasyonu çıkışında durmadan, tamamen kontrolsüz ve dikkatsiz bir biçimde anayol üzerine çıkış yaptığı açıkça gözüktüğü, kamera kayıtları ile de davaya konu kazada davalı sürücü ...'ın tek, tam ve ağır kusurlu olduğunu, meydana gelen kazaya ilişkin olarak Ilgın Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, soruşturma kapsamında düzenlenen rapor ile de davaya konu kazanın meydana gelmesinde kamyon sürücüsü davalı ...'ın kusurlu olduğu, müvekkilinin herhangi bir kural ihlali ve kusurunun olmadığı tespit edildiği, tanzim edilen raporda kusurlu davalı sürücünün çıkış yaptığı petrol istasyonunda buradan gelen araçlara yönelik olarak "sürücülerin bir kavşağa girmeden önce durarak kavşaktaki bütün araçlara yol vermeleri gerektiğini belirtir" (TT-2) nolu DUR trafik işaret levhası bulunduğu da tespit edildiği, meydana gelen kazanın akabinde davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, bu tarihe kadar davalı sigorta şirketince bir dönüş olmadığı gibi aracın pert kabul edilip edilmediğine ilişkin de olumlu/olumsuz bilgi ve belge de verilmediğini, taraflar arasında yapılan arabuluculuk görüşmelerinin de olumsuz sonuçlandığını, 22/06/2022 tarihinde 42 ... plakalı araç ile 38 ... plakalı aracın çarpışması neticesinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle 38 ... plakalı aracın ağır hasar/pert olması nedeniyle aracın güncel rayiç değeri ve ikame araç bedelinin belirlenmesi, aracın pert olmadığı değerlendirilirse aracın hasar bedeli, değer kaybı zararı ve ikame araç bedelinin belirlenmesi talebinde bulunduklarını, 42 ... plaka sayılı kamyon şoförü ... kazaya tam kusurlu hareketiyle neden olduğundan, ... kazaya neden olan 42 ... plakalı sayılı aracın sahibi olduğu için, Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketi ise kazaya neden olan 42 ... plaka sayılı kamyonun sigorta kapsamında sigortalayan sigorta şirketi olduğu için davalı olarak gösterildiğini, davaya konu 38 ... plakalı aracın ağır hasar/pert olması ihtimaline karşı aracın güncel rayiç değeri/değer kaybı taleplerinden tüm davalılar müşterek ve müteselsil sorumlu olduğunu, değer kaybı talebine ilişkin olarak ise araç sürücüsü ... ve araç sahibi ...'ın müşterek ve müteselsil sorumlu olduğunu, araçta meydana gelen hasarın ve değer kaybının şimdilik 100,00 TL'sinin tüm davalılardan ve 100,00 TL ikame araç bedelinin ise araç sürücüsü ... ve araç sahibi ...'dan kazar tarihi olan 22/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi , yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin çalışanı olan davalı ...'ın kullanmakta olduğu 42 ... plakalı araç Ilgın-Akşehir yolu üzerinde bulunan ... istasyonuna dinlenmek ve gideceği yolun durumuna bakmak amacı ile giriş yaptığını, burada bir süre bekleyip , petrol istasyonundan çıkacağı esnada sinyalini vermiş solunu kontrol edip ve dikkatli bir şekilde yola çıkış yaptığını, kullanmış olduğu araç bir bir yük kamyonu olduğundan ve kasası tamamı ile yükle dolu olduğundan aracın yola çıkış süresi diğer araçlara göre uzun sürdüğünü, müvekkili bu durumu bildiğinden yolun tamamen boş olmasını beklemiş ve hiçbir aracın gözükmediği sırada yola çıkmaya başladığını, savcılık dosyası içerisinde yer alan ... İstasyonuna kamera kayıtları ile de sabit olduğu üzere yola çıkmasının üzerinden 10 saniyelik bir süre geçmesinden sonra dava konusu kaza meydana geldiğini, müvekkilinin yola çıkmadan önce gelen arabaları kontrol ettiğinde herhangi bir aracın