Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/690 E. 2024/591 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

**ESAS NO : *****

**KARAR NO : *****

**BAŞKAN : *****

**ÜYE : *****

**ÜYE : *****

**KATİP : *****

**DAVACI / KARŞI DAVALI : *****

VEKİLİ : Av.

**DAVALILAR-KARŞI DAVACILAR : 1- *****

  2.  ***

  3.  ***

VEKİLLERİ : Av.

Av.

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

**DAVA TARİHİ : *****

**KARAR TARİHİ : *****

GEREKÇELİ KARARIN

**YAZILDIĞI TARİH : *****

Mahkememizde görülmekte olan alacak (eser sözleşmesinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; işveren davalının, inşaat/eser sözleşmesinde ki edimlerini ifa etmemesi nedeniyle fazlaya ilişkin hakları ve manevi tazminat isteği saklı kalmak ve ıslah ile arttırmak kaydı ile, 6100 sayılı Yasa'nın 7. maddesi uyarınca toplanacak delillere göre taşeron olan davacının, yaptığı inşaat seviyesinin ve inşaat yapımından doğan seviyeye uygun parasal alacakların dava tarihi ile ve bilirkişi eli ile tespitlerinin yapılarak bedellerin eskale edilmiş ve ayrıca fiyat farkı uygulanmış şekilde; davacının yaptığı sözleşme dışı ve TBK'nun 529. maddesi hükmünce sebepsiz zenginleşme konusu alacaklarının tespiti ile işlerin yapım yılları itibariyle bedellerinin dava tarihinden itibaren; işyerinde davacıya ait olan malzemenin dava tarihi itibariyle miktar ve değer yönünden tespitinin yapılarak bedellerinin; ilişkinin ticari olması ve sözleşmelerinde ticari sözleşme olması gözetilip, TTK ilgili maddesi hükmünce ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, sözleşmenin feshi nedeniyle yapımı eksik olan işlerin davalının kendi ekibine ve/veya üçüncü kişilere yaptırma girişimleri bulunduğundan ve ayrıca yapılan ve yapılacak işler de karışma, kaybolma, ileri sürülmesinde zorlaştırma ve sürünceme oluşturma ihtimali ve tehlikeliliği bulunduğundan, yapılacak delil tespitinin sonuçlanması süresince taşınmaz yapım işinin teminatsız olarak tedbiren durdurulmasını; davalının, alacaklarını akim kılacak davranışlara girmiş bulunması ihtimali ve tehlikeliliği gözetilip daha fazla mağduriyetin önlenmesi için dava değeri, ıslah sonrası artırılan değeri üzerinden alacaklarına yeter miktarda davalının Adalet Bakanlığı'nda ilgili İnşaat dairesinde bulunan hakediş ve alacaklarının üzerine üçüncü kişilere ödenmemesi ve hakkın 3. kişilere temlik edilmemesi için önleyici tedbirin teminatsız olarak verilmesini, başkaca hakları saklı kalmak ve Borçlar Kanunu'nun 107. maddesi kapsamında, dava değerini arttırmak ve ıslah kaydı ile şimdilik 400.000,00-TL belirsiz alacak değeri üzerinden dava tarihi itibarıyla ve sonrası arttırılacak dava değerine de ıslah tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanarak alacağın faizi ile birlikte davalıdan tahsili talepli dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşmenin konusu ve kapsamı yapılacak işler ve bedelleri başlıklı kısmında 10/07/2014 günlü KDV hariç 4.182.000,00-TL bedelli Jandarma A Blok ve jandarma B Blok binalarının yapım sözleşmesi, 26/08/2014 günlü KDV hariç 2.889.000,00-TL bedelli, ek sözleşme 1 başlıklı Atölye, Sağlık Ocağı, Mutfak, Çamaşırhane binalarının yapımı sözleşmesi, 26/08/2014 günlü KDV hariç 2.029.000-TL bedelle ek sözleşme 2 başlıklı Açık Cezaevi Binası, Çöp Deposu, Ana Giriş Kontrol Binası 2 ve Kademe Binasının yapımı sözleşmeleri tarafların yaptıkları sözleşmeler olup, sözleşmelerde belirtilen işleri eskalasyon ve fiyat farkları hariç toplam 9.100.000-TL+ KDV tutmakta olduğu, sözleşmelerinde TTK ilgili maddesi hükmünce ticari iş sözleşmeleri olduğu, sözleşmelerin 23. maddesinde uyuşmazlık halinde Kayseri mahkemelerinin yetkili kılındığı, davalı işverenin temel ediminin yapım seviyelerine uygun biçimde ve yapım ile orantılı olarak davacının yaptığı işin parasını vermek, tamamlanması ile eseri teslim almak, davacı/taşeronun temel ediminin ise kademeli ve davalının ödemelerine bağlı olarak işi yapıp tamamlayarak eseri oluşturmak olduğu, sözleşmelerin 3 sayfalarının 6. maddelerine göre Adalet Bakanlığı ve davalı/işveren arasındaki 18.11.2013 günlü Kayseri Ceza İnfaz Kurumu yapım işi sözleşmesi ile, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı sözleşmeleri ve diğer sözleşmelerin tarafları bağlayacağı, Kamu Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin de sözleşmelerin eki olduğu, tarafların delil sözleşmesi niteliğinde olan bu şartname hükümleri dışına çıkamayacakları ve başka delile dayanamayacakları, bu şekilde sözleşmenin dengesi kurulmuş ve hakim müdahalesinin sağlanmış olacağı, işlerin götürü bedeli emanet usulü ile yapılacağı davalının, davacının edimini yerine getirmesine katılacak olduğu belirlenen yapım seviyelerine göre davacıya ödeme yapılacağı, çektikleri Kayseri 7. Noterliği'nin 18/02/216 gün ve 5538 nolu ihtarnameleri ve davalı tarafından verilen Ankara 41. Noterliği'nin 04/03/2016 günlü 6965 nolu karşı ihtarnamelerinde anlaşılacağı üzere davacının yapılan ödemelerin yapılan işe uyarlı ve geçici ödeme/avans niteliğinde olduğu bu nedenle sözleşmelerin 13 ve 14. maddelerinde seviye tespiti, ara hakedişler ve ödemelerin 16 ve 17. maddelerinde kesin hesap ve teminatların iadesi konularının düzenlenmiş olduğu, her ne kadar sözleşmelerde ek 1 ve ek 2 başlıkları bulunmakta ise de her sözleşmenin ayrı ayrı yapıldığı ve birbirinden bağımsız olduğu diğerlerinin eki olmadığı, sözleşmelerde işin bitim tarihinin 31/12/2014 olarak gösterildiği, davalı ile Adalet Bakanlığı arasındaki Kayseri Ceza infaz Kurumu yapım işi sözleşmeleri içerisinde de eskalasyon ve yıl içi fiyat farkları ödeneceği düzenlenmiş bulunduğundan davacı ve yaptığı işler için davalıdan eskalasyon ve yıl içi fiyat farklarını isteyebileceklerini, teknik yapım verilerinin, poz numaralarının, hesap yöntemlerinin ve davalının almış olduğu bedellere ilişkin yöntemlerin aynen uygulanarak bedellerin davacıya ödeneceği, sözleşmelerin 7. maddesinin davacı taşeron olacağından %8 oranında teminat kesintisi yapılacağını kesintilerin 5/8'inin geçici kabulü ile kalan 3/8'inin de kesin kabul ile geri ödeneceğinin belirtildiğini, sözleşmelerden 10/07/2014 günlü sözleşmenin 9/2. maddesinde yer alan hükmün davalı işveren yetkilisi Sıdık Akar tarafından ve tutanak baskılı belge ile değiştirilmiş olduğu, tüm sözleşmelerde süre uzatımı yapılabileceğinin, sözleşmenin konu ve kapsamının yer aldığı 3., bedellerin yer aldığı 5., iş güvenliği kapsamındaki giderlerin yer aldığı 19. maddeleri dışında kalan tüm maddelerin ise aynı olduğu, davalının parasal ve diğer edimlerini ifadan kaçınarak sözleşmelerin fiilen sonlanması başlıklı kısmında yapılacak tespitlerden anlaşılacağı ve aşağıdaki gibi davalının davacının sermayesini kullandığı gibi tespit raporunda dahi belirtilen alacak kısmında davalı işverenin Bünyan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/7 D. İş dosyasına tespit yaptırdığını, sözleşmeye plan ve proje yüksek fen Kurulu kararlarına aykırı biçimde ve davacının yaptığı işlerin gerçek tutarı miktarı ve bedelleri ile gösterilmediği yapılmış iş kalemlerin tamamının metrajlarının eksik alındığını, davacı alacaklarının da düşük gösterilmeye çalışıldığı, yapılmamış işlerinde metrajların yüksek gösterilerek davacının yaptığı imalat düzeyinin düşük gösterilerek davalının kusurlarının gizlenmesine yönelik bu tespite dahi diğer haksız kesintiler ve teminat parası hariç davacının yaklaşık 333.000,00-TL alacağı olduğunun rapor edildiğini, davalının fiili engellemeleri başlıklı kısmında fayans yapıştırıcılar davacıyı verildikten 2 gün sonra davalının sözleşmeyi fesih ettiğini bildirdiğini, bu arada davacının sıva alçı tesisat mantolama vesaire işlerine devam ile birlikte bir kısım fayans işini de yapmış olduğunu, fayans ve yapıştırıcılardan kullanılmayan kısmın yaklaşık 80.000,00-TL tutarlı olduğu, davacıya ait diğer malzemeler ile birlikte sahada durmakta olduğu, davalı işverenin birlikte alınacağı kararlaştırılan elektrik, elektronik, montaj malzemelerini, davacıya teslim etmemiş olmasına rağmen davacıdan keyfi bir şekilde 50.000,00-TL kesinti yapmış olduğunu ve 2-3 ay sonra davacının itirazı üzerine kesinti bedelinin davacıya iade edilmiş olduğunu, davalı işveren tarafından temini gereken ve yapım sırası gelen malzemelerin davacı taşerona zamanında verilmemiş, kısmen verilmiş ve/veya hiç verilmemiş olduğunu, davalının malzemeyi getirmemesi başlıklı kısmında tüm kampüse aynı marka asansör kullanılacağı nedeni ile davalı tarafından temin edilen bedelin hesaplarından kesileceği bildirilen asansörün, ortaklaşa alınması kararlaştıran elektrik pano montaj malzemelerinin, taşerona hiç verilmemiş yapım sırası gelen fayans ve yapıştırıcı malzemelerinin kısmen sözleşme süresinin son günü teslim ve fatura edildiğini, ayrıca yapının boyanıp tamamlanması için gerekli boya renginin davacıya bildirilmediği, süre uzatmama başlıklı kısmında bunların zamanında kısmen veya hiç verilmemesi nedeniyle işin tamamlanması için davacının istediği uygun ve objektif sürenin verilmemiş olduğu, bunun yerine uygun olmayan 7 günlük süre verildiği, oysaki sözleşmelerde yer almasına ve fiili durumlara göre, ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı istemi ve Bünyan Belediyesi gerekçeleri ile şantiye şefinin işi durdurmaları sonucu yapım işinin zorunlu olarak uzaması gerektiği, davacı ile davalı işverenin tüm kampüs inşaatında kullanılan betonu sağlayan Erciyes Beton Firması'ndan beton almak için anlaşmış oldukları, davalı işveren beton firmasına baskı kurarak davacıya beton verilmesini önlediği davacının da zaman kaybı yaşadığını ve başka yerden yüksek fiyata beton almak zorunda kaldığını, bu arada inşaat faaliyeti nedeniyle cezaevi kampüsüne giden yolun bozulduğu ve tamirat yapılmadığı içerikli Bünyan Belediyesi yazısı gerekçe gösterilerek inşaatın davalının şantiye şefi Sadık Akar tarafından belirsiz süreli olarak keyfen durdurulduğunu, sonrasında iş güvenliği gerekçesi ile tüm kampüsteki inşaat yapımı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişlerince bir aya yakı n süreli olarak durdurulduğu; iş yapımının doğrudan engelleme başlıklı kısmından davalı/işverenin kontrol ve yönetimindeki cezaevi kampüs inşaatına elektrik ve su sağlayan sistemden sözleşmeler 20.9 maddesine göre ve bedeli karşılığı davacıya da elektrik ve su verileceği, davalı/işverenin elektrik ve suyu kötü niyetle keserek davacının kullanımına kapattığın ve bu yolla fiilen davacının iş yapmasının da engellediğini davacının da inşaat yapımını tamamen durdurmak zorunda kaldığını; davacının inşaatta girmesinin engellenmesi başlıklı kısmında davalının davacının İnşaat sahasına girmesini engellediğini inşaat sahasında inşaatta Kullanıma hazır bulunan, davacıya ait yapı malzemelerinin haksız biçimde tutulduğunu, davalının avans niteliğindeki ödemeler konusunda en son kabul ettikleri 10/09/2015 günlü ara hakediş belgesine kesin hakediş şeklinde kabule dahi zorladığı, kişilik haklarına saygısızlık ve davacıyı karalama başlıklı kısmında davalı işverenin işçi tecrübesi ve iş ilişkisi ve sözleşmeler kapsamına göre yaptığı davranışlarla davacının iktisaden zor duruma düşeceğini ve böylelikle çaresiz kalacağını bilmekte ve bilebilecek durumlarda olduğunu şantiye yetkilileri tarafından davacı taşeronun itibarını zedeleme, iktisaden zor duruma düşürme ve tüm bunlardan haksız yararlanma davranışlarına girdiğini davacının malzeme temin ettiği üçüncü kişilere davacı taşeronu karaladığını, sözleşmeleri fesih edeceklerini bildirerek davacının üçüncü kişiler önünde itibar ve güvenilirliğini tartışılır hale getirdiğini, davalının sözleşmelerin sonlanmasına haksız biçimde yazılı bildirime dayandırılması üst başlıklı kısmında yetkisiz kişi fesih beyanı başlıklı kısmında davalı adına gönderilen Bünyan Noterliği'nin 02/09/2015 gün ve 1864 nolu ihtarnamesi ilgi tutularak 06/10/2015 gün ve 28197 nolu Ankara 41. Noterliği'nin ihtarnamesi ile 10/07/2014 günü sözleşmenin feshine dair ihtarnameleri düzenleyen keşidecinin fesih yetkisinin olmadığını, 31/07/2015 günü ve dilekçelerine 11/4 numaralı ekli delili olan davalı düzenlemeli tutanak başlıklı belgede sözleşmelerin 9.2 maddesini atfen ve davacının süre uzatım talebinde bulunabileceğinin yazılı olduğunu, gösterilen fesih gerekçesinin belirsiz anlamsız ve dayanıksız olduğu, davalının sözleşmeyi engelleme ile haksız feshinin sonuçları üst başlıklı kısmında davalı adına yetkisiz kişi tarafından düzenlenen ve süre uzatım talebinin reddine dayanılarak 10/07/2014 günü sözleşmeli feshedildiğine dair ihtarnameleri kabul etmediklerini, sözleşmeler 9/2. maddesine göre süre uzatım talebinde bulunabileceğinden fesih gerekçesinin haksız olduğunu, keşidecinin fesih yetkisi bulunsaydı dahi ihtarnamesinde yer alan nama ifa isteminin feshi kaldıracağı görüşünde olduklarını, davacı sözleşmelerinde belirtilen sürenin bitiminden sonra fiilen iş programına göre iş yapımına devam ettiğinden meydana gelen gecikme nedeniyle davacının süre uzatma hakkının da doğacağını ve sürenin uzayacağını belirtilen durum nedeniyle davalının ihtarnamelerinde nama ifa istemi, davacının sözleşme bitiş süresi ve fesih bildirimleri sonrasında iş yerinde çalışıyor olmasının ayrı ayrı feshi de engelleyeceğini, sürenin bitiminden sonra avans şeklinde kısmi ödeme yapması ve fiilen ve iş programına göre işi devam ettirmesi sözleşmelerinin kendiliğinden süresiz hale gelmesi ve feshi kaldırmak için yeterli olmadığını davalının fesih beyanı kabul edilmediğinden TBK'nun 123. maddesine göre süresiz hale dönüşen sözleşmenin meydana gelmiş olduğunu, davacıya ait malları n yapım sahasına getirmesi ve yapımı hazır bulundurulması davacının iş yapma niyetinde bulunduğunu açıkça göstermekte olduğunu, davalının fesih beyanı kabul edilmediğinde de zaten TBK'nun 123. maddesine göre süresiz hale dönüşen sözleşme bulunduğunu, yazılı fesih bildirimi geçersiz olduğundan ve tüm ferileri ile birlikte sonuç doğurmayacağından davalı hakkında cezanın kesilemeyeceğini, para mektup nakit teminat vesaire irat kaydedilemeyeceğini, sözleşme süresi ile dönüşmüş olmakla dönme hakkı kullanılamayacağı gibi feshe ilişkin ihtar dahi çekilemeyeceğini, ek-1 ve ek-2 nolu sözleşmelerin feshedildiğine ilişkin davacıya yapılmış bir bildirim bulunmamakta olup davacının fesih iddiasının sadece 10/07/2014 günü sözleşme ile sınırlı kalacağını, somut olay da inşaat'ın kazılarının tamamlanarak yükleniciye tesliminin yapılmaması, ara ödemelerinin zamanında yapılmaması yapı malzemelerin zamanında verilmemesi, elektrik ve su gibi enerji yaklaşık %70 seviyesine çıkarttığını, davalının, davacının yaptığı işi sürekli düşük gösterdiğini pursantaj edilen yapım seviyesinin davalı tarafça %46 seviyesinde olduğunu, ortada yaklaşık % 25 oranında yapım seviyesi eksikliğinin olduğunu, gerçek yapım seviyesinin tespiti yapıldığında yapım yüzdesinin davacı lehine çoğalacağını ve yaptığı iş bedelinin 2.000.000-TL'den fazla olacağını yani daha da artacağını Kamu İhale kurulu ve yüksek fen kurulunun 09.01.2014 gün ve 2014/04 nolu kararının da bu yönde olduğunu, davacı taşeronunun alacağı olduğuna ilişkin verilerin davalı yapımcının Bünyan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/7 D. İş dosyasında yaptırdığı 05/02/2016 günlü bilirkişi tespitinde dahi yapı m seviyesinin fiziken %50 civarında bulunduğunu bilirkişi tespiti doğru olsaydı dahi davacının alması gereken para ile aldığı para arasında davacı lehine fark bulunduğunu, yaklaşık 850.000,00-TL civarında alacağının olacağı ve ayrıca 2014 – 2015 yılı eskalasyonun 1073 olup eskalasyon ayarlandığında ve ayrıca yıl içi fiyat farkları da hesaplandığında alacağın daha da artacağının görüleceği, özetle davacının işin yapımına başlamış, zor kısımları bitirmiş, ilk başlangıç günü sabit yatırımların tamamlanmış olduğunu işin verimli ve hızlı kazanç elde edeceği dönemine gelindiğinde davalının haksız fiili eylem ve davranışları ile karşı karşıya kalınıp haklı nedenlerle işi bırakmak zorunda kaldığını, mevcut kampüs inşasında davacının yaptığı işlerle davalının yaptığı işlerin yapı, nitelik ve kalite yönünden karşılaştırılması yapılınca davalının kampüsteki diğer yapımlarından kaliteli olduğunun görüleceğini, zaten davalının kampüsteki diğer yapımlarının TBK 473. maddesine aykırı olması durumunda yapımcı kadar bunların kontrol ve denetimlerinin yapı denetçilerinin görev ve sorumluluklarına da girdiği tüm yapımlar için KİK 21/3, 24. ve 25. maddelerinin uygulanması gerektiğinin anlaşılacağını davalının diğer yapımları kabul görecekse davacının yaptığı işlerde evleviyetle kabul göreceğinin bu n numaraları ilgili bakanlıklar uyulması emredici proje mahal listeleri ve özel fiyat analizleri ile birlikte 2014 yılında İmal edilenler için 2014 yılı, 2015 yılında İmal edenler için 2015 yılı birim fiyatlarına göre ve yapım yıllarına göre hesaplamaları ile davacının 10.07.2014 günü KDV hariç 4.182.000 -TL bedelli sözleşmeye göre yaptırılan Jandarma A blok Jandarma B blok binalarında yaptığı işlerin inşaat mühendisi elektrik mühendisi makine mühendisi maliyeci Muhasebeci ve yapım seviyelerinin tespitleri ile yapılmış iş bedellerinin davacıya ödenmesi gereken parasal tutarının tespitinde yapım yıllarına göre ve çıkarılmış ve metrajlara göre eskalasyon uyarlanıp eskalasyon bedelinin tespiti yapım yıllarına göre ve çıkarılmış metrajlara göre fiyat farkları bedelinin tespitini davacının 26.08.2014 günlük KDV hariç 2.889.000 TL bedelle ek sözleşme 1 başlıkta Atölye Sağlık Ocağı Mutfak Çamaşırhane binalarında yaptığı işlerin ve ek sözleşme 2 başlıklı, Açık Cezaevi Binası, Çöp Deposu, Ana giriş kontrol binası 2 ve kademe binalarında yaptığı işlerin inşaat mühendisi, elektrik mühendisi, makine mühendisi, maliyeci, Muhasebeci ve hukukçu bilirkişi heyetince yapım seviyelerini tespitleri ile yapılmış iş bedellerinin davacıya ödenmesi gereken parasal tutarının tespitini, yapım yıllarına göre ve çıkarılmış metrajlara göre eskalasyon ve fiyat farkları bedelinin tespitini, davalının vermesi kararlaştırılan insan taşıma asansörü, elektrik pano ve elektrik montaj malzemeleri, fayans, seramik, granit ve bunların yapıştırıcı ve sarf malzemelerinin davacıya verilip verilmediğinin kısmen verilmiş ise verildiği tarih ve kısmi miktarının malzemelerin verilmemesi işe devamını engelleyip engellemediğinin ve süre uzatımına sebep olup olmayacağının ve yukarıda belirtilen tespitlere göre davacının sözleşmeyi haklı fesih sebebinin bulunup bulunmadığının; taraflar arasındaki sözleşmelere ve sözleşmelerin 4. maddelerinde bağlayıcı olduğu belirtilen diğer sözleşmelere göre YİGŞ de belirtilen dengeli sözleşme yapma kuralına uyulup uyulmadığının; davacının iş yerinde sözleşme dışı yaptığı işlerin bulunup bulunmadığı bulunması halinde sözleşmedeki bedellerine göre sözleşmede bedel belirtilmemiş ise yapım yılındaki çevredeki rayiç fiyatlarından bedellerinin; davacının İnşaat sahasında bulundurduğu demirbaş inşaat yapım ve ihzarat malzemelerini miktar tutar cins kullanılıp kullanılamayacağı ve değer yönünden ve davacıya iş karşı lığı yapı lan ödemeler ile ödenmesi gereken tutarın ve yapılan ödemelerin sözleşmelere uygun olup olmadığının ödemelerin süresini ve eksiksiz olarak yapılıp yapılmadığının davalının sözleşme gereği yapması gereken parasal kesintiler ile yaptığı kesintilerin farkı/haksız kesintilerin; davalının dava ile ilgili Adalet Bakanlığına sunduğu hakedişlere göre davacının yaptığı İnşaatların yapım seviyesinin yapılan için parasal tutarının davalının davacıyı yaptığı ara hakediş başlıklı avans belgelerinde belirtilen yapılan iş tutar ve bedellerinin Adalet Bakanlığı belgelerinden tespitini; neticeten yukarıdaki gibi davacının yapılan iş miktar ve yapım yüzdelerine göre alacaklı olduğu, sözleşme dışı işler yapımı nedeniyle alacaklı olduğu, davacının inşaat sahasında bulunan malzemeleri nedeniyle alacaklı olduğu, sözleşmeler gereği teminat fazla kesinti ve haksız kesintiler nedeniyle alacaklı olduğu, tutarlar ile; işin kusurlu yapılıp yapılmadığı konusunda da davalı ihtarnamesini bulunup bulunmadığı ve tüm sözleşmeler kapsamı davacının sözleşmeleri haklı olarak feshedip edemeyeceğinin tespiti ile rapor edilmesi istemekte olduklarını; davalının davacıyı işyerini almamakta olduğunu ve aldıkları duyumlara göre eksik kalan işleri üçüncü kişilerce veya kendi ekibi tarafından yapılması girişiminde bulunduğunu, davalının Bünyan Sulh Hukuk Mahkemesi 2015 / 7 Diş dosyasında yaptırdığı delil tespitinin eksik olduğunu, davalının İnşaata devam etmesi halinde yapılmış ve kalan işlerin seviyelerinin tespitinde güçlük ortaya çıkaracak ve karışmalar oluşabileceğini bu nedenle yaptırılacak tespit sonucuna kadar inşaat yapımı durdurulmasını ve dilekçelerinde belirttikleri konularda ivedilikle tespit yapılmasını ve bu konularda teminatsız olarak önleyici tedbir verilmesini istemek olduklarını; dilekçelerinden anlaşılacağı üzere olay şeklide gözetilip davalının alacaklarını akim kılacak davranışlara girmiş bulunması ihtimali ve tehlikeliliği gözetilip önleyici