Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1068 E. 2023/1126 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

**ESAS NO : *****

**KARAR NO : *****

**HAKİM : *****

**KATİP : *****

**DAVACI : *****

VEKİLLERİ : Av. KAYSERİ

Av.

**DAVALI : 1- *****

VEKİLİ : Av.

**DAVALILAR : 2- *****

  3.  *** Esenler/ İSTANBUL

VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

**DAVA TARİHİ : *****

**KARAR TARİHİ : *****

GEREKÇELİ KARARIN

**YAZILDIĞI TARİH : *****

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 11.07.2022 tarihinde saat 07.45 sularında Hindistan uyruklu sürücü ... Reddy'in, ... A.Ş. tarafından sigortalanmış ve araç sahibinin de ... Kiralama A.Ş. olarak göründüğü 34 ... plaka sayılı kiraladığı araç ile Kayseri İli Yeşilhisar İlçesinde kendisine yanan kırmızı ışıkta durmayıp kural ihlali yaparak müvekkillerinden ...'un sevk ve idaresindeki 51 ... plaka sayılı araca çarparak kazaya sebep olduğunu, hem sürücü ...'un, hem de araç içerisindeki eşi Aydan ve küçük çocukları Elif Zümra'nın yaralandığını, araçta da ağır maddi hasar meydana geldiğini, kaza tutanağında her ne kadar davacı ...’un da %25 tali kusurlu olduğu belirtilmiş ise de karşı tarafın kırmızı ışık ihlali neticesi kazanın gerçekleştiğini, Yargıtay kararlarında da kırmızı ışıkta geçen sürücünün %100 kusurlu olduğunun kabul edildiğini, bu sebeple tutanaktaki kusur oranına itiraz ettiklerini, kazaya sebebiyet veren 34 ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle davalılardan ... A.Ş. tarafından sigortalandığını, ... A.Ş.tarafından, kaza sonrası perte çıkan müvekkili ...’a ait araç için 210.000 TL teklif edildiğini, müvekkilinin 24.08.2022 tarihinde ... A.Ş.ye yazdığı dilekçe ile teklif edilen tutarın muadil araçlara nazaran düşük olduğunu belirttiğini ve bu konuda 5 adet de muadil araç örneği bildirdiğini, ancak yeni bir araca ihtiyacı olduğu için mecburen (fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak) davalı şirketin teklifini kabul etmek zorunda kaldığını, müvekkilinin aracının o dönemki muadil araçlara nazaran daha düşük bir bedelle alınması neticesinde maddi zarara uğradığını, müvekkili ...'un 11.07.2022 tarihinde Kayseri Şehir Hastanesine getirildiğini, hastanede beyin cerrahisi konsültasyonunda lomber vertebra kırığı; göğüs cerrahi konsültasyonunda ise kaburga kırığının tanımlandığını, kendisine çelik balenli korse, ilaç ve istirahat verildiğini, bu süreçte müvekkilin birden fazla kırığı olduğunu, kendisinin bakıma ihtiyacı varken çocuğu ve eşinin de hastanede yatmakta olduğundan onlarla ilgilenmeye çalıştığını ve ardından da eşinin 4 ay boyunca bakıma muhtaç hale gelmesi sonucu hem fiziksel hem de ruhsal olarak ciddi sıkıntılar yaşadığını, kaza sonucu yaralanan küçük ***'un, kaza tarihi olan 11.07.2022’de 1 yaş 10 aylık olup Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Pediatri Süt Çocuğu Servisine yatırıldığını, hastanede yaklaşık 10 gün tedavi gördüğünü, tedavisinin ardından poliklinik kontrolü önerilerek taburcu edildiğini, söz konusu kazadan dolayı müvekkillerinden ... için bakiye araç pert bedeli, müvekkillerin her biri adına tedavi giderleri, Oğuz ve ... adına geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatları,efor kaybı tazminatı, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar, bakıcı giderleri, kendilerinin yaralanması ve bu süreçte çektikleri fiziksel ve ruhsal acı ve ızdırap nedeniyle kendileri için ve müşterek çocuğun yaralanması ve hastanede yatması sebebiyle anne babanın yaşadığı sıkıntılar sebebiyle anne ve baba için manevi tazminat bedellerinin müvekkillerine ödenmesi için davalı ... A.Ş.’ye başvuru yapıldığını, ancak herhangi bir sonuç elde edilemediğini, müvekkillerinden ... için, aracın pert bedelinin düşük ödenmesi nedeniyle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik belirsiz alacak olarak açtığımız 100,00 TL maddi tazminat miktarının davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile müvekkiline ödenmesine, trafik kazası neticesinde beden gücü kaybına uğrayan müvekkili ...’un maluliyetine ilişkin maddi zararının ve tedavi giderleri, geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatları, efor (güç) kaybı tazminatı, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar, bakıcı giderleri