Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1400 E. 2024/331 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

**ESAS NO : *****

**KARAR NO : *****

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...,

VEKİLİ : Av. ... -

DAVALI : ... - ...

VEKİLİ : Av. ... -

DAVA : İstirdat

**DAVA TARİHİ : *****

**KARAR TARİHİ : *****

GEREKÇELİ KARARIN

**YAZILDIĞI TARİH : *****

Mahkememizde görülmekte olan istirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalının araç kiralama konusunda anlaştıklarını ve davalının müvekkiline araç kiralamak ve aracın kaskosu için sözleşme imzalattığını, müvekkilinin bu imzaladığı şeylerin fotoğrafını çekmek istediğinde davalı tarafın bunu kabul etmediğini, imzalattığı evrakların kasko için gerekli olduğunu, araçta herhangi bir hasar çıkar ise kaskonun karşılayacağını söylediğini, müvekkiline bilgisi olmaksızın takibe konu senedi doldurmaksızın sadece imzalattığını, söz konusu senede dikkatlice bakıldığında senedin imza ile diğer doldurulan kısımlarının farklı el yazıları ile farklı kalemlerden çıktığının açıkça anlaşıldığını, müvekkilinin yurt dışı görevinde Suriye'de iken davaya konu Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında takip dayanağı 25/06/2022 düzenlenme tarihli bononun haksız ve hukuka aykırı olarak, müvekkili aleyhine takibe konulduğunu, dosyadaki takip dayanağı bonoya bakıldığında yalnızca imzanın müvekkiline ait olduğunu, ancak senedin başka birisi tarafından başka bir kalem ile doldurulduğunun ortada olduğunu, davalının dürüstlük kurallarına aykırı hareket ederek müvekkiline boş senet imzalattığını, akabinde usule aykırı olarak bu senedi doldurularak 04/07/2022 tarihinde icraya konulduğunu belirterek öncelikle dava sonuna kadar takibin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, eğer mahkemece bu talepleri kabul görmez ise mahkemenin uygun göreceği teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönünde ivedilikle ihtiyati tedbir tesis edilmesine, akabinde; fazlaya ilişkin hak ve alacakları, müvekkilinin maaşından yapılan ve ileride yapılacak olan kesintiler ve icra dosyasına yapılacak diğer ödemeler bakımından kesinti yapılan ve ödenen miktarların istirdatı hakkı saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile; Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyası üzerinden açılan takip sebebiyle müvekkilinden tahsil edilen ödemelerin her biri bakımından kesintilerin ve ödemelerin yapıldığı tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte şimdilik 9.289,44-TL'nın davalıdan istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekilince verilen cevap dilekçesinde özetle; Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile davacı borçlu aleyhine icra takibi başlatıldığını, işbu icra takibi ile kambiyo senetlerine özgü takip talebinde bulunulduğunu, takibe konu olan 35.000,00-TL'lık bonoya bağlı borcun bir kısmının davacı tarafından ödendiğini, anılan icra takibi devam ederken davacı borçlu tarafından istirdat davası açıldığını, davacı tarafça sunulan dava dilekçesinde davacı borçlu ile müvekkili arasında bono tanzim edilmesini gerektiren herhangi bir hukuki ilişkinin bulunmadığı gibi gerekçelerin ileri sürüldüğü, bu gerekçelerin yerinde olmadığını, kambiyo senetlerinin illetten mücerret olduğunu, kambiyo senetlerinin düzenlemeleri ile birlikte alt ilişkiden ayrı yeni bir hak doğurduklarını, ortaya çıkan bu hakkın yeni bir ilişki anlamına geldiğinden kendisinin düzenlenmesine neden olan alt ilişkiden bağımsız yani ayrı kabul edildiğini, bonoların belirli bir meblağı kayıtsız şartsız ödeme vaadini içerir olduğunu ve bu itibarla anılan senetlerde temel ilişkiyi gösteren kayıtlara yer verilemez olduğunu, aksi halde senedin kambiyo senedi vasfı taşımayacağını, alacaklının temel ilişkinin varlık ve geçerliliğini kanıtlamak zorunda kalmaksızın, sadece senede dayanarak ifa talep edebileceğini, Temel ilişkinin geçerli olmadığını ispat yükünün borçluda olduğunu, kambiyo senetlerinin sıkı şekil şartlarına tabi olduğunu, bu itibarla kambiyo senetlerine temel ilişkiyi gösteren kayıtların yazılamayacağını, aksi halde senet kambiyo senedi vasfını kazanamayağını, temel ilişkiyi gösteren kayıt yazılamadığından kambiyo senedinin içerdiği hakkın hiçbir kategoriye dahil olmayıp, tipsiz olduğunu, alacaklının temel ilişkinin varlık ve geçerliliğini kanıtlamak zorunda kalmaksızın sadece senede dayanarak ifa talep edebileceğini, kambiyo senedinin temel ilişkiye bağlı tutulamayacağını, temel ilişki ile nitelendirilemeyeceğini, aksi davranışın yani taahhüdün temel ilişki ile ilişkilendirilmesinin senedin taahhüdünün geçerliliğini etkileyeceğini ve hükümsüz sayılması sonucunu doğuracağını, bunun emredici bir düzenleme olduğunu, kambiyo senedinde hamilin talebini sadece senede dayandırabileceğini, yoksa kambiyo senedinin nedenini kanıtlamak zorunda olmadığını, Yargıtay'ın bu yönde vermiş olduğu kararları bulunduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun *** tarihli kararının, yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin *** tarihli kararı böyle olduğunu, davacının tanık dinletmesine muvafakatlerinin olmadığını, kambiyo senedine karşı senetle ispat zorunluluğunun bulunduğunu, davacı borçlu tarafın iddia ve itirazları haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER : Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Davacı tarafça; Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, watsapp yazışmalarına, tanık anlatımlarına, isticvaba, keşfe, bilirkişi incelemesine ve yemine delil olarak dayanılmıştır.