gelmemesi çıktıktan 10 saniye sonra kazanın gerçekleşmesi karşı taraf araç sürücüsünün hızlı olduğunu ve müvekkilinin aracı görmesi gerekmesine rağmen tahminen uyuya kaldığını (saat itibari ile de mümkün) ortaya koyduğunu, olay yerinde yapılan incelemelerde kazaya karışan diğer araca ait herhangi bir fren izine rastlanmadığını, bu durumda araç sürücüsünün uyumuş olma ihtimalini veya dikkatinin yolda olmadığı ihtimalini kuvvetlendirdiğini, kazanın gerçekleşmesi müvekkiline ait aracın yola çıkmasından itibaren 10 saniye sonrasında olduğu düşünüldüğünde eğer karşı tarafın kullanmış olduğu araçta fren yapılsaydı araç kaza hiç gerçekleşmeden potansiyel olarak durabilecek bir araç olduğunu, bu hususta göz önüne alındığında kazanın meydana gelmesinde karşı tarafın kusurunun bulunduğunu, bu nedenle kaza sonrası tutulan müvekkilinin tam kusurlu olduğuna ilişkin tüm tutanaklara itiraz ettiklerini, müvekkilinin işçisinin yola nizami bir şekilde çıktığı yolun, gidiş yönüne doğru sol şeritte gerekli boşluğu bıraktığını, hatta bu şeritten müvekkilinin yola çıktığı esnada bir tane otomobil ile bir kamyonunda geçtiği kamera kayıtları ile sabit olduğunu, karşı tarafın gerekli dikkat ve özeni göstererek kendisinden önce geçmiş olan araç ve kamyon şoförü gibi yolun solundan geçerek ilerleseydi dava konusu kazanın gerçekleşmeyeceğini, bu nedenle karşı taraf araç sürücüsünün kusurunun bulunduğunu, davacı taraf davasını terditli bir şekilde açtığını, aracın pert olarak nitelendirilmesi durumunda aracın güncel değerinin ve ikame araç bedelinin; aracın pert olarak nitelendirilmemesi durumunda ise araçta meydana gelen hasar ve değer kaybının ayrıca da yine ikame araç bedelini talep ettiğini, ancak aracın pert olarak nitelendirilmesi durumunda ikame araç bedeli tazmini mümkün olmayacağını, zira davacı taraf hem aracın güncel değerini isteyip hem bu değer üzerinden kazanın meydana geldiği tarihten itibaren faiz talep ettiği takdirde kendisinin kaza anından sonraki tüm zararı giderilmiş olacağından, dolayısı ile faiz başlangıç tarihinden itibaren yeni araç alma durumundaki pozisyonu korunmuş olacağından pert araca ek olarak ikame araç bedeli talep etmesinin mümkün olmayacağını, bu nedenle aracın pert olarak nitelendirilmesi ihtimaline binaen ek olarak araç ikame bedeli tazminatına hükmedilemeyeceğini, bu yöndeki taleplerine itiraz ettiklerini, bu aşamada yukarıdaki kusura yönelik beyanlarının saklı kaldığını, müvekkiline ait araç kaza tarihinde davalılardan Ankara Sigorta tarafından sigortalandığını, davacının talep ettiği bedellerin poliçe kapsamında kaldığı ve dolayısı ile de davalılardan sigorta şirketinin sorumlu olduğunu belirterek haksız davanın reddini, yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle;Kazaya karıştığı iddia edilen 42 ... plaka sayılı araç müvekkili şirket nezdinde ... no'lu 03/06/2022-2023 Vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçe kapsamında maddi zararlar açısından kaza tarihinde araç başına azami teminat limiti 50.000,00-TL olduğunu, müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğu; azami teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ile sınırlı olup sadece gerçek zarara ilişkin olduğunu, değer kaybı olup olmadığının; varsa miktarının tespiti ancak uzman bilirkişi marifeti ile tespitini talep ettiklerini, araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybının tespiti açısından, davacıya sigortalı aracın dava