Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/934 E. 2023/945 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

**ESAS NO : *****

**KARAR NO : *****

**HAKİM : *****

**KATİP : *****

**DAVACI : *****

VEKİLİ : Av.

**DAVALI : *****

İFLAS İDARE

**MEMURLARI : 1- *****

  2.  ***

  3.  ***

VEKİLİ : Av.

DAVA : Sıra Cetveline İtiraz

**DAVA TARİHİ : *****

**KARAR TARİHİ : *****

GEREKÇELİ KARARIN

**YAZILDIĞI TARİH : *****

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olup tüm edimlerini yerine getirdiğini, çekilen kurada 8.blok olarak blokta kendine taşınmaz tahsis edildiğini, ancak davalı kooperatifin 8.ve 9.blok inşaatını yapamayacağı için bu blokta yer alan üyelerin 7.bloka nakledildiğini, müvekkilinin 65.948,39 TL ödediğini, borcu olmadığı gibi alacağının bulunduğunu, Kooperatifler Kanunu'nun 23. Hükmünün amir olup iflas halinde dahi geçerli olduğunu, kooperatifin diğer ortaklara borca rağmen tapu verdiğini, müvekkilinin tapu iptali ve tescil hakkının bulunduğunu, müvekkilinin iflas idaresine dairenin bedelinin alacak olarak kayıt edilmesin talep etmiş ancak iflas idaresince bu talebin reddedildiğini ileri sürerek; Kayseri İli Melikgazi İlçesi 1. Eskişehir Mahallesi ***ada 1 parsel 2.kat 7 nolu dairenin müvekkili adına tesciline, tescil talebinin reddedilmesi halinde şimdilik 190.000,00 TL alacağın sıra cetveline kaydedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça, iflas dosyasına vermiş oldukları dilekçe ile 190.000,00-TL miktar yönünden iflas masasına alacak kayıt talebinde bulunulduğunu, iflas idaremizce alacak kayıt dilekçesi eklerinde herhangi bir belge bulunmadığından, ancak 2014 tarihli genel kurul kararı ve kesin maliyet ödemeleri sunulduğunda tapu tescil veya aidat iadesi hususlarının İ.İ.K. m. 228 ve 236 uyarınca yeniden değerlendirilmek üzere alacak talebinin şimdilik reddine karar verildiğini, İ.İ.K. m. 219/2-2 uyarınca, müflisten alacaklı olanların, alacak kayıt başvurusunda bulunurken alacaklarını tevsik edici belgelerin asıllarını veya onaylı örneklerini iflas masasına sunmak zorunda olduklarını savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair 28/04/2022 tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişi Prof. Dr. ***'ın mahkememize sunmuş olduğu *** tarihli raporda özetle; " davacının müflis kooperatifin normal statülü ortağı olduğu, bu ortaklık kapsamında ticari defter kayıtlarında yer alan toplam ödemesinin 43.380,00 TL olarak gözüktüğü, davacının üyeliği sebebiyle yapılan kesin maliyet çalışmasında yaptığı ödemenin 41.905,00 TL olarak dikkate alındığı ve bunun endekslenmiş tutarının 65.948,39 TL olarak belirlendiği, Davacının tapu iptali ve tescil talebinde bulunduğu, dosyadaki maliyet raporunda davalı kooperatife borcunun yer aldığı, borçlu üyeye tapu devri yapmanın mümkün olmayacağı; ancak Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre aynı tutarda ödeme yapması ve borçlu bulunduğu halde tapu devri yapılan üye bulunması durumunda eşitlik ilkesi gereği davacıya da tapu devri yapılması gerektiği, davacının dava dilekçesinde belirttiği üyelerin yaptığı ödemeler ve davacının yaptığı ödemeler karşılaştırıldığında davacının dava dilekçesinde belirttiği üyelerin yaptığı ödemeden daha fazla ödeme yaptığının anlaşıldığı, bunların raporumuz içinde ayrıntılı olarak gösterildiği, davalı kooperatifin iflas halinde olması nedeniyle tüm mal varlığının masaya dahil olacağı ve tahsil edilen tutarların sıra cetveline göre paylaştırılacağı; davacıya masa varlığından tapu devri yapılması durumunda masa varlığında azalış olacağı ve diğer alacaklıların hak kaybına uğrayacağı, halbuki iflasın külli bir cebri icra yolu olduğu ve iflas tasfiyesi kapsamında alacaklıların eşif işlem ilkesi kapsamında işlem görmeleri gerektiği, davacının üstün hak sahibi olarak tapu devri talep edip edemeyeceğinin Mahkemece değerlendirilmesinin uygun olacağı; Davacının terditli talebinin konut tahsisi yapılamaması nedeniyle tazminat olduğu, davacının talep edebileceği tazminat tutarının hesaplanabilmesi için öncelikle kendisine tahsis edilemeyen dairenin iflas tarihindeki rayiç değerinin bilirkişi tarafından tespit edilmesi gerektiği, ayrıca davacının yaptığı ödemelerin ödeme tarihleri ve tutarlarına yönelik ayrıntılı bilgiye ihtiyaç olduğu, dosyaya getirtilen ticari defterlerden bunun tespit edilemediği, ancak maliyet çalışmasında davacının ödemesinden de görüleceği üzere 41.905,00 TL olarak dikkate alındığı ve bunun tazminat hesaplamasında dikkate alınabileceğini, davacının bu tutarın dışında ödemesi varsa bunun ispatlanması gerektiği, bu eksiklikler giderildikten sonra tazminat hesaplanabileceğini mahkememize bildirmiştir.

