Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/630 E. 2023/1033 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

**ESAS NO : *****

**KARAR NO : *****

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ : Av. ... -

**DAVALI : *****

VEKİLLERİ : Av. ... -

Av. ... -

Av. ... -

Av. ... -

DAVA : Tazminat

**DAVA TARİHİ : *****

**KARAR TARİHİ : *****

GEREKÇELİ KARARIN

**YAZILDIĞI TARİH : *****

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin ... tarihinde davalı kooperatifle kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalayan hisse sahibi *** isimli kişiden kooperatif hissesini Kayseri 6. Noterliği'nin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı kooperatif hisse devir sözleşmesi ile aldığını, kooperatife devredilen arsadaki arsa sahiplerinin Kayseri 4. Noterliği'nin ... yevmiye ve 24 Ağustos 2001 tarihinde kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladığını gerek o tarihteki arsa sahipleri gerekse de müvekkilinin hisseyi devraldığı tarihten sonra kooperatife üye olan herkesin dairesini almışken müvekkilinin halen dairesini alamadığını, kaldı ki müvekkilinin hissesini aldığı arsa sahibiyle davalı kooperatifin yapmış olduğu kat karşılığı inşaat sözleşmesinde 24 ay içerisinde inşaatın bitirileceğinin belirtildiğini, yıllar boyunca bekleyen müvekkilinin 29 Ağustos 2018 tarihinde Kayseri 7. Noterliği'nin *** yevmiye numaralı ihtarnamesi ile kendisine dairesinin teslim edilmediğini ve zararın karşılanmasını talep ettiği ihtarnameyi gönderdiğini, davalı kooperatif tarafından gönderilen 08/10/2018 tarihli ve *** yevmiye numaralı cevabi ihtarnamede ise kat karşılığı inşaat sözleşmesinde geçen ada parselden farklı bir ada parselde başlanmış olan inşaattan daire verileceğini belirttiğini, aradan geçen 4 yıla rağmen halen müvekkiline dairesinin tapusunun verilmediğini, müvekkilinin mağduriyetinin devam ettiğini, müvekkilinin yurt dışında yaşaması nedeniyle her yıl geldiğinde kooperatif yetkilileri ile görüşmeler yaptığını, yıllardır yapmış olduğu görüşmelerde kooperatif yetkilileri tarafından müvekkilinin mağdur edildiğini, mağduriyetinin giderileceğinin belirtilerek müvekkilinin oyalandığını ve bugüne kadar dairesini alamadığını, müvekkilinin mağduriyetinin giderilmesi amacıyla *** büro dosya numarası, *** arabuluculuk dosya numarasıyla arabulucuya başvurulmuşsa da anlaşma sağlanamadığını belirterek müvekkilinin 2018-2022 yılları arasında mahrum kaldığı kar ve davalının sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle müvekkilin uğradığı zararın karşılanması için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL tazminatın davalıdan ihtarname tarihinden itibaren faizi ile tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kooperatif üyesi olmadığını ve kooperatifle kat karşılığı sözleşme yapan kişi olduğu için kooperatif üyesi olmadığını ve bu tür davaların Asliye Hukuk Mahkemesinde açılması gerekirken mahkemenizde açılmış olmasının usul eksikliği olduğunu belirterek davanın görev yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Davacı tarafından Kayseri 4. Noterliği'nin ... yevmiye ve 24 Ağustos 2001 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesine, Kayseri 6. Noterliği'nin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı kooperatif hisse devir sözleşmesine, Kayseri 7. Noterliği'nin 29 Ağustos 2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine, davalı kooperatif tarafından gönderilen 08/10/2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnameye, bilirkişi incelemesine, keşif, tapu kayıtlarına, tanık anlatımlarına, kooperatif'ten daire alan üyelerin üyelik tarihleri ve tapu kayıtlarına ve arabuluculuk son tutanağına delil olarak dayanılmıştır.

Taraflarca dilekçeleri ekinde dayandıkları bir kısım belge ve kayıt örnekleri dava dosyasına sunulmuştur.

Davalı tarafından Kayseri 4. Noterliği'nin ... yevmiye ve 24 Ağustos 2001 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesine, davalı kooperatif defter ve kayıtlarına ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.