konusu kaza öncesinde başka bir kazaya karışıp karışmadığının da tespitinin gerektiğini, davacının değer kaybı talebinin gerek teknik ve gerekse teorik açıdan ele alınması, aracın modeli, kilometresi, geçmiş dönemdeki kaza sayısı, kompanent ve işçilik bedellerinin dikkate alınarak değerlendirilmesini, her iki değerlendirme sonucu parametreler korelasyonlu birbiri ile ilintili ve gerçek değer kaybının tespiti için dosyanın değer kaybı konusunda uzman bir bilirkişiye tevdiini talep ettiklerini, müvekkili şirket temerrüde düşmediği gibi dava açılmasına da sebebiyet vermediğini, sigortacının zarar giderim yükümlülüğünü düzenleyen Karayolları Trafik Kanunu'nun 98/1 ve 99/1. maddeleri sigortacının, zararları ödeme yükümlülüğünün durumun sigortacıya yeterli ve gerekli belgelerle ihbarından itibaren 8 işgününde ödenmesi gerektiğini hükme bağlamıştır. Bu hükümler esasen T.T.K. 1299. maddesinin tekrarı niteliğinde olduğunu, dava öncesi başvuran vekili tarafından değer kaybı tazminat talebi ile ilgili müvekkili şirkete yapılan başvuru üzerine şirketimiz nezdinde (1512396 ) no’lu hasar dosyası açıldığını, müvekkili şirket tarafından eksik evrakların talep edilmesine rağmen başvuran tarafından yollanmaması sebebiyle ; inceleme yapılamadığını, bu sebeple müvekkili şirket kendi imkanlarıyla evrakları temin etmeye çalıştığını, ancak bu süre zarfında; komisyona başvurulduğunu, dava açılmasına sebebiyet verilmediği için ve de müvekkili şirketin temerrüdü söz konusu olamayacağı için bu hususların kararda dikkate alınmasını talep ettiklerini, kusur oranı ve tazminat hesabının araç hasarı konusunda uzman bilirkişi tarafından yapılması gerektiğini, başvuranın talebinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, başvuru sahibi vekili tarafından temerrüt iddiasıyla talep edilen avans faizi istemi de haksız olup, reddinin gerektiği, zarar gören 3. kişi konumunda bulunan başvuru sahibinin şirketi ile arasındaki ilişki ticari bir nitelik arz etmemekte ve tazminat talebi de haksız fiilden kaynaklandığını, kaza tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesi talebi hukuku dayanaktan yoksun olduğunu ve bu talebin reddi gerektiğini, ZMMS genel şartları gereğince sigortalının müvekkili şirkete başvuru tarihinden itibaren 8 gün içerisinde müvekkili şirketin ödeme yükümlülüğü bulunmakta olup bu sürenin bitimi ile sigorta şirketi temerrüde düşmekte ve faiz işlediğini bu sebeple kaza tarihinden itibaren faiz isteminin reddi gerektiğini, bununla birlikte 3. kişi konumunda bulunan başvuru sahibinin müvekkili şirketten ticari faiz istemi haksız ve mesnetsiz olup bu talebin de reddi gerektiğini, başvuru sahibi vekili tarafından temerrüt iddiasıyla talep edilen avans faizi isteminin haksız olduğunu ve reddi gerektiğini, davaya konu kazaya ilişkin olarak kusur oranlarının tespitini, araç hasarı konusunda uzman bilirkişiden teknik ve teorik açıdan gerçek zarar bakımından rapor alınmasını, davacının dolaylı zararlara ilişkin talepleri bakımından müvekkili şirketin dolaylı zararlardan sorumlu olmaması sebebiyle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini, temerrüde düşmemiş ve davanın açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine faiz, yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretine hükmolunmamasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Ilgın CBS ... soruşturma sayılı dosyasının uyap sistemi üzerinden mahkememize gönderildiği görülmüştür.