20/10/2022 tarihli celsede Mahallinde 22/11/2022 tarih ve saat 09:30 itibariyle HMK'nun 290. maddesi gereğince taraflar hazır ise huzurlarında aksi halde yokluklarında keşif icrasına, Refakate gayrimenkul değerlendirme uzmanı bilirkişi alınmasına, bilirkişin taşınmazın iflas tarihi ve dava tarihi itibariyle değerinin hesaplanmasının ve bu konuda rapor düzenlenmesi istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi *** mahkememize sunmuş olduğu 19/12/2022 tarihli raporda özetle; davaya konu taşınmazın iflas tarihi olan 13/11/2017 tarihi itibariyle değerinin 125.000,00 TL, dava tarihi olan 21/02/2021 itibariyle değerinin 210.000,00 TL olduğunu mahkememize bildirmiştir.

18/05/2023 tarihli celsede HMK nun 266. Maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK nun 267 ve 268 maddesi gereğince görev yapan mali müşavir bilirkişiye dava dosyasının tevdine, HMK’nın 273/1. maddesi gereği mahkememizce toplanan tüm deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; Yargıtay uygulamalarına uygun iflas tarihi de dikkate alınarak tazminat hesabı yapılmasının istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi Prof. Dr. ***'ın mahkememize sunmuş olduğu 27/07/2023 tarihli ek raporda özetle; davacının müflis kooperatifin normal statülü ortağı olduğunu, bu ortaklık kapsamında toplam ödemesinin 41.905,00 TL olarak maliyet raporunda yer aldığını, yapılan kesin maliyet çalışmasında bunun endekslenmiş tutarının 65.948,39 TL olarak belirlendiğini, davacının terditli talebinin konut tahsisi yapılamaması nedeniyle tazminat olduğunu, davacının dosyadaki maliyet raporuna göre kooperatife borçlu olduğu ve ödemelerin tam yapılmamış olması nedeniyle Yargıtay'ın belirlemiş olduğu kademeli formülle tazminat hesaplanması gerektiğini, dava tarihi itibariyle hesaplanan tazminat tutarının 231.300,43 TL olarak belirlendiğini; söz konusu tutarın iflas tarihindeki karşılığının 137.678,83 TL olarak hesaplandığını mahkememize bildirmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının kooperatife üye olduğunu, edimlerini yerine getirdiğini, benzer üyelere taşınmazların devredildiğini belirterek taşınmazın tescilini olmadığı takdirde 190.000 TL sıra cetveline kaydını dilemiştir.

Mahkememizin 2016/573 Esas ve 2017/888 Karar sayılı kesinlemiş ilamı ile Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 19726/Merkez Sicil numarasında kayıtlı davacı Tasfiye Halinde Sınırlı Sorumlu Fetihkent Konut Yapı Kooperatifi'nin iflasına ve iflasının 13/11/2017 günü saat 09:46 itibarı ile açılmasına karar verildiği görülmüştür.

Dosyamızda alınan bilirkişi raporu ve dava dilekçesi uyarınca davacının davalı müflis kooperatifin üyesi olduğu ve dosyadaki maliyet raporuna göre kooperatife borçlu olduğu ve ödemelerin tam yapmadığı görülmüştür.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 02.05.2023 günlü *** K. Sayılı ilamında; belirttiği üzere; '' ....1163 sayılı Kanun’un 98'inci maddesi uyarınca bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Türk Ticaret Kanunundaki anonim şirketlere ait hükümler uygulanır. TTK'nın 329 uncu maddesinde, belli istisnalar haricinde şirketin kendi hisse senetlerini temellük edemeyeceği öngörülmüş, buna paralel olarak TTK'nın 405/2 maddesinde ise "Pay sahipleri sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemezler; tasfiye payına müteallik hakları mahfuzdur" hükmüne yer verilmiştir. Bu nedenle, anonim şirket ortağı ödediği sermaye miktarı için şirketten alacaklı olmaz. Zira, ortakların payları için yapılan ödemeler ortaklığın sermayesini oluşturur. Sermaye payı ise ortaklığa verilmiş bir borç olmadığından ortaklığın iflası halinde ortaklar kural olarak iflas alacaklısı olamazlar. Diğer bir anlatımla, ortaklar ödedikleri sermaye borcunu iflas masasına alacak olarak kaydettiremezler. Ancak, pay cetveline göre paylaşım yapıldıktan sonra ve İİK'nın 196 ncı maddesi uyarınca faiz ödemelerinden sonra masada para kalması halinde pay sahiplerine ödeme yapılması mümkündür. Bölge Adliye Mahkemesince bu açıklama doğrultusunda davacının alacağını masaya kaydettiremeyeceği dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken kooperatif ortağının taşınmaz bedelinin tahsili talebi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 379. ve 480/3. maddeleri kapsamında bir alacak olmadığı halde, iflas masasına kaydı mümkün alacak olarak kabulü ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.'' denmektedir.

Anılan emsal ilam uyarınca kooperatif üyesinin taşınmazının değerinin iflas masasına kaydı mümkün alacak olmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:

1. Davacının davasının reddine,

2. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 269,85 TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 210,55 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,

3. Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı tarafından yapılan posta müzekkere gideri olmak üzere toplam 26,45 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,

5. AAÜT'ye göre hesap edilen 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,

6. 6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

7. Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,

Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 10 günlük yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/10/2023

Katip ***

¸e-imzalı

Hakim ***

¸e-imzalı

5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.