tedbirin teminatsız olarak verilmesi istediklerini beyanla şimdilik 400.000,00-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE KARŞI DAVA: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; asıl dava yönünden; mahkemenin 2016/423 Esas numarasına kayıtlı bulunan dosyaya ilişkin dava dilekçesinin 28/03/2016 tarihinde tebliğ etmiş olduklarını yasal süre içerisinde itirazları da dahil olmak üzere iş bu dava dilekçesi ile beyan, cevap ve delillerini usul ve yasaya aykırı ikame edilmiş bulunan huzurdaki asıl davanın esasına dahi girmeksizin usulden reddini talep ettiklerini mahkemece usule yönelik haklı ve yerinde itirazlarının kabul görmesini haksız ve mesnetsiz olarak kötü niyetle yasal koşulları bulunmadan ikame edilen davanın esastan da reddini talep ettiklerini huzurdaki itiraza konu 2016/423 Esas sayılı davada davalı olarak May İnşaat Adi Ortaklığına husumet yönetildiğini bu hususun TTK ve TBK hükümlerine açıkça aykırılık teşkil ettiğinden usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece de bilindiği üzere adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığından adi ortaklık aleyhine davalı sıfatı ile husumet yöneltilemeyeceğini dolayısıyla adi ortaklığın taraf ehliyeti olmadığını bu sebeple huzurdaki asıl dava olan 2016/423 Esas sayılı dosyada davalı sıfatı ile hukuken tüzel kişiliği bulunmayan adi ortaklığın taraf ehliyeti yokluğundan bu yönlü haklı ve yerinde ilk itirazlarının kabulü ile dosyanın esasına dahi girilmeksizin mahkemece usule yönelik husumete dair ilk itirazları dikkate alınarak usul ve yasaya aykırı olarak adi ortaklık aleyhine ikamet eden davanın taraf ehliyeti yokluğundan usulden reddine talep ettiklerini usule yönelik bir diğer itirazlarının ise davacı yana HMK'nın ilgili amir hükmü hilafına hareket ederek dava dilekçesinde ekli suretini sunmuş olduklarını belirttikleri delil niteliğindeki belgelerinin birer suretini taraflarını tebliğe çıkarmamış olmalarının usul ve yasaya aykırı olduğunu mahkemece usule yönelik bu eksikliğinde davacı yana verilecek kesin mehil içerisinde giderilerek dava dilekçesinde belirttiği ekli tüm belgelerin birer suresinin tarafına tebliğinin yasa gereği zorunlu olduğunu bu nedenle davacıya ancak bu eksiklikleri giderilinceye kadar taraflarınca davanın esasına karşı asıl beyan itiraz ve cevapları ile birlikte delillerin de karşı ibrazı dahil olmak üzere makul bir süre verilmesini ve bu sürenin bu yönlü eksikliklerini gidererek taraflarına tebliğ edildikten sonra işlemesi o tarihe kadar da bu yönlü tüm haklarını saklı tutulmasına karar verilmesini talep ettiklerini mahkemenin 2016/423 Esas numaralı asıl davanı n usulden reddedilmemesi ve esasına girmesi halinde ise dava dilekçesini içeriğinin maddi hakikate tamamen aykırı olması ve davacı yanca haksız ve mesnetsiz huzurdaki iş bu davanın yasal koşulları oluşmamış ve hakeza taraflar arasında akdedilen sözleşmelere de aykırı olması sebebiyle kabul etmediklerini beyanla davanı n esastan reddi de gerektiğini davacı yanın dava dilekçesinde kaleme almış olduğu hususları kabul etmediklerini beyanla her bir kalem ve itiraz ve cevap niteliğindeki beyanlarını tek tek belirtmeleri gerektiğini Bünyan Sulh Hukuk Mahkemesi kanalı ile 2015/7 D. İş numarasına kayıtlı dosya üzerinden bilirkişiler vasıtası ile mahkeme kanalıyla ile yapmış oldukları keşif ve hazırlanan tespit raporundan da davacı yanın huzurdaki işbu itiraza konu dava ile talep etmiş olduğu işler hattı zatında taraflarında Bünyan Sulh Hukuk Mahkemesince 2015/7 D. İş sayılı dosyası ile davacı yanı n yapmayı sözleşme ile taahhüt ettiği işleri yarım bırakmış olduğu dolayısıyla kalan işler taraflarınca tespit edilmiş olmakla sabit hale geldiğini bir suretini mahkemeye ekte sunmuş oldukları Bünyan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/7 D. İş sayılı dosyasında 05/02/2016 tarihli bilirkişi raporundan da sabit olduğu üzere toplamda 3 sözleşme bedeli olan 9.100.000,00-TL'den kalan imalatların tutarı çıkarılınca kalan tutarın davacı tarafın işbu itiraza konu dava ile talep etmiş olduğu yapılarının seviye tespit ve parasal durumları ortaya çıkmış olmakla 05/02/2016 tarihindeki bilirkişi raporundaki kalan imalatların parasal değerlerinin de anılan bilirkişi raporunda aşağıdaki gibi tespit edildiğini Bünyan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/7 D. İş sayılı dosyasındaki 05/02/2016 tarihli bilirkişi raporunda hiçbir yoruma ve şüpheye mahal bırakmaksızın açıkça ortaya çıkarılmış olmakla sabit olduğu üzere taraflar arasında akdedilen sözleşmede bile (toplam sözleşme bedeli - kalan imalatlar bedeli = yapılmış olan işlerin Bedeli) 900.100.000,00 - 4.912.597,03 = 4.187.402,97,00-TL yapmış oldukları işlere bedeli olarak açıkça ortaya çıkmakta olduğunu kabul ettikleri diğer bir konu ise davacının dava dilekçesinde talep etmiş olduğu eskalasyon olduğunu zira eskalasyon kelimesinin TDK'daki karşılığında kelime anlamı olarak ihalelerde sözleşme fiyatını maliyetlerindeki artışa göre güncellenmesi anlamına geldiğinden davacının bu yönü ile soyut afaki ve mesnetsiz talebinin de taraflarınca kabulü mümkün olmadığı gibi mahkemece de reddi gerektiğini taraflar arasında akdedilmiş olan tüm sözleşmelerin 6. maddesinde sözleşme bedelinin artması eksilmesi ve fiyat farkı başlığı altında 2. paragrafta açıkça belirtilmiş düzenleme olduğunu taraflar arasındaki sözleşmelere tamamen aykırı olan ve kötü niyetle talep edilen eskalasyon adı altında davacının fiyat farkı taleplerinin bu nedenle haklı ve yerinde olmadığını bu yönlü tamamen sözleşmeye aykırı taleplerin de taraflarınca kabul edilemez nitelikte olduğunu sebepsiz zenginleşmeye vesile olacak nitelikte yersiz ve kötü niyetli bir talepten öteye geçmediği bu nedenle bu yönde mesnetsiz talebinin reddi gerektiğini davacı yanın dava dilekçesinde kaleme almış olduğunun aksine sözleşme dışı yapmış olduğu işlerde 05/11/2014 ile 22/12/2014 tarihleri arasında taraflarca düzenlenmiş olunan 4 numaralı hakediş dosyasında ilave işler olarak işlenmiş olup 3.115,64 TL tutarlı hakediş ile birlikte davacıya ödendiğini bu sebeple davacının bu yönlü taleplerinin de haksız ve mesnetsiz olduğunu zira yapmış olduğu ihale işlerinde bedelinin kendisine tam eksiksiz ve süresinde ödenmiş olduğunu bu yönlü davalı şirketten herhangi bir hak veya alacağının da olmadığını kaldı ki karşı dava dilekçesinde detaylı olarak açıklanacağı üzere davalı şirketin davacı şirketten alacaklı konumunda olduğunu kabul etmediklerini diğer bir husus ise davacı yanın şirketlerinin şantiyesinde ve kendisine ait olduğunu iddia ettiği malzemeleri dava tarihi itibari ile bedellerinin kendisini ödenmesine ilişkin mesnetsiz soyut ve afaki beyanlarının olduğunu davacının bu yönlü talebinin de yerinde olmadığını taraflar arasında akdedilen sözleşmeye aykırılık teşkil etmekte olduğunu yine taraflarca imzalanmış sözleşmelerin 22. maddesinde sözleşmenin feshi başlığı altında açıkça belirtilmiş olan düzenlemeye rağmen davacıya ait olan herhangi bir malzemenin davalı şirketçe kullanılmamış olduğunu kaldı ki şantiyede kalan bir kısım malzemelerinde davacı 3. kişi konumunda olan alacaklı sıfatıyla Yalçın İnşaat Turizm ve Ticaret Limited Şirketi tarafından 18/01/2016 tarihinde İcra Müdürlüğü kanalı ile haciz edildiğini bu sebeple davacının iddiasının aksine davalının şirketler nezdinde herhangi bir malzemesinin de bulunmadığını kaldı ki davalı şirketlerce haklı nedenlerle sözleşmenin feshinden sonra taraflarca Bünyan Sulh Hukuk Mahkemesi'nde yaptırılan tespitten sonra ki zamanda meydana gelen ve karşı yanın ayıplı ve kusurlu imalatlarının oluşan 67.000 TL tutarında ekstra zararlarının da olduğunu bu hususun mahkemece gerek görülmesi halinde yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile de ortaya çıkarılabileceğini cevap, beyan ve itirazlarında dava dilekçesinde yer alan iddia ve açıklamaların tamamının maddi hakikate aykırı olması sebebiyle taraflarınca da kabul edilemez nitelikte olduğunu davacının iddialarına karşı beyan ve cevap itirazlarını kalem kalem aşağıda belirtildiğini taraflar arasındaki sözleşme konusu yapılacak işler ve bedelleri 1/3 bendinde her ne kadar sözleşmede belirtilen işlerin eskalasyon ve fiyat farkları hariç toplam 9.100.000,00 + KDV tutmaktadır şeklinde davacı yanca dava dilekçesinde kaleme alınmış ise de bu hususun da doğru olmadığını aksine bu yönlü beyanın taraflar arasında akdedilen sözleşmeye tamamen aykırı ve mesnetsiz soyut bir beyandan öteye geçemediğini taraflarca akdedilmiş sözleşmelerin 3. maddesinde sözleşmenin konusu ve kapsamı başlığı altında sözleşmelerin anahtar teslimi götürü bedel yapım işleri şeklinde açıkça düzenlenen madde hükmü ile işin anahtar teslimi götürü bedel yapılmış olduğu fiyat farklarının davacı tarafça dava dilekçesinde yer aldığı ve talep ettiği eskalasyonun TDK'daki kelime anlamı olarak ihalelerde sözleşme fiyatının güncellenmesi manasına geldiğinden taraflar arasında akdedilen tüm sözleşmelerin 6. maddesi olan sözleşme bedelinin artması eksilmesi ve fiyat farkı başlığı altında 2. paragrafta açıkça belirtilmiş hüküm ile de sabit olmakla davacının imzasına havi sözleşmeleri açıkça aykırılık teşkil ettiğinden bu yönlü eskalasyon yönündeki talebinin mesnetsiz olduğunu, yerinde olmadığını, davacının eskalasyon ve fiyat farkı talepleri de taraflar arasında akdedilen sözleşmelere tamamen aykırı ve yersiz bir talep olduğunu bu sebeple kabulünün mümkün olmadığını davanın esasına girilmesi halinde davacının bu yönleri mesnetsiz talebinin reddinin gerektiğini 1/7 sözleşmelerin 3. maddesinde sözleşmenin konusu ve kapsamı başlığı altında sözleşmelerin anahtar teslimi götürü bedel yapım işi olduğunun açıkça belirtilmiş olduğunu ayrıca 13. madde ara hakedişler başlığı altında sözleşme götürü bedel esasına dönüşmeden hakedişlere esas pursantaj oranları belirlenecektir hükmü ile; şirket yetkilileri tarafından 19/07/2014 tarihli e-mail gönderisi ile sözleşme konusu olan jandarma binası A blok ve jandarma binası B blok binalarına ait pursantaj ve dökümleri davacının sözleşmede belirtilmiş olduğu muh.erdemdurangmail.com adresine yollanmış olduğunu buna karşın sadece Jandarma binası A bloka ait iş programını 31/07/2014 tarihinde taraflara e-mail olarak bildirildiğini 25/09/2014 tarihli davalı şirket yetkilileri tarafından yollanmış sözleşme ve hakediş esas pursantajlara karşılık davacı tarafın 27/11/2014 tarihli e-mail adresinde yollanmış bulunan binaların iş programlarının belirtilmiş olduğunu ekte mahkemeye tüm bu delil niteliğini haiz ve davacı iddialarını da çürütür mahiyetteki yazışmaları ibraz ettiklerini son yollanmış olunan pursantaj ve eklerine karşılık davacı tarafın yollamış olduğu iş programları arasında geçen 63 güne karşılık davalının yine aynı sözleşmenin 9. maddesi işin süresi ve iş programı başlığı altında düzenlenen madde hükmü ile davacının davalı şirketlerce davacı yana bu madde hükmüne aykırı davranış ve kusurlu olması sebebiyle uygulanması gereken cezanın 48 gün gecikme olduğunda toplam sözleşme bedelinin %0.01'i olan 43.600,80-TL gecikme cezası dahi davalı işveren şirketlerce davacı yana uygulanmamış olduğunu bu hususun bile davalı şirketlerin iyi niyet göstergelerinin bir ispatı olduğunu ayrıca sözleşmenin 14. maddesi ödemeler başlığı altında yer alan taşeron sahada fiilen tutulan pursantajlara uygun olarak düzenlenen SGK giriş ve aylık SGK bildirgelerine her ay düzenli olarak müteahhide vermek zorunda olduğunu ilgili belgelerin müteahhide sunulmadığını müteahhidin hakediş veya ödemeleri belgeler bulunana kadar bekletme hakkına sahip olduğunu belirtilen madde hükmünün yer almış olmasına rağmen bu madde hükümlerine aykırı davranarak davacı tarafça davalı şirkette hiçbir bilgi ve belge sunulmamış olmasına rağmen davalı şirketlerce hakediş ödemelerinin davacı tarafa ödendiğini sözleşmenin 18. maddesinde yer alan vergi ve sigorta işçi ücretleri başlığı altında bulunan madde hükmüne de riayet etmeyen aksine aykırı davranan davacı yana yine işin devamını sağlayabilmek ve işi sekteye uğratmamak maksadıyla sadece iyi niyetle ve ticari ahlak ile bağdaşır mahiyette davalı şirketçe hak etmediği halde davacı şirket yetkililerince hakedişler düzenlenip hakediş ödemelerinin davacı tarafa ödendiğine sözleşmenin 22. maddesinde sözleşmenin feshi başlığı altında açıkça belirtilen hüküm gereğince de davalı şirketlerce haklı nedenlerle davacının teminat ve birikmiş alacakları irat kaydedilerek fesih işlemleri yapılarak sonlandırıldığını 1/8 maddelerinde açıkça tarih ve numarası belirtilen sözleşmelerde 10/07/2014 tarihinde yapı lan sözleşmeye ek oldukları açıkça yazıldığını taraflarca imzalanmış 3 adet sözleşmenin de sözleşme numarasının KYSR-CEZA-KABA-2014/04 olarak belirtildiğini bu sebeple bunun aksi yönünde beyanda bulunan davacının dava dilekçesinde yer alan hususlara maddi hakikate aykırılık teşkil etmesi sebebiyle kabul etmelerinin mümkün olmadığını 1/9 davacı ve davalı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklık olarak Adalet Bakanlığı Teknik İşler Daire Başkanlığı ile yapmış oldukları sözleşmenin idari olarak, davalı yapım işleri projelerinin uygulanması ve teknik konularda davacının üstlendiği işlerinde davacı yanı bağladığını davacı tarafı n istemiş olduğu eskalasyonu taraflar arasında akdedilmiş olan tüm sözleşmelerin 6. maddesi olan sözleşme bedelinin artması eksilmesi veya fiyat farkı başlığı altında 2. paragrafta açıkça belirtilmiş olduğunu bu nedenle davacının bu yönlü fiyat farkı taleplerinin de hukuki dayanağı olmadığından aksine sözleşmeye aykırı olduğundan reddi gerektiğini 1/10 da taraflarca imzalanan sözleşmelerin 17. maddesi olan teminatlar ve iadesi konu başlığı altında yer alan hüküm ile birlikte taraflarında delil tespitine yönelik olarak Bünyan Sulh Hukuk Mahkemesi kanalı ile yaptırılan 2015/7 D. İş sayılı dosyasında keşif ile bilirkişilerce hazırlanan 05/02/2016 tarihli bilirkişi raporunun 11. sayfasının 4. maddesinde, iş bu huzurdaki davanın davalısı konumundaki May İnşaat -Diy-Mar inşaat adi ortaklığın feshi işlemlerinde haklı olduğunu anılan bilirkişi raporunda açıkça belirtilerek tespit edildiğine bununla birlikte sözleşmenin 22. maddesi olan sözleşmenin feshi başlığı altındaki madde hükmünde davacının iş bu dava ile talep ettiği bu yönlü taleplerinin de haksız ve mesnetsiz olduğunun sabit olduğunu bu sebeple sayın mahkemeden hiçbir hukuki dayanağı bulunmayan saf kötüniyetle talep edilen davacının bu yönlü taleplerini reddetmesi gerekliliği içinde olduklarını 1/11 davacı yanın iddiasının aksine davalı şirketlerce 17/05/2015 tanzim tarihli tutanak ile davacı tarafın üstlenmiş olduğu işleri zamanında bitiremeyeceği yönünde oluşan kanaatle davacı yana ekli suretini ibraz ettiklerini uyarı yazısını göndermiş olduklarını ilgili yazıya istinaden de davacıya önce 25/05/2015 tarih ve 2015/1 sayılı cevabi yazı ile gecikmelerin söz konusu olmadığı işlerin zamanda tamamlanıp teslim edeceklerini belirtmiş olmalarına rağmen sözleşme hilafına hareket edip işi yarım bırakarak işi süresinde tamamlayıp teslim etmediklerini davacının bu yönde sözleşme hilafına hareket etmelerine karşı davalı şirketin ekte suretini sayın mahkemeye ibraz ettikleri 31/07/2015 tarihli iş bitimi ilgili yazıda 10/07/2014 tarihli sözleşmenin 9.2 maddesinde bulunan hükme rağmen davacının 08/08/2015 tarih ve MN CİK.2015/3 sayılı yazı ile fayans temini ve iş güvenliği sebebiyle süre talebinde bulunmuş olduğunu davalı şirketlerce da bu talebi sözleşmeye aykırı olması sebebiyle yerinde ve uygun görülmeyip haklı sebeplerle 10/08/2015 tarihli ilgili cevabı yazı ile reddedildiğini 2/1 davacı yanın bu yönlü beyanlarının da maddi hakikate aykırı olduğunun ve reddi gerektiğini yukarıda detaylı olarak kaleme aldıkları üzere yapımdan doğan alacaklarının sözleşmede bulunan 14. maddesi ödemeler ve 18. inci maddesi olan vergi sigorta giriş ücretleri başlığı altında bulunan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi karşında davalı şirketlerce hakedişler düzenlendiğini hakediş ödemelerinin davacı tarafa ödendiğini bu sebeple davacının bu yönleri talebinin de doğru olmadığını davacının şirketlerden herhangi bir hak ve alacağının kalmadığını ve bulunmadığını aksine davalı şirketlerin davacı yandan alacaklı konumunda olduklarını 2/2 davacı yanın fazla kesintilerden ve teminat kesintilerinden doğan alacak konulu başlığı altında kaleme aldığı hususlarında hiçbirinin doğru olmadığını bu yöndeki iddiasının aksine davalı şirketlerden herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını teminat kesintisinin sözleşmenin 17. maddesinde düzenlenmiş olduğunu sözleşme bedelinin %8 tutarındaki hakedişlerden nakit olarak kesilmekte olduğunu sözleşme toplamının %8 + KDV olması gerektiğinden de davalı şirketlerin teminat kesintisinde uygulanan kesintinin sözleşme gereği haklı ve yerinde ve aynı zamanda usulüne göre yapılmış olduğun ortada olduğunu 20.9 maddesinde bulunan hükme karşılık toplam iş tutarlarına + KDV uygulanacak olmasına rağmen kesintilerde +KDV olarak değerlendirilmesinden kaynaklı kesintiler KDV'nin haksız olmadığını aksine sözleşmeye göre uygun ve yerinde olduğunu sözleşmenin anlaşmalı kesintisi olan teminat kesintisinin yine sözleşmenin anlaşmada olan 22. maddesindeki Fesih işlemlerine göre gelir kayıt edilmediğini 2/3 davalının getirdiği ve kullanılmayan diğer malzemelerden doğan alacağı bulunmadığını 3. ana maddede taraflarca detaylı olarak açı klanmış olduğunu, davacının yanlış şantiyede bulunan bir kısım malzemelerin üzerinde iş bu dava dışı üçüncü şahıs konumunda olan şirketin alacaklı sıfatı ile koydurduğu hacizler bulunduğunu bu nedenle davacının bu yönleri iddiasını da doğru olmadığını davalı şirketlerde yerinde olan herhangi bir malı ve malzemesinin bulunmadığını 2/4 davacının dava dilekçesinde kaleme almış ve talep etmiş olduğu tüm iddia ve taleplerinin mesnetsiz olduğuna ve aksine davalı şirketlerin kendisinden alacaklı olduğunun tespitine dair taraflarca Bünyan Sulh Hukuk Mahkemesi kanalı ile 2015/7 sayılı dosyası üzerinden yaptıran tespit raporunda davacının kalan işin tamamlanmasından almış olduğu işlerin testlerinin de yaptırılmış olduğunu ekle suretini mahkemeye ibraz ettikleri bilirkişi raporunda da sabit olduğu üzere inşaat işlerinde 2.530.816,82-TL mekanik tesisat işlerinde 1.609.969,37-TL elektrik tesisat işlerinde 335.104,91-TL elektronik tesisat işlerinde 436.705.93-TL genel toplam 4.912.597,03-TL olduğunu 18/09/2015 tarihinde davalı şirket yetkilileri ile davacı şirket yetkililerinin birlikte hazırladıkları ve 19/09/2015 tarihli e-mail ile yollanan 11 nolu hakedişten de görüleceği ve sabit olduğu üzere toplam imalat tutarı 4.230.130,09-TL olarak aradaki fark olan 42.727,12-TL'nin davacıya fazla ödenmiş olduğunun ortada olduğunu kendisine davalı şirketlerce kati surette fiili engelleri veya yine aynı şekilde herhangi bir fiili engellemelerinin asla olmadığını bu yönü ile ispattan yoksun soyut ve afaki beyanlarının kesinlikle doğru olmadığını taraflarca kabul edilemez nitelikte olduğunu aksine davalı şirketlerin yukarıda kaleme aldıkları üzere davacının sözleşme ile üstlendiği edim ve yükümlülüklerini yerine getirmemiş olmasına rağmen işin devamı sağlayabilmesinin önünü açmak adına davalı şirketlerce kendisine kusur ve hatalı olmasına rağmen ödemeler yapıldığını hakedişler düzenlendiğini ve ödenmiş ve hatta sözleşmelerden kaynaklı cezai şartların hiçbirini işleme konu olmadığını aksine her anlamda kendisine yardımcı ve destek olmaya çalışıldığını davacının dava dilekçesinde iddia ettiğinin aksine taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin tümünde işveren davalı şirketin hiçbir malzemeyi davacı adına veya davacıya direkt vermek gibi herhangi bir yükümlülüğü olmadığını hattı zatında fayans ve yapıştırıcılar Kayseri'de bulunan Yelkonoğlu Yapı malzemeleri firmasından alınmış MN Grup adına fatura edilmiş olduğunu davacı yan MN Grup üzerinde o tarihlerde İcra ve haciz işlemleri olduğundan fatura iptal edilerek davalı şirket ödemeleri de yapılarak 27/08/2015 tarihinde fatura edilmiş olduğunu davacı firmaya 31/08/2015 tarihinde 617170 nolu fatura ile numaralandırılmış ve 18/09/2015 tarihinde Ankara'da bulunan davalı şirket merkezinde davacıya şirket yetkililerinden Erdoğan Duran ile birlikte hazırlanan hakedişlerde kesinti yapılmadığını davacı ve davalı şirketlerce birlikte kararlaştırılan malzemeler için yapılan sözleşmelerde bulunan ödemeler yapılınca davalı ve davacı arasında yapılan sözleşmelerde ise avans ödemesi olmadığından yapılan ödemelerin hakedişe yansıtıldığını taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin hiçbirinde davacı yanın iddiasının aksine işveren sıfatı ile davalı şirketin davacı adına veya davalıya direk herhangi bir malzeme vermek gibi bir yükümlülüğün sahibi dahi bulunmamakta olduğuna Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın kapatma tutanağından da görüleceği üzere davacı yanın sözleşmenin 19. maddesinde belirtilen iş sağlığı ve iş güvenliği başlığı