gibi kazadan kaynaklanan tüm maddi zararlarının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'sinin davalı sigorta şirketi bakımından temerrüt tarihinden, diğer davalılar bakımından kaza itibaren işletilecek ticari avans faizi ile sigorta şirketi bakımından poliçe teminat limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalılardan tahsiline, trafik kazası neticesinde beden gücü kaybına uğrayan müvekkil ...’un maluliyetine ilişkin maddi zararının ve tedavi giderleri, geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatları, efor (güç) kaybı tazminatı, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar, bakıcı giderleri gibi kazadan kaynaklanan tüm maddi zararlarının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'sinin davalı sigorta şirketi bakımından temerrüt tarihinden, diğer davalılar bakımından kaza itibaren işletilecek ticari avans faizi ile sigorta şirketi bakımından poliçe teminat limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalılardan tahsiline, trafik kazası neticesinde beden gücü kaybına uğrayan müvekkili ...’un tedavi giderleri, geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatları, bakıcı giderleri gibi kazadan kaynaklanan tüm maddi zararlarının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL'nin davalı sigorta şirketi bakımından temerrüt tarihinden, diğer davalılar bakımından kaza itibaren işletilecek ticari avans faizi ile sigorta şirketi bakımından poliçe teminat limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalılardan tahsiline, müvekkili ...’un kendi uğradığı manevi zararlar bakımından 40.000,00 TL'nin, küçük çocuğunun yaralanmasından dolayı uğradığı manevi zararlar bakımından 20.000,00 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle ... A.Ş. dışındaki davalılardan alınarak davacı müvekkiline verilmesine, müvekkili ...’un kendi uğradığı manevi zararlar bakımından 40.000,00 TL'nin, küçük çocuğunun yaralanmasından dolayı uğradığı manevi zararlar bakımından 20.000,00 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle ... A.Ş. dışındaki davalılardan alınarak davacı müvekkiline verilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalılar ... Servis Sanayi Ve Ticaret A.Ş ve ... Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın her iki müvekkili şirket yönünden husumetten reddi gerektiğini, müvekkillerinden ...'in trafik kazasına dayalı tazminat davasında aracın kayıt maliki olmadığı gibi işleteni de olmadığından kazaya ilişkin yasal ve sözleşmesel hiçbir sorumluluğu bulunmadığından ... yönünden açılan davanın tüm tazminat kalemleri yönünden husumetten reddi gerektiğini, müvekkillerden ... A.Ş. ile kazaya karışan aracı dava dışı ... Kiralama A.Ş. den leasing (finansal kiralama) sözleşmesi ile kiraladığını ancak müvekkili şirketin davacılara karşı KTK gereği işleten olarak sorumluluğu bulunmadığından ... A.Ş. yönünden de davanın husumetten reddi gerektiğini, müvekkili ... A.Ş. 'nin "avec Rent A Car" Markasına Sahip Kurumsal Bir Araç Kiralama Firması olup aracın işleteni olarak değerlendirilemeyeceğini, dava konusu kazanın gerçekleşmesinde müvekkil şirketin ve dava dışı sürücünün herhangi bir kusuru bulunmadığını belirterek yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, alacak kalemleri yönünden arabuluculuk aşamasında dava şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine, davacı tarafın dava konusu taleplerine ilişkin olarak Karayolları Trafik Kanunu gereğince usulü yükümlülüğü olan başvuru şartını eksiksiz olarak yerine getirmeksizin dava açtığından, davanın usulen reddi gerektiğini, müvekkilinin şirket poliçe limiti dahilinde poliçe şartları uyarınca sorumlu olduğunu, davacı tarafın taleplerinin zaman aşımına uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :

Dava, meydana gelen trafik kazası sebebiyle maddi ve manevi tazminat ve araç pert bedelinin düşük ödenmesi istemine ilişkindir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Dava dosyası, ... tarihinde açılmış ve mahkememizin ... esas sırasına kaydedilmiştir. Yapılan yargılama sırasında 28/11/2023 tarihli ön inceleme zaptı ile davacının araç pert bedelinin düşük ödenmesine ilişkin talebinin tefrik edilerek ayrı bir esasa kayıt edilmesine karar verilmiş ve doya yukarıda yazılı esas sırasına kaydedilmiştir.