Kayseri Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalı kooperatifin tebliğe yarayışlı adresinin ne olduğunun sorulmasına ve tadilatlarıyla birlikte ana sözleşmesinin, tüm genel kurul toplantı tutanakları ile hazirun tutanaklarının tasdikli suretleri istenilmiştir. 26/07/2022 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Kayseri 4. Noterliği'ne müzekkere yazılarak ... yevmiye numaralı 24/08/2001 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesinin bir örneği istenilmiştir. 14/02/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Kayseri 6. Noterliği'ne müzekkere yazılarak ... yevmiye numaralı ... tarihli kooperatif hisse devir sözleşmesinin bir örneği istenilmiştir. 27/06/2022 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Kayseri 7. Noterliği'ne müzekkere yazılarak ... yevmiye numaralı 29/08/2018 tarihli ihtarnamesinin bir örneği istenilmiştir. 05/08/2022 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Kocasinan Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Kocasinan İlçesi, *** Mahallesi, *** Mevkii'nde kain, 119 pafta, 601 ada, 525 ve 527 parsel sayılı taşınmazların tedavülleri ile ve takyidatları ile birlikte tapu kayıt örnekleri, yine bu taşınmazların S.S. *** Kooperatifi adına kat karşılığı inşaat sözleşmesi veya başka sebeple devri söz konusu ise bununla ilgili resmi satış sözleşmesi ve dayanakları olan tüm belgelerin örneklerinin gönderilmesi istenilmiştir. 12/07/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

İlgili delillerin toplanmasından sonra davacının davalı kooperatifin ortağı olup olmadığının araştırılması amacıyla HMK'nun 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının re'sen seçilecek bir muhasebeci-mali müşavir bilirkişiye tevdine, BilirkişiyeHMK'nun 268. maddesi gereği davalı kooperatifin defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapması, raporuna esas alacak olup da dosya içinde bulunmayan kayıt ve belgeler olursa birer suretinin raporuna eklemesi için yetki verilmesine, HMK'nun 273. maddesi gereğince davacının davalı kooperatifin üyesi olup olmadığı, üye olarak davalı kooperatife kabulüne ilişkin talebi, davalı kooperatifin davacının üye olarak kabulüne yönelik yönetim veya genel kurul kararı olup olmadığı, davacının, davacıdan önce ... ve Mehmet Sungur 'un kooperatif üyeliği kayıtlarının bulunup bulunmadığı, üyelik dosyalarının olup olmadığı, varsa üyelikleri karşılığında bu şahısların ve davacının aidat ve sair ödemeleri ya da kooperatife arsa devretmelerinin söz konusu olup olmadığı veya bu şahısların davalı kooperatifle kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalayan arsa sahibi sıfatında olup olmadıkları konularında hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.

Mahkememiz ara kararı doğrultusunda görevlendirilen SMMM Bilirkişi ... taraından düzenlenen 31/08/2023 tarihli raporda özetle; "Davalı S.S. Komşu Kent Konut Yapı Kooperatifi'nin ticari defter tasdiklerinin zamanında yapıldığı, kayıtların birbirini doğruladığı, tespit edilmiştir. Davalı S.S. Komşu Kent Konut Yapı Kooperatifi'nin diğer üyeleri yönünden yapılan inceleme neticesinde; ... ve Mehmet Sungur'un kooperatifle kat karşılığı sözleşme yapan kişiler olduğu için kooperatif üyesi olmadığı, davacı ve diğer hisse devri yapan kişilerin kooperatifle kat karşılığı yapım sözleşmesi olduğu, kooperatif genel kurulunun almış olduğu kararlar doğrultusunda belirtilen arsasının kooperatife verilmemiş olduğu, sözleşmede arsa vasfından bahsedildiği, davacının kooperatife verdiği taşınmazın arsa değil tarla vasfında olduğu, ... tarihinde ...'ın hissesini Yaşemin Nazlı'ya noter marifetiyle devrettiği, tespit edilmiştir. ..., Mehmet Sungur ve ...'nın borç ya da alacak kaydına rastlanılmadığı, tespit edilmiştir." şeklinde talepte bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince davalı kooperatif tarafından taahhüt edilen dairenin teslim edilmemesinden kaynaklanan 2018-2022 yılları arasında mahrum kaldığı kar ve sözleşmeye aykırılık nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri 1.000.000,00-TL'nın altında olması nedeniyle 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Davacı dava dilekçesinde davalı kooperatifin ortağı olduğunu iddia ederken davalı ise cevap dilekçesinde davacının kooperatifin ortağı olmadığını, davalı kooperatifle kat karşılığı inşaat sözleşmesini imzalayan kişiden onun haklarını devir alan sıfatına sahip olduğunu iddia etmektedir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının kooperatif üyesi olup olmadığı, mahkememizin bu davaya bakmakla görevli olup olmadığı, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, davacının davalıdan sözleşmeye aykırılık nedeniyle tazminat talep edip edemeyeceği konularında toplanmaktadır.

