Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1140 E. 2024/226 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

**ESAS NO : *****

**KARAR NO : *****

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

**DAVACI : ... - ..., *****

VEKİLİ : Av. ... -

DAVALI : ... - ...

VEKİLLERİ : Av. ... -

Av. ... -

Av. ... -

DAVA : İstirdat (Çekin iadesi)

**DAVA TARİHİ : *****

**KARAR TARİHİ : *****

GEREKÇELİ KARARIN

**YAZILDIĞI TARİH : *****

Mahkememizde görülmekte olan istirdat (çekin iadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin lehtar olarak hamili olduğu, elinden rızası dışında çıkan Yapı Kredi Bankası Develi Şubesi, 30/10/2023 tarihli, 60.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... olan, ... seri nolu çekin müvekkili şirket tarafından, Aras Kargo'nun Sinan Şubesi'nden ... kargo takip no.lu ve ***seri no.suna kayıtlı olarak Sururi Mahallesi, Celal Fergi Gökçay Sokak, kapı no:9, Fatih/İstanbul adresinde kain ... isimli firmaya kargolandığını, çekin kargoda iken çalındığını, mezkur çek ve diğer çekler için Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası kapsamında çek iptali davası açtıklarını ve çeklerin üzerine ödeme yasağı konulduğunu, Aras Kargo firmasına ait gönderi takip tutanağının dilekçe ekinde sunulduğunu, teslim alanın Zişan Teks isimli bir firma yahut şahıs olduğunun göründüğünü, müvekkilinin böyle bir firmayı tanımadığını, kargoyu da bu firmaya göndermediğini, ne var ki kargoya verilen çeklerden biri olan Yapı Kredi Bankası Develi Şubesi, 30/10/2023 tarihli, 60.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... olan, ... seri nolu çekin İbrahim Toroslu Toros Kürk Deri Şirketi tarafınca ele geçirildiğini, taraflarınca bu çeki kimin ele geçirdiği bilinmemekte iken Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası kapsamında işbu davanın açılması için kendisine süre verildiğinde haberdar olduklarını, mezkur çekte görünen ciro silsilesinde yer alan şahsın ve firmaların ve hiçbirini müvekkilinin tanımadığını, bu firmalarla hiçbir ticari ilişkisi olmadığını, faaliyet alanları dahi bilinmediğini, aynı kargoda çalınan çekler üzerinde ciranta olarak yer alan Karnallar, *** Internatıonal Hakkında ve *** firması hakkında Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturma numarasının ... olduğunu, tüm bu firmaların aynı kargodan çalınan çekleri kendi aralarında birbirlerine ciro ettiklerini ve icra takiplerine giriştiklerini, aynı kargoda çalınan çeklerin neredeyse tamamında bu firmaların kendi aralarındaki ciro silsilesi ile haksız icra takiplerine giriştiklerini, dava konusu çekin müvekkilinin elinden rızası dışında çıkmış olduğunu ve davalının haksız şekilde elinde bulundurduğunu, bu çekin kendisine verilmesini gerektirecek hiçbir sözleşme, ticari ilişki, mal alım satımı ve hukuki gerekçe olmadığını, zira müvekkilinin, çekte ciranta olarak yer olan hiçbir firmayı ve şahsı tanımadığını, aralarında hiçbir alışveriş ve sözleşme bulunmadığını, ayrıca dayanak çeke bakıldığı zaman ilk ciranta olarak Hakan Karabağ isimli bir şahıs göründüğünü fakat müvekkili şirketin bu kişi ile de hiçbir ticari veya başka türlü bir ilişkisi ve bağlantısının bulunmadığını, müvekkili şirketin çekte ciranta olarak yer alan söz konusu şirketlerin faaliyet alanını dahi bilmediğini, müvekkilinin bu şirketlerle hiçbir ticari faaliyeti, çek veya başka bir belge düzenlenmesini gerektirecek ilişkisi olmadığı gibi bu şirketlerin de elinde çek düzenlenmesini gerektirecek hiçbir fatura, irsaliye ve benzeri en geniş manasıyla bilgi ve belge bulunmadığını belirterek müvekkilin; Yapı Kredi Bankası Develi Şubesi'nden verilme, 30/10/2023 tarihli, 60.