Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/937 E. 2024/448 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR

**ESAS NO : *****

**KARAR NO : *****

**HAKİM : *****

**KATİP : *****

DAVACI : *** 26A Melikgazi/ KAYSERİ

VEKİLİ : Av.

**DAVALI : *****

VEKİLİ : Av.

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

**DAVA TARİHİ : *****

**KARAR TARİHİ : *****

GEREKÇELİ KARARIN

**YAZILDIĞI TARİH : *****

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile; ''Akbank 0007 Kayseri Şubesi'ne ait, 30.04.2023 tarihli, ... çek seri nolu, 164.844,00-TL bedelli çek'' ile ilgili olarak kıymetli evrak ziyası ve iptali davası açıldığını, yargılama sürecinde dava konusu çekin davalı Deniz Faktöring Anonim Şirketi'nde olduğu anlaşıldığından Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının 03/10/2023 tarihli muhtırası ile taraflarına çekin iadesi davası açmaları için kesin süre verildiğini, süresi içerisinde iş bu davayı açtıklarını, dava konusu çekin, müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını, söz konusu çeki davalı ... Anonim Şirketi'nin kötü niyetli olarak elinde tuttuğunu, müvekkili ile davalı arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını, bu durumun tarafların ticari defterleri ve kayıtları incelendiğinde açığa çıkacağını belirterek davanın kabulü ile dava konusu; ''Akbank 0007 Kayseri Şubesi'ne ait, 30.04.2023 tarihli, ... çek seri nolu, 164.844,00-TL bedelli çek'in davalıdan istirdadına ve müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazlarının olduğunu, dava konusu çek bakımından İstanbul 27. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile 08/05/2023 tarihinde davacı hakkında icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirketin genel merkezinin ise Şişli İstanbul olduğunu, yetkili mahkemelerin İstanbul (Çağlayan) Mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirket ile dava dışı ... Metal Elektrik Otomotiv Orman Ürünleri Tekstil Gıda Medikal Ve Reklam Ticaret Limited Şirketi (...)(Faktoring Müşterisi) arasında 13.02.2023 tarihli Faktoring Sözleşmesi imzalandığını, faktoring müşterisinin bahse konu Faktoring Sözleşmesi uyarınca yapılan 13.02.2023 tarihli Faktoring işlemi ve faktoring işlemine dayanak olan fatura, alacak bildirim formu neticesinde, icra takibine dayanak olan, davaya konu çeki müvekkili şirkete ciro etmek suretiyle devir ettiğini, faktoring müşterisi ... ile yapılan bu faktoring işlemi neticesinde müvekkili şirketin, faktoring müşterisinin banka hesabına 155.094,68 TL ödediğini, faktoring işleminin üçlü yapısı arasında yer almayan davacı ile müvekkili şirket arasındaki ilişkinin ise kambiyo ilişkisi ile sınırlı olduğunu belirterek davanın arabuluculuk başvurusu yapılmamış olması nedeniyle usulden reddine, mahkemenin yetkisiz olması nedeniyle yetkisizlik kararı verilmesine, davanın esastan reddine, davacı aleyhine takibe konu borç miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:

Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir. Davalı vekili süresi içerisinde yetki itirazında bulunmuştur. Çek istirdadı istemi bakımından yasada yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı, bu haliyle yetkinin kesin yetki olmadığı görülmüştür. HMK 116/1-a maddesi gereği davalının itirazı ilk itirazlardandır.

Anayasa'nın "Kanuni hakim güvencesi" başlıklı 37'nci maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz." denilerek görev ve kesin yetki kurallarının gücü, tabii hakim ilkesi olarak ifade edilen evrensel bir ilkenin anayasa hükmü haline getirilmesi suretiyle ortaya konmuştur. Bu bağlamda belirtilmelidir ki, yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce, yürürlükte bulunan yasalar aracılığıyla görevi, yetkisi ve işleyişi (yani izleyeceği yargılama usulü) belirlenmiş olan mahkemenin hakimine tabii hakim, bunu öngören ilkeye de tabii hakim ilkesi denir (Tanrıver, S.: Tabii Hakim İlkesi ve Medeni Yargı, TBB Dergisi, 2013, S.104, s.12; Bilge, N.: Son Anayasa Değişikliğine Göre Tabii Hakim ve Savcı Teminatı, Prof. Dr. Hüseyin Cahit Oğuzoğlu'na Armağan, Ankara 1972, s.574).

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin *** K. Sayılı emsal kararı da gözetildiğinde; Çek istirdadı istemi bakımından yasada yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı bu haliyle yetkinin kesin yetki olmadığı açıktır. Davalının yetki itirazının süresinde olması halinde 6102 sayılı TTK'da ve HMK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmaması bu durumda açılan davanın HMK'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görülmesi gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda davalı şirketin merkezinin İstanbul olması karşısında yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine ve mahkememizin yetkisizliğine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1. Davalının yetki ilk itirazının kabulü ile mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili mahkeme olduğunun tespitine,

2. Hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,

3. HMK'nun 20. Maddesi gereği işbu kararın kesinleştiği tarihten veya kanun yoluna başvurulur ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde HMK'nun 331/2. Maddesi gereğince mahkememizce dava dosyasının ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

4. Davaya yetkili mahkemece devam edilmesi halinde yargılama harçları, vekalet ücretleri ve yargılama giderlerinin yetkili mahkemede hüküm altına alınmasına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/04/2024

Katip ***

e-imzalıdır

Hakim ***

e-imzalıdır