Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/755 E. 2023/1154 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

**ESAS NO : *****

**KARAR NO : *****

**HAKİM : *****

**KATİP : *****

**DAVACI : *****

VEKİLİ : Av.

**DAVALILAR : 1- *****

  2.  ***

  3.  *** Melikgazi/ KAYSERİ

DAVA : Tazminat

**DAVA TARİHİ : *****

**KARAR TARİHİ : *****

GEREKÇELİ KARARIN

**YAZILDIĞI TARİH : *****

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalılar ile müvekkili idare arasında ihale üzerine akdedilen sözleşme gereği hizmet alımı gerçekleştirildiğini, bu kapsamında dava dışı işçi ...'ın davalı işverenlerce çalıştırıldığını, ödenmeyen işçilik alacaklarının Kayseri 3. İş Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı dosyasında hüküm altına alındığını, ilama dayalı alacaklarının tahsili amacıyla Kayseri 8. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, müvekkili idare tarafından icra dosyasına 16.634,54 TL ödeme yapıldığını, söz konusu ödemelerden davalı alt iş verenlerin sorumlu olduğunu beyanla fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 16.634,54 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları nispetinde rücuen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı taraflara dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen yasal 2 haftalık kesin süre içerisinde cevap dilekçesi sunmamışlardır. Davalı tarafların HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacakları tespit edilmiştir.

DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair ... tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişi ...'ün mahkememize sunmuş olduğu *** tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı yüklenici ... ... Ltd. Şti.'nin 4.174,42 TL'den 06/05/2016 ödeme tarihinden, 997,01 TL 14/06/2019 ödeme tarihinden, davalı yüklenici ... ... Ltd. Şti.'nin 4.757,22 TL'den 06/05/2016 ödeme tarihinden 1.136,21 TL'den 14/06/2019 ödeme tarihinden ve davalı yüklenici ... ... Ltd. Şti.'nin 4.495,89 06/05/2016 ödeme tarihinden 1.073,79 TL'den 14/06/2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı idareye karşı sorumlu olduğunu mahkememize bildirmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme kapsamında davalı tarafından çalıştırılan dava dışı işçiye kıdem tazminatı nedeniyle ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemeden sözleşme hükümlerine göre davalıların sorumlu olduğunu, müvekkili tarafından ödenen bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı ilamı Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin *** K. Sayılı ilamı ve yerleşik içtihatları uyarınca işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir.

Somut olayda, davacı taraf ödenen işçilik tazminatı rücusunu talep etmiştir. Mahkememizce alınan 07/11/2023 havale tarihli yukarıda açıklanan esaslar çerçevesinde düzenlenen bilirkişi raporu ve sözleşmeler incelendiğinde davacı tarafında yapılan 5.171,43 TL'den davalı ..... Ltd.Şti'nin, 5.893,43 TL'den davalı ... ... Ltd.Şti'nin, 5.569,68 TL'den davalı .... Ltd.Şti.'nin sorumlu olduğu anlaşılmakla ödeme tarihinden itibaren faiz uygulanmak suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:

Davacının davasının kabulü ile;

1. 5.171,43 TL'nin davalı ..... Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, alacağın 4.174,42 TL'sine 06/05/2016 tarihinden bakiyesine ise 14/06/2019 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

2. 5.893,43 TL'nin davalı ... ... Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, alacağın 4.757,22 TL'sine 06/05/2016 tarihinden bakiyesine ise 14/06/2019 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

3. 5.569,68 TL'nin davalı .... Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, alacağın 4.495,89 TL'sine 06/05/2016 tarihinden bakiyesine ise 14/06/2019 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 1.136,30 TL harçtan davacı taraftan peşin yatırılan 284,08 TL harcın mahsubu ile bakiye 852,22 TL harcın davalılardan (davalı ... ... Ltd. Şti.yönünden 353,26 TL ile, davalı ... ... Ltd. Şti. yönünden 402,58 TL ile ve davalı ... .... Ltd. Şti. yönünden 380,46 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,

5. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A. 13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,

6. Davacı tarafından peşin yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ve 284,08 TL peşin harç olmak üzere toplam 364,78 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,

7. Davacı tarafından yapılan bilirkişi, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 1.861,50 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,

8. Davalılarca yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,

9. AAÜT'ye göre hesap edilen 5.171,43 TL vekalet ücretinin davalı ... ... Ltd. Şti.'den, 5.893,43 TL vekalet ücretinin davalı ... ... Ltd. Şti.'den ve 5.569,68 TL vekalet ücretinin davalı ... ... Ltd. Şti.'den alınarak davacı tarafa verilmesine,

10-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

11-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafların yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.21/12/2023

Katip ***

¸e-imzalı

Hakim ***

¸e-imzalı

5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.