altındaki maddelere uymadığı ve yeterli güvenlik önlemlerinin alınmadığı gerekçesiyle kendi sorumluluklarını yerine getirmediğinde istenilen ek sürenin uygun bulunmadığını davacı tarafı n bu maddedeki tutumlarının bu sebeple taraflarınca kabul edilemez mahiyette olduğunu soyut ve afaki beyanlardan öteye geçemediğini aynı zaman davalı şirketlerin ticari itibarı hakkında kötü niyetle rencide etmeye yönelik olduğunu ekteki hazır Beton tesisi satış sözleşmesindeki tarih dikkate alınınca 30/07/2014 tarihinde Erciyes Beton tarafından tesislerin satışı yapılarak yatırım madenciliğe geçmiş ve tesislerin 30/09/2014 tarihinden itibaren yatırım madencilik tarafından işletildiğini davacı tarafın yatırım madencilik ile iletişim kurmadan dışarıdan alma yoluyla gittiğinde ise bunun kendi sorumluluklarının da olduğunu inşaatı durdurma şantiye şefi tarafından 29/08/2014 tarihinde Bünyan Belediyesi encümen kararları durdurulan işi aynı gün 29/08/2014 tarihinde şantiyede bulunan tüm taşeronlarla telefon edilerek durdurulduğu sadece davalıya ait bir durdurma olmadığı ekteki 29/08/2014 tarih 034 sayılı yazı ile Art Mekanik'e 29/08/2014 tarih 027/2014 sayılı yazı ile Erce Grup inşaatta da bildirilmiş ve aynı gün yine tüm taşeronlar telefonla aranarak çalışmalarına devam edilebileceğini herhangi bir durumun söz konusu olmadığının bildirildiğini karşılıklı güven esnasında durdurmanın kaldırıldığını halen dahi hiçbir taşerona yazılı olarak bildirilmediği bu yazıların davacı tarafından ark niyetle kullanılacağı bilindiğinden kaldırma kararının taraflara verilmediğini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın kapatma tutanağından da görüleceği üzere sözleşmenin 19. maddesinde belirtilen iş sağlığı ve güvenliği başlığı altındaki maddeleri uymadığı ve yeterli güvenlik önlemleri alınmadığı gerekçesiyle kendi sorumluluklarını yerine getirilmediğini istenilen süre uygun bulunmadığını dosya eki 20/10/2015 tarihli ve Ankara 41. Noterliği 28197 yevmiye numaralı noter gönderisi ile davalının sözleşmesinin feshedildiği ve bu fesih sonrasına çalışma yapılmamasını sonuçta ticari bağın koptuğu aşikar olduğundan elektrikli su kesilerek işlerin durdurulduğunu dosya eki 20/10/2015 tarihli Ankara 41. Noterliği 28197 yevmiye numaralı noter gönderisi ile davalı şirketlerce sözleşmenin feshedildiğinin bildirilmesine karşı Fesih işlemleri gerçekleştirmek için gelindiği tarihte içeri alınmadığını söz konusu yapımı hazır bulunan malzemelerin de 18/01/2016 tarihli alacaklı olarak dava dışı üçüncü şahıs konumundaki Yalçın İnşaat Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından haciz edilmiş olduğundan anılan malzemelerinde hukuken davacı yana verilmesi veya teslimi mümkün olmadığını davacı tarafın hala kabul edilmeyen avans ödemeleri 14. madde olan ödemeler başlığı altındaki hüküm gereğince iddiasının aksine nakit avans ödemesinin yapılmayacağını taraflarınca yapılmış tüm ödemelerin yapılan ilk hakedişte ödeme olarak kesilmesinin hiçbir yoruma dahi mahal bırakmaksızın açık ve net olduğunu ekte mahkemeye ibraz edilen davalı şirketlerin 26/05/2015 tarih ve MN CİK.2015/1 sayılı ve 25/05/2015 tanzim tarihi ile ilgili tutanakta da görüleceği üzere davacının sözleşme ile yapımını üstlendiği işlerin seyrine uymayarak gerekli çalışmaların yapılmadığını taraflarına yazılı olarak bildirilmiş dilekçe ekinde mübrez olan Durmuş Koç ile Selahattin Duman adlı çalışanların davacı yan işçilerine dahi maaş ödemelerinin yapılmadığı alınan belge de sabit iken davacının davalı şirketlerden alacaklı olmadığı halde tüm bu hakikate aykırılık teşkil edecek şekilde beyanda iddiada bulunmuş olmasının soyut ve afaki beyanlardan öteye geçmemekle birlikte mahkemeyi yanıltma amacı taşıdığı davacı yanca dava dilekçesinde kaleme alınmış olan işveren şirket yetkililerinden Sadık Akar'ın yetkili olmadığı yönündeki iddiaların yersiz ve mesnetsiz olduğunu davacı yanca da gayet iyi bilindiği üzere taraflarca tüm sözleşmeler ile ilgili tüm yazışmalar da bu yetkiler taraflarınca yapıldığını bu sebeple davacının bu yöndeki iddia ve beyanlarına itibar edilmemesi gerektiğini zira davacı tarafından 02/10/2015 tarihi e-mail gönderisi ile taraflarca akdedilmiş sözleşmeyi tanımadıklarını ve sözleşmenin geçersiz olduğunu dile getirdiklerinin lağvolmuş bir sözleşmeye istinaden hiçbir yaptırım söz konusu olmayacağını ticari ahlak ve etik ile bağdaşmayacak nitelikte beyanlarını içeren e-mail çıktısında ekle ibraz ettiklerini, ekte ibraz ettikleri 20/11/2015 tarihli Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın kapatma tutanağından da görüleceği üzere davacı yanın 9. maddesinde belirtilen iş sağlığı ve güvenliği başlığı altındaki maddelere uymadığı ve yeterli güvenlik önlemlerinin alınmamış olmasından kaynaklı kendi kusurlarından ötürü bu gerekçe ile kendi sorumluluklarını yerine getirmemiş olduklarından davacı şirketten talep ettikleri ek süre, bu sürenin haklı ve uygun görülmeyen ek sözleşmenin de ilgili maddesine atfen verilmemiş olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin 9.2 maddesi gereğince davacının istemiş olduğu sürelerin 10/08/2015 tarihli tutanakla uygun olmadığı davacıya bildirildiği ayrıca 20/10/2015 tarihli Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının kapatma tutanağı ile 04/12/2015 tarihli Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın açma tutanağı arasında geçen sürenin sadece 14 gün olduğundan davacı yanca talep edilen ek süre 60 günün fiiliyatta mümkün olamayacağını yarım bırakılan işin daha fazla sekteye uğratılmaması ve davacının alması gereken önlemleri almadığından iş yeri kapalı kalmış olmakla zaten mağdur olmuş ve zarara uğramış davalı şirketlerin daha fazla zarara uğratılmaması gerekçesi ve haklı nedeni ile verilmediğini taraflar arasında yapılmış sözleşmelere de davalı şirketlerin 02/15/2015 tanzim tarihi tutanak ile sözleşmenin fesih edildiğini ve yine ayrıca 05/02/2016 tanzim tarihli Bünyan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin tespit raporunun 11. sayfasının ve 4. maddesinde iş bu davanın davalıları olarak görülen şirketlerin olduğunu May İnşaat adi ortaklığının sözleşmeyi fesih işlemlerinde haklı olduğunu tespit edilmiş olmakla sabit olduğunu ekteki davalının 26/05/2015 tarih ve 2015/1 sayı ve 25/05/2015 tarihi ilgili tutanakla davacının işlerini işinin seyrine uymayarak gerekli çalışmaların yapılmadığının bildirildiği ve ayrıca dosya ekinde bulunan Durmuş Koç ve Selahattin Duman adlı çalışan işçilerine dahi maaş ödemelerinin yapılmadığı ve dosya eki olmayan istenildiğinde verilecek olunan davacının 2015 yılına ait onlarca borçlu sıfatıyla hakkında icra dosyasının bulunduğu sabit iken davalının alamadığı halde alacakları olduğunu beyan ve huzurdaki iş bu davayı hukuki dayanaktan yoksun haksız ve sebepsizce Salt menfaat ile kötü niyetle ikamet etmiş oldukları yapılacak yargılama esnasında da ortaya çıkacağını taraflarınca Bünyan Sulh Hukuk Mahkemesi kanalı ile delil tespiti mahiyetinde yaptırmış oldukları 2015/7 D. İş sayılı dosyadaki bilirkişi raporundan davacı yanın taşeron sıfatı ile yapımını üstlendiği işi yarım bırakmış olduğu ile yarım bırakılan İşlerin rakamsal, yüzdesel oran ve tutarları bilirkişi heyeti vasıtasıyla hesaplanmış olduğunu davacı yanca yapılmayan eksik kalan bırakılan imalat tutarları toplam sözleşmeden çıkarılınca davacının yapmış olduğu iş tutarının çok net bir şekilde ortaya çıkacağını ayrıca dava dilekçesinin 6. sayfasının 3. paragrafında kaleme alınmış olan Kamu İhale Kurumu ve yüksek fen kurulunun 09/01/2014 tarih ve 2014/04 numaralı kararının da bu yönde olduğu şeklinde denilmekte ise de yüksek fen kurulunun sözü edilen kararının proje dışı sonradan ilave edilen işlerin işleyişi hakkında olduğunun açıkça görüleceğini bu sebeple davacı yanı n bu yönde iddiasının da mesnetsiz olduğunun taraflarınca kabul edilemez nitelikte olduğunu davacı yanca dava dilekçesinde bu konu başlığında her ne kadar sözleşmelerde belirtilen işlerin eskalasyon ve fiyat farkları hariç toplamının 9.100.000,00-TL + KDV tutmaktadır şeklinde mesnetsiz iddialarda bulunmuş ise de taraflarca akdedilmiş sözleşmelerin 3. maddesinde sözleşmenin konusu ve kapsamı başlığı altında sözleşmelerin anahtar teslimi götürü bedel yapım işi olduğu fiyat farklarının ise taraflar arasında akdedilen tüm sözleşmelerin 6. maddesi olan sözleşme bedelinin artması eksilmesi ve fiyat farkı başlığı altında 2. paragrafının açıkça belirtilmiş hüküm gereğince fiyat farkı talep edemeyeceklerini dolayısıyla bu yönlü taleplerinin de hem sözleşmeye aykırı hem de haksız ve mesnetsiz olduğunun görüleceği dava dilekçesinde bu madde ile de her ne kadar aksine beyan ve iddiada bulunmuş ise de bu yönünü beyan ve iddialarda yersiz olduklarını taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin hiçbirinde işveren konumundaki davalı şirketin davacı taşeronu herhangi bir malzeme alma verme veya temin etme gibi bir yükümlülükleri bulunmadığını bu hususun doğru olmadığı taraflarca kabul edilemez nitelikte olduğunu davalı ve davacı arasında akdedilen ilk sözleşmenin 10/07/2015 tarihinde son düzenlemesi yapıldığını ve karşılıklı imza altına alındığını davacı tarafın 18/06/2015 tarihinde email ile yollanmış olduğunu örnek sözleşmenin iki tarafın karşılıklı olarak 22 gün boyunca incelemesi sonucunda ortaya çıkmış ve anlaşılarak imza altına alınmış olması hakikati de değerlendirildiğinde davacının aksi yöndeki beyanlarının kabul edilemez nitelikte olduğunu davacının sözleşme dışı yapmış olduğu işlerde 05/11/2014 ile 22/12/2014 tarihleri arasında taraflarca düzenlenmiş olan 4 numaralı hakediş dosyasında ilave işler olarak işlenmiş olup 3.115,64-TL tutarlı hakediş ile birlikte davacıya ödendiğini bu nedenle bu madde başlığında dava dilekçesinde kaleme alınmış olan aleyhe hususların doğru olmadığını hakikatin tam tersi şeklinde olduğunu dava dilekçesinde yer alıp işyerinde davacıya ait olan malzemelerin dava tarihi itibari ile bedellerinin davalıdan alınıp davacı yana ödenmesini talep edilmiş ise de bu hususun söz konusu dahi olmayacağını yine taraflarca imzalanan sözleşmelerin 22. maddesi olan sözleşmenin feshi başlığı altında açıkça belirtilmiş olmasına rağmen henüz herhangi bir malzeme kullanılmamış 18/01/2016 tarihinde ilgili icra müdürlüğünce yapı lan haciz işlemleri esnasında dava dışı üçüncü şahıs kanalındaki alacaklı sıfatı ile Yalçın İnşaat Turizm Limited Şirketi tarafından haciz edildiğini davacı yapımdan doğan alacaklarına sözleşmede bulunan 14. maddesi ödemeler ve 18. maddesi olan vergi, sigorta ve işçi ücretleri başlığı altında bulunan yükümlülüklerini yerine getirmemesine karşın davalı yanca hakedişler düzenlendiğini, hakediş ödemelerinin davacı tarafa yapıldığını, oysa sözleşmelerdeki edim ve yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacıya herhangi bir ödeme yapılmaması gerekirken davalıların, salt iyi niyetten kaynaklı ve işin devamını sağlamaya yönelik çaba sarf ederek bir nev'i davacı yana destek olma babında ödemeler yaptıklarını, davacı yanın aksi yöndeki iddialarının bu nedenle yersiz olup, kabul edilemez nitelikte olduğunu, teminat kesintisinin sözleşmenin 17. maddesinde düzenlenmiş olduğunu, sözleşme bedelinin %8'i tutarı hak edişlerinden nakit olarak kesilmekte olduğunu, sözleşmelerin toplamının 9.100.000,00-TL + KDV olduğundan teminat kesintisinin de toplam yapılan iş tutarının %8'i + KDV olması gerektiğinden davacı yanın aksi yöndeki beyan ve iddiasının aksine teminat kesintisinde uygulanan kesintinin haksız olmadığının açık olduğunu, sözleşmenin 20.9 maddesinde düzenlenmiş hüküm gereğince toplam iş tutarlarında + KDV uygulanacak olmasına karşın kesintilerinde + KDV olarak değerlendirilmesinden kaynaklı kesintilerdeki KDV'nin sözleşme hükmüne uygun olduğunu, aksi beyanın yersiz olduğunu, dava dilekçesinde bu madde başlığı ile davacı vekilince aleyhe ve yanlış olarak kaleme alınmış olup doğru olmadığını, aksine mahkemece de bilindiği ve ilgili mevzuat gereğince de sabit olduğu üzere; davalılar ile Adalet Bakanlığı Teknik İşler Daire Başkanlığı'nın yapmış olduğu sözleşmenin idari olarak davalıları, yapım koşulları, projelerin uygulanması ve teknik konularda da davacının taşeron sıfatıyla üstlendiği işlerde davacı yanı bağladığını, aksi yöndeki davacı yanca dile getirilen beyanların tabiri caizse abesle iştigal olduğunu, yukarıda yapılan beyan ve cevaplar dahilinde mahkemece de yapılacak inceleme ve değerlendirme neticesinde öncelikle usule yönelik taraf ehliyeti adi ortaklık aleyhine usul ve yasaya aykırı olarak davalı sıfatıyla yöneltilmiş olunan işbu davanın esasına dahil girilmeksizin ilk itirazlarının kabul edilerekten davanın husumet yokluğundan usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise dosyanın esasına girilmesi halinde de haksız ve mesnetsizce salt sebepsiz zenginleşmeye yönelik kötü niyetle ikame edilmiş olunan asıl davanın esastan da reddine karar verilmesini talep ettiklerini, karşı davaları yönünden Mahkemenin 2016/423 esas sayılı asıl dava niteliğinde olan ve davalı bulundukları dosyaya yukarıda verilmiş olunan beyan, cevap ve itirazları da içeren dilekçelerinde detaylandırılmış olmakla haksız ve mesnetsiz asıl davanın reddi ile yasal süresi içerisinde işbu dava dilekçeleriyle karşı davalarını ikame ettiklerini, dosya kapsamı ve içeriği ile taraflarca ibraz edilen delil niteliğine haiz tüm belgelerden de sabit olduğu üzere taraflardan işbu davanın davacısı konumundaki şirketlerin birleşiminden oluşan adi ortaklığın müteahhit sıfatıyla 18/11/2013 günlü idare ile yapılan sözleşme neticesinde uhdesinde kalan Kayseri Ceza İnfaz Kurumu yapım işinin bir kısım işlerini taşeron sıfatıyla yapımını üstlenen işbu karşı davanın davalısı konumundaki karşı davalı yanın, taraflar arasındaki akdedilen sözleşmelerle yapımını üstlendiği edim ve yükümlülüklerini yerine getirmeyip, sözleşme hilafına davranarak ticari ahlakla da bağdaşmayacak şekil ve mahiyette hareket ederek işi yarım bıraktığını, noter kanalı tebliğ şerhine havi ihtarlarla işe devama davet edilmiş ise de işin başına geçmediğini ve sözleşmeye aykırı bu tutum ve davranışları neticesinde işbu karşı davanın davacıları konumundakileri maddi ve manevi zarara soktuğunu, ileride telafisi zor ve/veya imkansız mağduriyetlere sebebiyet verilecek olması sebebiyle karşı davayı ikame etme zorunluluklarının doğduğunu, işbu davanı n davalısı konumundaki karşı davacı yan, taraflar arasındaki sözleşmeyle yapımını üstlenmiş olduğu edim ve yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve sözleşme hilafına işi yarım bırakması üzerine; taraflarınca noter kanallı ihtar ile işin başına geçmesi aksi halde haklı nedenlerle işin fesih edileceğinin kendisine ihtar edilmiş olmasına rağmen haksız ve kötü niyetle işin başına geçmediğini, eksik ve yarım bırakmış olduğu işleri tamamlamadığını ve bir kısım işe hiç başlamadığını, bir kısım işte de imalat hatalarının ortaya çıktığını, akabinde taraflarınca delil niteliğine haiz ve ilerde dava konusu olacak ihtilafa binaen tespit yaptırıldığını, anı lan tespitin Bünyan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/7 D. İş esasına kayıtlı olduğunu, ekte birer fotokopisini mahkemeye ibraz etmiş oldukları mahkemece anılan tespit raporunda dosyada ve bilirkişi heyetince keşif mahalli olan inşaat şantiyesinde yapılan keşif ve incelemeler neticesinde detaylı olarak hazırlanan 05/02/2016 tanzim tarihli 2015/7 D. İş sayılı bilirkişi raporunda da yer aldığı üzere; taraflarca imzalanmış olan 9.100.000,00-TL toplam sözleşme bedeline istinaden davalı/karşı davacı yanca yapılmayarak yarım bırakılan kalan imalatlar tutarı; İnşaat işleri 2.530.816,82-TL tutarında, mekanik tesisat işleri 1.609.969,37-TL tutarında, elektrik tesisatı işleri 335.104,91-TL tutarında, elektronik tesisatı işleri 436.705,93-TL tutarında tespit edilmiş olduğunu, genel toplamda 4.912.597,03-TL tutarında işin davalı/karşı davacı yanca yarım bırakılmış olmakla tamamlanmadığının ortaya çıkarıldığını, karşı yan olan MN Grup firmasının işleri yarım bırakmayıp, devam etmesi halinde yukarıdaki iş kalemlerinin toplamı kadar imalatının kaldığı sözleşmenin 2014 yılında yapıldığını ve işin bir yıl kadar da sürüncemede bırakıldığını ve şu an 2016 yılı olarak yeniden hesaplama yapılarak, inşaat işleri 4.697.151,24 TL, mekanik tesisat işleri 2.834.648,04-TL, elektrik tesisat işleri 349.068,62-TL, elektronik tesisatı işleri 440.196,73-TL, yaklaşık maliyet genel toplamının 8.321.064,63-TL olduğunu, kalan İmalatların yaklaşık maliyeti 2012 yılı fiyatları ile yapılan hesaplama neticesinde 8.321.064,63 TL olarak tespit edildiğini, bu tutarlar üzerinden 16/03/2016 tarihinde yerel gazetelerden Kayseri Meydan Gazetesi'nden kalan işler için teklif toplama işlemlerinin yapılacağının davacı/karşı davalılarca duyurulduğunu, 25/03/2016 tarihinde toplanan teklifler değerlendirilerek en uygun teklifin ek-1 tablosundan da görüleceği üzere; dava dışı üçüncü kişi konumundaki firma olan 1SF Yönetim Hizmetleri tarafından verildiğini, 28/03/2016 tarihinde taraflarca imzalanan anahtar teslimi götürü bedel sözleşmesinde de görüleceği üzere; inşaat işleri 3.787.782,76-Tl mekanik tesisat işleri 1.535.417,36-TL, elektrik tesisatı işleri 250.701,20-TL, elektronik tesisatı işleri 209.788,96-Tl genel toplam 5.783,690,28-TL olduğunu, davacı/karşı davalının, karşı yanın kusurlu ve sözleşme hilafına hareket etmeleri ve işi yarım bırakmış olmalarından kaynaklanan 871.093,25-TL zarara uğratılmış olduklarını, bu zararın davalı/karşı davacı şirket olan MN grup tarafından ödenmesi gerektiğini, davalı şirketlerin zararının sadece bu kalemden ibaret olmadığını, mahkemenin yargı lama esnasında yapacağı tüm araştırma, inceleme, değerlendirme ve toplanacak deliller akabinde karşı yana tebliğ ettikleri noter ihtarlarında detaylı olarak belirtip, kaleme almış ve talep etmiş olmakla birlikte karşı yandan sözleşmeden kaynaklı cezai şart alacakları olduğunu, fazla yapı lan ödemeler ve 2015/7 D. İş sayılı Bünyan Sulh Hukuk Mahkemesi'nce yapı lan tespit akabinde Bünyan İlçesi'nde meydana gelen aşırı rüzgarlar neticesinde karşı yanın taşeron sıfatıyla yapmış olduğu bir kısım işlerde imalat hatasından kaynaklı ekstra uğramış oldukları takriben 67.000,00-TL tutarındaki maddi kayıplarının dikkate alınıp, gözetildiğinde gerçek zararlarının bu rakamın kat ve kat çok üstünde olduklarını, bu sebeplerle her türlü maddi ve manevi zararları ile fazlaya dair tüm talep ve dava hakları ile ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500.000,00-TL tutarında karşı davalarını işbu dilekçeleriyle ikame etmiş bulunduklarını, asal koşulları oluşmuş olan haklı ve yerinde davalarının talepleri doğrultusunda kabulü ile yersiz ve mesnetsizce ikame edilmiş olan asıl davanı n mahkemeden usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini beyan ederek, yukarıda arz ve izah edilen ve mahkemece de görülecek nedenlerle; mahkemenin 2016/423 Esas numarasına kayıtlı ve davalısı bulundukları asıl dava yönünden; husumete yönelik haklı ve yerinde ilk itirazlarının kabulü ile davanın esasına dahi girilmeksizin adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığından taraf ehliyeti yokluğundan davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte olması ve davanın esasına girilmesi halinde ise; HMK'nın amir hükümleri doğrultusunda davacı yanın dava dilekçesine ekli olarak mahkemeye ibraz ettiğini beyan ettiği davasına dayanak ekli belgelerin birer suretinin taraflarına tebliğine, ekli belgelerin taraflara tebliğ akabinde tüm vergilere karşı beyan, cevap, itiraz ve mukabil delil sunma haklarının saklı tutularak taraflarına makul bir süre verilmesine, davacı yanın teminatsız olarak işin tedbiren durdurulması taleplerinin reddine, önleyici tedbir taleplerinin reddini, yasal şartları oluşmayan haksız ve mesnetsizce salt sebepsiz zenginleşmelerine vesile olacak mahiyette kötü niyetle ikame edilmiş olan asıl davanın esastan da reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı yanın üzerinde bırakılmasına karar verilmesini davalılar adına mahkemeden vekaleten saygıyla arz ve talep ettiklerini, karşı davaları yönünden; her türlü maddi ve manevi zararları ile fazlaya dair tüm talep ve dava hakları ile ıslah hakları da saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak değeri üzerinden ikame etmiş oldukları kısmi alacaklarına istinaden şimdilik 500.000,00-TL tutarında alacaklarına, karşı yanın temerrüde düştüğü noter kanallı tebellüğ şerhine havi ihtarlarının tebliğ aldığı tarihten; ıslah sonrası artırılacak müddeabih değerine de ıslah tarihinden sonra işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile yasal koşulları oluşmuş bulunan haklı ve yerinde karşı davalarının talepleri doğrultusunda kabulü ile şimdilik 500.000,00-TL karşı lığının temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile davalı / karşı davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesini, yargı lama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