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... olan, ... seri nolu çekin son yetkili hamilinin müvekkili şirket olduğunun tespiti ile çekin müvekkili şirkete ait olduğundan müvekkili şirkete iadesine, açıkça haksız ve kötü niyetli olan davalı aleyhine asıl alacak miktarının %20'den az olmamak üzere müvekkil lehine tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından iddia edilen tüm hususların soyut nitelikte ve ispata muhtaç olduğunu, bu kapsamda davanın reddi gerektiğini, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyası ve gerekse huzurda açılan davanın tamamen hayali senaryolar ile borçtan kurtulma amacı taşıyan beyanatlar içerdiğini, öncelikle ilgili çekin kargoda çalındığı iddiasının tamamen gerçek dışı olduğunu, kanunen çek, bono, poliçe, hisse senedi, tahvil ve benzeri her türlü kıymetli evrak, altın, mücevherat, nakit para ve posta tekeline aykırı kargoların taşınmasının yasak olduğunu, davacı veya çekin keşidecisi tarafından ilgili kargoya yönelik herhangi bir tazminat davası açılmadığı, bilcümle kargo şirketine yönelik herhangi bir hukuki ve cezai işlem yapılmaksızın yalnızca beyanatlar ile çekin çalındığını söylemenin doğru olmadığını, kötü niyetli olarak açılmış ve müvekkilinin alacağını tahsili hususunda engel teşkil etmesi amacıyla gerçekleştirildiğini, hamiline olarak düzenlenmiş davaya konu çekte, davacı lehtar olarak çeki keşideciden aldığını ve dava dilekçesiyle de sabit olduğu üzere ... isimli firmaya kargoladığı ifade ettiğini, ancak davacının çek üzerinde herhangi bir ciro kaydı bulunmadığını, ispat yükünün çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olduğunu, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ileri sürüp kanıtlaması gerektiğini, işbu davanın yetkisiz mahkeme olan Kayseri'de açıldığını, müvekkilinin mernis adresinin Petrol İş Mahallesi, Vişne Sokak, No:10/12 Kartal - İstanbul olduğunu, işbu kapsamda dosyanın yetkili mahkeme olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiğini belirterek arabulucuya başvuru yapılmaksızın açılan davanın dava şartı yokluğundan reddini, dosyanın yetkisiz mahkemede açıldığı göz önüne alınarak HMK kapsamında dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini, davacının çek üzerinde hiçbir cirosu - kaşesi - imzası bulunmadığı da dikkate alınarak, müvekkilinin çek aslını elinde bulundurması ve yetkili hamil olması sebebiyle; sundukları emsal kararlara istinaden davacı tarafından ispata muhtaç iddialar kapsamında açılan davanın reddini, Yapı Kredi Bankası Develi Şubesi'nden verilme, 30/10/2023 tarihli, 60.000,00-TL bedelli ... seri numaralı çeke ilişkin bilgilerin ilgili bankasından celse öncesinde sorulmasını, dava masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Davacı tarafça; banka hesaplarına, çek dökümüne, kargo alındısına, vergi dairesi kayıtlarına, Uyap kayıtlarına, nüfus kayıtlarına, ilgili bankalar tarafından verilen cevabi yazılara, ticaret sicil kayıtlarına, bilirkişi incelemesine, İstanbul 14. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, İstanbul 1. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/688 Esas sayılı dava dosyasına,, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın soruşturma dosyalarına ve açılacak ceza dosyalarına, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasına,, Develi Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...soruşturma dosyası ve açılması sonrasında ceza davası dosyalarına, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasına, İstanbul 14. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasına, İstanbul 1. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, İstanbul Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin *** Esas sayılı dava dosyalarına, İstanbul 4. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasına, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin *** Esas sayılı dava dosyasına, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasına, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin *** Esas sayılı dava dosyasına, İstanbul 31. İcra Dairesi'nin *** Esas sayılı takip dosyasına, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin *** Esas sayılı dava dosyasına, müvekkiline ve davalılara ait ticari defterlere, makbuz, fatura, irsaliye, hesap hareketlerine, ... kayıtlarına, Yapı Kredi Bankası Develi Şubesi, 30/10/2023 tarihli, 60.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... olan, ... seri nolu çek, sair çek istirdatı dava dosyaları, 25.000,00-TL bedelli, keşidecisi Sözenler San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan, ... seri nolu çeke, icra dosyalarına, aynı kargoda çalınan diğer çeklere yönelik açılmış ve açılacak tüm menfi tespit ile istirdat dava dosyaları ve icra takiplerine, tanık, keşif ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.

