Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1073 E. 2024/553 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

**ESAS NO : *****

**KARAR NO : *****

**BAŞKAN : *****

**ÜYE : *****

**ÜYE : *****

**KATİP : *****

A)MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI ASIL DAVA DOSYASINDA:

**DAVACI : *****

VEKİLİ : Av.

**DAVALI : *****

VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali

**DAVA TARİHİ : *****

B)BİRLEŞEN KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA:

**DAVACI : *****

VEKİLİ : Av.

**DAVALI : *****

VEKİLİ : Av.

DAVA : Menfi Tespit

**DAVA TARİHİ : *****

**KARAR TARİHİ : *****

GEREKÇELİ KARARIN

**YAZILDIĞI TARİH : *****

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali, menfi tespit davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

A)MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI ASIL DAVA DOSYASINDA:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında davalı firmanın üretmiş olduğu bahçe mobilyalarının döşeme işlerinin yapımı hususunda anlaşıldığını ve uzun süre ticari faaliyetlerinin devam ettiğini, taraflar arasındaki itimat çerçevesinde müvekkilinin davalının vermiş olduğu işleri eksiksiz şekilde yaptığını ve edimlerini yerine getirdiğini, müvekkilinin imalatı yapmasına karşın davalı firma tarafından hak ediş ödemesinin yapılmadığını, davacı tarafça düzenlenen 28/01/2023 tarihli ... numaralı 880.200,00-TL, 22/03/2023 tarihli ... numaralı 850.000,00-TL, 22/03/2023 tarihli ... numaralı 1.500.000,00-TL ve 07/07/2023 tarihli ... numaralı 1.004.400,00-TL, bedelli faturaları tanzim edip davalıya tebliğ edildiğini,, davalı tarafça faturaların ticari defterlerine işlendiğini, davalının tüm ihtarlara rağmen fatura bedellerini ödememesi üzerine kendilerince Kayseri Genel İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça 24/10/2023 tarihli dilekçe ile takibe itiraz edildiğini, davalının haksız itirazı sonrasında kendilerince arabuluculuğa başvurulduğunu, Kayseri Arabuluculuk Bürosu'nun ... büro numaralı ve ... arabuluculuk numaralı dosyasıyla yapılan müzakerelerden müspet bir sonuç alınamadığını, gelinen süreçte davalı firmanın anlaşma gereğince yapılan imalata dair ödeme yapmaması, bu aşamada başlatılan cebri icra işlemlerine haksız itiraz edilmesi sonrasında mahkemeden haksız itirazın iptalini talep etme zorunluluğu doğduğunu belirterek davalı firma tarafından Kayseri Genel İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptaline, takip konusu alacağa dair verilerin sabit olması ve alacağın likit olması nedeniyle davalının yüzde 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davacının düzenlediği faturaların ödendiğini ve davacıya başkaca ürünlerin satışları yapılarak fatura düzenlendiğini, müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, esasen davacının müvekkili şirket tarafından düzenlenen faturaları ödemediğinden müvekkiline borçlu olduğunu belirterek davanın reddine, davacının asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini karar verilmesini talep etmiştir.

B)BİRLEŞEN KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA:

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında davalı firmanın üretmiş olduğu bahçe mobilyaları döşeme işinin yapımı hususunda ticari faaliyet devam ettiğini, ticari faaliyet ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık olduğunu, davalı firmanın tüm ihtarlara rağmen müvekkilinin yapmış olduğu işlere ilişkin kesilen faturaların bedellerini ödediğini, müvekkilinin zor duruma düştüğünü ve borçtan kurtulmak maksadıyla kötüniyetli olarak müvekkili aleyhine Kayseri Geneli İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, tebligatın usulsüz yapıldığını, usulsüz tebliği ilişkin dava açıldığını, bu davanın derdest olduğunu, müvekkilinin davalıya borçlu değil davalıdan alacaklı olduğunu, alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığını, yapılan takibe itirazın üzerine Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını belirterek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, Kayseri Geneli İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasındaki takibin durdurulmasına, paranın davalı alacaklıya ödenmemesine, açılan işbu davanın Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacının ticari ilişkisi müvekkili şirketin davacıya ürün satması ve bu satışa ilişkin fatura düzenlemesi, davacının da müvekkili şirkete ürün satması ve yine bu satışa ilişkin fatura düzenlemesi şeklinde olduğunu, ancak müvekkili şirket tarafından düzenlenen fatura bedellerinin davacı tarafından ödenmediğini, ödenmeyen fatura bedellerine, tediye makbuzlarına ve cari hesap ekstresine istinaden de Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasından 05/10/2023 tarihinde icra takibi başlattıklarını, söz konusu takip dosyasından ödeme emrinin davacıya 06/10/2023 tarihinde tebliğ edildiğini, itiraz edilmediğinden 20/11/2023 tarihinde haciz işlemlerinin gerçekleştirildiğini, bu kapsamda müvekkili şirketin davacıya değil, davacının müvekkili şirkete borcunun bulunduğunu, davacı tarafından ödeme emrinin tebliğine ilişkin tebligatın usulüne aykırı olarak davacının UETS hesabına yapıldığı ve davacının bu hesaba erişiminin olmaması nedeniyle tebellüğ edilmeden dosyanın kesinleştiği iddia edilerek ikame edilen davada Kayseri 5. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile davanın reddine karar verildiğini, neticeten davacı tarafından hem tebligatın usulüne aykırı olduğu iddia edilerek dava ikame edilmesi, hem müvekkili şirket tarafından haciz işlemi gerçekleştirilmesine müteakip müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlatılmasının, hem de taraflarca düzenlenen faturalar, tediye makbuzları, cari hesap ekstresi, banka hareketleri vs bilgi ve belgelerle müvekkili şirketin alacağının mevcut olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde davacının haksız ve kötüniyetli olarak borcunu ifa etmekten kaçınma amacıyla hareket ettiği anlaşıldığından davacının itirazın iptali ve menfi tespit davasının reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine, davacının asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Asıl ve birleşen dava dosyalarında davacı tarafça Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına,