DELİLLER :Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Bünyan Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak davacı karşı davalı tanığının beyanları alınmıştır.

Davacı karşı davalı tanığı Ümit Yalçın; "Ben Bünyan İlçesi'nde bulunan Yalçın İnşaat sahibiyim, şirket sorumlusuyum. Talimatta bana okuduğunuz davacı/karşı davalı MN Grup Elektrik İnşaat Otomotiv, Nakliye Paz. Tesisat, Mob. Dek. Ürünleri Tic. Ltd. Şti.'nin davalı/karşı davacı Diy-Mar İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden alacağı olduğunu biliyorum. Ancak ne kadar olduğunu bilmiyorum. Bünyan'da bulunan kapalı cezaevi bir kısım şantiye binalarının yapım işini MN Grup almıştı, bu işlerin bedeli olarak 9.000,000,00-TL + KDV tutarı karşılığında ana firma olan Diy-Mar İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden bir alt taşeron firma olarak aldılar. Diy-Mar İnşaat ilk başlarda düzenli ödemeler yaptı ve yaklaşık 6 - 8 ay gibi süre içinde ödemelerini aksatmadılar. Bizim firmamız olan Yalçın İnşaat da, MN Grup'a kaba malzeme verdik. Bu verdiğimiz malzemeler karşılığında yine 6-8 ay gibi ilk başlardaki sürede düzenli olarak ödemelerimizi aldık. Daha sonra MN Grup'un bize verdiği çekler karşılıksız olduğundan yazılmaya başladı. Bizim MN Grup'tan verdiğimiz emtialara karşılık olarak 200-220 Bin TL alacağımız bulunmaktadır. Yalçın İnşaat yasal olarak icra takip işlemlerini başlattı. Biz de alacağımıza karşılık icra işlemlerini başlatmak üzere avukatımız olan Mustafa Mert Karahan ile birlikte yanımızda icra müdürü de olduğu halde Diy-Mar İnşaat'ın şantiyesine gittik. Ancak bizi Mehmet Arif Aranır adlı şantiye şefi şantiyeden içeri almadı. Bize " içeri giremezsiniz, ben buradan icra işlemi yaptırmam." dedi. Biz icra işlemini o an itibariyle tamamlayamadığımızdan Bünyan'a döndük, avukatımızla birlikte o dönem Bünyan'da Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapan Mustafa Başara isimli savcımızla görüşüp durumu arzettik. Kendisi bize güvenlik güçlerinin yardım etmesi için telefonla ilçe jandarmayı aradı. Refakatimize bu sefer 1 uzm. çavuş ve 5 - 6 gibi er de refaket etti. Biz haciz mahalline yeniden döndük. Yanımızdaki jandarma ekibini gören daha önce bizi içeri almayan Mehmet Arif Aranır adlı şantiye şefi bu kez bizi içeri aldı. İçeride Diy-Mar İnşaat müdürü olan Sıddık Bey bize MN Grup'un yerini gösterdi. Aynı zamanda Diy-Mar bize kendi kepçe ve vinçini vererek oradaki haciz işlemlerini başlattık ve aldığımız haciz eşyalarını MN Grup'un sahiplerinden Erdem Beye teslim ettik. Yaptığımız haciz işleminin bedeli 100.000,00-TL. tutarında idi. İkinci kez haciz işlemine çıktığımızda Sıddık Bey'in gösterdiği konteyner ve orada bulunan su malzemelerini bize "ben bunları sucuya söz verdim, ona vereceğim, bunları size icra işlemine tabii tutamam " diyerek vermedi. Biz de ikinci kez gittiğimiz bu icrayı arada gerginlik ve sorun yaşanmaması için iptal ederek döndük. Bizim MN Grup'tan alacağımız halen devam etmektedir. Bu konuda yasal icra takip işleri sürmektedir. Benim bu konuyla ilgili bilgi ve görgüm bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacının tespit talebinin HMK 400. maddesi gereğince kabulü ile, tespiti istenen hususların bulunduğu yerin Bünyan Asliye Hukuk (Asliye Ticaret) Mahkemesi'nin yargı alanı içerisinde olması nedeniyle, Bünyan Asliye Hukuk (Asliye Ticaret) Mahkemesi'ne talimat yazılarak, ve talimata iş bu dava dilekçesinden birer suret de eklenerek mahkemelerince resen seçilecek bir inşaat mühendisi, bir makine mühendisi, bir elektrik- elektronik mühendisi refakatinde mahallinde tespit ve keşif yapılarak, dava dilekçesinin 7. sayfasında, 7 no'lu bentte belirtilen tespiti istenilen hususlar yönünden mahallinde tespit ve keşif yapılıp, rapor alınarak mahkememize gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Talimat doğrultusunda keşif icra edilerek bilirkişi kurulundan rapor alınmıştır.

Bilirkişi kurulunun 10/10/2016 tarihli raporunda özetle "...12/11/2015 tarihli dilekçede; davacı şirketin Kayseri Bünyan Cezaevi inşaatı işini ihale sonucu alan ve yapımını üstlenen müteahhit firma olduğu, delil tespiti talebinde bulunulan davalı firmanın Bünyan Cezaevi inşaatı işinin bir kısım işi yapmakla taahhütte bulunan taşeron firma olduğu, ancak davalı firmanın imzalamış olduğu protokollere aykırı davrandığı, halen daha bir kısım işi süreleri tamamlanmış olmasına rağmen eksik ve yarım bıraktığı, ihtarla işin başına geçip tamamlanması için tespit talebinde bulunan davacı şirketçe noter kanallı davet edildi ise de bu ihtara da riayet etmeyerek işin başına geçmediği ve bir kısım işi sözleşmeye aykırı davranarak yarım ve eksik bıraktığı, davalı firmanın sözleşme hilafına davranması ve tamamen kusurlu davranışları sonucu, delil niteliğine haiz bilirkişiler vesilesiyle sözleşmeye konu Bünyan Cezaevi inşaatı şantiyesinde yapılacak keşif ile delil tespiti talebinde bulunulduğu, Mahkemece atanan Bilirkişilerin 05/02/2016 tarihinde yazdıkları bilirkişi raporunda; yapıların toplam imalat tutarının: 9.100.000,00-TL, yapıların toplam inşaat imalat tutarının 6.794.800,95-TL (%100) olduğu, yerinde yapılan inşaat imalat tutarının 4.263.984,13-TL (%62,75) olduğu, yerinde yapılmayan inşaat imalat tutarının 2.530.816,82-TL (%37,25) olduğu, yapılması gereken mekanik iş tutarının 1.767.039,37-TL, yapılan mekanik iş tutarının 157.070,00-TL, yapılmayan iş tutarının 1.609.969,37- TL (%8,89'nun tamamlandığı %91,11’inin tamamlanmadığı), yapılması gereken elektrik iş tutarının 465.829,71-TL (%100) olduğu, yapılan elektrik iş tutarının, 130.724,80-TL (%28,06) olduğu, yapılması gereken elektronik iş tutarının 446.735,53-TL (%100) olduğu, yapılan elektronik iş tutarının 10.029,60-TL (%2.28) olduğu, 429.649,78-TL tutarında işin yapılmadığı, yapılan tespite ilişkin değerlendirmelerde pursantajlar ve fiyatların birbirine uymaması nedeniyle pursantaj oranı hesaplanamadığı, dosyada mevcut olan sözleşme, ek sözleşme-1, ek sözleşme-2 ile dosyaya ibraz edilen bilgi ve belgeler nezdinde yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, sözleşmelerin tek taraflı feshedilmesinde tespit isteyen tarafın haklı olduğu, taşeron firmanın tespit tarihi olan 25/11/2015 tarihinde şantiye alanında bulunmadığı, inşaat alanının faal halde olmadığı, yukarıda detayları açıklanan bir kısım işlerin yarım bırakıldığı, ana giriş kapısı ve çöp deposu inşaatına başlanmadığı, sözleşmede ve tespit talebinde bulunan tarafın belirtmiş olduğu tarihlerde inşaatların bitirilemediği ve inşaat yapı durumuna göre iş bitimi ve teslim tarihi yaklaşan yapılarında belirlenen tarihlerde teslim edilemeyeceği, bu nedenlerle taşeron firmanın sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediği, süresinde iş teslim etmediği ve edemeyeceği tespit edilmiş olup, sözleşmenin feshedilmesinde tespit isteyen firmanın kusurunun olmadığı, mevcut şartlarda kusurun taşeron firmada olduğu kanaatine ve tespitine varıldığının ifade edildiği, Taşeron MN GRUP San. Tic. Ltd. Şti.’nin 18/02/2016 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde özetle; bilirkişi ölçüleri ve metrajlarının doğru olmadığı, tespit raporuna alınmamış imalatlar bulunduğu, sözleşmede yapılacak yerler için verilmiş olan fiyatlarda inşaat, mekanik, elektrik ve elektronik imalatlar için ayrı ayrı bedel belirtilmemiş olmasına rağmen, bilirkişilerin sözleşme dışı olarak kendiliklerinden bedel tespit etmesinin hata olduğu, raporun teknik verilere, sözleşmelere, yazışmalara dayanmamış olup, sözleşmelerin ilgili maddelerine göre ayrı ayrı teknik değerlendirme yapılmasını belirlediği ve farklı yerler için farklı düzenlenmiş olan hususları gözetmeksizin tüm inşaatı birleştirerek ve tek bir sonuç verildiği, oysaki her sözleşme kapsamının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği, iş akışına uygun ve devam edecek işin yapımı için zamanı gelmiş işlerin yapılmasını gerektiren malzemenin verilmemesi ve belirlenmemiş olması hususu bilirkişilerce gözetilmediği, tespit isteyenin şantiye sorumlusu Sıdık Akar ve tespit istenen arasında yapılan elektronik posta görüşmelerinde binaların iç ve dış boya renklerinin defalarca istenmesine rağmen zamanında verilmediği, böylelikle iş akışının durdurulmuş olduğunun irdelenip değerlendirilmediği, dış cephe mantolama imalatlarının, biten binalarda boya renginin taşerona verilmemesinden dolayı iskelenin sökülüp başka binaya taşınmasına sebebiyet verilerek, taşeronun maliyet ve süre yönünden zararına sebebiyet verildiği hususlarının gözetilmediği, ayrıca sağlık ocağı inşaatında yapımı gereken asansör imalatının, tespit isteyenin proje Müdürü Feyzi Akar'ın bütün asansörler için tarafımızdan teklif alındığından yapımının başlamayacağı, asansörün alınmadığı ve inşaatın tamamlanamadığı, iş sırası gelen fayans ve yapıştırıcı malzemelerin 19/08/2015 tarihinden başlayarak sahaya gelmiş olması, gelen malzemelerin 10/07/2014 günlü sözleşme ile 26/08/2014 günlü ek sözleşmelerin süre bitimi tarihinde fatura edilmesi ve sözleşme bitim tarihinde gelen seramik işlerinin aynı günde tamamlanamayacağının gözetilmediği, yapılmayan işlerin tespit isteyenin temin etmesi gereken malzemeyi temin etmemesi ve/veya süresinde tespit etmemesi nedeni iş programında sapma oluştuğu hususu değerlendirilmemiştir. yapım ile ilgili olarak ilgili bakanlıklar ve tespit isteyenin yaptığı sözleşmeler değerlendirilerek, ve de yerinde tespit yapmayarak istem dışı hayali metraj ve ölçüm yapıldığı, taraflar arasındaki söz1eşmenin yapıldığı tarih 2014 yılı olup, hesaplamaya konu, iş kalemlerini oluşturan imalatlar ve imalatlara ait poz numaraları, ilgili bakanlıklar tarafından verilen uyulması emredici olan, proje, mahal listeleri ve özel fiyat analizleri de 2014 yılında imal edilenler için 2014 yılı, 2015 yılında imal edilenler için 2015 yılı birim fiyatlarına göre tespit edilmesi gerektiği, ancak bilirkişi sözleşmeye aykırı biçimde ve ayrıca tespit isleyenin talebi ile de örtüşmeyen biçimde 2012 yılı fiyatlarına göre rapor düzenlendiği, taşeron tarafından yapılmış olup ta, işveren ve yetkili firma tarafından değiştirilen yerlerin bedellerinin ölçümde yer almadığı, yapılması sözleşilen işlerden ana giriş kontrol binası ve çöp deposu inşaatı için yer teslimi yapılmamasına rağmen ve 15/07/2015 tarihini civarından temel kazısı yapıldığı, yerlerin grobetonunun döküldüğü, devamı için gereken malzemelerin iş yerinde hazır tutulduğu, ancak tespit isteyenin istemi ile ana giriş kontrol binası yeri değiştirilerek grobetonu dökülmüş olan bu alana trafo binası yapılmış olup, bunların yapılmadığı şeklinde yanıltıcı rapor düzenlendiği, sözleşmelerde belirtilen tarihlerde işi biteceği belirtilmiş olmasına rağmen, tarafımızdan sözleşme gereği istenen iş programında iş bitim süreleri bildirildiği ve bunlara da itiraz edilmemiş olup, zaten tespit isteyenin fiili uygulaması nedeni ile sözleşmede belirtilen süre içerisinde işlerin bitirilmesinin mümkün olmadığı ve objektif iş bitimine uygun süre verilmediğinin irdelenmediği, çalışma sahası ve şantiyenin ilgili bakanlık müfettişlerince kapatılması nedeni ile yaklaşık 1 ay süresince iş yapılamadığı, tespit isteyene ait diğer inşaat bölümlerinde de iş yapılamadığı hususunun değerlendirilmediği, sahada bulunan ve inşaatta kullanıma hazır malların miktar ve değer tespitinin yapılmadığı, tespit isteyenin fiilen tespit isteneni işyerine almaması, şantiyenin elektrik ve suyunu keserek iş yapımını engellemesi ve taahhüt ettiği malzemeleri temin edememesi nedenleri ile iş akışına uygun işi yaptırmaması, her ne kadar sözleşmede belirtmiş ise de yer teslimini yapılmamış olması, hususları gözetilip değerlendirilmediği, yapılmamış olan imalatların sözleşmeye, plan ve projeye aykırı olarak gerçek tutar ve miktarları ve bedelleri kapsamında fazla gösterildiği, davalıdan yapılan haksız kesintilerin olup olmadığının irdelenmediği, bu kesintilerin; haksız fesih öncesi/sonrası dahil sözleşmeye göre yapılan işlere bağlı olarak kesilen 338.480.-TL teminat için sözleşmeye aykırı olarak %18 oranında KDV kesintisi toplamı 60926.-TL hatalı ve fazla kesinti, sözleşmeler 20.9 no'lu maddesinde şantiye katılım payı olarak belirtilen %1 oranındaki kesintiye de KDV uygulandığı böylece 7.615.80.-TL fazla kesinti, tespit isteyenin sözleşmeye aykırı biçimde 30/11/2014 gün ve 501828 faturaya dayalı olarak 10.560,00-TL + KDV'li 12.460.80-TL beton parası, (ki bedelinin tespit istenen davalı tarafından ödendiği ve davacıya bildirilmiştir), 14.07.2014 günlü sözleşme 19.maddesine göre bedeli taşerona 26/08/2014 günlü ek sözleşmeler 19. maddesine göre bedeli davacıya ait olan işlerle ilgili olarak; 30/01/2015 günlü sağlık raporları için 501835 nolu fatura ile 732.78-TL, 30/01/2015 günlü iş sağlığı hizmet bedeli olarak 501835 nolu fatura ile 1.840,80-TL 28/02/2015 günlü iş sağlığı iş güvenliği bedeli olarak 501851 nolu fatura ile 862,58,-TL, 31/03/2015 günlü iş sağlığı iş güvenliği bedeli olarak 67105 nolu fatura ile 682,04-TL, 30/04/2015 günü sağlık raporları bedeli olarak 67122 nolu fatura ile 960,09-TL, 31.07.2015 günlü iş sağlığı ve güvenliği bedeli olarak 67159 nolu fatura ile 722,16-TL, 31/08/2015 günlü iş sağlığı ve güvenliği bedeli olarak 67170 nolu fatura ile 982,94-TL toplamı olan 6.783,39-TL paranın kısmen davacıya ait sorumluluk kapsamında kaldığı ve 1. ve 2. sırada yer alan paralarla birlikte yaklaşık 25.000,00-TL tutarında fazla kesintinin tespit istenene düşen payı, davalının tamamladığı ancak bilirkişilerce rapora eksik aktarılan, aşağıda poz numaraları ile verili işler olduğu, bunların; Y.23.014, olan inşaat demiri imalatları, Y.23.015, olan inşaat demiri imalatları, Y.16.059/2A olan betonarme betonu imalatı, 27.525/1 olan, perlitli alçı sıva ve saten imalatı, 27.532/MK olan sıva imalatı, 27.535//VIK olan sıva imalatı, MSB.604 olan alçı tavan sıva imalatı, işlerinin metrajları eksik alınmış parasal bedellerinin de eksik hesaplandığı, benzer şekilde imalatına başlanmış yapımı devam eden ve bitirilmiş iş kalemlerinin tamamının metrajlarının eksik alındığı, yapımına başlanmamış olan imalatlarında metrajları fazlaca alınarak imalat oranlarında yapım yüzdesinin düşürüldüğü, tespit isteyenin vermesi gereken ve/veya birlikte alınan; ancak alınıp davalıya teslim edilmeyen, KDV dahil 77.290.-TL tutarlı elektrik panoları, KDV hariç 69.196,01-TL tutarlı elektrik montaj malzemeleri, KDV dahil 119.073.04.-TL tutarlı fayans ve yapıştırıcı malzemelerinin kısmen ve 31/08/2015 tarih ve 067170 nolu, fatura ile gönderildiği, (tüm bu malzemelere ait ödemelerin 10/09/2015 günlü ara hakediş adı altında mahsup edildiği, elektrik elektronik malzeme bedellerinin tespit isteyenini itirazı üzerine geri iade edildiği konusunda bilgi ve beyan anlaşılır açıklama yoktur) paralarının ödenmesine rağmen verilmediği ve böylelikle sözleşme ihlali yapıldığının gözetilmediği, davalının yapması ve davacının inceleyip onaması gereken hakedişlerin yapılmadığı, davacının tek taraflı yaptığı ve ismine hakediş denilen bilgi ve belgelere dayanılarak davalıya sözleşme dışı ve eksik ödeme yapılmış olduğunun gözetilmeyip değerlendirilmediği, bu şekli ile tespit isteyenin tüm binalar ile benzerlik isteyen konularda ve malzeme temin etmemesi veya teslim etmemesi ile yapım süresinde yapılması gereken işlerin yapılmadığı, bu tür işler için toplam ihale bedelinden indirim yapılması ve yaptırılmayan iş bedellerinin düşülerek oranlama yapılması gerekir iken, yapılmayarak ve eksik bir şekilde yapılan tespit ile davalının yapmış olduğu işlerin tamamlama yüzdesi eksik gösterilmek istendiği, bilirkişice dosya kapsamı, sözleşme, yazışma ve ihtarnameler incelenip irdelenmediği, Yapılan işin, iki tarafa borç yükleyen akitler çerçevesinde yapıldığı, davalıya yapılan ödemelerin tespiti yapılmaksızın fesih konusunun değerlendiremeyeceğinin gözetilmediği, irdelenmediği, ifadeleri ile bilirkişi raporunun tamamına itiraz edildiği, tespit isteyene karşı karşı tespit istemi olacağını bildirdiği, raporun “tespiti istenenler” başlığı altında, talep doğrultusunda 16/03/2016 tarihli dava dilekçelerindeki isteme göre; davacı (tespit isteyen) MN GRUP Elektrik İnşaat Otomotiv, Nakliye, Paz. Tesisat Mob. Dekorasyon ve Üretim Sanayi Ticaret Ltd. Şti. ile davalı (aleyhinde tespit istenen) May İnşaat ve Diy-Mar İnşaat adi ortaklığı arasında yapılan sözleşme, ek sözleşme-1 ve ek sözleşme-2'de yaptırılan binaların; 10/07/2014 tarihli, KDV hariç 4.182.000,00-TL bedelli sözleşmeye (ilk yapılan) göre yaptırılan, jandarma A blok ve jandarma B blok binalarında, 27/08/2014 tarihli, KDV hariç 2.889.000.-TL bedelli sözleşmeye göre (ek sözleşme-1 başlıklı), atölye, sağlık ocağı, çamaşırhane-mutfak binalarında, 26/09/2014 tarihli, KDV hariç 2.029.000,00-TL bedelli sözleşmeye göre (ek sözleşme-2 başlıklı), açık cezaevi binası, çöp deposu, ana giriş kontrol binası 2 ve kademe binalarında; davacının yaptığı inşaat, elektrik, elektronik ve mekanik imalatlarının; metrajlarının çıkartılarak sözleşilen tüm işe göre oranının saptanarak, poz numaraları, ilgili bakanlıklar uyulması emredici proje, mahal listeleri ve özel fiyat analizleri ile birlikte 2014 yılında imal edilenler için 2014 yılı, 2015 yılında imal edilenler için 2015 yılı birim fiyatlarına göre ve yapım yıllarına göre hesaplamaları ile yapım seviyelerinin tespitleri ile yapılmış iş bedellerinin davacıya ödenmesi gereken parasal tutarının tespitini, yapım yıllarına göre ve çıkartılmış metrajlara göre eskalasyon uyarlanıp eskalasyon bedelinin tespiti, yapım yıllarına göre ve çıkartılmış metrajlara göre fiyat farkları bedelinin tespitini, davalının vermesi kararlaştırılan insan taşıma asansörü, elektrik pano ve elektrik montaj malzemeleri, fayans, seramik granit ve bunların yapıştırıcı ve sarf malzemelerinin davacıya verilip verilmediğinin, kısmen verilmiş ise verildiği tarih ve kısmi miktarının malzemelerin verilmemesinin işe devamı engelleyip engellenmediğinin ve süre uzatımına sebep olup olmayacağının tespiti, taraflar arasındaki sözleşmelere ve sözleşmelerin 4. maddelerinde bağlayıcı olduğu belirtilen diğer sözleşmelere göre, YİGŞ de belirtilen dengeli sözleşme yapma kuralına uyulup uyulmadığının tespiti, davacının işyerinde sözleşme dışı yaptığı işlerin bulunup bulunmadığı, bulunması halinde sözleşmedeki bedellerine göre, sözleşmede bedel belirtilmemiş ise yapım yılındaki çevredeki rayiç fiyatlarından bedellerinin tespiti, davacının; inşaat sahasında bulundurduğu demirbaş, inşaat yapım ve ihzarat malzemelerin miktarı, tutar, cins kullanılıp kullanılamayacağı ve değer yönünden tespiti, davacıya iş karşılığı yapılan ödemeler ile ödenmesi gereken tutarların tespiti ile yapılan ödemelerin sözleşmelere uygun olup olmadığının, ödemelerin süresinde ve eksiksiz olarak yapılıp yapılmadığının tespiti, davalının sözleşme gereği yapması gereken parasal kesintiler ile yaptığı kesintiler farkı/haksız kesintilerin tespiti, davalının dava ile ilgili Adalet Bakanlığına sunduğu hakedişlere göre, davacının yaptığı inşaatların yapım seviyesinin, yapılan işin parasal tutarlarının, davalının davacıya yaptığı ara hakediş başlıklı avans belgelerde belirtilen yapılan iş tutar ve bedellerinin Adalet Bakanlığı belgelerinden tespitinin talep edildiği, keşif kapsamında yapılan incelemeler neticesinde inşaat işlerinin (Jandarma binası A blokta yapılan işler; zemin kat + birinci kat + ikinci kat, jandarma binası B blokta yapılan işler: zemin kat + birinci kat + ikinci kat), açık ceza evi binasında yapılan işler: zemin kat + birinci kat + ikinci kat, kademe binasında yapılan işler:tek kat, çamaşırhane ve mutfakta yapılan işler:tek kat, atölye binasında yapılan işler: tek kat, sağlık ocağında yapılan işler: zemin kat + birinci kat, çöp deposu, giriş kontrol binası) mevcut durumunun paylaşıldığı, elektrik ve elektronik tesisat işleri incelendiğinde; Jandarma A-B blok, atölye binası, çamaşırhane ve mutfak binası, sağlık ocağı binası, açık cezaevi binası, kademe binası, çöp deposu binası, ana giriş kontrol binası 2 kısmında mevcut durumun tespit edildiği, İnşaat işleri ile ilgili yapılan inceleme ve tespitler doğrultusunda, 2014 birim fiyatları ile yapılan keşif tutarı 16.592.791,20-TL olup, yapılan işler tutarı 9.360.257,45-TL olduğu, gerçekleşme yüzdesinin %56,41 olarak belirlendiği, 2014 birim fiyatları ile yapılan tüm işlerin bedelinin 9.360.257,45-TL içerisinde, inşaat işleri tutarı 8.889.744,07-TL olup, toplam keşif içerisinde yapılan inşaat işleri yüzdesinin %53,58 olduğu, sözleşme toplam bedeli 9.100.000,00-TL olup, bunun 5.222.395,48-TL’lik kısmının 2014 ve 2015 yıllarında MN Grup tarafından yapıldığı, yapılan işler içerisinde 4.875.780,00-TL’lik kısmının inşaat işleri olduğu, hakedişler incelendiğinde 2014 yılında yapılan işlerin tamamının inşaat işleri olduğu ve hakedişlerde yer alan tutarının KDV hariç 2.440.781,49-TL olduğunun tespit edildiği, fakat faturalardan yapılan kesintilerden dolayı MN gruba ödenen bedelin 2.245.518,97-TL olduğunun tespit edildiği, sözleşmede yer alan teminatlar ve iadesi başlıklı 17. maddesinde %8 teminat kesintisi yapılacaktır ifadesi nedeniyle 2.440.781,49*0,08= 195.262,51-TL kesinti yapılarak 2.245.518,97-TL’nin taşerona ödendiği, sözleşmelerin 10/07/2014, 27/08/2014 ve 26/09/2014 tarihlerinde yapıldığı, her bir sözleşmenin 31/12/2014 tarihinde son bulduğu, fakat 2015 yılına kadar verilen süre uzatımı nedeniyle 2015 yılına sarkan işler için fiyat farkı söz konu olup olmayacağına dair yapılan incelemede; anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yapılan sözleşmede süre uzatımı söz konusu olmuş, fakat fiyat farkları ile ilgili sözleşmede yer alan 6. madde gereğince gerek sözleşme süresi gerekse varsa uzatılan süre içerisinde sözleşme bedelinin değiştirilmesi ve artırılması talebinde bulunamayacağı ifade edildiği, ayrıca 4734 sayılı kamu ihale kanununa göre ihale edilen yapım işlerinde uygulanacak fiyat farkına ilişkin esasların 6. maddesi 1. fıkrasında "Bu esaslara tabi yapım işi ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir." ifadesinin yer aldığı, ayrıca 9.maddesi 1.fıkrasında "İdari şartname ve sözleşmesinde fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerde, 4735 sayılı Kanunun 10. maddesinde belirtilen mücbir sebepler ya da idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak yapılan iş kalemleri ya da iş grupları için, bu madde hükmüne işin idari şartname ve sözleşmesinde yer verilmiş olması şartıyla bu esaslara göre fiyat farkı hesaplanır" denildiği, bu nedenlerden dolayı nakliye, yıliçi ve eskalasyon fiyat farkları uygulanamayacağı kanaatinde olunduğu, mekanik tesisat işleri ile ilgili yapılan inceleme ve tespitler doğrultusunda, temel kısmındaki PVC pissu boruları hariç tüm mekanik tesisat işleri 2015 yılında yapılmıştır. Bu nedenle tüm mekanik tesisat keşfi 2015 yılı birim fiyatlarına göre yapılmış olup, 2015 birim fiyatlara göre yapılan işler metrajı EK-2 de yer alan yapılan mekanik tesisat işleri metrajları başlığı altında yer almaktadır. dosya dijitali ekteki CD içerisinde de yer almaktadır. Yapılan işler metrajı ve toplam keşif verilen doğrultusunda, 2015 birim fiyatlara göre yapılan tesisat işleri tutarı (TL.), yapılan mekanik tesisat işlerinin tüm işlerin keşfine ve mekanik tesisat keşfine oranlarını gösterir tablo esas alındığında taşeron MN gruba yaptığı işler bedeli olarak ödenmesi gereken mekanik tesisat işleri toplam tutarının 179.640,90 TL olarak hesaplandığı, elektrik ve elektronik tesisat işleri ile ilgili yapılan inceleme ve tespitler doğrultusunda, tüm elektrik ve elektronik tesisat keşfi 2014 yılı birim fiyatlarına göre yapılmış olup, eskalasyon yeniden değerlendirme katsayısı ile çarpılarak 2015 birim fiyatlarına dönüştürüldüğü, yapılan işler metrajı ve toplam keşif verilen doğrultusunda, 2015 birim fiyatlara göre yapılan elektrik tesisat işlerinin tüm işlerin keşfine oranlarını gösterir tablodan anlaşıldığı üzere taşeron MN gruba yaptığı işler bedeli olarak ödenmesi gereken elektrik işleri toplam tutarının 72.193,98 TL olarak hesaplandığı, 2015 yılı birim fiyatlara göre taşeron MN Grup'a yaptığı işler bedeli olarak ödenmesi gereken elektrik işleri toplam tutarı 6.306,93-TL olarak hesaplandığı, sözleşmeler 2014 yılında anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yapılmış olup, sözleşmelerde iş bitimi 31/12/2014 tarihinde son bulur denilmiştir. Fakat iş uzatımı söz konusu olmuş ve MN Grup'un işe devam etmesine May İnşaat ve Diy-Mar İnşaat adi ortaklığının iş bitirme tarihleri konulu ve 31/07/2015 tarihli yazıları ile, jandarma A blok için 30/08/2015, jandarma B blok için 30/08/2015, atölye için 30/08/2015, sağlık ocağı için 30/08/2015, mutfak-çamaşırhane için 30/11/2015, çöp deposu için 30/11/2015, kademe için 30/12/2015, açık cezaevi için 30/12/2015, A giriş kontrol bina-2 için 30/12/2015 tarihlerine kadar idari olarak izin verilmiş olduğu görüldüğü, raporun sonuç kısmında, dava konusu yapılarla ilgili olarak taraflar arasında yapılmış olan 10/07/2014 tarihli sözleşme, 27/08/2014 tarihli ek sözleşme 1 ve 26/09/2014 tarihli ek sözleşme 2 ayrıca inşaat, mekanik tesisat, elektrik tesisatı ve elektronik tesisatı yaklaşık maliyetleri ve pursantaj tabloları detaylı olarak incelendiği, sözleşme, ek sözleşme 1 ve ek sözleşme 2'nin sözleşmenin türü ve bedeli başlıklı maddesinde söz konusu işler "anahtar teslimi götürü bedel" esasına göre yürütülecek olup, bu birim fiyatlar hakedişlerde kullanılacak, ara hakedişler başlıklı 13. maddesinde ise "sözleşme götürü bedel esasına dönüştürüldüğünde, hakedişlere esas pursantaj oranları belirlenecektir" şeklinde belirtildiği, aksi takdirde taraflar arasında yapılmış olan 10/07/2014 tarihli sözleşme, 27/08/2014 tarihli ek sözleşme 1 ve 26/09/2014 tarihli ek sözleşme 2'de herhangi bir yılın birim fiyatları ile çıkarılmış yaklaşık maliyet bedeline belirli bir indirim ve/veya artış oranı uygulanmadığı ve pursantaj oranlarının ara hakedişlerde kullanılacağından dolayı dikkate alınmayarak, yerinde yapılan imalatlar üzerinden işlem yapıldığı, bu durumda tespit istemi ve tespit konuları dikkate alındığında, yapılan inceleme ve tespitler doğrultusunda yapılan imalat keşiflerinin verildiği, sözleşme, ek sözleşme-1 ve ek sözleşme-2'de yaptırılan binaların; jandarma A blok ve jandarma B blok binalarında sözleşme bedelleri üzerinden yapılan iş tutarı inşaat için 2.603.348,10-TL, mekanik tesisat için 79.554,26-TL, elektrik tesisatı için 43.944,31-TL ve elektronik tesisatı için 3.227,12-TL toplamda 2.728.820,46-TL tespit edildiği, atölye, sağlık ocağı, çamaşırhane-mutfak binalarında sözleşme bedelleri üzerinden yapılan iş tutarı inşaat için 1.262.161,10-TL, mekanik tesisat için 78.225,82-TL, elektrik tesisatı için 14.791,98-TL ve elektronik tesisatı için 1.716,03-TL toplamda 1.358.223,37-TL tespit edildiği, açık cezaevi binası, çöp deposu, ana giriş kontrol binası 2 ve kademe binalarında sözleşme bedelleri üzerinden yapılan iş tutarı inşaat için 1.096.918,60-TL, mekanik tesisat için 21.174,87-TL, elektrik tesisatı-için 15.859,44-TL ve elektronik tesisatı için 1.423,96-TL toplamda 1.1325.377,07-TL tespit edildiği, toplam yapılan işler bedeli toplamı 5.222.420,90-TL olduğunun tespit edildiği, gerçekleşmiş imalat tutarının 5.222.395,48-TL olarak hesaplandığı, aradaki 25 TL'lik fark gerçekleşme yüzdeleri hesabındaki ondalık kısımdaki yuvarlamalardan kaynaklandığı, davalının vermesi kararlaştırıldığı belirtilen elektrik pano ve elektrik montaj malzemeleri ile ilgili 02/07/2015 tarihinde MN Grup tarafından Mupa Pano firmasından alınan teklif davacı tarafından uygun bulunarak imalata başlanması istendiği, imzalandığı, fakat imzanın atıldığı tarihin yazılmadığı, ayrıca MN Grup tarafından Aken firmasından alınan 15/07/2015 tarihli aydınlatma armatür teklifi davalı tarafından 20/07/2015 tarihinde uygun bulunarak imalata başlanması istendiği, imzalandığı, davalının vermesi kararlaştırıldığı belirtilen, fayans, seramik granit ve bunların yapıştırıcı ve sarf malzemelerinin inşaat işlerinde kullanılmaya başlandığı tespit edilmiş olup, bu nedenle bu malzemelerin davacıya kullanım izninin verilmiş olduğu kanaatine varıldığı, fakat veriliş zamanı ve miktarları ile ilgili dosyada bilgi ve belgeye rastlanmadığı, bu nedenle işin devamını engelleyici bir durum olup olmadığı ve süre uzatımına sebep olup olmayacağı hususunda değerlendirme yapılamadığı, sözleşmeler 10/07/2014, 27/08/2014 ve 26/09/2014 tarihlerinde yapılmış ve her bir sözleşme 31/12/2014 tarihinde son bulduğu, taraflar arasındaki sözleşmelere ve sözleşmelerin 4. maddelerinde bağlayıcı olduğu belirtilen diğer sözleşmelere göre, YİGŞ'de belirtilen dengeli sözleşme yapma kuralına uyulup uyulmadığına dair değerlendirme hususunda YİGŞ'de dengeli sözleşme yapma kuralı ile ilgili bilgi ve belgeye rastlanmadığı, yukarda belirtilen sözleşme süreleri dahilinde taahhüt edilen işlerin bölgenin yerel ve iklim şartları da dikkate alındığında 31/12/2014 tarihinde tamamlanarak teslim edilmesinin mümkün olamayacağı kanaatine varıldığı, yapılan hakedişlerde görüleceği üzere yapılan ilave işlerin tutarı 3.951,64-TL olduğu, taşeron MN Grup'un inşaat sahasında bulundurduğu mekanik tesisat malzemeleri tutarı aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere 18.661,68-TL olduğu, malzemelerin hepsinin kullanılabilir durumda olduğu, taşeron MN Grup'un inşaat sahasında bulundurduğu inşaat malzemeleri tutarının 65.389,00 TL olduğu, jandarma A blok inşaat sahasında (zemin katta) bulunan 200 m 1 kV 3x2.5 mm2 N2XH yer altı kablosu, A blok elektrik tesisatı keşfine malzeme bedeli olarak dahil edildiği, Taşeron MN Grup'a yaptığı işler karşılığı ödenmesi gereken tutarın 5.222.420,90-TL olarak tespit edildiği, May İnş.-Diy-Mar İnş. adi ortaklığından yazılı talep doğrultusunda gelen hakediş kapak sayfalarından hareketle KDV hariç 4.234.081,73-TL’nin taşeron MN Grup'a ödendiğinin tespit edildiği, ödemelerin süresinde eksiksiz olarak yapılıp yapılmadığı hususunda yeterli bilgi ve belge dosyada mevcut olmadığı için değerlendirme yapılamadığı, davalının sözleşme gereği yapması gereken kesintiler sözleşmenin 19. maddesi gereğince iş güvenliği cezası olarak günlük kişi başı 500 TL, 20.9 maddesi gereğince elektrik ve su aboneliği vb. nedeniyle şantiye katılım payı kesintisi (%1), 10. maddesi gecikme cezası günlük 5.000,00-TL, 17. maddede sözleşme bedelinin %8 i teminat olarak kesileceğinin yer aldığı, davalının yaptığı kesintilerin hakedişlerde emanet kesintisi olarak (%8), Şantiye payı kesintisi olarak (%1) olduğu, ayrıca iş güvenliği cezası kesintilerinin yer aldığı, bu kesintiler sözleşmenin ilgili maddeleri doğrultusunda yapıldığının görüldüğü, Talep dilekçesinde ayrıntıları belirtilen diğer kesinti ve ödemelerle ilgili dava dosyasında delil ve kanıt niteli taşıyacak belge ve bilgi eksikliği nedeniyle değerlendirme yapılamadığı, Ek-5 deki 12.05.2016 tarihli yazıda görüldüğü üzere mahkeme kanalı ile istenilen hakediş ve detayları yazılı talebe rağmen gelmediğinden hakedişlerde yer alan inşaatların yapım seviyeleri ve parasal tutarlarının (pursantaj oranı uygulamasından dolayı) hesaplanamadığı, yapılan keşif, metraj, fatura v.b. tespitler doğrultusunda, keşif miktarları üzerinden davacının yaptığı inşaatların yapım seviyesi yüzdesi %57,38, parasal tutarları sözleşme bedelleri üzerinden 5.222.420,90-TL olarak, davalının davacıya yaptığı ara hakediş başlıklı avans belgelerinde belirtilen yapılan iş tutar ve bedelleri için yapılan ödemeler toplamı May İnş.-Diy-Mar İnş. adi ortaklığından gelen hakediş kapak sayfalarından hareketle KDV hariç 4.234.081,73 TL olduğu, tespit edildiği, taşeron MN Grup'un yapılan işler tutarının 5.222.420,90-TL den hakediş ödemeleri düşüldüğü zaman 988.339,17-TL alacaklı olduğunun tespit edildiği" ifade edilmiştir.