Davalı tarafça Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin *** Esas sayılı dava dosyası ve eklerine, Develi Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...soruşturma numaralı dosya ve eklerine, 30/10/2023 tarihli 60.000,00-TL bedelli ... sıra numaralı çeke, İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin *** Esas sayılı dava dosyası ve eklerine, kargo şirketi sorgulamasına, bilirkişi incelemesine ve ticari defterlere delil olarak dayanılmıştır.

İstanbul 14. İcra Dairesi'nin *** Esas sayılı dosya akıbeti sorulmuş, dosyanın Uyap kayıtları dosyamız içerisine alınmıştır.

İstanbul 1. İcra Dairesi'nin *** Esas sayılı dosya akıbeti sorulmuş, dosyanın Uyap kayıtları dosyamız içerisine alınmıştır.

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin *** Esas sayılı dosyalarının akıbeti sorulmuş, dosyaların Uyap kayıtları dosyamız içerisine alınmıştır.

Develi Cumhuriyet Başsavcılığı'nın *** soruşturma sayılı dosya akıbeti sorulmuş, dosyanın Uyap kayıtları dosyamız içerisine alınmıştır.

Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosya akıbeti sorulmuş, dosyanın Uyap kayıtları dosyamız içerisine alınmıştır.

İstanbul Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosya akıbeti sorulmuş, dosyanın Uyap kayıtları dosyamız içerisine alınmıştır.

Mahkememizin *** Esas sayılı dosyaların akıbetleri sorulmuş, dosyaların Uyap kayıtları dosyamız içerisine alınmıştır.

İstanbul 4. İcra Dairesi'nin *** Esas sayılı dosya akıbeti sorulmuş, dosyanın Uyap kayıtları dosyamız içerisine alınmıştır.

İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosya akıbeti sorulmuş, dosyanın Uyap kayıtları dosyamız içerisine alınmıştır.

İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosya akıbeti sorulmuş, dosyanın Uyap kayıtları dosyamız içerisine alınmıştır.

İstanbul 31. İcra Dairesi'nin 2023/29526 Esas sayılı dosya akıbeti sorulmuş, dosyanın Uyap kayıtları dosyamız içerisine alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, çekin istirdadı istemine ilişkindir.

Dava değeri dikkate alınarak 6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından basit yargılama usulüne göre yürütülmüştür.

Taraflar arasında uyuşmazlık konuları dava konusu çekin istirdatı koşullarının bulunup bulunmadığı ve davalının yetki ilk itirazının kabul edilebilir olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

6102 sayılı TTK'nda çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme yer almamaktadır. Bu durumda açılan davanın HMK'nun 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görülmesi gerekmektedir. (Benzer nitelikte Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 13/01/2014 tarihli, *** Karar sayılı, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 01/12/2022 tarihli, ***Karar sayılı karar ilamları).

Eldeki davanın İİK'nun 72/8. maddesine dayalı borçlu olmadığı halde icra takibine ödenen paranın istirdatı olmayıp, TTK'nun 792. maddesine dayalı dava konusu çekin istirdatı istemine ilişkin olmasına göre, TTK'nda ve HMK'nda çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığından çek istirdadı davasında, HMK'nun 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Buna göre dava, davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesinde görülecektir. Davalının süresi içinde usulüne uygun yapılan yetki ilk itirazı doğrultusunda yazılı şekilde karar tesis edilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1. Davalının YETKİ İLK İTİRAZININ KABULÜ ile mahkememizin yetkisizliğine, İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili mahkeme olduğunun tespitine,

2. Hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının yetkili İSTANBUL ANADOLU ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NE gönderilmesine,

3. HMK'nun 20. maddesi gereği işbu kararın kesinleştiği tarihten veya kanun yoluna başvurulur ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde HMK'nun 331/2. maddesi gereğince mahkememizce dava dosyasının ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

4. Davaya yetkili mahkemece devam edilmesi halinde yargılama harçları, vekalet ücretleri ve yargılama giderlerinin yetkili mahkemede hüküm altına alınmasına,

Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

04/03/2024

Katip ...

E-imzalıdır

Hakim ...

E-imzalıdır