Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1044 E. 2023/1185 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

**ESAS NO : *****

**KARAR NO : *****

**BAŞKAN : *****

**ÜYE : *****

**ÜYE : *****

**KATİP : *****

DAVACILAR : 1- *** KAYSERİ

  2.  ***

VEKİLİ : Av.

**DAVALI : *****

DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım)

**DAVA TARİHİ : *****

**KARAR TARİHİ : *****

GEREKÇELİ KARARIN

**YAZILDIĞI TARİH : *****

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit (alım satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA : Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ... Mahallesi, 2. Cadde, No:8, İç Kapı No:B, Melikgazi/Kayseri adresinde bulunan işyeri kirasına ilişkin sözleşmenin 2021 yılının 6. ayında imzalandığını, davalı ile davacı müvekkili şirket arasında ticari tanışıklık oluştuğunu, davalı şirketin ... Madencilik ismiyle bir çok yer de maden ocağının sahibi olduğunu, müvekkilinin üretimini yaptığı bazalt cinsli taşları çıkardıklarını, müvekkili şirketin ise ham olarak çıkarılan bu taşı işleyip ihracaat ve ülke içerisinde birkaç firmaya sattığını, tarafların ticari hayatı devam ederken müvekkili şirketin ihracaata konu üretimini yapmış olduğu bazalt cinsli doğaltaşa ilişkin ham madde ihtiyacının karşılanması adına taraflar arasında şifahen anlaşma yapıldığını, müvekkillerinden ... Şirketi tarafından davalı lehine dava konusu çek keşide edilmek üzere tarafların anlaştıklarını, davalının talebi üzerine, çek keşide edilirken teminat amaçlı olarak müvekkili şirket tarafından diğer müvekkili ... adına düzenlenerek davalıya ciro edilmek suretiyle teslim edildiğini, ancak, davalının yetkilisi olduğu şirket tarafından dava konusu çeke ilişkin olarak kendisine vergi doğacağından bahisle müvekkiline kendi hesabından açıklamasız olarak ödeme yapılmasını talep ettiğini, müvekkilinin de, dava konusu çeke ilişkin doğrudan davalının hesabına, kendi hesabından çektiği parayı yatırdığını, ancak sonrasında davalı ...'ın, müvekkilinin gerçekleştirmiş olduğu bu ödemeleri saymayacağını ve elinde bulundurmuş olduğu bu çeki de teslim etmeyeceğini söylediğini, bunun üzerine müvekkili ile aralarında tartışma yaşandığını, bu sözler üzerine, müvekkilinin ödeme yaptığını başkaca ispat şekli bulunmadığından müvekkili davalı şirket yetkilisi ile aralarında gerçekleşen konuşmanın bir kısmını kayıt altına almak zorunda kaldığını, ancak fatura kesmediğinden bahisle sıkıntı yaşanacağını bu sebeple de çeki teslim etmediğini kabul ettiğini, ancak sonrasında müvekkiline çeki teslim etmediği gibi Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlattığını, huzurdaki davaya ilişkin çeke dair gerçekleştirilen bu icra takibine çekin süresinde ibraz edilmemesinden kaynaklı olarak kambiyo senedi vasfını yitirdiği içerikli Kayseri 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosya ile takibin iptali konulu dava açıldığını ve henüz derdest olduğunu, akabinde ise Kayseri 2. İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile çek ödememeden ceza ile şikayet yoluna başvurduğunu, taraflar arasında gerçekleşen ticarete ilişkin, müvekkili ...'in lehtar olduğu ve davalı şirket yetkilisi adına ciro edilen dava konusu çek dışında başkaca bir çek bulunmadığını, bu sebeple ses kaydında bahsi geçen çekin, iş bu çek olduğunu, davalının vergi kaçırmak gayesi ile müvekkili şirket yetkilisi ...'e (...) müvekkilinin hesabından açıklama yapmaksızın para gönderttiğini, çek bedelinin ödendiği halde de çeki teslim etmediğini, müvekkili şirket yetkilisi ...'ın kendi şahsi hesabından, birer dakika aralıklarla para çekerek davalının hesabına yatırdığını, ilgili banka kayıtları istenildiğinde iddialarının doğruluğunun anlaşılacağını, buna ilişkin ödeme dekontlarını delil dilekçesi ekinde sunacaklarını, hatta ham madde almak için verilen dava konusu çekin müvekkiline davalı tarafından ödettirildikten sonra ilgili hammaddenin de müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkili şirketin davalı tarafından haksız olarak yapılan icra takibi neticesinde ticari faaliyetinin zor durumda olduğunu, ayrıca diğer müvekkili ...'in hiçbir gelirinin bulunmadığını ve üzerine kayıtlı hiçbir malvarlığının da olmadığını, bu nedenle adli yardım talebinde bulunduklarını belirterek taleplerinin kabulü ile müvekkili şirketin Kuveyt Türk Katılım Bankası Kayseri Sivas Bulvarı Şubesi'nde TR17 ***IBAN hesabının bulunduğu çek hesabından ... seri numaralı ve 25/02/2023 keşide ve 09/03/2023 ibraz tarihli, 2.000.000,00- TL bedelli çeke ilişkin borçlu olmadığının tespitine, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin iptaline, müvekkili şirket yetkilisinin ve müvekkili şirketin Kayseri 2. İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile çek ödememeden şikayet yolu ile dava ikame edilmesi nedeniyle haksız ve kötüniyetli yapılan şikayet nedeniyle harca esas tutar üzerinden davalı şirketin %20 oranda tazminat mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davacılar tarafından dava açılırken ilgili harçların yatırılmadığı, gider avansının eksik yatırıldığı ve adli yardım talebinde bulundukları dikkate alınarak öncelikle bu konularda inceleme ve değerlendirme yapılarak bunun sonucuna göre dilekçeler safhasının başlatılmasının uygun olduğu düşüncesiyle davalı tarafa tebligat çıkarılmamıştır.