Dava şartı medeni usul hukukuna ait bir kurumdur. Bunun amacı bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek; böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır. Dava şartları dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denir. Mahkeme dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit ederse davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hâkim tarafından re'sen gözetilir.

6100 sayılı HMK’nun 114/1. maddesinde, dava şartları açıkça sayılmış ve yine HMK’nun 114/2. maddesi gereğince diğer kanunlarda sayılan dava şartlarına da atıfta bulunmuştur.

6102 sayılı TTK'nun 5/A. maddesinde (Ek:6/12/2018-7155/20 maddesi): "(1) Bu Kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır..." şeklinde getirilen düzenleme ile arabuluculuk müessesesine başvurunun bir dava şartı olduğunu benimsenmiştir. İşbu karşı dava söz konusu yasanın yürürlüğe girdiği tarih olan 01/01/2019'dan sonra açılmıştır. Dosya incelendiğinde bu aşamadaki talep ve davanın niteliğine göre, davanın da ticari bir dava olduğu ve bir miktar alacağın tahsili istemine ilişkin olduğu görüldüğünden dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartının mahkememizce resen aranması gerektiği anlaşılmıştır. İzah edilen nedenle davacı vekiline arabuluculuk faaliyeti sonucunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğini sunması için kesin süre verilmiştir. Davacı vekilince verilen bir haftalık kesin süre içinde arabuluculuk son tutanağı sunulmamıştır.

7155 Sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 23. maddesi ile 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nda dördüncü bölümden sonra gelmek üzere "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığıyla beşinci bölüm eklenmiş ve eklenen 18/A maddesi ile;

(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın,dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir..." düzenlenmiştir.

Davanın konusunu zorunlu arabuluculuğa tabi bir uyuşmazlık oluşturduğu taktirde arabuluculuğa başvuru, bu dava açısından dava şartıdır. Bu halde davacı, dava dilekçesinin ekine arabuluculuk anlaşamama tutanağının aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğini eklemek zorundadır. Yukarıda anılan bu madde uyarınca davacı vekiline kesin süre verilmiş olmasına rağmen davacı vekilinin kesin süre içerisinde arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini mahkememize sunmadığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar mahkememizin tefrik edilen ... esas sayılı dosyasına arabuluculuk tutanağının son aslı sunulmuş ise de tutanağın inclenmesinde, davacının araç pert bedelinin düşük ödenmesine dair talebin yer almadığı anlaşılmakla iş bu sebeple dava öncesi arabulucuya başvuruya ilişkin dava şartının yerine getirilmediği kanaatine varılmıştır.

Bu nedenle de cezai şart istemine ilişkin dava dosyası ele alınarak incelenmiş dava dilekçesi tebliğe çıkarılmaksızın ve herhangi bir işlem yapılmaksızın arabulucuya başvurulmadan işbu davanın açıldığının anlaşılması nedeniyle 6102 sayılı TTK'nun 5/A. maddesi ile 6325 sayılı Kanun'un 18/A. maddesi uyarınca cezai şart istemine ilişkin eldeki davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Arabulucuya başvurulmadan işbu davanın açıldığının anlaşılması nedeniyle 6102 sayılı TTK'nun 5/A. maddesi ile 6325 sayılı kanunun 18/A. maddesi uyarınca herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE,

2. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince davanın reddi nedeniyle alınması gereken 269,85. TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3. Davacı tarafça yapılan yargılama harç ve giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Davalılar tarafından herhangi bir harç ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından mahkememizce bir karar verilmesine yer olmadığına,

5. 6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince davacı tarafça yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde davacı tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adresine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

6. Davacı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7/2 maddesi uyarınca 100,00. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davalılar ... Servis Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi, ... Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekiline ödenmesine,

8. Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7/2 maddesi uyarınca 100,00. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davalı ... A.Ş vekiline ödenmesine,

9. Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,

Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildi. 13/12/2023

Katip ***

e-imzalıdır

Hakim ***

e-imzalıdır