Davalı tarafça; Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, bilirkişi incelemesine ve yemine delil olarak dayanılmıştır.

Kayseri Genel İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı icra takip dosyasının akıbeti sorulmuş ve bu takibe dayanak yapılan 35.000,00-TL bedelli senedin ön ve arka yüzünün, tahsilat ve reddiyat makbuzları ile tüm takip dosyasının Uyap kayıt örneklerinin gönderilmesi istenilmiştir. Bu müzekkeremize 08/03/2023 tarihli yazı ile cevap verilmiştir.

Dava dilekçesinin ekinde sunulan whatsapp yazışma kayıtlarının hangi telefon numaraları arasında, kimlere ait telefonlardan kimler arasında ve hangi tarihlerde gerçekleştiğini bildirmesi için davacı vekiline süre verilmiştir. Davacı vekili tarafından 20/07/2023 tarihli dilekçe ile bildirimde bulunulmuştur.

Davacı vekilinin whatsapp yazışma kayıtlarının hangi telefon numaraları arasında, kimlere ait telefonlardan ve kimler arasında hangi tarihlerde gerçekleştiğini bildirmesinden sonra ilgili GSM şirketine müzekkere yazılarak bu telefon numaralarının bildirilen tarihlerde kimler adına kayıtlı olduğunun sorulmuştur.

Mahkememizce Uyap sistemi üzerinden cep telefonu sorgulamasının yapılarak alınan rapor dava dosyasına eklenmiştir.

Dava dilekçesi ekinde sunulan whatsapp yazışma kayıtlarını inceleyip beyanda bulunmak üzere davalı vekiline kesin süre verilmiş, kesin süreye uyulmadığı takdirde whatsapp yazışmalarının içeriğinin doğru olduğunun kabul edileceği davalı vekiline usulünce ihtar edilmiştir. Davalı vekili tarafından 06/09/2023 tarihli dilekçe ile beyanda bulunulmuştur.

Davacı yana davalıdan kiraladığını iddia ettiği aracın plaka numarasını bildirmek üzere süre verilmiştir. Davacı vekili tarafından 22/11/2023 tarihli dilekçe ile bildirimde bulunulmuştur.

Davacı vekili tarafından 22/11/2023 tarihli dilekçe ile bildirimde bulunulmasından sonra mahkememizce bildirilen aracın trafik kayıt örneği Uyap sisteminden çıkartılarak dosya arasına alınmıştır.

Kocasinan İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Gevher Nesibe Mahallesi, İstasyon Caddesi, No:69/B, Daire: 1, Kocasinan/ Kayseri adresinde bulunan "Eurored Rent A Car" işletmesinin kime ait olduğunun, davalı ...'ın bu işletme ile ilgisi olup olmadığının araştırılması istenilmiştir. Bu müzekkeremize 01/12/2023 tarihinde cevap verilmiştir.

Davacı tarafça delil olarak dayanılan watsapp yazışma kayıtlarının yazılı delil başlangıcı olduğu kabul edilerek yargılama sırasında davacı tarafça bildirilen tanıklar usulünce dinlenmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava; icra takibine konu bono nedeni ile davacının cebri icra tehditi altında davalıya ödediği meblağın istirdatı istemine ilişkindir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri 1.000.000,00-TL'nın altında olması nedeniyle 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.