Yukarıda sözü edilen bilirkişi kurulunun raporuna tarafların itirazları üzerine Bünyan Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak dosya ve tüm ekleri de birlikte gönderilerek rapor vermiş olan bilirkişiler Ceyhan Çağlayan, Yusuf Tekin ve Mustafa Ümit yeniden tevdii ile rapora karşı taraf vekillerince ayrı ayrı sunulmuş itiraz dilekçelerindeki her bir itiraz sebebi yönünden yeniden bir inceleme, değerlendirme ve gerekiyorsa hesaplamalarda yapılarak bu konularda ek rapor sunmalarının istenilmesine, karar verilmiştir.

Bilirkişi kurulunun 15/01/2018 tarihli ek raporda özetle; "Raporda davalının 20/04/2017 tarihli itirazları dikkate alınarak, jandarma A-B blok, kademe binası, mutfak ve çamaşırhane, atölye binası, sağlık ocağı, açık cezaevi başlıkları altında açıklamalar yapılmış, benzer olarak davacının 11/04/2017 tarihli itirazları dikkate alınarak cevaplar verilmiş, hesaplamalardaki değişikliler nedeniyle taşeron MN Grup'a yaptığı işler karşılığı ödenmesi gereken tutar İnşaat işleri hesapları doğrultusunda yapılan işler bedeli toplamının 4.700.616,56-TL, makine tesisatı yapılan işler bedeli toplamı 179.03006-TL ve elektrik ve elektronik tesisatı yapılan işler bedeli toplamı 78.500,91-TL olup, genel toplamın da 4.958.147,53-TL olduğu, taşeron MN Grup'a ödenen hakediş tutarı 4.234.081,73-TL olup, davalının alacaklı olduğu tutarın 724.065,80-TL olarak belirlenmiştir. " şeklinde ifadelere yer verilmiştir.

Bünyan Asliye Hukuk Mahkemesine yeniden talimat yazılarak ve dosya ile tüm eklerinin de birlikte gönderilerek rapor ve ek rapor sunmuş olan bilirkişilere tekrar tevdii ile bu ekraporlarına karşı taraf vekillerince ayrı ayrı sunulmuş itiraz dilekçelerindeki her bir itiraz sebebi yönünden yeniden bir inceleme, değerlendirme ve gerekiyorsa hesaplamalar yapılmak suretiyle ek rapor tanzim etmelerinin istenilmesine, karar verilmiştir.

Bilirkişi kurulunun 07/06/2018 tarihli ek raporda özetle, davalının 19/03/2018 tarihli dilekçesi ile davacının 20/03/2018 tarihli dilekçesi özetlenmiş, tarafların itirazlarına inşaat, elektrik ve makine bilirkişileri ayrı ayrı değerlendirmeler yapılmış, sonuç kısmında, hesaplamalardaki inşaat imalat tutarlarındaki değişiklikler nedeniyle taşeron MN Grup'a yaptığı işler karşılığı ödenmesi gereken tutar inşaat işleri hesapları doğrultusunda yapılan işler bedeli toplamının 4.700.531,08-TL, makine tesisatı yapılan işler bedeli topamı 179.030,06 TL, elektrik ve elektronik tesisatı yapılan işler bedeli toplamının 78.500,91-TL olup, genel toplamın 4.958.062,05 TL olduğu, taşeron MN Grup'a ödenen hakediş tutarı 4.234.081.73-TL olup, sözleşmelerin 17. maddesine göre yapılan %8 kesin hesap emanet kesintisi 338.726,54-TL tutar düşülerek 3.895.355,19-TL olarak düzenlendiği, sözleşme gereği davalının yapılan işlerden dolayı alacaklı olduğu tutarın 723.980,32-TL olduğu, ayrıca geçici kabulden sonra %8 emanet kesintisi olan 338.75-TL bedel için kesin kabulden sonra sözleşmelerin 17. maddesine göre işlem yapılması gerektiği, ayrıca davacının inşaat sahasında bulundurduğu mekanik tesisat malzemeleri tutarı 18.661,68-TL ve inşaat malzemeleri tutarı 65.389,00-TL olarak 10/10/2016 tarihli raporda belirtildiği ifade edilmiştir.

Davalı karşı davacı taraf, 16/04/2018 tarihli 6 no'lu celsede kendileri tarafından başka firmaya yaptırılan işlerin aşamalarını gösteren fotoğraf ve dokümanlar dosyaya sunduğu, ve buna rağmen bilirkişi 2. ek raporunda dosyaya sunulan itiraz, dokümanlar ve karşı davadaki iddiaları göz önüne alınmadan rapor düzenlendiği şeklinde itirazlarının olduğu, ayrıca davacı tarafında itirazlarının olduğu görülmekle, tarafların itirazları doğrultusunda dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.

22/11/2018 tarihli bilirkişi 3. ek raporunda özetle, 10/10/2016 tarihli ilk bilirkişi raporunda yapılan işler tutarı (ilave işler hariç) 5.222.395,48-TL'nin 4.234.081,73-TL hakediş tutarı (ilave işler dahil 3.951,61-TL) sonrasında 988.313,75-TL (KDV Hariç) alacaklı olduğunun hesaplandığı, ayrıca hakediş tutarından sözleşme gereği kesin hesap emanet kesintisi olarak 338.726,54 TL kesildiği ve iş bitiminde ödenmesi gerektiği belirtildiği, ayrıca davacının şantiyede 84.050,68 TL tutarında malzemesi bulunduğunun belirtildiği, 15/01/2018 tarihli bilirkişi 1. ek raporunda yapılan işler tutarı (ilave işler hariç) 4.958.147,53-TL'nin 4.234.081,73-TL hakediş tutarı (ilave işler dahil 3.951,61-TL) sonrasında 724.065.80-TL (KDV Hariç) alacaklı olduğu belirtildiği, ayrıca hakediş tutarından sözleşme gereği kesin hesap emanet kesintisi olarak 338.726,54-TL kesildiği ve iş bitiminde ödenmesi gerektiği ve ayrıca davacının şantiyede 84.050,68-TL tutarında malzemesi bulunduğu bir önceki raporda belirtildiği, 07/06/2018 tarihli 2. ek bilirkişi raporunda yapılan işler tutarı (ilave işler hariç) 4.958.062,05-TL’nin 4.234.081,73-TL hakediş tutarı (ilave işler dahil 3.951,61-TL) sonrasında kesin hesap emanet kesintisi olarak 338.726,54-TL kesildiği ve 3.895.355,19-TL ödendiği ve davacının 724.065.80-TL (KDV Hariç) alacaklı olduğunun belirtildiği, ayrıca hakediş tutarından sözleşme gereği kesin hesap emanet kesintisi olarak 338.726,54-TL kesildiği ve iş bitiminde ödenmesi gerektiği ve ayrıca davacının şantiyede 84.050,68-TL tutarında malzemesi bulunduğu bir önceki raporda belirtildiği, sonuç olarak kesin hesap emanet kesintisi olarak 338.726,54-TL ve hakedişinden kalan 724.065.80-TL’nin toplamı 1.062.706.86-TL davacının alacaklı olduğunun hesaplandığı, şantiyede yer alan 84.050,68-TL bedelindeki malzemelerin tespit sonrasındaki durumu hakkında yeterli bilgi ve belge bulunmadığı için değerlendirme yapılmadığı, ilk raporla 1. ek rapor arasındaki fark ise inşaat keşif, birim fiyat pozları ve metrajlarında sehven yapılan hataların düzeltilmesinden kaynaklandığı, 1. ek raporda inşaat imalat tutarı 4.700.616,56-TL ile 2. ek rapordaki inşaat imalat tutarı 4.700.531,08- TL arasındaki fark olan 85,48 TL’lik bir düzeltme söz konusu olduğu, 1.ek raporda yer alan inşaat metraj ve keşfinde yapılan bir düzeltmeden kaynaklandığı, 1. ek ve 2. ek raporda yapılan makine işlerinin 179.030,06-TL, elektrik işlerinin 72.193,98-TL olarak belirtildiği, davacı vekilinin binaların temel topraklamaları ile ilgili olarak yapmış olduğu itirazın yersiz olduğu, temel çevresindeki çevre topraklama iletkeni, topraklama elektrotları, ekleri ve menholleri yapılmadığı için metraja dahil edilmediği, davacı vekili bunu bildiği halde iki itiraz dilekçesinde de gündeme getirdiği, ilk rapordan bu yana sehven yapılan metraj ve hesap hatalarının düzeltildiği, davalı ve davacının ek raporlara yapmış oldukları itirazların, ilk rapor ve ek raporları bir bütün olarak değerlendirmelerinden kaynaklandığı, davalı ve davacı tarafların tüm itiraz ve sorularını bilirkişi heyeti olarak değerlendirip ilk rapor ve ek raporlarda detaylı olarak açıklandığı belirtilmiştir.

Bilirkişi heyetinin raporuna ve ek raporuna karşı hem davacı taraf hem de davalı-karşı davacı tarafça aşamalarda ayrıntılı itirazlarda bulunulmuş olması ve ayrıca davalının karşı davasının da bulunduğu halde karşı davadaki iddia ve talepler hakkında rapor ve ek raporlarda bir inceleme, değerlendirme ve görüşlerinin yer almaması nedeniyle dosyanın ve tüm eklerinin Ankara Ticaret Mahkemesine talimat yoluyla gönderilerek mahkemelerince resen seçilecek bir inşaat mühendisi, bir elektrik mühendisi, bir makine mühendisi ve bir de Türk Medeni Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu alanında nitelikli hesaplama uzmanından oluşturulacak bilirkişi heyetine tevdii ile tarafların dosyaya sundukları tüm delil, belge ve beyanlar, iddia ve cevaplar, mahallinde yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi heyetinin raporu, rapora yapılan tarafların tüm itirazları, itirazlar yönünden alınmış ek raporlar, ek raporlara karşı yine taraf vekillerince yapılan tüm itiraz sebepleri ile tüm dosya kapsamı birlikte incelenip değerlendirilmek suretiyle neticeten gerek davacının dava konusu ettiği iddia ve talepleri gerekse davalı-karşı davacıların karşı davasındaki iddia ve talepleri yönünden ayrı ayrı olmak üzere inceleme, değerlendirme, görüş ve hesaplamalarını içerir şekilde neticeten davacının davalıdan iddia ve dayanaklarına binaen bir alacağının olup olmadığı, varsa dayanaklarının neler ve miktarının da ne kadar olduğu, ayrıca davalı-karşı davacının karşı davası yönünden dayandığı iddia ve sebeplere binaen de davalı-karşı davacının, davacı-karşı davalılardan bir alacağının olup olmadığı varsa dayanaklarının neler ve miktarının ne kadar olduğu hakkında ayrıntılı, gerekçeli, mahkememizin, tarafların ve BAM'ın denetimine elverişli ve açık olacak şekilde ve hesaplamaları gösterir biçimde rapor alınarak mahkememize gönderilmesinin istenilmesine, karar verilmiştir.

Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'nce alınan 11/11/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunun değerlendirme kısmında, 1-Taraflar arasında 10/07/2014 tarihinde sözleşme imzalandığı, bu sözleşme ile jandarma A blok: 2.067.000,00-TL jandarma B blok: 2.115.000,00-TL binalarının anahtar teslim götürü bedel olarak yapılmasının kararlaştırıldığı, iş bitim tarihinin 31/12/2014 tarihi olarak belirlendiği, süre uzatımı ile birlikte iş bitim tarihinin 30/08/2015 tarihi olarak belirlendiği, 2- Taraflar arasında 27/08/2014 tarihinde ek sözleşme-1 imzalandığı, bu sözleşme kapsamında yapılacak anahtar teslim götürü bedel işlerin; atölye binası: 333.750,00-TL çamaşırhane-mutfak binası: 1.725.750,00-TL sağlık ocağı: 829.500,00-TL olduğu, iş bitim süresinin 31/12/2014 tarihi olarak belirlendiği, süre uzatımı ile iş bitim tarihinin 30/11/2015 tarihi olarak güncellendiği, 3- Taraflar arasında 26/09/2014 tarihinde ek sözleşme-2 imzalandığı, bu sözleşme kapsamında yapılacak anahtar teslim götürü bedel işlerin; çöp deposu: 45.000,00-TL, ana giriş kontrol binası-2 : 16.000,00-TL, açık cezaevi : 1.638.000,00-TL, kademe binası :330.000,00-TL olduğu, iş bitim süresinin 31/12/2014 tarihi olarak belirlendiği, süre uzatımı ile iş bitim tarihinin 30/12/2015 tarihi olarak güncellendiği, belirtilmiştir. Dava dosyasında çok farklı tespitler, metrajlar ve bunlara bağlı hesap tabloları olduğundan yapılan tespitler objektif değerlendirilmeye çalışılmıştır. 2014 yılı birim fiyatları kullanılarak hesaplanan, tüm imalatların ve yapılan işlerin toplam tutarları ve bu hesaplamaların sonucunda bulunan gerçekleşme oranına göre taşeronun verdiği teklife göre yaptığı işlerin toplam tutarı : 4.728.884,64-TL olduğu, bu itibarla, tarafların iddia, itiraz ve savunmaları dikkate alınarak ve dosya kapsamında bulunan bilirkişi tespit ve hesaplamalarının incelenerek düzeltilmesi sonucunda davacı şirket alacağı 4.728.884,64-TL olduğu" belirtilmiştir.

11/11/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporuna karşı tarafların, özellikle de davalı-karşı davacı tarafın 17/12/2019 tarihli dilekçesindeki somut ve ayrıntılı itirazlarının değerlendirilmesi, her bir itiraz sebebi yönünden yeniden inceleme ve gerekirse yeniden hesaplama yapılmak suretiyle tarafların tüm itirazlarını giderici ve kapsayıcı ek rapor düzenlemeleri için bilirkişilere yetki ve görev verilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'nce alınan 10.02.2020 tarihli bilirkişi ek raporda; "Raporun sonuç kısmında kök raporda da hesaplanan 4.728.884,64-TL'lik tutarın sadece davacı tarafından yapılan sözleşmeye dayalı işleri kapsadığını, ödemeler ve kesintilerle ilgili yeterli bilgi ve belge dava dosyasında bulunamadığından kesin hakediş raporunun düzenlenemediğini, davacının ilave işlerin hesaplara dahil edilmediğine ilişkin itirazının, ilaveli işlerin hazırlanacak kesin hakediş raporunda görünecek olması sebebiyle hükmü kalmayacağını, sahadaki inşaat ve mekanik malzemelerinin bedelinin, bu malzemeler ile ilgili yeterli bilgi ve belge bulunmadığı için değerlendirmeye alınmadığını, davalının, dosyada mevcut tespitlere göre hazırlanan altyapı, çatı, merdiven ve rampa hesaplamalarına itiraz ettiğini, dosyada mevcut tespitlerin yerine, itirazlarını da kapsayacak kabul edilebilir bir belgenin dosyaya konulması halinde hesaplamaların yeniden yapılabileceğini, binalara ait pencere sayılarının az hesaplandığını iddia eden davalıya metraj örneği de konularak doğru olduğunun gösterildiğini, 871.093,25.-TL müvekkil firmanın zarara uğratıldığı iddia edilmişse de bu zararı ispatlayacak belgelere dava dosyasında rastlanmadığı için değerlendirmeye alınmadığını, davacı tarafından yapılan iş tutarının 4.728.884,64 TL olduğunu, sözleşmeye dayalı kesintiler ve yapılan ödemelerin hesaplanmasıyla kesin hakediş sonucunun belirleneceğini ve kök rapordaki görüş ve değerlendirmelerin korunduğu belirtilmiştir.