Akşehir CBS ... soruşturma sayılı dosyası ve ... soruşturma sayılı dosyasının uyap sistemi üzerinden mahkememize gönderildiği görülmüştür.

Türkiye Noterler Birliğine, ... A.Ş. Ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkerelere ayrı ayrı cevap verildiği görülmüştür.

Ilgın Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kamera görüntüsünün yer aldığı CD'nin gönderildiği görülmüştür.

Ilgın Kaymakamlığına, Ankara Sigorta A.Ş.'ne yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.

Bilirkişi Makine Mühendisi ...'den alınan 05/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

Kaza olayının maddi hasarlı, ölümlü, yaralanmalı ve çift taraflı bir Trafik Kazası olduğu,

Raporda belirtildiği üzere kazadaki kök neden; sürücü ... sevk ve idaresindeki 42 ... plakalı aracını sürerken karayolları trafik kanunu ve karayolları trafik yönetmeliğinde asli kusurlu sayılan trafik kurallarından ve aşağıda detaylıca bahsetmiş olduğum ilgili maddelerindeki hallerini ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, hava, yol ve trafik durumunu kontrol etmemiş ve araç hızını ayarlayamamış, gece saatlerinde daha dikkatli araç kullanmamış, petrol istasyonundan çıkarken kendisine hitaben DUR trafik levhasına dikkat etmemiş ve solundan gelen araç trafiğini kontrol etmeden yoluna devam etmiş, petrol istasyonundan ana yola çıkarken aracını duraklatmadan seyrine devam etmiş, dönüş esnasında dar bir kavisle dönmeyip aracının doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yaparak şerit ihlali yapmış, solundan gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermeyerek başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamamıştır. Bu nedenle sürücü ...' ın meydana gelen olayda tamamen sorumlu olduğu,

Raporda belirtildiği üzere söz konusu kazada 38 ... plakalı araç sürücüsü ...' in kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,

Kazadaki araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, kazanın 42 ... plakalı araç sürücü ...'ın şahsi dikkatsizlikleri ve kural ihlalleri sonucunda ortaya çıktığı, bu nedenle 42 ... plakalı araç sahibi ...' nın kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,

Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı,

Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı,

Dosya içeriğindeki Adli Tıp Kurumu tarafından hazırlanan 17.03.2023 ve 28.09.2023 tarihli raporlar ile Ilgın Cumhuriyet Başsavcılığına sunulmak üzere hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitlere tarafınca iştirak edildiği,

22.06.2022 kaza tarihi itibariyle dava konusu hasarlı aracın tamirinin ekonomik olmadığı,

22.06.2022 olay tarihi itibarıyla davacının gerçek zararının 61.000TL olduğu,

22.06.2022 olay tarihi itibarıyla İkame Araç Bedelinin %18 KDV dahil olmak üzere 3.000 TL kanaatinde olduğunu bildirmiştir. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edilmiştir. Davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını sunduğu, davalı ... vekili ile davalı Ankara Anonim Türk Sigorta Şirket vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazlarını sundukları görülmüştür.

Davacı vekilinin 15/02/2024 tarihli ıslah dilekçesini ibraz ederek harcını yatırdığı görüldü. Islah dilekçesinin bir suretinin davalı taraflara ayrı ayrı usulüne uygun tebliğ edildiği görüldü. Davalı ... vekili ile davalı Ankara Anonim Türk Sigorta Şirket vekilinin talep arttırım dilekçesine karşı itirazlarını sundukları görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... sevk ve idaresindeki ve davalı ...'a ait 42 ... aracın 38 ... plakalı kendi aracına çarptığını davalı tarafın tam kusurlu olduğunu ve araçlarında hasar meydana geldiğinden bahisle araçları pert ise güncel rayiç değeri, ikame araç bedeli pert olmaz ise hasar bedeli, değer kaybı, ikame araç bedeli talebinde bulunmuştur.

Sigorta poliçesi incelenmesinde, 42 ... plakalı aracın ZMSS'in davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalandığı ve kaza tespit tutanağı uyarınca araç sürücüsünün davalı ..., trafik kayıtlarına göre ise malikin ... olduğu ve 38 ... plakalı aracın davacıya ait olduğu olduğu anlaşılmıştır.

-Kusur ön sorun ve hasara ait değerlendirmede,

Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, değer kaybı ve ikame araç konusunda rapor almıştır. Kaza tespit tutanağı, kural ihlalleri tespiti uyarınca Kayseri ili Melikgazi ilçesinde 22.06.2022 günü saat 02.15 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki 42 ... plakalı aracı ile Konya-Afyon Karyolu üzeri Argıthanı mahallesi sınırları içinde kanal ... isimli petrol istasyonundan hareket ederek, Konya-Afyon karayoluna girip sağa doğru Akşehir ilçesi istikametine doğru dönüş yaptığı sırada kamyonunun arka kısmına solundan Ilgın ilçesi istikametinden Akşehir ilçesi istikametine doğru seyreden sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın sağ yan kısmı ile çarpması neticesinde meydana gelen çift taraflı, ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası olayı gerçekleşmiştir.

Söz konusu kazada araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilememesi, dosya içeriğinde kazaya istinaden yapılan Kaza Tespit Tutanağı, Bilirkişi Raporları, kazaya ait Cd görüntüleri, teknik değerlendirme ve inceleme sonrasında sürücü ...' ın sevk ve idaresindeki 42 ... plakalı aracı ile seyrederken tali yoldan ana yola çıkarken solundan gelen araç trafiğini kontrol etmemesi, ana yola çıkmadan önce kendisine hitaben DUR trafik levhasına dikkat etmeden yola çıkması ve kavşaklarda geçiş önceliğine uymadığı dikkate alındığında 38 ... plakalı araç sürücüsü ...' in kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği kanatine varılmıştır.

