Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/935 E. 2023/944 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

**ESAS NO : *****

**KARAR NO : *****

**HAKİM : *****

**KATİP : *****

**DAVACI : 1- *****

**DAVACILAR : 2- *****

  3.  ***

VEKİLİ : Av.

**DAVALI : *****

İFLAS İDARE

**MEMURLARI : 1- *****

  2.  ***

  3.  ***

VEKİLİ : Av. ***

DAVA : Sıra Cetveline İtiraz

**DAVA TARİHİ : *****

**KARAR TARİHİ : *****

GEREKÇELİ KARARIN

**YAZILDIĞI TARİH : *****

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müteveffa ...'in müflis kooperatifin üyesi olduğunu, davacıların da müteveffa ...'in mirasçıları olduğunu, kooperatife karşı tüm edimlerini yerine getirdiğini, üyeliğe ilişkin Kayseri 7. Noterliğinin *** tarihli *** yevmiye numaralı kura zaptının 55. sırasında (Kayseri ili Melikgazi ilçesi, 1. Eskişehir Mahallesi, ***ada 1. parsel 6. kat. 26 numaralı bağımsız bölüm) dava konusu taşınmazın müteveffa ...'e isabet ettiğini, dosyaya sunulan kesin maliyet tablosunda dava konusu dairenin davacıya tahsis edildiğinin anlaşılacağını, ancak davacının tescil talebinin kooperatifçe yerine getirilmediğini, dosyaya sunulan maliyet raporunda davacının 68.638,78TL ödeme yaptığının görüleceğini, davacının borcu olmadığı gibi alacaklı durumda olduğunu, davacının davalı kooperatife en çok aidat ödeyen üyeler arasında olduğunu, tapusunu alan ... isimli üyelerin hesap ekstreleri ile adlarına isabet eden tapuların ne zaman devralındığı davalı kooperatife sorulduğunda davacı iddiasının sübuta ereceğini, önceki yönetimin basiretsiz ve adil olmayan tutumları nedeniyle 30.000 TL ödeme yapan üyenin tapu aldığını, ancak 70.000 TL üzerinde ödeme yapan üyenin tapu almadığını, Yargıtay 23. H.D.'nin içtihatlarına göre kooperatif ortakları parasal yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmemiş olsalar dahi, eşitlik ilkesi gereğince ödemeleri yönünden aynı durumda olan ortaklara konut tahsisi gerekeceğini, davacının iflas idaresine müracaat ederek daire bedelinin kaydedilmesini talep ettiğini, ancak iflas idaresinin red kararı verdiğini, bu kararın 12.12.2021 tarihinde davacıya tebliğ edildiğini, davacının dava konusu daireye hak kazanmış olduğunu, Mahkemece tapu iptal ve tescile karar verilmemesi halinde daire bedeli üzerinden alacağın kaydedilmesi gerektiğini, yüksek mahkeme içtihatları doğrultusunda kendisine daire teslim edilemeyen üyeye ödenmesi gereken tazminatın hesabının kabul edilmesi gerektiğini belirterek öncelikle Kayseri ili Melikgazi ilçesi, 1. Eskişehir Mahallesi, 3993 ada, 1 parsel 6. kat 26 numaralı bağımsız bölümün davacı adına tesciline, tescil talebinin reddedilmesi halinde şimdilik 210.000 TL tazminat alacağının sıra cetveline eklenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Müflis kooperatif iflas idaresi cevap dilekçesinde özetle; davacının iflas dosyasına vermiş olduğu dilekçede 210.000 TL miktar yönünden iflas masasına alacak talebinde bulunduğunu, dilekçe ekinde herhangi bir belge bulunmadığını, ancak 2014 tarihli genel kurul kararı ve kesin maliyet ödemeleri sunulduğunda tapu tescil veya aidat iadesi hususlarının İİK m. 228 ve 236 uyarınca yeniden değerlendirilmek üzere reddine karar verildiğini, red kararının davacıya tebliğ edildiğini, bunun üzerine davacının sıra cetveline itiraz davası açtığını, davacı alacağına dayanak olarak herhangi bir bilgi veya belge sunmadığını, iflas idaresinin vermiş olduğu kararın hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini mahkemeden talep etmiştir.

DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair 28/04/2022 tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişi Prof. Dr. ***'ın mahkememize sunmuş olduğu 25/08/2023 tarihli raporda özetle; " Davacıların mirasçısı olduğu müteveffa ...'in müflis kooperatifin normal statülü ortağı olduğu, bu ortaklık kapsamında ticari defter kayıtlarında yer alan toplam ödemesinin 32.030 TL olarak gözüktüğü, mütveffanın üyeliği sebebiyle yapılan kesin maliyet çalışmasında yaptığı ödemenin endekslenmiş tutarının 68.738,78 TL olarak belirlendiği, yapılan maliyet çalışmasında davacı ödemesinin 41.916 olarak dikkate alındığı, bu tutara ilişkin ayrıntılı tablonun raporu ekinde yer aldığı, davacıların tapu iptali ve tescil talebinde bulunduğu, dosyadaki maliyet raporunda davalı kooperatife borcunun yer aldığı, borçlu üyeye tapu devri yapmanın mümkün olmayacağı ancak Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre aynı tutarda ödeme yapması ve borçlu bulunduğu halde tapu devri yapılan üye bulunması durumunda eşitlik ilkesi gereği davacıya da tapu devri yapılması gerektiği, davacının dava dilekçesinde belirttiği üyelerin yaptığı ödemeler ve müteveffanın yaptığı ödemeler karşılaştırıldığında müteveffanın dava dilekçesinde belirtilen üyelerden daha az borcunun hesaplandığı, bunların raporumuz içinde ayrıntılı olarak gösterildiği, davalı kooperatifin iflas halinde olması nedeniyle tüm mal varlığının masaya dahil olacağı ve tahsil edilen tutarların sıra cetveline göre paylaştırılacağı; davacılara masa varlığından tapu devri yapılması durumunda masa varlığında azalış olacağı ve diğer alacaklıların hak kaybına uğrayacağı, halbuki iflasın külli bir cebri icra yolu olduğu ve iflas tasfiyesi kapsamında alacaklıların eşit işlem ilkesi kapsamında işlem görmeleri gerektiği, davacının üstün hak sahibi olarak tapu devri talep edip edemeyeceğinin Mahkemece değerlendirilmesinin uygun olacağı davacıların terditli talebinin konut tahsisi yapılamaması nedeniyle tazminat olduğu, davacının talep edebileceği tazminat tutarının hesaplanabilmesi için öncelikle kendisine tahsis edilemeyen dairenin iflas tarihindeki rayiç değerinin bilirkişi tarafından tespit edilmesi gerektiği, ayrıca müteveffanın yaptığı ödemelerin ödeme tarihleri ve tutarlarına yönelik ayrıntılı bilgiye ihtiyaç olduğu, dosyaya getirtilen ticari defterlerden bunun tespit edilemediği, ancak maliyet çakılmasında müteveffa ödemesinin raporumuz ekindeki tablodan da görüleceği üzere 41.916 olarak dikkate alındığı ve bunun tazminat hesaplamasında dikkate alınabileceği, müteveffanın bu tutarın dışında ödemesi varsa bunun ispatlanması gerektiği, bu eksiklikler giderildikten sonra tazminat hesaplanabileceği" hususlarını mahkememize bildirmiştir.

*** tarihli celsede Mahallinde *** tarih ve saat 09:30 itibariyle HMK'nun 290. maddesi gereğince taraflar hazır ise huzurlarında aksi halde yokluklarında keşif icrasına, Refakate gayrimenkul değerlendirme uzmanı bilirkişi alınmasına, bilirkişin taşınmazın iflas tarihi ve dava tarihi itibariyle değerinin hesaplanmasının ve bu konuda rapor düzenlenmesi istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi *** mahkememize sunmuş olduğu 19/12/2022 tarihli raporda özetle; davaya konu taşınmazın iflas tarihi olan 13/11/2017 tarihi itibariyle değerinin 135.000,00 TL, dava tarihi olan *** itibariyle değerinin 220.000,00 TL olduğunu mahkememize bildirmiştir.