Bu rapora kapsamlı itirazların karşılanması amacıyla ek rapor alınmıştır. Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığı ile düzenlenen 07/09/2020 tarihli bilirkişi 2. ek raporunda; "Davacı yan itirazında bilirkişi heyetinin sahadaki malzemeleri görmediğinden dolayı hesaplara katmadığını, daha önceki Kayseri'deki bilirkişi heyetinin olay yerinde inceleme yaptığından dolayı müvekkile ait sahadaki malzemeleri ve ürünleri de hesaba kattığını, davanın daha fazla uzamaması ve müvekkilin mağdur olmaması adına, davacının haklı davasının kabul davasının kabulüne karar verilmesini talep edildiği, dosyaya sunulan belgeler dikkatli incelendiğinde bilirkişilerce dosyaya sunulmuş olan açık cezaevinin dıştan görünüş fotoğrafında rampanın görünmediği, buna rağmen 2014 yılı birim fiyatları ile yapılan işler ve 2014 yılı birim fiyatlar ile tüm imalatlar tutarı başlıklı belgeler incelendiğinde olmayan rampayla ilgili beton, betonarme kalıbı, demir miktarları girişi yapıldığını, kademe binası yapılmamış olan rampa başlıklı proje ve atölye binası resimleri incelendiğinde projelerde rampa olmasına rağmen, bilirkişilerce sunulmuş olan atölye binası resimlerinden de görüleceği üzere rampanın olmadığını, yapılmayan, tamamlanmayan bu işle ilgili de beton, betonarme kalıp, demir miktar girişlerinin yapıldığını, bilirkişilerce sunulmuş olan jandarma A ve B blok binaları resmi incelendiğinde, dava ve bahse konu atölye yapımı inşaat işinin çatı imalatında imalatın gereği gibi yapılmadığını, iş bitirme oranı ve yapım eksikliğinden kaynaklı olarak yapılan imalatlı çatı, dayanıksız ve gereği gibi yapılmadığından dolayı mevcut hava koşullarına dayanamayarak zarar gördüğünü, bu zarar nedeniyle çatı ve imalat malzemeleri diğer binalara, orada çalışan işçilere ve çalışan personele zarar verdiğini, bu zararın jandarma tutanaklarında yer aldığını, ilgili jandarma tutanağının 20/01/2016 tarihli olduğunu, tespit tarihinin öncesinde tutanak altına alındığını ve dosyaya sunulduğunu, 20/01/2016 tarihli jandarma tutanağına göre çatının yerinde olmadığının sabit olduğunu, ancak 07/06/2018 tarihli bilirkişi 2. ek raporu 7/10 nolu sayfasının 1. paragrafında atölye binasının çatısı ile ilgili itirazda, bizler keşfe geldiğimizde çatı yerindeydi, sonradan tahrip olmuş hususlar, değerlendirmeye tabi tutamayız denildiğini, hem tutanakta hem de bilirkişilerce çekilen fotoğraflarda çatının yerinde olmadığını, sonradan tahrip olan bir husus olmadığı aşikarken, bilirkişiler tarafından bu hususun değerlendirilmemesine anlam veremediklerini, işin çatı kısmı ile ilgili imalatların tamamlanma oranı mevcut tespitlerde %50 seviyesinde bulunduğu halde bilirkişi tespit tutanağında karşılıklı iddialar dikkate alınarak hesaplamanın %80 seviyesi iş bitimi olarak hesaplama yapıldığının belirtildiğini, bu hesaplamaya dayanak teşkil eden herhangi bir bilgi ve tespit tutanağının bulunmadığını, bilirkişi heyetinin kendine göre bir denkleştirme adaletinde bulunduğunu ve bir orantı hesabı yaptığını, halbuki maddi olayın gerçekliğinde iş bitim seviyesinin kurum tarafından teknik ekiplerle denetlenerek karşılıklı imza altına alındığını, kaldı ki hakediş oranları işin seviyesine göre belirlenerek hakediş miktarı karşılığı fatura kesildiği gözönüne alınmadan yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, bu sebeple bilirkişi heyetinin %80 iş bitirme oranının nasıl tespit ettiğini açıklanması gerekliliğinin bulunduğunu, bu nedenle hak ediş oranlarına göre yeniden hesaplama yapılmasını, hesabın yasal dayanak belgelerin neye dayandığının açıkça yazılarak ek bilirkişi raporu alınması gerektiği kanaatinde olduklarını, altyapı projeleri, sıhhi tesisat kat planlarında, bina çıkışlarında hangi rögarların nerelere yapılacağının açıkça görüldüğünü, buna rağmen bilirkişi hesaplarında bu hususun dikkate alınmadığını, buna ilişkin projelerin de dosyada mevcut olduğunu, alüminyumlarla ilgili olarak bilirkişi heyetinin ekli listeye göre hesaplama yaptığını beyan ettiğini, ancak ekli listenin ne olduğunu, hesaplamanın neye göre yapıldığının tespit edilemediğini, ekli listeye ilişkin belgenin bulunamadığını, ekli liste hesap tablosunun bilirkişi raporunda gösterilerek bilgilendirilme yapılması gerekliliğince yeniden hesaplama yapılmasını talep ettiklerini, hata duvarı ile sağlık ocağı arası yapılması gereken beton zeminin çizimlerde yer almasına rağmen yapılmadığını, bu alanın sözleşme kapsamında olduğunu, sözleşmeye göre taşeronun yapmakla yükümlü olduğunu, ancak sözleşme kapsamı dışında gibi değerlendirildiğini, 10/07/2014 tarihli sözleşmenin 3. maddesinde açıkça "...blokların kazı işleri müteahhit tarafından yapılacaktır." denildiğini, ilgili maddeye göre müvekkil firmanın yükümlülüğünde olan sadece blokların kazı işleri olduğunu, geriye kalan beton zemin işlerinin karşı tarafa ait olduğunu, bilirkişi raporunda alacak olarak tespit edilen miktar ile ve dava konusu talep edilen miktarı dikkate alındığında, bilirkişilerce tespit edilen miktardan davacı tarafa davalı firmaca ödenen hakediş bedellerinin bilirkişi raporuna yansıtılmadığını, davacının dava açmadan önceki dönemlere ilişkin diğer bütün bilirkişi raporlarında dava konusu işin yapım bedelinden ödenen miktarlar mahsup edildiği halde taraflar arasındaki ödeme işlemleri gerek davacı gerekse müvekkil firmanın hesapları birbiri ile örtüşmesine karşın bilirkişi heyetinin toplam iş miktarından yapılan ödemeleri dikkate almayarak rapor tesis ettiğini, davacı ve davalının hangisinin ne kadar hak ve alacaklı olduğunun tespit edilmediğini, bu yönü de dikkate alındığı zaman bilirkişi heyetinin hesap yapamadığını beyan ettiğini, dosyada mevcut evraklar incelendiğinde bu hesabın yapılabileceği ve mevcut heyetten ek rapor alınmasını talep ettiklerini, bilirkişiler raporda her ne kadar belge ve bilgi eksikliğinden bahsetmişse de dosyada itirazlar ile ilgili her türlü bilgi ve belgenin mevcut olmasına rağmen hak kaybına sebebiyet vermemek adına dosyada mevcut belgeleri hesap yapmaya uygun olarak kül halinde tekrardan mahkemeye sunulduğunu, daha önceki beyan, itirazlar ve bilirkişilerin de raporda belirttiği üzere yeniden sunulan belgeler ışığında yeniden hesaplama yapılmasını talep ettiklerini, sayın mahkemenin aksi görüşte olması halinde talepler doğrultusunda davanın reddine ve karşı davanın kabulüne karar verilmesini arz ve talep ettiklerini ifade edildiği, davacıya itiraz metninde; ek raporda ifade ettiklerimizi tekrarlamak gerekirse; bilirkişilerin rapora eklememiş olduğu; sahada bulunan mekanik malzemeler: 18.661,68-TL, sahada bulunan inşaat malzemeleri 65.389,00-TL, toplam: 84.050,68-TL’lIk malzemenin inşaat alanında var olan unsurlar olduğunu, bunların heyet tarafından görülmediği için hesaba katılmamış olmasının yok olduğu anlamına gelmediğini, sahayı bizzat gören önceki bilirkişi, yazmış oldukları kalemleri dikkate alarak raporuna eklediğini ve zikrettiğini ifade eden davacı vekilinin aynı dava dosyasında beyan edilen; şantiyede yer alan 84.050,68-TL bedelindeki malzemelerin tespit sonrasındaki durumu hakkında yeterli bilgi ve belge bulunmadığı için değerlendirme yapılmadığı ifadesini görmediği kanaatinde olunduğu, bu malzemeler ile ilgili yeterli bilgi ve belge bulunmadığı için değerlendirme yapılmadığı, davalı yanın itirazlarına cevap metninde; ihata duvarı ile sağlık ocağı arası yapılması gereken beton zeminin çizimlerde yer almasına rağmen yapılmadığı, bu alanın sözleşme kapsamında olduğu, sözleşmeye göre taşeronun yapmakla yükümlü olduğu, ancak sözleşme kapsamı dışında gibi değerlendirildiği, 10/07/2014 tarihli sözleşmenin 3. maddesinde açıkça "...blokların kazı işleri müteahhit tarafından yapılacaktır." denildiği, ilgili maddeye göre davalı firmanın yükümlülüğünde olan sadece blokların kazı işleri olduğu, geriye kalan beton zemin işlerinin karşı tarafa ait olduğunun davalı tarafından ifade edildiği, bahse konu imalatlar altyapı projelerinde gösterildiği şekliyle çevre düzenlemesine ait imalatlar olduğu; sağlık ocağı binasında beton olarak, diğer binalarda beton parke olarak yapılacağının gösterildiği, çevre düzenleme işlerinin sözleşme kapsamında olup olmadığı anlaşılamadığından sağlık ocağı binası çevre düzenlemesine ait imalatların hesaplamalara dahil edilmediği, jandarma B blok, atölye binası ve açık cezaevi binası çatılarında fırtınadan dolayı zarar gören kısımlara ait jandarma tutanaklarının kabul edilmesinin takdirinin yüce mahkemede olduğu, tutanakların kabul edilmesi halinde hasarlı kısımlar için metraj çıkartılabilecek bilgi ve belgelerin dava dosyasına konulması halinde bu kısımlar, yapılan imalatlar kısmından çıkartılacağı, kök raporda hesaplamalarda kullanılan metrajlar, daha önceki bilirkişiler tarafından hazırlanan metrajlar olduğu, alüminyum doğramalarla ilgili olarak önceki bilirkişi heyetinin yaptığı metrajların aynen alındığı, ekli liste ile ifade edilen dava dosyasında bulunan metrajlar olduğu, alüminyum doğrama ile ilgili yapılan imalatlarda kullanılan tartı tutanağı ve/veya üretici firma tarafından hazırlanmış imalat miktarlarının dava dosyasına konulması halinde miktarların yeniden hesaplanabileceği, sıhhi tesisat ve altyapı projelerinde mevcut olan bina ana hat bağlantılarının sözleşme kapsamında olup olmadığı anlaşılamadığından hesaplara dahil edilmediği, yapılan hesaplamalar; 2014 yılı birim fiyatları ve pozları kullanılarak tüm imalatların ve yapılan işlerin tutarları, dosyada mevcut tespitler, tarafların iddia ve itirazları değerlendirilerek ve önceki bilirkişi raporlarında kullanılan metrajlarda ve analizlerde düzeltmeler yapılarak bulunduğu, dava dosyasına kök ve ek rapordaki değerlendirmeleri değiştirecek yeni bilgi ve belgeler konulmadığından kök rapordaki hesapların korunduğu, 2014 yılı birim fiyatları kullanılarak hesaplanan, tüm imalatların ve yapılan işlerin toplam tutarları ve bu hesaplamaların sonucunda bulunan gerçekleşme oranına göre davacının yaptığı toplam iş tutarının 4.728.884,64-TL olarak bulunduğu, davacının itiraz ettiği şantiyedeki malzemeler ve davalının itiraz ettiği ve hesaplara dahil edilmeyen nam ve hesaba yapılan işlerin bedelleri ve varsa diğer kesintilerin hukuki takdir ve değerlendirmesi mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizce mahalinde keşif neticesinde Bünyan Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi vasıtasıyla aldırılan bilirkişi heyeti kök ve ek raporları ile sonradan tarafların itirazları neticesinde Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi vasıtasıyla aldırılan bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarının asıl dava konusu yapılan iş miktarları yönüyle farklılıklar ve çelişkiler içerdiği ve ayrıca davalıların karşı davasının da bulunduğu halde karşı davadaki iddia ve talepler hakkında rapor ve ek raporlarda bir inceleme, değerlendirme ve görüşlerinin yer almaması ve raporların denetime açık olmaması nedenleriyle dosyanın ve tüm eklerinin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yoluyla gönderilerek tercihen üniversitelerde görevli öğretim üyeleri arasından resen seçilecek bir inşaat mühendisi, bir elektrik mühendisi, bir makine mühendisi ve birde borçlar mevzuatında kaynaklı nitelikli hesaplamalar konusunda uzmanı bilirkişilerden oluşturulacak bilirkişi heyetine tevdii ile tarafların dosyaya sundukları tüm delil, belge ve beyanlar, iddia ve cevaplar, mahallinde yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi heyetinin rapor ve ek raporu, Ankara Asliye Ticaret Mahkemeleri vasıtasıyla aldırılan bilirkişi heyeti kök ve ek raporları, raporlara tarafların yaptıkları tüm itirazlar ile tüm dosya kapsamı birlikte incelenip değerlendirilmek suretiyle, davacı/karşı davalının yüklenici olarak edimlerini ifa edip etmediği, işi tamamlayıp tamamlamadığı, eksik iş varsa bitirilen işler ile eksik işlerin açık olarak tespiti ve davacı/karşı davalı tarafından işin bitirilme oranı, davacı karşı davalının taraflar arasındaki sözleşmede götürü bedel olarak kararlaştırılan bedele iş bitirme oranın uygulanarak yaptığı işin bedeli, davacı/karşı davalının sözleşme dışı iş yapıp yapmadığı, yapmış ise nelerden ibaret olduğu, davacı/karşı davalının hakedişinden kesinti yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise miktarı, bu hakedişin haklı olup olmadığı, davacı/karşı davalıya tarafından işin bırakılmasından sonra inşaat sahasında malı bulunup bulunmadığı, var ise nelerden ibaret olduğu ve bedeli, bu malların iade edilip edilmediği, karşı dava yönünden davalı/karşı davacının talep edebileceği yeni sözleşme yapılmasından dolayı müsper zarar mahiyetinde bir alacağının bulunup bulunmadığı, var ise miktarı, karşı davacıların fazla ödeme yapıp yapmadığı, karşı davalının imalat hatası olarak ayıplı işinin bulunup bulunmadığı, var ise hangi işlerde imalat hatası olduğu, bu imalat hataların açık veya gizli ayıp olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bedeli konularında önceki iki heyet raporu arasındaki çelişkiyi giderici nitelikte ayrıntılı, gerekçeli, mahkememizin, tarafların ve Bam'ın denetimine elverişli ve açık olacak şekilde ve hesaplamaları gösterir biçimde rapor alınarak mahkememize gönderilmesinin istenilmesine, karar verilmiştir.

İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dosya İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa İnşaat Mühendisliği Bölümü Yapı Anabilim Dalı öğretim Üyesi Doç. Dr. Barış Sayın, Makine Mühendisi Sermet Güngör, Elektrik Mühendisi Metin Yılmaz ve Ekonomi Hukuku Uzmanı Ticaret ve Borçlar Hukuku Öğretim Üyesi Dr. Aydın Çelik'ten oluşturulan heyete tevdi edilmiştir. Bu bilirkişilerce düzenlenen 02/06/2021 tarihli raporda; "Dava dosyasındaki mevcut bilgi ve belgeler kapsamı, tarafların dosyaya sundukları tüm delil, belge ve beyanlar, iddia ve cevaplar, mahallinde yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi heyetinin rapor ve ek raporu, Ankara Asliye Ticaret Mahkemeleri vasıtasıyla aldırılan bilirkişi heyeti kök ve ek raporları, raporlara tarafların yaptıkları tüm itirazlar ile tüm dosya kapsamı birlikte incelenip değerlendirilmek suretiyle, bilirkişiden istenen hususlara yönelik değerlendirmeler aşağıda belirtilmektedir: 4.1 davacı/karşı davalının yüklenici olarak edimlerini ifa edip etmediği, işi tamamlayıp tamamlamadığı, eksik iş varsa bitirilen işler ile eksik işlerin açık olarak tespiti ve davacı/karşı davalı tarafından işin bitirilme oranı, davacı karşı davalının taraflar arasındaki sözleşmede götürü bedel olarak kararlaştırılan bedele iş bitirme oranın uygulanarak yaptığı işin bedeli, davacı/karşı davalının sözleşme dışı iş yapıp yapmadığı, yapmış ise nelerden ibaret olduğu, davacı/karşı davalının hakedişinden kesinti yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise miktarı, bu hakedişin haklı olup olmadığı hususu, dava dosyasında yer alan bilirkişi raporları aşağıda özet olarak aktarılmıştır. 05/02/2016 tarihli D. İş tespit raporu sonuç kısmında, yapıların toplam imalat tutarı: 9.100.000,00-TL yapıların toplam inşaat imalat tutarı:6.794.800,95-TL (%100) olduğu, yerinde yapılan inşaat imalat tutarı:4.263.984,13-TL (%62,75) olduğu, yerinde yapılmayan inşaat imalat tutarı: 2.530.816,82-TL (%37,25) olduğu, yapılması gereken mekanik iş tutarı: 1.767.039,37-TL, yapılan mekanik iş tutarı:157.070,00-TL, yapılmayan iş tutarının 1.609.969,37-TL olduğu (%8,89'nun tamamlandığı %91,11’nin tamamlanmadığı), yapılması gereken elektrik iş tutarı 465.829,71-TL (%100) olduğu, yapılan elektrik iş tutarı 130.724,80-TL (%28,06) yapılmayan işin 330.663,41-TL (%71.94), yapılması gereken elektronik iş tutarı:446.735,53-TL (%100) olduğu, yapılan elektronik iş tutarı: 10.029,60-TL (%2,28) yapılmayan iş tutarının 429.649,78-TL tutarında olduğu (%97,72), dosyada mevcut olan sözleşme, ek sözleşme-1 ek sözleşme-2 ile dosyaya ibraz edilen bilgi ve belgeler nezdinde yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, sözleşmelerin tek taraflı feshedilmesinde tespit isteyen tarafın haklı olduğu, taşeron firmanın tespit tarihi olan 25/11/2015 tarihinde şantiye alanında bulunmadığı, inşaat alanının faal halde olmadığı, bir kısım işlerin yarım bırakıldığı, ana giriş kapısı ve çöp deposu inşaatına başlanmadığı, sözleşmede ve tespit talebinde bulunan tarafın belirtmiş olduğu tarihlerde inşaatların bitirilemediği ve inşaat yapı durumuna göre iş bitimi ve teslim tarihi yaklaşan yapılarında belirlenen tarihlerde teslim edilemeyeceği, bu nedenlerle taşeron firmanın sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediği, süresinde iş teslim etmediği ve edemeyeceği tespit edilmiş olup, sözleşmenin feshedilmesinde tespit isteyen firmanın kusurunun olmadığı, mevcut şartlarda kusurun taşeron firmada olduğu,

10/10/2016 tarihli bilirkişi kök raporu sonuç kısmında, yapılan keşif, metraj, fatura v.b. tespitler doğrultusunda, keşif miktarları üzerinden davacının yaptığı inşaatların yapım seviyesi yüzdesi %57,38, parasal tutarları sözleşme bedelleri üzerinden 5.222.420,90-TL olarak, davalının davacıya yaptığı ara hakediş başlıklı avans belgelerinde belirtilen yapılan iş tutar ve bedelleri için yapılan ödemeler toplamı May İnş.-Diy-Mar İnş. adi ortaklığından gelen hakediş kapak sayfalarından hareketle KDV hariç 4.234.081,73-TL olduğu, tespit edildiği, taşeron MN Grup'un yapılan işler tutarının 5.222.420,9-TL'dan hakediş ödemeleri düşüldüğü zaman 988.339,17-TL alacaklı olduğunun tespit edildiği,

15/01/2018 tarihli bilirkişi 1. ek raporu sonuç kısmında, raporda davalının 20/04/2017 tarihli itirazları dikkate alınarak, jandarma A-B blok, kademe binası, mutfak ve çamaşırhane, atölye binası, sağlık ocağı, açık cezaevi başlıkları altında açıklamalar yapılmış, benzer olarak davacının 11/04/2017 tarihli itirazları dikkate alınarak cevaplar verilmiş, hesaplamalardaki değişikliler nedeniyle taşeron MN Grup'a yaptığı işler karşılığı ödenmesi gereken tutar inşaat işleri hesapları doğrultusunda yapılan işler bedeli toplamının 4.700.616,56-TL, makine tesisatı yapılan işler bedeli toplamı 179.03006-TL ve elektrik ve elektronik tesisatı yapılan işler bedeli toplamı 78.500,91-TL olup, genel toplamın da 4.958.147,53-TL olduğu, taşeron MN Grup'a ödenen hakediş tutarı 4.234.081,73-TL olup, davalının alacaklı olduğu tutarın 724.065,80-TL olarak belirlendiği,

07/06/2018 tarihli bilirkişi 2. ek raporu sonuç kısmında, raporda, davalının 19/03/2018 tarihli dilekçesi ile davacının 20/03/2018 tarihli dilekçesi özetlenmiş, tarafların itirazlarına inşaat, elektrik ve makine bilirkişileri ayrı ayrı değerlendirmeler yapılmış, sonuç kısmında, hesaplamalardaki inşaat imalat tutarlarındaki değişiklikler nedeniyle taşeron MN Grup'a yaptığı işler karşılığı ödenmesi gereken tutar inşaat işleri hesapları doğrultusunda yapılan işler bedeli toplamının 4.700.531,08-TL, makine tesisatı yapılan işler bedeli to1amı 179.030,06-TL, elektrik ve elektronik tesisatı yapılan işler bedeli toplamının 78 500,91-TL olup, genel toplamın 4.958.062,05-TL olduğu, taşeron MN Grup'a ödenen hakediş tutarı 4.234.081.73-TL olup, sözleşmelerin 17. maddesine göre yapılan %8 kesin hesap emanet kesintisi 338.726,54-TL tutar düşülerek 3.895.355,19-TL olarak düzenlendiği, sözleşme gereği davalının yapılan işlerden dolayı alacaklı olduğu tutarın 723.980,32 TL olduğu, ayrıca geçici kabulden sonra %8 emanet kesintisi olan 338.75-TL bedel için kesin kabulden sonra sözleşmelerin 17. maddesine göre işlem yapılması gerektiği, ayrıca davacının inşaat sahasında bulundurduğu mekanik tesisat malzemeleri tutarı 18.661,68-TL ve inşaat malzemeleri tutarı 65.389,00-TL olarak 10/10/2016 tarihli raporda belirtildiği,

22/11/2018 tarihli bilirkişi 3. ek raporu sonuç kısmında; 07/06/2018 tarihli 2. ek raporda hesapların ve görüşün korunduğu,

11/11/2019 tarihli bilirkişi kök raporu sonuç kısmında tarafların iddia, itiraz ve savunmaları dikkate alınarak ve dosya kapsamında bulunan bilirkişi tespit ve hesaplamalarının incelenerek düzeltilmesi sonucunda taşeronun verdiği tekiife göre yaptığı işlerin toplam tutarı ve dolayısıyla davacı şirket alacağının 4.728.884,64-TL olduğu,

10/02/2020 tarihli bilirkişi 1. ek raporu sonuç kısmında; 11/11/2019 tarihli kök raporda da hesaplanan 4.728.884,64-TL'lik tutarın sadece davacı tarafından yapılan sözleşmeye dayalı işleri kapsadığını, ödemeler ve kesintilerle ilgili yeterli bilgi ve belge dava dosyasında bulunamadığından kesin hakediş raporunun düzenlenemediğini, davacının ilave işlerin hesaplara dahil edilmediğine ilişkin itirazının, ilaveli işlerin hazırlanacak kesin hakediş raporunda görünecek olması sebebiyle hükmü kalmayacağını, sahadaki inşaat ve mekanik malzemelerinin bedelinin, bu malzemeler ile ilgili yeterli bilgi ve belge bulunmadığı için değerlendirmeye alınmadığını, davalının, dosyada mevcut tespitlere göre hazırlanan altyapı, çatı, merdiven ve rampa hesaplamalarına itiraz ettiğini, dosyada mevcut tespitlerin yerine, itirazlarını da kapsayacak kabul edilebilir bir belgenin dosyaya konulması halinde hesaplamaların yeniden yapılabileceğini, binalara ait pencere sayılarının az hesaplandığını iddia eden davalıya metraj örneği de konularak doğru olduğunun gösterildiğini, 871.093,25-TL davalı firmanın zarara uğratıldığı iddia edilmişse de bu zararı ispatlayacak belgelere dava dosyasında rastlanmadığı için değerlendirmeye alınmadığını, davacı tarafından yapılan iş tutarının 4.728.884,64-TL olduğunu, sözleşmeye dayalı kesintiler ve yapılan ödemelerin hesaplanmasıyla kesin hakediş sonucunun belirleneceğini ve kök rapordaki görüş ve değerlendirmelerin korunduğu,

07/09/2020 tarihli bilirkişi 2. ek raporu sonuç kısmında kök ve 1. ek rapordaki görüş ve değerlendirmeleri değiştirecek bilgi ve belgeler dava dosyasında bulunamadığından kök ve ek raporda tablolar halinde sunulan, 2014 yılı birim fiyatları kullanılarak hesaplanan, tüm imalatların ve yapılan işlerin toplam tutarları ve bu hesaplamaların sonucunda bulunan gerçekleşme oranına göre davacının yaptığı toplam iş tutarının 4.728.884,64-TL olarak bulunduğu, davacının itiraz ettiği şantiyedeki malzemeler ve davalının itiraz ettiği ve hesaplara dahil edilmeyen nam ve hesaba yapılan işlerin bedelleri ve varsa diğer kesintilerin hukuki takdir ve değerlendirmesi mahkemeye ait olduğu,

Tüm bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, inşaat, mekanik, elektrik ve elektronik iş kalemleri kapsamında dava tarihi itibariyle yapılan toplam iş bedeli 4.958.062,05-TL ve ödenen bedel 4.234.081,73-TL olmak üzere bakiye miktarın KDV hariç 723.980,32-TL olmasının kadri maruf olabileceği değerlendirilmiştir.

