Karar Detayı

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/2148

KARAR NO : 2024/1661

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ : Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi

NUMARASI : 2024/315 Esas - Derdest

KARAR TARİHİ : 22/05/2024

DAVA : Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)

KARAR TARİHİ : 06/08/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 06/08/2024

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosya incelendi;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacılar vekili Turgutlu Asliye Hukuk Mahkemesine sunulan dava dilekçesinde özetle ;OSB Yönetim Kurulunun 24/01/2024 tarihli ve 729 nolu toplantıda, tahsis talep eden (daha önce taahhütleri yerine getirmediği için tahsisi iptal edilen) ... A.Ş.nin önceki taleplerini Müteşebbis Heyet'in 122 nolu kararı gereği reddedildiğini , ancak yine OSB Yönetim Kurulunun herhangi bir değişiklik olmamasına rağmen, 11/03/2024 tarihli 737 nolu toplantıda ise bir önceki yılın fiyatları ile bu firmaya arsa tahsisine karar verdiğini , önceki kararla çelişen bu tahsis kararına dair ... OSB Yönetim Kurulu üyesi ... ve diğer davacı ... OSB Yönetim Kurulu Başkan Vekili ... ' in karşı oy kullandıklarını , kararın açıkça mevzuata aykırı olduğundan bahisle 737 toplantı nolu 11/03/2024 tarihli ... OSB Yönetim Kurulu kararının iptali ve ayrıca kararın icrasının durdurulması yönünde ihtiyati tedbir talep edilmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; konunun OSB tarafından detaylıca ele alındığını Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile sürecin birlikte yürütüldüğünü, OSB sanayicisine en uygun şekilde arsa tahsisi yaparken kurumun zarara uğramaması için özellikle Bakanlık talimatı ile uyumlu olarak işlem tesis ettiğini , İlgili Müteşebbis Heyeti Kararında 2024 yılında yapılacak tahsis taleplerine uygulanacak arsa m2 birim fiyatı belirlendiğni ,tahsis talebinin 2023 yılına ilişkin olduğunu , Müteşebbis Heyet Kararı alındıktan sonra tahsis talebi olmadığından 2023 yılında yapılmış tahsis talebine 2023 yılı fiyatının uygulanması ilgili karara aykırılık oluşturmayacağından bahisle davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER :

737 toplantı nolu, 11/03/2024 tarihli ... OSB Yönetim Kurulu Kararı ve karşı oy gerekçeleri , Müteşebbis Heyet'in 121 toplantı nolu, 20/12/2023 tarihli kararı, Müteşebbis Heyet'in 122 toplantı nolu, 23/01/2024 tarihli kararı, Yönetim Kurulu'nun 729 toplantı nolu, 24/01/2024 tarihli kararı ... 1.OSB Denetim Kurulu'nun 109 karar nolu, 01.01.2024 - 31.03.2024 denetleme dönemine ait denetim kurulu raporu tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ :

Turgutlu Asliye Hukuk Mahkemesi ' nin görevsizlik kararı üzerine dosyanın gönderildiği Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/315 E.sayılı dosyasında 19/04/2024 tarihli tensip tutanağının 12 nolu ara kararı ile tedbir harcının tamamlanmasına ve OSB Yönetim Kurulu üyelerinin dinlendikten sonra tedbire dair karar verilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; Davacı vekili tarafından, ... Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu'nun 11/03/2024 tarihli 737 nolu toplantısında alınan, arsa tahsisine ve arsa tahsisine dair uygulanacak fiyatın belirlenmesine ilişkin 2 nolu Yönetim Kurulu Kararı'nın iptali istemi ile iş bu davanın açıldığı, Mahkemenin 19/04/2024 tarihli tensip ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin tedbir harcı yatırıldıktan ve ... Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu dinlendikten sonra değerlendirilmesine karar verildiği, tedbir harcının yatırıldığı ancak yönetim kurulu üyelerinin tespiti için Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap gelmediği, dosya bu aşamada iken davacı vekili tarafından ihtiyati tedbir talebinin yinelendiği, dava konusu iptali istenen yönetim kurulu kararı ile ilgili Bakanlık görüşü ve diğer deliller dikkate alındığında, yargılama sonucunda verilecek nihai karar ile ulaşılmak istenilen sonuca ihtiyati tedbir yolu ile ulaşılamayacağı, ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için davacının haklılığını yaklaşık olarak ispatlaması gerektiği, bu kapsamda dosyadaki mevcut delil durumuna göre davacı tarafça yaklaşık ispat şartının sağlanamadığı kanaatine varıldığı " gerekçesi ile ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ :

Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilgili Yönetim Kurulu kararının mevzuat hükümlerine açıkça aykırı olduğunu ,OSB Yönetim Kurulları'nın arsa tahsisi konusunda vereceği kararların Müteşebbis Heyet'in belirlediği prensiplere, aldığı kararlara uygun olmak zorunda olduğunu , 23/01/2024 tarihli Müteşebbis Heyet Kararı'nın 4/a maddesinde, tapu iptali yolu ile geri alınan parsellerin eski tahsis sahiplerinin tekrar tahsis talep etmeleri halinde, her tahsis talebi için Müteşebbis Heyet tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapılacağının karara bağlandığını ,Yönetim Kurulu Kararı'nda Müteşebbis Heyet tarafından belirlenen 3.150-TL/m2 bedel yerine, 1.285,13-TL./m2 bedel ile tahsis yapılmasına karar verildiğini , tedbirin yargılama sonunda varılacak kararla ulaşılmak istenen sonuca ulaştırmayacağı hususunun kabul edilemeyeceğini ,ihtiyati tedbire ilişkin HMK.m.389 vd. maddeler incelendiğinde, böyle bir şart ya da ön koşul olmadığını , dava konusu edilen Yönetim Kurulu kararının durdurulmaması halinde, iptale kadar anılan arsa üzerinde tahsis yapılan firma tarafından bir kısım inşaat ve sair yapıların yapılabileceğini bunların sonradan eski haline döndürülmesinin çok zor olacağından bahisle kararın kaldırılarak dava konusu ... OSB Yönetim Kurulu'nun 11.03.2024 tarihli 737 nolu toplantısında alınan 2 nolu kararının ihtiyati tedbir yolu ile icrasının (yürütmesinin) durdurulmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP :

Davalı taraf istinafa cevap vermemiştir.

G E R E K Ç E:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 4562 Sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik gereğince arsa tahsisine ilişkin yönetim kurulu kararının iptali davası ile birlikte istenen ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmesinden kaynaklanmaktadır.

İDM'nce yukarıda gösterilen gerekçelerle yönetim kurulu kararının icrasının tedbiren durdurulması isteminin reddine karar verilmiştir.

6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; aynı Kanunun 357. maddesine göre de İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemeyeceği ve istinafta yeni delillere dayanılamayacağına ilişkin maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır.

Kıyasen uygulanacak olan 6102 sayılı TTK'nun 460/5. fıkrasına göre; Yönetim Kurulu kararları aleyhine pay sahipleri ve Yönetim Kurulu üyeleri 445. maddede ön görülen sebeplerin varlığı halinde kararın ilanı tarihinden itibaren 1 ay içinde iptal davası açabilir.

Maddenin atıfta bulunduğu 445. maddesi genel kurul kararlarının iptali bakımından iptal sebeplerini saymış, Kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan kararlara karşı iptal davası açılabileceği belirtilmiştir. 460/5. fıkrada iptal davası açabilecekler arasında pay sahipleri ve Yönetim Kurulu üyeleri sayılmıştır. Buna göre yönetim kurulu kararının iptali davasına imkan tanıyan düzenlemeler sınırlı olarak TTK m. 192/II ve m. 460/V hükümleridir.

Bilindiği üzere; uyuşmazlık bir miktar para alacağına ilişkin ise İİK 257. vd. maddeleri gereğince ihtiyati haciz; uyuşmazlığın dava konusu olması halinde 6100 Sayılı HMK'nun 389. vd maddeleri gereğince ihtiyati tedbire ilişkin geçici hukuki koruma kararı verilmesi istenebilecektir. Eldeki davada istem, arsa tahsisine ilişkin yönetim kurulu kararının uygulanmasının icrasının durdurulmasına ilişkin olup davacının geçici hukuki korumaya yönelik istemi de 6100 Sayılı HMK un 389 uncu maddesinde düzenlenen ihtiyati tedbir niteliğinde olup, davacının istemi ve ilk derece mahkemesinin de bu yönde inceleme yapmasında hukuka aykırılık görülmemiştir.

