Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/909 E. 2024/443 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

**ESAS NO : *****

**KARAR NO : *****

**BAŞKAN : *****

**ÜYE : *****

**ÜYE : *****

**KATİP : *****

**DAVACILAR : 1- *****

  2.  ***

  3.  ***

VEKİLİ : Av.

**DAVALI : *****

VEKİLLERİ : Av.

Av.

Av.

DAVA : Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)

**DAVA TARİHİ : *****

**KARAR TARİHİ : *****

GEREKÇELİ KARARIN

**YAZILDIĞI TARİH : *****

Mahkememizde görülmekte olan ticari şirket (şirkete özel denetçi tayin edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin ortağı olduğu davalı şirketin 06/09/2023 tarihli genel kurul toplantısında bir kısım kararlar alındığını, 06/09/2023 tarihli genel kurul kararlarının iptali için Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, davalı şirketin yönetim kurulunca 2022 yılı olağan genel kurul toplantısı ilk kez 12/07/2023 tarihinde, ikinci kez 08/08/2023 günü, üçüncü kez 06/09/2023 günü yapıldığını, toplantının üç kez yapılmasının yönetim kurulunun hukuksuz ve hesap vermez davranışları sebebiyle tekraren yapılması olduğunu, hali hazırda 07/09/2023 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edilen 06/09/2023 tarihli genel kurul kararları ile davalı şirketin yönetildiğini, davalı şirketçe üçüncü kez tekrar edilen 06/09/2023 tarihli genel kurul çağrısının müvekkillerine kanunun aradığı şartlarda yapılmadığını, herhangi bir tebligat veya taahhütlü posta ile bildirilmediğini, şirketin müvekkillerince yönetildiği dönemde yurt dışında yaşayan ... isimli ortağın kar payının şirket adına Kuveyttürk Katılım Bankası'nda açılmış bulunan ... numaralı altın hesabında tutulmaktayken, burada tutulan ve şirket ortağına ait olan bu tutarın harcandığının anlaşıldığını, bu tutarın ...’na ait olduğunun tüm şirket ortaklarınca ve ilgililerce bilinmesine rağmen bu bedelin neden harcandığının anlaşılamadığını, bu hesapta ...’na ödenmek üzere tutulan bedelin harcanarak kanuna ve genel kurul kararlarına aykırı hareket edildiğinin anlaşıldığını, bu tutarın nereye harcandığının da yönetim kurulunca açıklanmadığını, bu bedelin şirketin parasına katılmış olabileceği düşünüldüğünde esasen kendilerince bilinmeyen şirket karının da bu bedelden oluştuğu, şirketin aslında herhangi bir kar elde etmediğinin anlaşıldığını, bu sebeplerle bu hususların açıklığa kavuşturulması için özel denetçi tayini atanması gerektiğini belirterek TTK'nun 439 ve devamı maddeleri uyarınca davalı şirkete özel denetçi atanmasına, şirketin, ticari defterleri, faaliyetleri, fatura ve sair belgelerini de kapsar şekilde denetçiden rapor alınmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı şirkete tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların 2020 yılının 7. ayına kadar çok uzun süre şirketi yönettiklerini, yönetim kurulunu oluşturdukları dönemde kendilerine şirketin toplam karından daha fazla huzur hakları bağlandığını, bu huzur hakkının Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı kararı ile iptal edildiğini, şirket ortaklarına haber verilmediğini, şirketin kar etmediği iddiası ile kar payı dağıtılmadığını, bu nedenlerle paydaşların şirketin yönetim kurulunu değiştirdiklerini ve hali hazırdaki yönetim kurulunu seçtiklerini, 16/07/2020 tarihinde göreve gelen yeni yönetimince bağımsız bir mali müşavirden rapor alıp şirketin ve ortakların zarara uğratıldığını tespit ettikten sonra davacılar ... aleyhine yönetim kurulunun sorumluluğu davası açıldığını, davacıların yeni yönetim görevine geldikten sonra her genel kurulda her maddeye muhalefet ettiklerini, işbu davanın açılma amacının da bu olduğunu belirterek davanın 6102 sayılı TTK ve Yargıtay kararları doğrultusunda reddine karar verilmesini, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER : Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Davacı tarafça; davacı yanın muhalefet şerhinin yer aldığı 06/09/2023 tarihli genel kurul toplantı tutanağına, TTK uyarınca hazır bulundurulması gereken belgelerin hazır edilemediğine ilişkin tutanağa, fatura düzenlenmeyen rezervasyonların listesine, Emniyet Müdürlüğü kimlik Bildirim Sistemi kayıtlarına, ticaret sicili kayıtlarına, bilirkişi incelemesine, şirket ticari defterlerine, şirketin düzenlediği faturalara ve Kuveyttürk Katılım Bankası kayıtlarına delil olarak dayanılmıştır.