Dosya münderecatından, davalı yanın yapmış olduğu kesintilerin sözleşmenin ilgili maddeleri doğrultusunda; hakedişlerde emanet kesintisi olarak %8 ve şantiye payı kesintisi olarak %1 olduğu, iş güvenliği cezası kesintilerinin olduğu, diğer kesinti ve ödemelerle ilgili dava dosyası içeriğinde teyit eden bilgi veya belgeye rastlanmamıştır.

Davacı/karşı davalı tarafından işin bırakılmasından sonra inşaat sahasında malı bulunup bulunmadığı, var ise nelerden ibaret olduğu ve bedeli, bu malların iade edilip edilmediği, karşı dava yönünden davalı/karşı davacının talep edebileceği yeni sözleşme yapılmasından dolayı müspet zarar mahiyetinde bir alacağının bulunup bulunmadığı, var ise miktarı, karşı davacıların fazla ödeme yapıp yapmadığı, karşı davalının imalat hatası olarak ayıplı işinin bulunup bulunmadığı, var ise hangi işlerde imalat hatası olduğu, bu imalat hataların açık veya gizli ayıp olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bedeli hususlarına yönelik olarak, keşif olmaksızın değerlendirme yapılmasının teknik olarak mümkün olmayacağı, bununla birlikte, 10/10/2016 tarihli önceki bilirkişi heyetince sunulan raporda belirtilen davacının inşaat sahasında bulundurduğu mekanik tesisat malzemeleri tutarı 18.661,68-TL ve inşaat malzemeleri tutarı 65.389,00-TL olması hususundaki" rapor sunulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesi nedeniyle davacının yaptığı işlerin tespit edilerek davalılardan tahsili istemine ilişkindir. Karşı dava, karşı davalının kusurlu ve sözleşme hilafına hareket etmesi ve işi yarım bırakmış olmalarından kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizde evvelce yapılan yargılama sonunda 12/07/2021 tarihli, 2016/423 Esas ve 2021/674 Karar sayılı gerekçeli karar ile dosya içeriğinden davanın May İnşaat Taahhüt Müş. Ve Müh. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve Diy-Mar İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti. adi ortaklığı aleyhine açıldığı, davacı vekilinin 02/05/2016 tarihli dilekçesinde sehven adi ortaklığın davalı olarak gösterildiğini, iradi taraf değişikliği ile May İnşaat Taahhüt Müş. Ve Müh. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve Diy-Mar İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin davalı olarak kabulünü talep ettiği, adi ortaklığı oluşturan bu şirketlerin de vekaletname ibraz ederek davada temsil edildiği, bu şekilde taraf teşkilinin sağlandığı, taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisinin bulunduğu, davacının davalıların yüklenicisi olduğu Bünyan Cezaevi İnşaatında alt yüklenici olarak çalıştığı, inşaat, mekanik elektrik ve elektronik iş kalemleri kapsamında davacının yaptığı iş ve imalatların bedellerinin toplamının KDV hariç 4.958.062,32-TL olduğu, davalıların davacıya yaptığı ödemelerin toplamının ise 4.234.081,73-TL olduğu, buna göre davacının KDV hariç bakiye 723.980,32-TL iş bedeli alacağı olduğu, davacının inşaat sahasında bulundurduğu mekanik tesisat malzemelerinin ve inşaat malzemelerinin ise davacıdan olan alacağının tahsili amacıyla dava dışı Yalçın İnşaat Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından 18/01/2016 tarihinde icra müdürlüğü kanalı ile haciz edildiğini, bu sebeple davacının bu malzeme bedellerini davalılardan talep etmesinin mümkün olmadığı, davacının talebi dikkate alınarak taleple bağlılık ilkesi gereğince 400.000,00-TL'nin dava tarihi olan 17/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar May İnşaat Taahhüt Müşavirlik ve Mühendislik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Diy-Mar İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği, karşı davada, eser sözleşmesinden kaynaklanan eksik ve ayıplı imalat nedeniyle oluşan zararın tazminin talep edildiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmelere göre davacının yapımını üstlendiği iş bedelinin 9.100.000,00-TL olduğu, davacı karşı davalının yaptığı iş ve imalatların bedellerinin toplamının KDV hariç 4.958.062,32-TL, KDV dahil 5.850.513,53-TL olduğu, davacı karşı davalının yapmadığı iş bedelinin ise 4.912.597,03-TL olduğu, karşı davacıların eksik kalan imalatlar için 1SF Yönetim Hizmetleri Şirketi ile toplam 5.783.690,28-TL üzerinden anlaştığı, buna göre karşı davacıların karşı davalı ile yapılan sözleşmelere nazaran 871.093,25-TL daha fazla ödemek durumunda kalmış olduğu, bu durumda karşı davacıların bu zararlarını karşı davalıdan talep etmelerinin haklı görüldüğü, karşı davacıların talebi dikkate alınarak taleple bağlılık ilkesi gereğince 500.000,00-TL'nin karşı dava tarihi olan 11/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte karşı davalıdan alınarak karşı davacılara verilmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle asıl davanın kabulü ile taleple bağlılık ilkesi gereğince 400.000,00-TL'nin dava tarihi olan 17/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar May İnşaat Taahhüt Müşavirlik ve Mühendislik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Diy-Mar İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, karşı davanın kabulü ile taleple bağlılık ilkesi gereğince 500.000,00-TL'nin karşı dava tarihi olan 11/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte karşı davalıdan alınarak karşı davacılara verilmesine karar verilmiştir.

Mahkememizin 12/07/2021 tarihli, 2016/423 Esas ve 2021/674 Karar sayılı gerekçeli kararı yasal süresi içinde taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nce icra edilen istinaf incelemesi sonunda 15/06/2022 tarihli, 2021/1163 Esas ve 2022/815 Karar sayılı karar ilamı ile "Mahkemece her ne kadar yazılı gerekçe ile karar verilmiş ise de; asıl ve karşı davada çözülmesi gereken ikinci uyuşmazlık; sözleşmenin davalı- karşı davacı iş sahibi tarafından haklı olarak feshedilip edilmediği olmakla birlikte, mahkemece bu konuda her hangi bir değerlendirme yapılmamış olması doğru değildir.

Eldeki davada, taraflar meydana getirilecek eser için her bir kalem üzerinden ayrı ayrı değil toptan fiyat belirlemiş olduklarından bu ücret şekli toptan götürü (paçal ücret) olup bu yöntemde yükleniciye fazla ödeme yapılıp yapılmadığı, bir başka anlatımla yüklenicinin bakiye alacağının bulunup bulunmadığı Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre fiziki oran kurularak bulunmalıdır. Asıl sözleşme kapsamında yapılan işin eksiklikler gözetilerek tüm işe göre fiziki oranı bulunmalı ve bu oran sözleşme bedeline uygulanmalı, yüklenicinin hakkettiği iş bedeli bulunmalı, bu bedel, varsa davalının ödediği iş bedelinden mahsup edilerek fazla ödeme yapılıp yapılmadığı ya da eksik bir ödemenin olup olmadığı belirlenmelidir.

Buna göre ; davacı- karşı davalının sözleşme kapsamında yaptığı imalatın fiziki oran kurularak hesaplanması, yapılan ödemelerin düşülmesi ve bakiye alacağının veya iş sahibinin fazla ödemesi bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekmekle birlikte, feshin haklı olup olmadığının tespitinin sonucuna göre; haksız olduğu ileri sürülen kesintilerin haksız olup olmadığı, ilave işlerin bulunup bulunmadığı , varsa bedeli ve davacıya ödenip ödenmediği, eskalasyon ve fiyat farkı uygulanması gerekip gerekmediği, iş sahasında malzemesi bulunup bulunmadığının da tespiti gerekmektedir.

Mahkemece her ne kadar, davacının bakiye alacağının miktarı karar içeriğinde belirtilmek suretiyle hüküm oluşturulmuş ise de; bahsedilen diğer iddialar yönüyle taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca bir değerlendirme yapılmamış, dosya kapsamındaki raporlara da atıfta bulunulmamıştır. Yine; mahkemece her ne kadar inşaat sahasında bulunan malzemelerin davacı- karşı davalının dava dışı alacaklısı tarafından haczedildiğinden talebinin yerinde olmadığı belirtilmiş ise de; dosya kapsamında bulunan haciz tutanaklarının içeriği ile bilirkişilerce iş sahasında bulanan ve davacıya ait olduğu belirtilen malzemelerin içeriği karşılaştırılmadan tamamının haczedildiğine ilişkin tespit de yerinde olmamıştır. Kaldı ki; bu hususta dinlenilen tanık beyanından malzemelerin tamamının haczedilmediği de anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş; yukarıda izah edildiği şekilde öncelikle ; fesih ihtarnamesinde bildirilen nedenler doğrultusunda dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler ve davacı iddiaları ile davalı savunmaları ışığında, gerektiğinde fesih ihtarı içeriğinde bahsedilen icra dosyaları da getirtilerek davalı iş sahibinin feshinin haklı olup olmadığının tespiti olmalıdır. Mahkemece feshin haklı ya da haksız olup olmadığının tespitinden sonra; götürü bedel sözleşmelere göre fiziki oran yöntemiyle belirlenecek iş miktarı ile dosya kapsamında bulunan kesin hesap hak edişi ve sözleşmenin "Ekler" başlıklı 4. Maddesi, "Sözleşme bedelinin artırılması/eksilmesi/fiyat farkı" başlıklı 6. Maddesi, "Teminatlar" başlıklı 17. Maddesi, "Şantiye katkı bedeli" ni düzenleyen 20.9 maddesi, yine dosya kapsamında bulunan tutanaklar ve diğer bilgi ve belgeler göz önünde bulundurulmak suretiyle, yapılan kesintilerin sözleşmeye uygun olup olmadığı, ilave işler ve eskalasyon ve fiyat farkı ile ilgili istemler konusunda değerlendirme yapılarak, yine iş sahasında bulunan malzemeler ile haciz tutanaklarına göre haczedilen malzemeler karşılaştırılmalı ve davacının haczedilmeyen malzemesi bilinip bulunmadığı, bu malzemelerin davalı iş sahibi tarafından alıkonulmasının haklı olup olmadığı konularında sözleşmeye uygun değerlendirme yapılarak, gerektiğinde yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Karşı dava ile ilgili olarak da; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 125. maddesi, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde; borçlunun temerrüdü sonucu borç yerine getirilmemişse alacaklıya üç yetki tanımıştır: Bunlar; her zaman için ifa ve gecikme tazminatı isteğinde bulunma, derhal ifadan vazgeçip müspet zararının tazminini isteme ya da ifadan vazgeçip sözleşmeden dönerek menfi zararını isteyebilmedir. Borçlu direnimi nedeniyle sözleşmeden dönülmesi üzerine taraflar, TBK'nın 125/son maddesi uyarınca ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Ancak, karşısındaki kişiye güvenerek sözleşme akdetmiş olan ve haklı durumda bulunan tarafın, bu sözleşmenin karşı tarafça yerine getirilmemesinden kaynaklanan hayal kırıklığının yanında ayrıca malvarlığında da eylemli bir azalma meydana gelmektedir. İşte, bu eylemli azalmaya olumsuz zarar (negative interesse) denilir.

Olumsuz zarar; sözleşmenin, karşı tarafça yerine getirileceğine olan güvenin boşa çıkması nedeniyle uğranılan eylemli zarardır. Başka bir anlatımla, sözleşme yapılmasaydı, uğranılmayacak olan zarardır. Dolayısıyla, karşı tarafın malvarlığına girsin veya girmesin, sözleşme nedeniyle alacaklının cebinden (malvarlığından) çıkan ve yasal olarak harcanan paradır. Doktrinde hakim olan görüşe ve Yargıtay uygulamasına göre, burada oluşan zarar menfi (olumsuz) zarardır. Menfi zarar genel bir anlatımla hukuken geçerli olmayan bir borç ilişkisinin geçerli olduğuna inanmaktan (güvenmekten) doğan zarardır. Kısaca bu zarar, alacaklının sözleşme yaptığı için uğradığı, sözleşme yapmamış olsa idi uğramayacağı zarar olup, sözleşmeye güvenilerek yapılan harcamaların (giderlerin) tamamı, başka bir anlatımla karşı tarafın malvarlığına girmese bile o sözleşme nedeniyle cepten çıkan paradır. Olumsuz zarar, sözleşmeden dönen alacaklının haklı olması halinde, kusurlu borçludan isteyebileceği, diğer anlatımla, borçlunun sözleşmeye aykırı hareket etmesi nedeniyle sözleşmenin hüküm ifade etmemesi dolayısıyla ortaya çıkan zarardır.

Kural olarak sözleşmenin haklı feshi halinde fesheden, sözleşme tarihi itibariyle akdin hükümsüzlüğünden kaynaklanan zararın tazminini isteyebilir.

Davada iş sahibinin talep ettiği kalan işin başka bir yükleniciye tamamlattırılması halinde uğranılıp talep edilebilecek menfi zararın kaçırılan fırsat esasına göre hesaplanması gerektiği Yargıtay ve 15. Hukuk Dairesi yerleşik içtihatlarında kabul edilmektedir. Bu yönteme göre de menfi zarar, sözleşmenin feshi halinde eksik bırakılıp yapılmayan imalâtın (kalan işin) yüklenici ile sözleşme yapılan tarihte işin yükleniciye değil ona en yakın fiyat veren başka bir yükleniciye verilmiş olması halinde ödenecek bedel (kaçırılan fırsat) ile fesih tarihinden itibaren kalan işin makul bir süre içinde başka bir yükleniciye tamamlatılması halinde mahalli piyasa rayiçleri ile ödenmesi gereken bedel arasındaki fark olarak hesaplanmalıdır.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi’nin 12/10/2017 Tarih ve 2017/1402-3411 Esas-Karar sayılı kararında belirtildiği üzere; menfi zarar hesaplaması; sözleşmesi feshedilen yüklenicinin yapmadığı kalan imalâtın ilk ihalede yükleniciden sonraki en düşük teklifi veren teklif sahibine verilmiş olması halinde ödenmesi gereken bedelin (kaçırılan fırsat) hesaplattırılıp, fesih tarihinden itibaren dava dışı ikinci yükleniciye kalan işin verildiği ikinci ihalenin (makul süre içerisinde ve aynı koşullarda yapılmış olması halinde) ikinci ihale bedeli ile kaçırılan fırsat olarak adlandırılan ve hesaplanan bedel arasındaki farkın tespit edilmesidir. İkinci ihalenin makul süre içerisinde yapılmaması ya da feshedilen sözleşme ve onunla ilgili ihaleden farklı koşullarla yapılması, ilk ihaleye dahil olmayan bir imalâtın ikinci ihaleye ilave imalât olarak dahil edilmesi halinde ikinci ihalenin makul süre içinde, ilk ihale ile aynı koşulda ve özelliklerde yapılması halinde olması gereken ikinci ihale bedelinin hesaplattırılarak bulunacak rakam ile kaçırılan fırsat olarak adlandırılan ilk ihalede yükleniciden sonra en düşük fiyatı veren teklif sahibine işin verilmesi halinde kalan işlerin tamamlattırılması için o teklif sahibine ödenmesi gereken fark menfi zarar olarak hesaplattırılmalıdır.

Mahkemece yukarıda anlatıldığı şeklide, öncelikle davalı-karşı davacının sözleşmeyi fesihte haklı olup olmadığının tespiti ile, haklı ise kaçırılan fırsata konu olduğu iddia edilen zarar yönünden içtihatlara uygun bir inceleme ve hesaplama yapılmadan yazılı gerekçe ile karşı davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Bu nedenle mahkemece dosyanın konusunda uzman, içinde inşaat mühendisi ve kesin hesap uzmanı bilirkişilerin olduğu, bilirkişi heyetine tevdi edilerek; dosyadaki fesih ihtarnamesi dikkate alınarak, ilk ihale kapsamında yapılması gereken ancak yapılmayan imalatlar yönünden, ikinci ihalenin makul süre içinde ve ilk ihale ile aynı koşulda ve özelliklerde yapılması halinde gereken ikinci ihale bedelinin hesaplanması, bulunacak rakam ile "kaçırılan fırsat" olarak adlandırılan ilk ihalede yükleniciden sonra en düşük fiyatı veren teklif sahibine aynı işin verilmesi halinde kalan işlerin tamamlattırılması için o teklif sahibine ödenmesi gereken fark olup olmadığı olduğunun tespiti halinde ise tutarının hesaplanması için rapor alınması gerekmektedir.

Mahkemece asıl ve karşı dava yönüyle iddia ve savunmalar kapsamında hiç değerlendirme yapılmayan, gerekçelendirilmeyen hususlarla ilgili Dairemizce karar verilemeyeceğinden; taraf vekillerinin asıl ve karşı davaya yönelik istinaf istemlerinin kabulü gerekmiştir." gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkememizin 12/07/2021 gün ve 2016/423 E. 2021/674 K. sayılı kararının kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılarak karar verilmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İade edilen dava dosyası mahkememizin 2022/690 Esas sırasına kaydedilmiştir.

Kayseri Genel İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak Kapatılan Kayseri 8. İcra Müdürlüğü'nün 2015/15646 Esas sayılı, 2015/15739 Esas ve 2015/20422 Esas sayılı takip dosyalarının fiziki olarak bu mümkün olmadığı takdirde nedeni açıklanmak sureti ile uyap kayıt örnekleri istenmiş, dosyanın Uyap kayıtları dosyamıza eklenmiştir.

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 15/06/2022 tarihli, 2021/1163 Esas ve 2022/815 Karar sayılı karar ilamı doğrultusunda yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince Ankara bilirkişilik listesinden seçilecek daha önce rapor verenlerin dışında dava dosyasının re'sen seçilecek bir inşaat mühendisi, bir elektrik mühendisi, bir makine mühendisi, bir kesin hesap uzmanı (olmadığı takdirde nitelikli hesap bilirkişisi) bilirkişisinden oluşturulacak bilirkişi kuruluna tevdine, Bu amaçla Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmasına, iddia, savunma, taraflar arasındaki sözleşme, noter ihtarları, delil tespit dosyası, önceki bilirkişi raporları, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 15/06/2022 tarihli, 2021/1163 Esas ve 2022/815 Karar sayılı karar ilamı, tanık anlatımları, celbedilen icra takip dosyaları, dosyamız kapsamında bulunan diğer beyan, bilgi ve belgeler incelenmek sureti ile; davalı iş sahibinin sözleşmeyi fesih nedenlerinin irdelenmesi, götürü bedelli sözleşmelere göre fiziki oran yöntemleri ile belirlenecek iş miktarı ile dosya kapsamında bulunan kesin hesap hak edişi ve sözleşmenin "ekler" başlıklı 4. maddesi, "sözleşme bedelinin arttırılması/eksilmesi/fiyat farkı" başlıklı 6. maddesi, "teminatlar" başlıklı 17. maddesi, "şantiye katkı bedeli" 'ni düzenleyen 20.9 maddesi, dosya kapsamında bulunan tutanaklar ve diğer bilgi ve belgeler göz önünde bulundurulmak sureti ile yapılan kesintilerin sözleşmeye uygun olup olmadığı, ilave işler ve eskalasyon ve fiyat farkı ile ilgili istemler konusunda değerlendirme yapılarak yine iş sahasında bulunan malzemeler ile haciz tutanaklarına göre haczedilen malzemelerin karşılaştırılması sureti ile davacının haczedilmeyen malzemesinin bulunup bulunmadığı, varsa bu malzemenin iş sahibi tarafından alıkonulmasının haklı olup olmadığı, bu konudaki davacının talebini karşılar değerlendirmelerin yapılması, karşı dava yönünden dosyadaki fesih ihtarnamesinin dikkate alınarak ilk ihale kapsamında yapılması gereken ancak yapılmayan imalatlar yönünden ikinci ihalenin makul süre içinde ve ilk ihale ile aynı koşulda ve özelliklerde yapılması halinde gereken ikinci ihale bedelinin hesaplanması, bulunacak rakam ile "kaçırılan fırsat" olarak adlandırılan ilk ihalede yükleniciden sonra en düşün fiyatı veren teklif sahibine aynı işin verilmesi halinde kalan işlerin tamamlattırılması için o teklif sahibine ödenmesi gereken fark olup olmadığı hususunun tespiti, böylece Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 15/06/2022 tarihli, 2021/1163 Esas ve 2022/815 Karar sayılı karar ilamı çerçevesinde asıl dava ve karşı dava yönünden ayrı ayrı incelemeler yapılarak hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişilere yetki ve görev verilmesine, karar verilmiştir.

Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış, Hesap bilirkişisi Ceren Eryiğit, Makine Mühendisi bilirkişi Dursun Dündar, İnş. Yük. Müh. Gayrimenkul Değerleme Uzmanı Mahmut Seydanlıoğlu ve Elektrik Elektronik Mühendisi Mehmet Akif Gündoğdu'dan oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 20/03/2023 tarihli raporda özetle; "Dava konusu olayda, davacı hakkında başlatılan icra takibi sebebiyle iş yerine hacze gelindiği, taraflar arasındaki yazışma içeriklerinde davalının, yaşanan gecikmeler, davacının finansal sorunlarından kaynaklandığı için ek süre vermediklerini beyan ettiği, bir kısım malzemelerin davalı tarafça temin edileceğine dair bir hükmün sözleşmede yer almadığı dikkate alındığında, takdiri mahkemeye ait olmakla, sözleşmenin feshinde davalının haklı olduğu kanaatine varılması durumunda, davalının sözleşmenin 22. maddesine göre teminatları gelir kaydederek, cezai şart talebinde bulunabileceği tespit edilmektedir. Dosya kapsamınca düzenlenen bilirkişi raporlarında saha olduğu belirtilen 18.661,68-TL olarak hesaplanan mekanik tesisat malzemeleri ile 65.389,00-TL tutarlı inşaat malzemelerinden sadece 7.500,00T-L bedelli konteynerin haczedildiği tespit edilmektedir. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi kararında, kalan işin, yüklenici ile sözleşme yapılan tarihte işin yükleniciye değil ona en yakın fiyat veren başka bir yükleniciye verilmiş olması halinde ödenecek bedelin kaçırılan fırsat olduğu belirtilmekle, dosya içeriğinde 10/07/2014 sözleşme tarihinde sözleşme bedeline en yakın teklife dair bir belge bulunmamakla, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/423 E., 2021/674 K. sayılı ilamında, eksik kalan iş bedeli, sözleşme ile kararlaştırılan bedelden mahsup edilerek bulunmuştur. Davalı taraf, 16/10/2015 tarihinde sözleşmenin feshini talep etmiş olmakla, kalan işler için ihalenin 16/03/2016 tarihinde yapılmasının makul süre olarak kabul edilebileceği, söz konusu ihalenin dava konusu sözleşmeye dayanak ihale ile aynı şart, koşul ve konuları taşıyıp taşımadığına dair kayıtların, sözleşme bedeline en yakın teklife dair bir belgenin sunulması ile hesaplama yapılabileceği, Heyetimizde yer alan bilirkişiler Dursun Dündar, Mehmet Akif Gündoğdu ve Mahmut Seydanlıoğlu, dosya kapsamınca yerinde inceleme ile düzenlenen bilirkişi raporlarında yer verilen metraj vs hesaplama yöntemine, eksik kalan ve tamamlanan imalat düzeyi, bedeli ve tamamlanma oranlarının tespitine katıldıklarını, hak ediş tutarlarının, ödenen bedelin, ilave iş bedelinin tespiti ile hesaplamaların kesin hesap uzmanı bilirkişi tarafından yapılabileceğini, heyete mali müşavir ve kesin hesap uzmanı bilirkişilerin eklenmesi yönünde takdirin Mahkemeye ait olduğunu belirtmişlerdir. Dosya kapsamınca rapor düzenleyen önceki bilirkişi heyetince, yerinde yapılan incelemeye göre, her bir işin (inşaat, mekanik, elektronik) ayrı ayrı tamamlanma oranına göre belirlendiği, toplam imalat bedelinin 4.958.062,05-TL, toplam sözleşme bedelinin 9.100.000,00-TL olduğu dikkate alındığında, işin tamamlanma oranın %54,48 olduğu tespit edilmiştir" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Görülen lüzum üzerine dava dosyasının 19/03/2023 tarihli bilirkişi kuruluna tevdine, bu kurula re'sen seçilecek bir kesin hesap uzmanı (mümkün olduğu ölçüde sayıştaydan emekli olan veya Bakanlık Milli Emlak Daire Başkanlığı'nda çalışan veya emekli olan) ve bir mali müşavir bilirkişinin dahil edilmesine, bilirkişilerden 07/11/2023 tarihli celsenin 3 numaralı ara kararı çerçevesinde inceleme ve değerlendirme yapılmak sureti ile Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi karar ilamı gözetilerek hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.