6100 Sayılı HMK'nun 389/1.fıkrasına göre; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Aynı Kanunun 390/3.fıkrasına göre; tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.

Somut olayda ... OSB tarafından 11/05/2017 Tarihinde Dava dışı ... Şti.’ ne dava konusu ... İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada ... Parsel sayılı taşınmazın tahsisinin yapıldığı ,17/08/2020 Tarihinde birleşme ile taşınmazın mülkiyetinin ... Şti’ ne geçtiği , 17/11/2022 tarihinde ... OSB Yönetim Kurulu tarafından Dava dışı ... Şti.’ ne ait tahsis iptal edilerek taşınmaz mülkiyeti OSB adına tescil edildiği, tahsisin iptali kararının iptali için Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/149 esas sayılı davanın açıldığı , 27/12/2023 Tarihinde söz konusu davadan feragat edildiğini , 26/12/2023 tarihinde yeniden ... İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada ... Parsel sayılı taşınmazın tahsisi için OSB’ ye yazılı tahsis talebi başvurusu başvurusu yapıldığı , talebin Yönetim Kurulu 'nun 24/01/2024 tarih ve 729 Sayılı kararı ile reddedilmesi üzerine şirketin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı' na başvurduğu , 16/02/2024 tarihli yazıda “firmanın devam eden davasından feragat ederek yatırımını geciktirmeksizin gerçekleştirme saikini 2023 yılı içindeki ikinci başvurusunda ortaya koyduğu…OSB Uygulama Yönetmeliği’ nin 55. Maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “…başvuru tarihindeki parsel tahsis fiyatı esas alınır” hükmü gereğince 2023 yılındaki başvurusuna istinaden 2023 yılı parsel m2 fiyatı ile tahsis yapılmasının mevzuata uygun olacağı " değerlendirmesinde bulunduğunun iletildiği , 11/03/2024 Tarih ve 737 Nolu toplantıda Yönetim Kurulunca Bakanlık görüşü doğrultusunda ... Anonim Şirketi'nin, 30/12/2022 tarihinde OSB adına tescili yapılan, ... OSB sınırları içerisinde yer alan ... ada ... nolu 12.992,53 m2 yüzölçümlü parselin m2 birim fiyatı olan 1.285,13 TL'den tahsis edilmesine, tahsis bedeli 16.697.090,08 TL in peşin olarak ödenmesi yönünde tahsis kararı verildiği anlaşılmaktadır.

4562 Sayılı Kanunun 18/1. fıkrası gereğince arsa tahsisinin yönetim kurulu tarafından yapılacağı hükme bağlanmıştır. Ek madde 3. fıkraya göre; Yatırımcının bu madde kapsamında belirlenen şartlara uymadığının veya mücbir sebepler hariç öngörülen sürede yatırımın tamamlanmadığının tespiti hâlinde, herhangi bir yargı kararı aranmaksızın parsel tahsisi iptal edilir. 02/02/2019 tarih 30674 sayılı RG'de yayınlanarak yürürlüğe giren Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinin 23/1 fıkra (z) bendine göre; OSB ait gayrimenkullerin satış.. vb işlemler ile ilgili prensiplerin belirlenmesi görevi müteşebbis heyet veya genel kurula aittir. 27/1 fıkrasına göre; Yönetim kurulu, 23 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen bentlerdeki görevleri hariç müteşebbis heyet veya genel kurulun tüm görevlerine ilişkin iş ve işlemleri yürütmekle görevlidir. Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Arsa Tahsisi” başlıklı 55/1. fıkrasına göre; Arsa tahsisleri, onaylı parselasyon planına göre alt yapısı tamamlanmış alanlarda müteşebbis heyet veya genel kurulun belirlediği prensipler çerçevesinde yönetim kurulu tarafından yapılır. 55/3. fıkrasına göre; “Arsa tahsis talebinde bulunan gerçek veya tüzel kişiler OSB’ye yazılı olarak başvururlar. Tahsis talepleri 30 gün içerisinde sonuçlandırılır. Ret edilen talepler gerekçeli ve yazılı olarak Bakanlığa ve talep sahibine en geç 15 gün içerisinde bildirilir. Taleplerin uygun bulunması halinde, başvuru tarihindeki parsel tahsis fiyatı esas alınır ve yatırımın ihtiyaç duyduğu alan büyüklüğüne göre parsel tahsis edilerek ilgililere yazılı olarak bildirilir.” şeklindedir.