Davalı tarafça; genel kurul tutanağına, şirket defterlerine, şirketin düzenlediği faturalara, Kuveyttürk Katılım Bankası hesap kayıtlarına, şirkete ait konaklama tesisinin rezervasyon kayıtlarına, şirkete ait kar bilançolarına, Yargıtay kararlarına, bilirkişi incelemesine, keşif, tanık ve isticvap beyanlarına delil olarak dayanılmıştır.

Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, davalı şirketin en son tarihli ticaret sicil kayıtlarının, adresinin, ortaklarının, hisse oranlarını ve temsile yetkili kişileri ile temsil şeklini gösteren kayıtların, şirket ana sözleşmesinin ve tüm genel kurul kararlarının örneği istenilmiştir. 19/10/2023 tarihli yazı ile müzekkere ile cevap verilmiştir.

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının Uyap üzerinden gönderilmiş dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

Taraf vekillerince delil olarak dayanılan bir kısım belgelerin örnekleri dosyaya sunulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, 6102 sayılı TTK'nun 439. ve devamı maddelerine dayanan özel denetçi tayini istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca davanın niteliği itibarı ile mahkememiz heyeti tarafından basit yargılama usulüne göre yargılama yapılarak eldeki dava sonuçlandırılmıştır.

Taraflar arasında uyuşmazlık konuları; 6102 sayılı TTK'nun 439. maddesi uyarınca davalı şirkete özel denetçi atanmasının yasal koşullarının mevcut olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

6102 sayılı TTK'nun 438. maddesinde; ''(1) Her pay sahibi, pay sahipliği haklarını kullanılabilmesi için gerekli olduğu taktirde bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir.'' şeklinde hüküm yer almaktadır.

6102 sayılı TTK'nun 439/1. maddesi "(1) Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibarî değeri toplamı en az bir milyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atamasını isteyebilir.

(2) Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır." hükmünü ihtiva etmektedir.

6102 sayılı TTK'nun 439. maddesinin gerekçesinde ise "Birinci fıkra: Genel kurul özel denetim talebini reddettiği takdirde ortaya azlık hakkı çıkar. Başka bir deyişle, paysahibi özel denetim talebinde bulunmuş, ancak talep genel kurul tarafından reddedilmişse, sadece azlık mahkemeden özel denetçi tayin etmesini isteyebilir. Red, özel denetçi talebinin ileri sürülebilmesinin şekli ve maddî şartlarını değiştirir. Azlık kavramı hükümde şirketin halka açık olup olmamasına göre farklı tanımlanmıştır. Sermayesi çok büyük olan şirketlerde, hükümdeki yüzdelere ulaşılması güç olabileceğinden sabit bir miktar da öngörülmüştür. Yüzdelerin ve sabit miktarın esas sözleşme ile artırılması geçersizdir. Üç aylık süre hak düşürücüdür.

İkinci fıkra: Mahkemenin, azlığın talebi üzerine özel denetçi atayabilmesi için, 438. maddedeki şartların somut olayda varolup olmadıklarını incelemesi yanında, ikinci fıkrada yer alan şartı da araması gerekir. Söz konusu ek şart, kanunun veya esas sözleşmenin ihlâl edilmesi suretiyle şirketin veya pay sahiplerinin zarara uğratılmış olmasıdır. İhlâl anonim şirketler hukukunun yazısız kurallarına aykırılığı da kapsar. Bu ek şartın usul hukuku anlamında muteber delillerle ispatı şart koşulmamış, ikna edici olgularla veya inandırıcı bir şekilde ortaya konulması yeterli görülmüştür. Zarar ile borçlar hukuku anlamında malvarlığı eksilmesi kastedilmiştir." denilmektedir.

TTK'nun 440. maddesinde; ''(1) Mahkeme, şirketi ve istem sahiplerini dinledikten sonra karar verir. (2) Mahkeme istemi yerinde görürse, istem çerçevesinde inceleme konusunu belirleyerek bir veya birden fazla bağımsız uzman görevlendirir. Mahkemenin kararı kesindir.'' şeklinde hüküm yer almaktadır.