Söz konusu kazada Kazadaki araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, kazanın 42 ... plakalı araç sürücü ...' ın şahsi dikkatsizlikleri ve kural ihlalleri sonucunda ortaya çıktığı, bu nedenle 42 ... plakalı araç sahibi ...' nın kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği kanatine varılmıştır.

Davacıya ait aracın 22.06.2022 tarihli hasar durumu dikkate alındığında; yedek parça ve işçilik onarım maliyetinin araç değeri seviyelerinde olabileceği, aracın onarımının mümkün olduğu ancak ekonomik olmayacağı, onarım esnasında motorda, elektronik aksamlarda, alt düzende, kaporta ve şase aksamında ve şanzımanda ilave masraflar çıkabileceği ihtimali düşünülmesi ile araca PERT TOTAL işlemi yapılmasının uygun olacağı, aracın kaza tarihinde değerinin 77.500,00 TL olduğu, sovtaj bedelinin 16.500,00 TL olduğu ve davacının neticeden zararının 61.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

-İkame araç bedeline ait değerlendirmede;

Yargıtay uygulamaları uyarınca, aracın perte ayrılması halinde, söz konusu zararın davacı aracıyla aynı vasıfta ikame aracın satın alınması için geçecek makul süre belirlenerek ve davacının bu süre içinde kendi aracını kullanmış olması halinde yapacağı yakıt, amortisman payı vs. gibi zorunlu giderleri mahsup edilerek ikame araç bedelinin belirlenmesi gerekir. Mahkememizce bu kapsamda alınan rapora göre 3.000,00 TL zararı bulunduğu görülmüştür.

-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar).

Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi değer kaybından sorumludur.

-Davalı ... ve ...'in sorumluluğuna dair değerlendirmede;

İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. 2015/6031, K. 2015/13494)

Somut olayda, davalı Ramazan Turhan'in işleten olması nedeni ile ve davalı ... ise sürücü olması nedeniyle kusursuz sorumluluk ilkesi çerçevesinde hemde haksız fiil hükümleri çerçevesinde (TBK'nun 49, 53 ve 65 hükümleri) uyarınca zarardan sorumludurlar.

• Faize ait değerlendirmede;

2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.

Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.

Anılan açıklamalar uyarınca sigorta şirketine başvuru tarihi dikkate alınarak 29/07/2022 tarihi temerrüt sigorta şirketi yönünden bu tarihten başlatılmıştır. Adem Gökalp Eker ve Gülsen Eker yönünden ise temerrüt tarihi olay tarihi kabul edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:

1. Davacının davasının kısmen kabulü ile;

2. Davacının davalı ... ve ...'a karşı ikame etmiş olduğu, ikame araç bedeline ilişkin davasının kabulü ile 3.000,00 TL'nin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağın kaza tarihi olan 22/06/2022 tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına,

3. Davacının hasar tazminatına ilişkin davasının kısmen kabulü ile 61.000,00 TL hasar bedeli tazminatının davalı Sigorta şirketinin poliçe limiti olan 50.000,00 TL ile sorumlu olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketi yönünden başvuru tarihi esas alınarak belirlenen 29/07/2022 tarihinden itibaren davalı ... ve ... yönünden ise kaza tarihi olan 22/06/2022 tarihinden itibaren alacağın ticari avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 4.371,84 TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 1.371,33 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.452,03 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.919,81 TL harcın (davalı Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketinin 2.281,10 TL ile sorumlu tutulmasına ) davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,

5. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A. 13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,

6. Davacı tarafça yapılan başvurma harcı 80,70 TL, peşin harç 80,70 TL, ıslah harcı olan 1,371,33 TL tebligat ve müzekkere gideri 285,00 TL ve bilirkişi ücreti 1.500,00 TL olmak üzere toplam 3.317,73 TL yargılama harç ve giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

7. Davalı ... tarafından yapılan posta, müzekkere, kep ve elektronik tebligat gideri olmak üzere toplam 80,00 TL yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

8. Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

9. 6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

10. Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,

Dair, davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/05/2024

Katip ***

e-imzalıdır

Hakim ***

e-imzalıdır