Davacı taraf arsa talep eden yatırımcıya uygulanacak kriterlere göre dava dışı şirkete arsa tahsisinin yapılmaması gerektiğine , buna rağmen arsa tahsisi yapılmış ise 2023 yılında geçerli tahsis m2 birim fiyatlarının uygulanmayacağına, OSB Yönetim Kurulları'nın arsa tahsisi konusunda vereceği kararların , Müteşebbis Heyet'in belirlediği prensiplere, aldığı kararlara uygun olmak zorunda olduğuna dayanmıştır. Davalı taraf parselin tahsisine ilişkin başvurunun 2023 yılı Aralık ayında yapıldığından bahisle 2023 tarihinde geçerli tahsis m2 birim fiyatlarının uygulandığını savunmaktadır.

04/01/2024 tarihinde Yönetim Kurulu tarafından tahsis talebinin parselin tahsisinin iptaline ilişkin kararın müteşebbis heyette alınmış olması nedeni ile tahsis talebinin değerlendirilmesi için müteşebbis heyetine sunulmuş , 25/01/2024 tarihli Müteşebbis Heyet kararında 05/10/2023- 26/12/2023 tarihli tahsis taleplerinin kabul veya reddi hususunda açıkça değerlendirme kararı yapılmaksızın , yönetim kurulu kararına konu parsel yönünden Müteşebbis heyet kararından sonra yazılı talep etmesi halinde doğrudan tahsisi , arsa tahsis bedelinin 2024 yılı için uygulanacak arsa m2 bedeli olan 3150.00 TL üzerinden belirlenmesi ,tahsis doğrudan yapılacağından gündemin 5. Maddesindeki kriter ve prensiplerin uygulanmamasına " karar verilmiştir. Bu kararın doğrudan tahsisisin 2024 yılı birim fiyatları üzerinden tahsis yapılması halinde mümkün olacağı sonucunu içerdiği kabulü ile 24/01/2024 tarihli Yönetim Kurulu kararında arsa tahsis kararının iptali davasından feragatin 2024 yılı arsa tahsis bedelinin öğrenilmesinden sonra yapılmasının dava sürecinde hak arama niyetinde olmadığı yönünde olmadığı kanaatine dayanılarak taleplerin yerine getirilmesi halinde kurum zararı doğacağından bahisle 05/10/2023- 26/12/2023 tarihli tahsis taleplerinin reddine karar verilmiştir.

İncelen dosya kapsamına göre , Yönetim kurulu kararının yok hükmünde olduğu veya geçersiz (batıl) olduğu , iptalinin talep edilip edilmeyeceği ve 11/03/2024 tarihli ... OSB Yönetim Kurulu kararının 24/01/2024 tarihli Müteşebbis Heyet kararının uygulanması niteliğinde olmadığının önemli ölçüde çekişmeli olduğu , dava dışı firmanın 05/10/2023 tarihli başvurusunun mevzuat hükmünde yer alan 30 gün süre içinde sonuçlandırılmadığı, 26/12/2023 tarihli başvurusu hakkında ise doyurucu ve makul bir red gerekçesinin kararda bulunmadığı hususları dikkate alındığında ,yönetim kurulu kararının iptalini isteyen davacının bu aşamada davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat ettiği kabul edilemeyeceğinden tedbir isteminin reddine karar verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince geçici hukuki koruma kararının değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davacı ... vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacı ... vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b. 1) bendi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2. Davacı tarafından peşin yatırılan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvuru harcı ile 427,60 TL istinaf karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4. Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil / iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,

İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 06/08/2024 tarihinde, 6100 Sayılı HMK'nun 362. Maddesi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.