18/05/2023 tarihli celsede HMK nun 266. Maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK nun 267 ve 268 maddesi gereğince görev yapan mali müşavir bilirkişiye dava dosyasının tevdine, HMK’nın 273/1. maddesi gereği mahkememizce toplanan tüm deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; Yargıtay uygulamalarına uygun iflas tarihi de dikkate alınarak tazminat hesabı yapılmasının istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi Prof. Dr. ...'ın mahkememize sunmuş olduğu 28/07/2023 tarihli ek raporda özetle; davacının müflis kooperatifin normal statülü ortağı olduğunu, bu ortaklık kapsamında toplam ödemesinin 41.916,00 TL olarak maliyet raporunda yer aldığını, yapılan kesin maliyet çalışmasında bunun endekslenmiş tutarının 69.408,25 TL olarak belirlendiğini, davacının terditli talebinin konut tahsisi yapılamaması nedeniyle tazminat olduğunu, davacının dosyadaki maliyet raporuna göre kooperatife borçlu olduğu ve ödemelerin tam yapılmamış olması nedeniyle Yargıtay'ın belirlemiş olduğu kademeli formülle tazminat hesaplanması gerektiğini, dava tarihi itibariyle hesaplanan tazminat tutarının 259.262,92 TL olarak belirlendiğini; söz konusu tutarın iflas tarihindeki karşılığının 159.093,15 TL olarak hesaplandığını mahkememize bildirmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisinin kooperatife üye olduğunu, edimlerini yerine getirdiğini, benzer üyelere taşınmazların devredildiğini belirterek taşınmazın tescilini olmadığı takdirde 210.000 TL sıra cetveline kaydını dilemiştir.

Mahkememizin 2016/573 Esas ve 2017/888 Karar sayılı kesinlemiş ilamı ile Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün .../Merkez Sicil numarasında kayıtlı davacı Tasfiye Halinde Sınırlı Sorumlu ... Yapı Kooperatifi'nin iflasına ve iflasının 13/11/2017 günü saat 09:46 itibarı ile açılmasına karar verildiği görülmüştür.

Dosyamızda alınan bilirkişi raporu ve dava dilekçesi uyarınca davacıların murisinin davalı müflis kooperatifin üyesi olduğu ve dosyadaki maliyet raporuna göre kooperatife borçlu olduğu ve ödemelerin tam yapmadığı görülmüştür.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 02.05.2023 günlü 2022/5348 E., 2023/1558 K. Sayılı ilamında; belirttiği üzere; '' ....1163 sayılı Kanun’un 98'inci maddesi uyarınca bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Türk Ticaret Kanunundaki anonim şirketlere ait hükümler uygulanır. TTK'nın 329 uncu maddesinde, belli istisnalar haricinde şirketin kendi hisse senetlerini temellük edemeyeceği öngörülmüş, buna paralel olarak TTK'nın 405/2 maddesinde ise "Pay sahipleri sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemezler; tasfiye payına müteallik hakları mahfuzdur" hükmüne yer verilmiştir. Bu nedenle, anonim şirket ortağı ödediği sermaye miktarı için şirketten alacaklı olmaz. Zira, ortakların payları için yapılan ödemeler ortaklığın sermayesini oluşturur. Sermaye payı ise ortaklığa verilmiş bir borç olmadığından ortaklığın iflası halinde ortaklar kural olarak iflas alacaklısı olamazlar. Diğer bir anlatımla, ortaklar ödedikleri sermaye borcunu iflas masasına alacak olarak kaydettiremezler. Ancak, pay cetveline göre paylaşım yapıldıktan sonra ve İİK'nın 196 ncı maddesi uyarınca faiz ödemelerinden sonra masada para kalması halinde pay sahiplerine ödeme yapılması mümkündür. Bölge Adliye Mahkemesince bu açıklama doğrultusunda davacının alacağını masaya kaydettiremeyeceği dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken kooperatif ortağının taşınmaz bedelinin tahsili talebi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 379. ve 480/3. maddeleri kapsamında bir alacak olmadığı halde, iflas masasına kaydı mümkün alacak olarak kabulü ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.'' denmektedir.

Anılan emsal ilam uyarınca kooperatif üyesinin taşınmazının değerinin iflas masasına kaydı mümkün alacak olmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:

1. Davanın reddine,

2. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 269,85 TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 210,55 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,

3. Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,

5. AAÜT'ye göre hesap edilen 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,

6. 6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

7. Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,

Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 10 günlük yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.26/10/2023

Katip ***

¸e-imzalı

Hakim ***

¸e-imzalı