28/01/2023 tarihli ... numaralı 880.200,00-TL, 22/03/2023 tarihli ... numaralı 850.000,00-TL, 22/03/2023 tarihli ... numaralı 1.500.000,00-TL, 07/07/2023 tarihli ... numaralı 1.004.400,00-TL, bedelli faturalara, arabuluculuk dosyalarına, Kayseri 5. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasına, taraflar arasında gerçekleştirilen işlere ilişkin yazışmalara, hak ediş formlarına, vergi dairesi kayıtlarına, ticari defterlere, cari kayıtlarına, faturalar ve irsaliyelere, tanık anlatımlarına, keşif, bilirkişi incelemesi ve yemine delil olarak dayanılmıştır.

Asıl ve birleşen dava dosyalarında davalı tarafça Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas ve ... Esas sayılı takip dosyalarına, Kayseri 5. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamına, cari hesap ekstresine, sevk irsaliyeleri, satış fişleri ve tediye makbuzlarına, 31/07/2023 vade tarihli çeke, banka hesap hareketlerine, vergi dairesi kayıtlarına, ticari defterler ve kayıtlara, whatsapp yazışmaları, ses ve görüntü kayıtlarına, tanık anlatımlarına, bilirkişi incelemesine, keşif, yemin ve isticvaba delil olarak dayanılmıştır.

Davacının T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgileri belirtilmek suretiyle Kayseri Ticaret Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak davacının ticaret odasına kaydı olup olmadığının, varsa faaliyet alanı sorulmuştur. 11/12/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiş, yazıda Emrah Gülveren'in oda kaydına rastlanmadığı belirtilmiştir.

Davacının T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgileri belirtilmek suretiyle Mimar Sinan Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak; a)Davacının bilanço esasına göre mi yoksa işletme hesabı esasına göre mi defter tuttuğunun, b)Davacının işletme hesabına göre defter tutması halinde 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 177. ve ilgili diğer maddelerinde belirtilen esnaf işletme sınırı tutarının altında kalıp kalmadığının (esnaf işletme sınırı içinde olup olmadığının) sorulmasına, ilgili kayıt ve belge örnekleri istenilmiştir. 15/12/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Davacının T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgileri belirtilmek suretiyle Kayseri Esnaflar Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak davacının Esnaflar Odasına kaydı olup olmadığının, varsa faaliyet alanının sorulmuş ve ilgili kayıt ve belge örneklerinin istenilmiştir. Kayseri Esnaflar Odası Başkanlığı'nca cevap verilmemiştir.

Kayseri Mimar Sinan Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, dava dilekçesinde bildirilen 4 adet faturaların ilgili davacı tarafından form bilanço satım (BS) belgelerinde ve sair beyan ve belgelerde kullanılıp kullanılmadığının sorulmuş ve varsa ilgili kayıt ve belgelerin okunaklı örneklerinin gönderilmesi istenilmiştir. 13/12/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiş, ilgili fatura dönemlerine ait BS formu bulunmadığı belirtilmiştir.

Taraf vekillerince delil olarak dayandıkları bir kısım belgeler dilekçelerinin ekinde dava dosyasına sunulmuştur.

Kayseri Genel İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı takip dosyasında takibin açıldığı tarihi gösteren sayman mutemet alındısı, takip talebi, ödeme emri, ödeme emrinin borçluya tebliğine ilişkin tebliğ mazbatası, borçlunun borca itiraz dilekçesi, icra müdürlüğünün durdurma kararı, borçlu tarafından kısmi ödeme yapılmış olması halinde ödeme belgesi ve takip dayanağı olan belgenin bir örneğinin Uyap'tan gönderilmesi istenilmiştir. İcra dosyasının Uyap kayıtları dosyamız arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Asıl dava dosyasında dava; alacağın tahsiline yönelik olarak başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67/1. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. birleşen dava dosyasında dava; icra takibi nedeniyle İİK'nın 72. maddesi gereğince menfi tespit istemine ilişkindir.