Özel denetim istemi ile pay sahipliği haklarının kullanılması arasında "anlaşılabilir bir ilişkinin, bağlantının" olması gerekir. "Zaten bilinen konularda" bilgi istenmesi halinde bağlantı koşulu bulunmadığının kabulü gerekecektir. Açıklığa kavuşturulması istenilen konu veya olayın, yönetim kurulunun verdiği bilgiler sonucunda aydınlığa kavuştuğu hallerde de özel denetim isteminin gerekliliğinden söz edilemez. Özel denetçi isteme hakkının amacının, pay sahiplerini şirketle ilgili belirli olaylar hakkında daha iyi bilgilendirmek ve böylece pay sahipliği haklarının genel kurullarda daha anlamlı ve bilinçli şekilde kullanılmasını sağlamak olduğu, özel denetçi atanmasını istemenin, açık ve anlaşılır olmayan belirli konularda aydınlatılma amacına yönelik olmakla beraber, kapsamlı bir bilanço incelemesi olmadığı, diğer bir ifadeyle denetimin tekrarı niteliğinde olmayıp, belirli olayların açıklanması ile ilgili olduğu, özel denetçinin görevinin sadece sorulan olaylara ilişkin tespitler yapmak olup, buna karşın yönetim kurulunun kararının amaca uygun olup olmadığını veya bir değer yargılaması veya özel denetimin konusunun hukuki değerlendirmesini yapmak olmadığı (Pulaşlı, Hasan, Şirketler Hukuku Şerhi, Ankara 2018, syf. 1629) dolayısıyla özel denetimin, sadece somut olayların araştırılması ve tespitine yönelik olup, hukuki bir değerlendirmeyi veya değer yargısını amaç edinemeyeceği açıktır.

Yukarıda yapılan izahatlar kapsamında, 6102 sayılı TTK'nun 439/1. maddesinin 2. fıkrasına göre azlığın istemi üzerine özel denetçi atanabilmesi için, TTK'nun 438. maddesi hükmünde öngörülen istem koşullarının somut mevcut olayda mevcut olması ve ayrıca bu fıkrada yer alan koşulun da bulunması gerektiği vurgulanmıştır. Buna göre dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, yasa veya esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını ikna edici bir şekilde ortaya koymaları gerekmektedir. TTK'nun 438. maddesi gereği özel denetim konusu iddia edilen belirli olayların mevcut olmasıdır. Belirli konu olarak şirketin herhangi bir işi, işlemi, finansal durumu, finansman ihtiyacı, şirket kararları ya da şirkete verilen kayıplar ile sair olgulardır.

Davacıların iddiasına yönelik olarak davalı şirkete ait otel işletmesinin iptal edilen rezervasyonları dahil rezervasyon bilgi formları, faturalar ve Kuveyttürk Katılım Bankası hesap özeti dosyaya sunulmuştur.

Yargılama sonunda toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davalı şirketin Kuveyttürk Katılım Bankası nezdindeki hesabında 01/05/2020-27/10/2023 tarihleri arasındaki dönemde herhangi bir hareketliliğin olmadığı, bu hesapta paranın bulunduğu, şirkete ait otel işletmesinde iptal edilen rezervasyonlar nedeniyle fatura düzenlenmediği, davacıların yasal hükümler çerçevesinde bilgi alma haklarını her zaman kullanmasının mümkün olduğu, davacıların az yukarıda sayılanlardan başkaca belirli, somut olaylar nedeniyle özel denetçi talep ettiğine dair bir açıklaması bulunmadığı, eldeki davada TTK'nun 439/2. maddesinin koşullarının bulunmadığı ve özel denetçi tayini için yasanın tanımladığı şekilde şartların gerçekleşmediği sonuç ve kanaatine varılmış ve davanın reddine dair taktiren aşağıdaki şekilde hüküm kurma gereği hasıl olmuştur (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı emsal karar ilamları).

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın REDDİNE,

2. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 427,60. TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 269,85. TL'nın mahsubu ile bakiye 157,75. TL harcın davacılardan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

3. Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği davacıların üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda herhangi karar verilmesine yer olmadığına,

5. 6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

6. Kararın mahiyeti gereği davacılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

7. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 17.900,00. TL maktu vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,

8. Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra mahkememiz arşivine kaldırılmasına,

Dair, davacılar vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı TTK'nun 440/2. maddesi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/04/2024

Başkan ***

E-imzalıdır

Üye ***

E-imzalıdır

Üye ***

E-imzalıdır

Katip ***

E-imzalıdır