Tarafların iddia ve savunmaları ile dosya kapsamına göre ön sorunun, davacının davalı kooperatifin üyesi olup olmadığı, uyuşmazlığın kooperatif ile ortağı arasındaki üyelik ilişkisinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, bunun sonucunda eldeki davanın ticari dava niteliğinde olup olmadığı ve burada varılacak sonuca göre davayı görmek görevinin asliye hukuk mahkemesinde mi, yoksa asliye ticaret mahkemesinde mi olduğu noktasında toplanmaktadır.

Hukuk mahkemelerinin hangileri olduğu ve bunların kuruluşu 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 4 ve 5. maddelerinde düzenlenmiştir.

Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrasına göre asliye hukuk mahkemeleri, sulh hukuk mahkemelerinin görevleri dışında kalan ve özel hukuk ilişkilerinden doğan her türlü dava ve işler ile kanunların verdiği diğer dava ve işlere bakar. Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 2. maddesiyle de teyit edilmiştir. Anılan maddenin ikinci bendi Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesinin diğer dava ve işler bakımından da görevli olduğunu vurgulamıştır.

Asliye Ticaret Mahkemeleri de 5235 sayılı Kanunun üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesinin 1 numaralı bendi uyarınca bu mahkemeler, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceğinin belirlenmesi işi de Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinin 1. bendinin (a) alt bendi uyarınca bu Kanun'da düzenlenen hukuk davaları mutlak ticari davalardır. Nispi ticari davalar ise konusu ne olursa olsun, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarıdır (TTK.m.4/1). Kanuni düzenleme uyarınca sadece mutlak ya da nispi ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülürken, bunlar dışında kalan davalar (istisnalar saklı kalmak kaydıyla) asliye hukuk mahkemelerinde görülmelidir.

Somut olaya dönüldüğünde; gelen müzekkere cevaplarına, sunulan ve toplanan tüm delillere ve davalı kooperatifin defter ve kayıtlarının üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesine göre davacının davalı kooperatifin ortağı olmadığı, taraflar arasında ortaklık ilişkisinin bulunmadığı, davacının davalı kooperatifle kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalayan dava dışı arsa sahibi ... isimli kişiden bu sözleşmedeki haklarını devralan kişi olduğu, davalı kooperatif tarafından davacıya ve dava dışı başka ortalara verilen kimlik kartının kooperatif ortaklığını değil, arasa sahibi olarak kooperatifle aralarında hukuki ilişki bulunduğunu gösterir mahiyette bir belge olduğu, ayrıca davacının tacir tacir de olmadığı, bu anlamda bir iddia ve delil bulunmadığı anlaşılmıştır.

TTK'nun 5. maddesine göre aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari davalara bakmakla görevlidir. Dava konusu uyuşmazlık ticari dava niteliğinde olmadığından, mahkememizin görevi içine girmemektedir.

01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Değişiklik Yapılmasına Dair 6335 Sayılı Kanunun 2. maddesi ile değişik TTK'nun 5. maddesinin 3. fıkrasında "Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." denilmektedir. Buradan görüleceği üzere, kanun değişikliği ile asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasında ilişki iş bölümü itirazından çıkarılmış, görev ilişkisine dönüştürülmüştür.

HMK'nun 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nun 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

Dosya kapsamına göre, dava konusu edilen uyuşmazlığın TTK'nun 4. maddesine göre, ticari dava olmadığı ve uyuşmazlığın Kooperatifler Kanunu'ndan kaynaklanmadığı, bu nedenle de mahkememizin görevi alanına girmediği, asliye hukuk mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, 6335 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra mahkememiz ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi haline getirildiği, göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu, HMK'nun 115. ve 138. maddeleri gereği mahkemenin görev hususunu kendiliğinden araştırmakla yükümlü olduğu ve duruşma yapmadan davanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebileceği dikkate alındığında HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. HMK'nun 114/1. c maddesi uyarınca GÖREVE İLİŞKİN DAVA ŞARTI YOKLUĞU NEDENİYLE HMK'nun 115/2. maddesi gereğince DAVANIN USULDEN REDDİNE,

2. Hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,

3. HMK'nun 20. maddesi gereği iş bu kararın kesinleştiği tarihten veya kanun yoluna başvurulur ise bu başvurunun reddi kararını tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesinin istenilmemesi durumunda mahkememizce dava dosyasının ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

4. Davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretinin görevli mahkemede hüküm altına alınmasına,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/11/2023

Katip ...

E-imzalıdır

Hakim ...

E-imzalıdır