6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca asıl dosyadaki davanın dava değeri itibarı ile mahkememiz heyeti tarafından yargılama yapılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmalarına göre davanın esasına geçilmeden önce asıl ve birleşen dava dosyasında ön sorunun, davacının tacir olup olmadığı, bunun sonucunda eldeki asıl ve birleşen davanın ticari dava niteliğinde olup olmadığı ve burada varılacak sonuca göre davayı görmek görevinin asliye hukuk mahkemesinde mi, yoksa asliye ticaret mahkemesinde mi olduğunun incelenmesi gerekmektedir.

Hukuk mahkemelerinin hangileri olduğu ve bunların kuruluşu 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 4 ve 5. maddelerinde düzenlenmiştir.

Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrasına göre asliye hukuk mahkemeleri, sulh hukuk mahkemelerinin görevleri dışında kalan ve özel hukuk ilişkilerinden doğan her türlü dava ve işler ile kanunların verdiği diğer dava ve işlere bakar. Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 2. maddesiyle de teyit edilmiştir. Anılan maddenin ikinci bendi Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesinin diğer dava ve işler bakımından da görevli olduğunu vurgulamıştır.

Asliye Ticaret Mahkemeleri de 5235 sayılı Kanunun üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesinin 1 numaralı bendi uyarınca bu mahkemeler, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceğinin belirlenmesi işi de Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinin 1. bendinin (a) alt bendi uyarınca bu Kanun'da düzenlenen hukuk davaları mutlak ticari davalardır. Nispi ticari davalar ise konusu ne olursa olsun, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarıdır (TTK.m.4/1). Kanuni düzenleme uyarınca sadece mutlak ya da nispi ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülürken, bunlar dışında kalan davalar (istisnalar saklı kalmak kaydıyla) asliye hukuk mahkemelerinde görülmelidir.

Mahkememizce asıl ve birleşen dava dosyasında davacının tacir olup olmadığının araştırılması amacıyla Kayseri Ticaret Odası Başkanlığı'na ve Kayseri Mimar Sinan Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmıştır. Gelen müzekkere cevaplarından asıl ve birleşen dava dosyasında davacının ticaret odasına kayıtlı olmadığı, işletme hesabına göre defter tuttuğu ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 177 ve ilgili diğer maddelerinde belirtilen esnaf işletme sınırı içinde kaldığı, dolayısı ile davacının tacir olmadığı görülmüştür.

TTK'nun 5. maddesine göre aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari davalara bakmakla görevlidir. Eldeki davalar mutlak nitelikte ve nispi nitelikte ticari dava niteliğinde değildir. Asıl ve birleşen dava dosyasında dava konusu edilen uyuşmazlıklar ticari dava niteliğinde olmadığından, mahkememizin görevi içine girmemektedir.

01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Değişiklik Yapılmasına Dair 6335 Sayılı Kanunun 2. maddesi ile değişik TTK'nun 5. maddesinin 3. fıkrasında "Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." denilmektedir. Buradan görüleceği üzere, kanun değişikliği ile asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasında ilişki iş bölümü itirazından çıkarılmış, görev ilişkisine dönüştürülmüştür.

HMK'nun 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nun 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

Dosya kapsamına göre, asıl ve birleşen dava dosyasında dava konusu edilen uyuşmazlığın TTK'nun 4. maddesine göre, ticari dava olmadığı, bu nedenle de mahkememizin görevi alanına girmediği, asliye hukuk mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, 6335 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra mahkememiz ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi haline getirildiği, göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu, HMK'nun 115. ve 138. maddeleri gereği mahkemenin görev hususunu kendiliğinden araştırmakla yükümlü olduğu dikkate alındığında asıl ve birleşen dava dosyasında HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

A) ... Esas sayılı asıl dava dosyasında;

1. HMK'nun 114/1. c maddesi uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile HMK'nun 115/2. maddesi gereğince DAVANIN USULDEN REDDİNE,

2. Karar kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesine tevzi edilmesi için Kayseri Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na gönderilmesine,

3. HMK'nun 20/1. maddesi uyarınca verilen kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibarın, kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde HMK'nun 331/2. maddesi gereğince mahkememizce dava dosyasının ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

4. HMK'nun 331/2. maddesi gözetilerek davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde harç, vekalet ücreti ve yargılama giderinin görevli mahkemede karara bağlanmasına,

B) Birleşen ... Esas sayılı dava dosyasında;

1. HMK'nun 114/1. c maddesi uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile HMK'nun 115/2. maddesi gereğince DAVANIN USULDEN REDDİNE,

2. Karar kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesine tevzi edilmesi için Kayseri Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na gönderilmesine,

3. HMK'nun 20/1. maddesi uyarınca verilen kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibarın, kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde HMK'nun 331/2. maddesi gereğince mahkememizce dava dosyasının ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

4. HMK'nun 331/2. maddesi gözetilerek davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde harç, vekalet ücreti ve yargılama giderinin görevli mahkemede karara bağlanmasına,

Dair, asıl ve birleşen dosyada davacı vekili ile asıl ve birleşen dosyada davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

20/05/2024

Başkan ***

E-imzalıdır

Üye ***

E-imzalıdır

Üye ***

E-imzalıdır

Katip ***

E-imzalıdır