Taraflar arasında uyuşmazlık, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasından yapılan tahsilatların istirdadı talebinde davacının haklı olup olmadığı, bu takibe dayanak senet nedeni ile davacının davalıya borcu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalının araç kiralama konusunda anlaştıklarını ve davalının müvekkiline araç kiralamak ve aracın kaskosu için sözleşme imzalattığını, müvekkilinin bu imzaladığı şeylerin fotoğrafını çekmek istediğinde davalı tarafın bunu kabul etmediğini, imzalattığı evrakların kasko için gerekli olduğunu, araçta herhangi bir hasar çıkar ise kaskonun karşılayacağını söylediğini, müvekkiline bilgisi olmaksızın takibe konu senedi doldurmaksızın sadece imzalattığını, müvekkilinin yurt dışı görevinde iken bu boş senedi doldurarak Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden haksız ve hukuka aykırı olarak takip başlattığını beyanla cebri icra yolu ile davacıdan tahsil edilen paraların istirdadına karar verilmesi talep etmektedir. Dosya kapsamındaki delillerden taraflar arasında araç kiralama ilişkisinin varlığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık, araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin emsal nitelikteki *** Karar sayılı ilamında; "Somut olayda, davacı kiracı, taraflar arasında araç kiralama sözleşmesi bulunduğunu, aracı kiraladığı sırada davacıya araçta meydana gelebilecek zararlara karşı teminat senedi imzalattığını, sözleşme sonunda davalıya verdiği senedi geri aldığını ancak kira sözleşmesinin alt kısmına her hangi bir açıklama yapmaksızın ve fark ettirmeden hile ile imzalattırdıkları boş senedi sözleşmeden ayırarak ve üzerindeki boşlukları doldurarak bono haline getirdiklerini, ve icra takibine dayanak yaptıklarını belirterek takibin iptaline, borçlu olmadığının tespitine, karar verilmesini istemiştir. Dava 6100 sayılı HMK'nun yürürlüğe girmesinden sonra 20/03/2014 tarihinde açıldığına ve uyuşmazlık da kira ilişkisinden kaynaklandığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir." tespitlerine yer verilmiştir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin emsal nitelikteki *** Karar sayılı ilamında da benzer hususlara değinilmiştir.

Mezkur Yargıtay kararlarındaki tespitler, Yargıtay ve tüm Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından kabul edilmekte ve taraflar arasında iddia edilen bir kira sözleşmesi/ilişkisi var ise kira sözleşmesi kapsamında verildiği iddia edilen kambiyo senetlerinin kira sözleşmesi/ilişkisi kapsamında ele alınması ve değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Somut olayda da; taraflar arasındaki davanın, araç kira ilişkisinden kaynaklandığı ileri sürülmektedir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 299. maddesinde; "Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nın 4/1-a maddesine göre; kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda "Sulh Hukuk Mahkemeleri" görevlidir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Bu açıklamalar çerçevesinde senedin düzenlenme sebebinin yapılan araç kira sözleşmesine dayandığı ve bir kira ilişkisi bulunduğu tarafların kabulünde olup kira ilişkisinden kaynaklanan alacağa yönelik menfi tespit istemli davaya bakma görevi HMK'nun 4/1. maddesi gereğince değerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemesine aittir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı, *** Karar sayılı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/3083 Esas ve 2017/535 Karar sayılı, Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı emsal ilamları da bu doğrultudadır.

Sulh Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki, görev ilişkisidir ve göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanması gerekir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. HMK'nun 115 ve 138. maddeleri gereği görev konusu kamu düzenini ilgilendirdiğinden görev itirazı yapılmamış olsa bile mahkemeler re'sen araştırmakla yükümlüdür. Tüm bu hususlar dikkate alınarak mahkememizce göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden redddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. HMK'nun 114/1. c ve 115/2. maddesi gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle DAVANIN USULDEN REDDİNE,

2. Hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının GÖREVLİ KAYSERİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

3. HMK'nun 20. maddesi gereği işbu kararın kesinleştiği tarihten veya kanun yoluna başvurulur ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde dava dosyasının ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

4. Davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılıma giderleri, harç ve vekalet ücretinin görevli mahkemede hüküm altına alınmasına,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

25/03/2024

Katip ...

E-imzalıdır

Hakim ...

E-imzalıdır