Hesap bilirkişisi Ceren Eryiğit, Makine Mühendisi bilirkişi Dursun Dündar, İnş. Yük. Müh. Gayrimenkul Değerleme Uzmanı Mahmut Seydanlıoğlu, Elektrik Elektronik Mühendisi Mehmet Akif Gündoğdu, Mali Müşavir Şeref Akbal ve Milli Emlak Uzmanı bilirkişi Yasemin Haspolat'tan oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 27/10/2023 tarihli raporda özetle; "Dava konusu olayda, davacı hakkında başlatılan icra takibi sebebiyle iş yerine hacze gelindiği, taraflar arasındaki yazışma içeriklerinde davalının, yaşanan gecikmeler, davacının finansal sorunlarından kaynaklandığı için ek süre vermediklerini beyan ettiği, bir kısım malzemelerin davalı tarafça temin edileceğine dair bir hükmün sözleşmede yer almadığı dikkate alındığında, takdiri Mahkemeye ait olmakla, sözleşmenin feshinde davalının haklı olduğu kanaatine varılması durumunda, davalının sözleşmenin 22. maddesine göre teminatları gelir kaydederek, cezai şart talebinde bulunabileceği tespit edilmektedir. Dosya kapsamınca düzenlenen bilirkişi raporlarında saha olduğu belirtilen 18.661,68-TL olarak hesaplanan mekanik tesisat malzemeleri ile 65.389,00- TL tutarlı inşaat malzemelerinden sadece 7.500,00-TL bedelli konteynerin haczedildiği tespit edilmektedir. Yasemin Haspolat görüş ve değerlendirmeler neticesinde eksik kalan işler bedeli 4.912.597,03-TL olduğu, eksik kalan işlerin ihale bedelinin 5.783.690,28-TL (ISF'ye yapılan) olduğu ve aradaki farkın (4.912.597,03 - 5.783.690,28) = 871.093,25-TL olduğu, davalı-karşı davacının zararının 871.093,25-TL olarak hesaplandığı, heyetimizde yer alan Yasemin Haspolat ve Şerek Akbal'ın değerlendirmeleri; tüm bilgi ve belgeler ile konuya ilişkin düzenlenen bilirkişi raporları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, inşaat, mekanik, elektrik ve elektronik iş kalemleri kapsamında dava tarihi itibariyle yapılan toplam iş bedelinin KDV hariç 4.958.062,32-TL olduğu, 02/09/2015 tarihli noter gönderisinde istinaden hesap kesme hak edişinde (11 No.lu hak ediş); imalat tutarı + ilave işler (3.951,64-TL) toplamı olan KDV hariç 4.234.081,73-TL dikkate alındığında; davacı-karşı davalı MN Grup Ltd. Şti.'nin (4.958.062,32-TL - 4.230.130,09-TL (ilave işler bedeli çıkarılmıştır)=) KDV hariç 727.932,23-TL hakedişe bağlanması gereken alacağının olduğu tespit edildiği" belirtilmiştir.

Davalı karşı davacı vekili tarafından 26/02/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile "24/11/2023 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda ıslah talebimiz dikkate alınarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla müvekkil şirketin hak kazanmış olduğu 871.093,25 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkillere ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederim" şeklinde beyanda bulunmuştur. Aynı tarihli makbuz ile ıslah harcını yatırdığı anlaşılmıştır. Islah dilekçesinin bir örneği davacı karşı davalı vekiline usulünce tebliğ edilmiştir.

Taraflar arasında eser sözleşmesi bulunduğu tarafların kabulündedir. Uyuşmazlık noktaları ana başlıklarıyla; eser sözleşmesinden dolayı davacının davalılardan alacağı olup olmadığı ve karşı dava da eksik ve ayıplı imalat nedeniyle karşı davacıların zararı olup olmadığı, varsa karşı davalıdan bunun tazminini isteyip isteyemeyecekleri konularında toplanmaktadır.

Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, adi ortaklığa yöneltilen davada taraf teşkilinin nasıl sağlanacağı konusundadır.

Yargılamanın hukuka uygun ve sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunmanın özgürce ileri sürülebilmesi ve delillerin eksiksiz olarak toplanıp tartışılabilmesi, öncelikle tarafların yargılamadan haberdar edilmeleri ile olanaklıdır. Hasımsız davalar hariç olmak üzere, dava dilekçesi ile duruşma gün ve saati karşı tarafa tebliğ edilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan davaya bakılamaz ve yargılama yapılamaz.

Hukuk Genel Kurulu'nun 08/10/2003 tarih, 2003/12-574-564 sayılı kararında vurgulandığı üzere ortak girişim iki veya daha fazla gerçek veya tüzel kişinin belli bir amaca ulaşmak için katkılarını birleştirdikleri bir ortaklık türü olup, bu ortaklığın tek başına tüzel kişiliği bulunmamaktadır.

6098 sayılı TBK'nın 620. maddesinde de açıklandığı üzere, adi ortaklığın hükmi şahsiyeti bulunmadığından ortaklar, ortaklık borçlarından dolayı alacaklılara karşı doğrudan doğruya ve sınırsız olarak tüm varlıklarıyla sorumludurlar. Dolayısıyla adi ortaklığın aktif ve pasif dava ehliyeti de yoktur. Bu nedenle, adi ortaklığa ilişkin davalarda adi ortaklığı oluşturan kişilerin taraf olarak hep birlikte hareket etmeleri gerekir. Adi ortaklık tarafından açılacak davaların elbirliği mülkiyeti kuralları gereğince (6098 sayılı TBK'nın 638., 818 sayılı BK'nın 534., TMK'nın 702. maddeleri) bütün ortaklar tarafından mecburi dava arkadaşı olarak birlikte hareket edilmesi gerekir. Taraf ehliyeti kamu düzeninden olup mahkemece kendiliğinden gözönüne alınmalıdır.

Dosya içeriğinden davanın May İnşaat Taahhüt Müş. Ve Müh. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve Diy-Mar İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti. adi ortaklığı aleyhine açıldığı, davacı vekilinin 02/05/2016 tarihli dilekçesinde sehven adi ortaklığın davalı olarak gösterildiğini, iradi taraf değişikliği ile May İnşaat Taahhüt Müş. Ve Müh. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve Diy-Mar İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin davalı olarak kabulünü talep ettiği, adi ortaklığı oluşturan bu şirketlerin de vekaletname ibraz ederek davada temsil edildiği, bu şekilde taraf teşkilinin sağlandığı görülmüştür.

Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içerir bir iş görme akdidir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise, teslim edilen eserin bedelini ödemektir.

Eser, yüklenicinin sermayesini, sanat ve becerisini kullanarak gerçekleştirdiği sonuçtur. İş sahibi, ısmarladığı eserin belli nitelikler taşınmasını, amacını karşılamasını arzu eder. Şayet ısmarlanan eser, iş sahibinin beklentisini karşılamıyorsa, sözleşmenin yararlar dengesi iş sahibi aleyhine bozulur. Bu bakımdan eser, fen ve sanat kurallarına uygun ve iş sahibinin amacını karşılar nitelikte imal edilmelidir. Aksi halde, eser ayıplıdır ve yüklenicinin ayıba karşı zararlı sonuçtan sorumluluğu ortaya çıkar. Bir tanımlama yapmak gerekirse, yüklenicinin ayıba karşı zararlı sonuçtan sorumluluk borcu, yüklenicinin eseri teslim borcunun tamamlayıcısı olarak meydana getirdiği eserde ortaya çıkan ayıp ve eksiklikleri üstlenme borcudur. Bu gibi durumlarda eserde dürüstlük kuralları gereğince bulunması gereken niteliklerinin yokluğu söz konusudur. Yüklenicinin ayıba karşı zararlı sonuç borcundan doğan iş sahibinin hakları, ayıbın varlığına göre, eserdeki ayıpların giderilmesini talep, ayıplı eserden ötürü ücretten indirimi istemek ve eseri kabulden kaçınmaktır. Yapılan şey, iş sahibinin kullanamayacağı ve nısfet kaidesine göre kabule icbar edilemeyeceği derecede kusurlu veya mukavele şartlarına aykırı olursa iş sahibi o şeyi kabulden imtina edebilir. İş sahibinin yasanın bu hükmünden yararlanabilmesi için teslim edilen eserin, benzeri imalatlarda bulunan değer ve kalitede olmaması, bu yüzden de iş sahibinin eserden beklediği amacı karşılamaması gerekir. Eseri kabulden kaçınma hakkı (sözleşmenin feshi) eseri teslim almadan kaçınma şeklinde kullanılabileceği gibi, eğer ayıplar teslimden sonra kullanmayla ortaya çıkıyorsa zamanaşımı süresi içerisinde bunların öğrenilmesi ile de kullanılabilir. İş sahibinin, sözleşmenin feshi hakkını kullanması ile sözleşme geriye etkili olarak ortadan kalkar ve taraflar fesihten önce edimde bulunmuşlarsa bunların iadesini isteyebilirler.

Burada öncelikle uyuşmazlık konusu ile ilgili mevzuat hükümlerinin incelenmesinde yarar bulunmaktadır.

TBK'nun 470. maddesinde; "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir."

TBK'nun 474/1. maddesinde;" İşsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır."

TBK'nun 475. maddesinde;" Eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hâllerde işsahibi, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Eser işsahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme.

2. Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme."

TBK'nun 477. maddesinde; "Eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur; ancak, onun tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek olan ayıplar için sorumluluğu devam eder.

İşsahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, eseri kabul etmiş sayılır.

Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa işsahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorundadır; bildirmezse eseri kabul etmiş sayılır."

TBK'nun 479. maddesinde;" İş sahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi anında muaccel olur.

Eserin parça parça teslim edilmesi kararlaştırılmış ve bedel parçalara göre belirlenmişse, her parçanın bedeli onun teslimi anında muaccel olur." hükümleri düzenlenmiştir.

Eser sözleşmelerinde ayıplı imalât halinde iş sahibi, 6098 sayılı TBK'nın 474/I. maddesi uyarınca açık ayıplarda, eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek, gizli ayıplarda ise aynı Kanun'un 477/son maddesi uyarınca, ortaya çıkması üzerine gecikmeksizin ayıp ihbarında bulunmak zorundadır. İş sahibi gözden geçirmeyi ve ihbarda bulunmayı ihmâl etmişse eseri olduğu gibi kabul etmiş sayılır.

İmalatta eksik olduğu ise ihbar koşuluna ve ihbar süresine bağlı olmaksızın teslim tarihinden itibaren kural olarak beş yıllık zamanaşımı süresi içerisinde ileri sürülebilir.

6098 sayılı TBK'nun 125. maddesi, sözleşmelerde; borçlunun temerrüdü sonucu borç yerine getirilmemişse alacaklıya üç yetki tanımıştır: bunlar; her zaman için ifa ve gecikme tazminatı isteğinde bulunma, derhal ifadan vazgeçip müspet zararının tazminini isteme ya da ifadan vazgeçip sözleşmeden dönerek menfi zararını istemedir. Sözleşmeden kaynaklanan zarar müspet zarar olabileceği gibi, menfi zarar da olabilir. Müspet zarar, borçlu edayı gereği gibi ve vaktinde yerine getirseydi alacaklının mameleki ne durumda olacak idiyse, bu durumla eylemli durum arasındaki farktır. Diğer bir anlatımla müspet zarar, sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan zarardır. Kuşkusuz kâr mahrumiyetini de içine alır. Borcun yerine getirilmesinin kusurla olanaksız hale gelmesinde temerrüde düşen borçludan, gecikmiş ifa ile birlikte gecikme dolayısıyla tazminat istenmesinde, yahut borçlunun temerrüdü halinde ifadan vazgeçilip, ifa yerine tazminat istenmesinde ve sözleşmenin olumlu biçimde ihlalinde müspet zararın giderilmesi söz konusu olur.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmelerin 3. maddesine göre sözleşmenin "anahtar teslim götürü bedelli" olduğu kararlaştırılmış olup, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.

Götürü bedel eser sözleşmesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 355) ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, uyuşmazlığın bu hükümlere göre çözümlenmesi gerektiği açıktır. Götürü bedelli sözleşmede yüklenici işi kararlaştırılan bedelli yapmak zorunda olduğu gibi iş sahibi de kararlaştırılan götürü bedeli ödemek zorundadır.

Davacı-karşı davalı eldeki davada; taraflar arasındaki sözleşmenin davalı-karşı davacı tarafça haksız feshedildiğini, fesih ihtarını gönderenin bu yetkiyi haiz olmadığını, kendisinin işi yarım bırakmadığını, aksine iş sahibi tarafından işin zorla ve baskı ile bıraktırıldığını, hak ediş alacaklarının sözleşmeye uygun hesaplanmadığını, eskalasyon ve fiyat farkı uygulanması gerektiğini, iş sahibinden halen iş bedeli alacağının olduğunu, haksız fesih nedeni ile sözleşmeye aykırı şekilde haksız kesintiler yapıldığını, sözleşme dışı ilave işlerinin olduğunu ve bu iş bedelinin de ödenmediğini, ayrıca iş sahasında inşaat malzemelerinin bulunduğunu tüm bunların hesap edilerek tarafına ödenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalı-karşı davacı ise; sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, davacıya eksik ödemenin bulunmadığını, hatta fazla ödemelerin olduğunu, kesintilerin sözleşmeye uygun olduğunu savunarak asıl davanın reddini talep etmiş, karşı dava ile de sözleşmenin haklı feshinden doğan zararının karşı davalıdan tazminini istemiştir.

Asıl ve karşı davada çözülmesi gereken ikinci uyuşmazlık; sözleşmenin davalı- karşı davacı iş sahibi tarafından haklı olarak feshedilip edilmediği noktasındadır. Dava konusu uyuşmazlıkta, davacı hakkında başlatılan icra takibi sebebiyle iş yerine hacze gelindiği, taraflar arasındaki yazışma içeriklerinde davalının, yaşanan gecikmeler, davacının finansal sorunlarından kaynaklandığı için ek süre vermediklerini beyan ettiği, bir kısım malzemelerin davalı tarafça temin edileceğine dair bir hükmün sözleşmede yer almadığı dikkate alındığında mahkememizce sözleşmenin feshinde davalının haklı olduğu kanaatine varılmıştır.

Eldeki davada, taraflar meydana getirilecek eser için her bir kalem üzerinden ayrı ayrı değil toptan fiyat belirlemiş olduklarından bu ücret şekli toptan götürü (paçal ücret) olup bu yöntemde yükleniciye fazla ödeme yapılıp yapılmadığı, bir başka anlatımla yüklenicinin bakiye alacağının bulunup bulunmadığı Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre fiziki oran kurularak bulunmalıdır. Asıl sözleşme kapsamında yapılan işin eksiklikler gözetilerek tüm işe göre fiziki oranı bulunmalı ve bu oran sözleşme bedeline uygulanmalı, yüklenicinin hakkettiği iş bedeli bulunmalı, bu bedel, varsa davalının ödediği iş bedelinden mahsup edilerek fazla ödeme yapılıp yapılmadığı ya da eksik bir ödemenin olup olmadığı belirlenmelidir.

Buna göre; davacı-karşı davalının sözleşme kapsamında yaptığı imalatın fiziki oran kurularak hesaplanması, yapılan ödemelerin düşülmesi ve bakiye alacağının veya iş sahibinin fazla ödemesi bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekmekle birlikte, feshin haklı olup olmadığının tespitinin sonucuna göre; haksız olduğu ileri sürülen kesintilerin haksız olup olmadığı, ilave işlerin bulunup bulunmadığı , varsa bedeli ve davacıya ödenip ödenmediği, eskalasyon ve fiyat farkı uygulanması gerekip gerekmediği, iş sahasında malzemesi bulunup bulunmadığının da tespiti gerekmektedir.

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 15/06/2022 tarihli, 2021/1163 Esas ve 2022/815 Karar sayılı karar ilamı doğrultusunda mahkememizce yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Hesap bilirkişisi Ceren Eryiğit, Makine Mühendisi bilirkişi Dursun Dündar, İnş. Yük. Müh. Gayrimenkul Değerleme Uzmanı Mahmut Seydanlıoğlu, Elektrik Elektronik Mühendisi Mehmet Akif Gündoğdu, Mali Müşavir Şeref Akbal ve Milli Emlak Uzmanı bilirkişi Yasemin Haspolat'tan oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 27/10/2023 tarihli raporun, dosya kapsamındaki delillere, taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükümlerine uygun olduğu, denetime ve hüküm vermeye elverişli olduğu değerlendirilerek bu rapor mahkememizce benimsenmiştir.

Davalı karşı davacı vekili tarafından 26/02/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile "24/11/2023 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda ıslah talebimiz dikkate alınarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla müvekkil şirketin hak kazanmış olduğu 871.093,25-TL'nın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkillere ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederim." şeklinde beyanda bulunmuş ve aynı tarihli makbuz ile ıslah harcını yatırdığı anlaşılmıştır. Bu ıslah dilekçesinin bir örneği karşı tarafa tebliğ edilmiştir.

Davacı karşı davacı vekili tarafından verilen 27/02/2024 tarihli dilekçede ise karşı dava yönünden ıslah etmeyecekleri bildirilmiştir.

Toplanan delillere göre taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisinin bulunduğu, davacının davalıların yüklenicisi olduğu, Bünyan Cezaevi inşaatında alt yüklenici olarak çalıştığı, davacı hakkında başlatılan icra takibi sebebiyle iş yerine hacze gelindiği, taraflar arasındaki yazışma içeriklerinde davalının, yaşanan gecikmeler, davacının finansal sorunlarından kaynaklandığı için ek süre vermediklerini beyan ettiği, bir kısım malzemelerin davalı tarafça temin edileceğine dair bir hükmün sözleşmede yer almadığı dikkate alındığında mahkememizce sözleşmenin feshinde davalının haklı olduğu kanaatine varıldığı, benimsenen 27/10/2023 tarihli bilirkişi kurulunun açıklamalı raporuna göre davacının yaptığı işler dolayısıyla inşaat, mekanik, elektrik ve elektronik iş kalemleri kapsamında dava tarihi itibariyle yapılan toplam iş bedelinin KDV hariç 4.958.062,32-TL olduğu, 02/09/2015 tarihli noter gönderisinde istinaden hesap kesme hak edişinde (11 no.lu hak ediş); imalat tutarı + ilave işler (3.951,64-TL) toplamı olan KDV hariç 4.234.081,73-TL dikkate alındığında; davacı-karşı davalı MN Grup Ltd. Şti.'nin (4.958.062,32-TL - 4.230.130,09-TL (ilave işler bedeli çıkarılmıştır)=) KDV hariç 727.932,23-TL hakedişe bağlanması gereken alacağının olduğu anlaşılmış ve dosya kapsamına göre; davanın kabulü ile 27/10/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda hesaplanan ilave işler ve sözleşme kapsamında yapılan işler bedeli KDV hariç 727.932,23-TL ve davacının iş sahasında kalan malzeme bedeli 76.550,68- TL'den taleple bağlılık kuralı gereği 400.000,00-TL'nın dava tarihi olan 17/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar May İnşaat Taah. Müşavirlik Ve Mühendislik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve Diy-Mar İnşaat Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Karşı davada, eser sözleşmesinden kaynaklanan eksik ve ayıplı imalat nedeniyle oluşan zararın tazmini talep edilmektedir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmelere göre davalının sözleşmenin 22. maddesine göre teminatları gelir kaydederek, cezai şart talebinde bulunabileceği, dosya kapsamında düzenlenen ve benimsenen 27/10/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda saha olduğu belirtilen 18.661,68-TL olarak hesaplanan mekanik tesisat malzemeleri ile 65.389,00-TL tutarlı inşaat malzemelerinden sadece 7.500,00-TL bedelli konteynerin haczedildiği tespit edildiği görülmekle ve değerlendirmeler neticesinde eksik kalan işler bedeli 4.912.597,03-TL olduğu, eksik kalan işlerin ihale bedelinin 5.783.690,28-TL (ISF'ye yapılan) olduğu ve aradaki farkın (4.912.597,03 - 5.783.690,28) = 871.093,25-TL olduğu, davalı-karşı davacının zararının 871.093,25-TL olarak hesaplandığı anlaşılmakla, karşı davanın kabulü ile 27/10/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda belirlenen 871.093,25-TL menfi zararın karşı dava dilekçesi ile talep edilen 500.000,00-TL'lık kısmının karşı dava tarihi olan 11/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte ve bakiye 371.093,25-TL'lık kısmının ıslah tarihi olan 26/02/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte olmak üzere karşı davalıdan alınarak karşı davacılara verilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

 1. Davanın KABULÜ ile 27/10/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda hesaplanan ilave işler ve sözleşme kapsamında yapılan işler bedeli KDV hariç 727.932,23. TL ve davacının iş sahasında kalan malzeme bedeli 76.550,68 TL'den taleple bağlılık kuralı gereği 400.000,00. TL'nın dava tarihi olan 17/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar May İnşaat Taah. Müşavirlik Ve Mühendislik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve Diy. Mar İnşaat Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine, 

2. Karşı davanın KABULÜ ile 27/10/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda belirlenen 871.093,25. TL menfi zararın karşı dava dilekçesi ile talep edilen 500.000,00. TL'lık kısmının karşı dava tarihi olan 11/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte ve bakiye 371.093,25. TL'lık kısmının ıslah tarihi olan 26/02/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte olmak üzere karşı davalıdan alınarak karşı davacılara verilmesine,

3. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince asıl davada alınması gereken 27.324,00. TL nispi karar ve ilam harcından davacıdan peşin olarak alınan 6.831,00. TL harcın mahsubu ile bakiye eksik kalan 20.493,00. TL harcın davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4. Davacı tarafça yapılan 29,20. TL başvurma harcı, 6.831,00. TL peşin harcının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı tarafça bozma öncesinde yapılan 222,00. TL posta gideri, 4.700,00. TL talimat dosya gönderme ve bilirkişi gideri, 150,00. TL keşif araç ücreti olmak üzere toplam 5.072,00. TL yargılama gideri ile bozma sonrasında yapılan 93,00. TL e. tebligat gideri, 249,50. TL posta masrafı ve 13.000,00. TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 13.342,50. TL olmak üzere toplam 18.414,50. TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davalılar tarafından yapılan yargılama giderinin davalılar üzerinde bırakılmasına,

7. 6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

8. Asıl dava dosyasında; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince davanın kabulü nedeniyle hesap ve taktir olunan 62.000,00. TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

9. Asıl dava yönünden kararın mahiyeti gereği asıl davada davalılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına

10-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince karşı davada alınması gereken 59.504,37-TL nispi karar ve ilam harcından karşı davacılar tarafından peşin olarak yatırılan 8.539,00-TL'nın ve 6.337,34-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 44.627,66-TL karar ve ilam harcının karşı davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

11-Karşı davacılar tarafından yapılan 8.539,00-TL peşin harç ve 6.337,34-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 14.876,34-TL'nın karşı davalıdan alınarak karşı davacılara verilmesine,

12-Karşı davacılar tarafından bozma öncesinde yapılan 82,50-TL e-tebligat gideri, 105,00-TL tebligat gideri, 11.346,00-TL talimat dosya gönderme ve bilirkişi gideri olmak üzere toplam 11.534,48-TL yargılama gideri ve bozma sonrasında yapılan 3.619,00-TL talimat posta ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 15.153,48-TL yargılama giderinin karşı davalıdan alınarak karşı davacılara verilmesine,

13-Karşı davalı tarafından karşı dava yönünden yapılan yargılama giderinin karşı davalı üzerinde bırakılmasına,

14-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

15-Karşı davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince karşı davanın kabulü nedeniyle hesap ve taktir olunan 125.820,26-TL nispi vekalet ücretinin karşı davalıdan alınarak karşı davacılara verilmesine,

16-Karşı dava yönünden kararın mahiyeti gereği karşı davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

17-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,

Dair, davacı karşı davalı vekili Av. Orhan Kurban ve davalılar karşı davacılar vekili Av. Barış Farsakoğlu'nun yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.27/05/2024

Başkan 37160

E-imzalıdır

Üye 194360

E-imzalıdır

Üye 216079

E-imzalıdır

Katip 102279

E-imzalıdır