YARGILAMA, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama mahkememiz heyeti tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizce ... tarihli tensip (dosya inceleme) tutanağı ile "Davacıların yargılama harcı ve gideri yatırmadan dava dilekçesi ile dava açtığı, HMK'nun 336. maddesi uyarınca dava dilekçesi ekinde adli yardım talebine ilişkin olarak davacının adli yardıma muhtaç olduğuna dair hiç bir delil ibraz edilmediği görülmekle HMK'nun 337. maddesi uyarınca tebliğ tarihinden itibaren 1 hafta içinde Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne itiraz yolu açık olmak üzere davacının adli yardım talebinin reddine, bu konuda gerekçeli ara kararı yazılmasına, diğer hususların ve ihtiyati tedbir talebinin bu ara kararın sonucuna göre bilahare değerlendirilmesine" karar verilmiş, bu konuda yazılan ... tarihli gerekçeli ara kararı ve tensip (dosya inceleme) tutanağının bir sureti davacılar vekiline tebliğ edilmiştir. Davacılar tarafından yasal süresinde adli yardım talebinin reddine ilişkin ara kararımıza itiraz edilmediğinden bu karar kesinleşmiştir.

Davacıların adli yardım talebinin reddine ilişkin mahkememizce verilen ... tarihli ara kararının kesinleşmesi üzerine, ... tarihli dosya inceleme tutanağının 1 numaralı ara kararı ile dava açılırken davacılar vekili tarafından herhangi bir harç yatırılmadığı anlaşılmakla, 269,85-TL başvurma harcı ve davaya konu Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen 2.342.904,09-TL toplam alacak üzerinden Harçlar Tarifesi'ne göre %086,31 oranı üzerinden hesap edilen tutarın 1/2'si olan 40.010,95-TL peşin nispi dava harcını ikmal etmek üzere davacı vekiline Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32. maddeleri uyarınca iş bu tutanağın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre verilmiş, öngörülen kesin süre içerisinde eksik nispi harç yatırılmadığı taktirde dosyanın Harçlar Kanunu'nun 30.-32. ve HMK'nun 150. maddesi uyarınca geçici olarak işlemden kaldırılmasına karar verileceği davacılar vekiline usulünce ihtar edilmiştir.

Dava açılırken davacılar vekili tarafından gider avansının eksik yatırılmadığı anlaşılmakla, HMK'nun 114/1-g bendine göre davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması dava şartlarından olduğundan, HMK'nun 115/2. maddesi gereğince Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi gereği tespit ve taktir edilen davacı vekiline yatırılması gereken 1.455,00-TL gider avansını (Gider avansı miktarı madde 4- (1) Davacı, taraf sayısının beş katı tutarında tebligat ücreti ile diğer iş ve işlemler için 150 TL toplamını avans olarak öder hükmü gereğince kişi sayısına göre 87 x 15 = 1.305,00-TL + 150,00-TL = 1.455,00-TL) yatırması için tebliğden itibaren 2 haftalık kesin süre verilmiş, kesin süreye uyulmaması halinde dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verileceği davacılar vekiline usulünce ihtar edilmiştir.

Davacılar vekili Av. ... tarafından verilen ... tarihli dilekçesinde; "Yukarıda dosya numarası belirtilen mahkemeniz dosyasında tarafımıza harç yatırılmak için süre verilmişse de müvekkiller ile yaptığımız görüşmeler neticesinde harcı tamamlayamayacağımızı beyan etme zorunluluğu hasıl olmuştur. Ayrıca ... tarihli tensiple tarafımıza her ne kadar arabuluculuk tutanağını sunmak için süre verilmişse de ilgili tutanak tarafımızca sunulmuştur. Yukarıda izah ettiğimiz gerekçeler ile harç ikmali bu aşama da tarafımızca sağlanamayacağından davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini saygıyla talep ederiz." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacılar tarafından davalı aleyhine menfi tespit istemiyle açılan eldeki davada ... tarihli dosya inceleme tutanağının 1. maddesi gereğince, davacılar tarafından başvuru harcı ve peşin dava harcı yatırılmadığı gibi davacılar vekili tarafından verilen ... tarihli dilekçede; bu harcı tamamlamayacaklarını, bu nedenle de davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini istediklerini beyan etmiştir. Yine davacılara kesin süre verilmesine rağmen eksik gider avansı da yatırılmamıştır. Mevcut dosya kapsamına göre; kendilerine verilen kesin süre içinde davacılar tarafından başvuru harcı ve peşin dava harcının yatırılmayacağı bildirilerek, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi talep edilmekle, kesin süreye rağmen eksik gider avansının da yatırılmayacağı anlaşılmakla; davacı tarafça verilen kesin süre içerisinde belirtilen başvuru harcı ve peşin dava harcı yatırılmadığı, HMK'nun 114/1-g bendine göre gerekli olan gider avansının da yatırılmadığı anlaşılmakla işbu davanın HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacılar tarafından davalı aleyhine açılan davanın HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca dava şartı yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE,

2. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gerekli 269,85. TL peşin harcın davacılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3. Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

5. 6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince davacı tarafça yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde davacı tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde davacıların adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine, davalı tarafından yatırılan gider avansı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

6. Kararın mahiyeti gereği davacılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

7. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

8. Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,

Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Kayseri Bölge Adliyesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile karar verildi. ...

Başkan ***

E-imzalıdır

Üye ***

E-imzalıdır

Üye ***

E-imzalıdır

Katip***