İzmir BAM 4. HD 2024/1367 E. 2024/1198 K.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/1367

KARAR NO : 2024/1198

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 28/03/2024

NUMARASI : 2024/262 2024/304

DAVA : TAZMİNAT

KARAR TARİHİ : 22/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 22/05/2024

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a bendi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 29/06/2020 tarihinde müvekkilin yolcu konumunda olduğu ... plakalı motosikletin sürücüsü olan ..., davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca çarpması sonucu hasar ve yaralanmalı trafik kazası nedeniyle sigorta şirketininde poliçe limiti ile sorumluluğuna dayanılarak ileride artırılmak üzere 10,00 TL geçici ve 10,00 TL kalıcı iş göremezlik zararı ile birlikte davacı ... için 75.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini istemiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ:

Davalı ..., davaya konu zarardan sorumlu olmadıklarını bildirerek davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... dava dosyasına cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER :

Kaza tespit tutanağı, tedavi belgeleri ile tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ :

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; haksız fiil nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istekli davada, ... aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilerek diğer davalı hakkındaki davanın ayrılarak ayrı esasa kaydedildiği,

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiş olduğu,

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’de ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olacağı,

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nin 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilerek gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülebileceği,

Yukarıda anılı yasa hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, 29/06/2020 tarihinde davacının yolcu konumunda bulunduğu davalının sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı motosiklet ile ... plaka sayılı araca çarpması nedeniyle trafik kazası meydana geldiği, uyuşmazlığın trafik kazası nedeniyle geçici iş göremezlik, kalıcı iş göremezlik ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, dava ilk açılırken ...na'da husumet yöneltildiği, ... yönünden pasif husumet hususuna ilişkin olarak davanın reddine karar verilerek davalı ... yönünden dosyanın tefrik edildiği, bu haliyle haksız fiile sorumluluğuna dair tazminat istemli uyuşmazlığın artık 6098 sayılı yasa gereği haksız fiilin faili ve araç sahibi sıfatını haiz kişilere karşı yöneltildiği ve bu taraflar nezdinde muhakeme edileceği, gelinen aşamada uyuşmazlığın 6102 sayılı yasa gerek ticari dava niteliğinin ortadan kalktığı, 6100 sayılı yasanın 2. Maddesi gereğince görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu, anlaşılmakla görevli mahkemenin somut olayda İzmir Asliye Hukuk Mahkemeleri olması sebebi ile mahkememizin görevsiz olmasından ötürü davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; olay sonrası başvurdukları ... tarafından ödeme yapılmadığını, tazminat haklarının bulunduğu ve yeterli inceleme yapılmadan verilen usulden red kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ortadan kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP :

Davalı, ... vasisine istinaf dilekçesi tebliğ edilmiş yazılı cevap vermemiştir.

G E R E K Ç E

Uyuşmazlık, haksız fiil niteliğinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteminden kaynaklanmaktadır.

İDM'nce, yukarıda özetlenen gerekçelerle, davalı ... yönünden davanın husumet nedeniyle reddi ile davalı ... hakkında ayrılarak yeni esasa kaydedilen dosya üzerinden asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulen reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Dairemizce inceleme, 6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; aynı Kanunun 357 inci maddesine göre de İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz, maddeleri çerçevesinde yapılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1483/1. maddesinde, sigortacıların diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere faaliyet gösterdikleri dalların kapsamında bulunan zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamayacakları belirtilmiş; aynı Kanunun 4/1-a maddesinde, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, TTK'da öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı düzenlenmiştir. TTK'nın 5. maddesi ise aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemelerinin, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda; davacı tarafından, haksız fiil teşkil eden trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin olarak, zarara neden olan araç sürücüsü ile ZMMS sigortası yerine geçen ...na karşı birlikte açılmıştır. Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkeme, genel hukuk mahkemesi olan asliye hukuk mahkemesi ise de; dava, gerçek kişiler ile birlikte karşı tarafın ZMMS yerine geçen ...na karşı da açılmıştır. Davalı ...nın sigorta hukuku kapsamında sorumluluğuna dayanılarak dava açılmış olup, zorunlu sigortalar, TTK'nın 1483 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nın 4/1-(a) ve 5. maddeleri gereğince mutlak ticari nitelikteki bu davada asliye ticaret mahkemesi görevli bulunmaktadır.

Aynı davada, bir kısım davalılar hakkında genel mahkemenin, diğer davalılar hakkında ise uzman olan özel mahkemenin görevli bulunması halinde, uyuşmazlık aynı olaydan kaynaklanıyor ve zarar tek ise ya da taleplerden birisi yönünden verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendirecek nitelikte bulunuyorsa; sözkonusu özel mahkeme ile genel mahkeme arasında “Yargılama usûlüne” ilişkin esaslı farklılıklar bulunmaması kaydıyla, bütün taraflar ve talepler yönünden uzman olan özel yetkili mahkemece yargılama yaparak uyuşmazlığın çözülmesi gerekir. Bu husus, hukukun öngörülebilir olmasının, usûl ekonomisinin ve davaların makul süre içinde bitirilmesi yükümlülüğünün de gereğidir.

Hemen belirtmek gerekir ki mahkemece birlikte görülmesi gereken davaların sonradan tefrik edilmesi, göreve ilişkin kuralları değiştirmez. (Yargıtay 20. HD 2017/10685 E - 2017/10685 K sayılı 18/12/2017 tarihli, 2017/9248 E - 2017/7849 K sayılı 16/10/2017 tarihli yargı yerinin belirlenmesine ilişkin kararları).

İDM'ce müteselsil sorumluluğa ilişkin 6098 Sayılı TBK'nun 61, usül ekonomisine ilişkin 6100 Sayılı HMK'nun 30, ihtiyari dava arkadaşlığına ilişkin 6100 Sayılı HMK'nun 57 ve 58. maddeleri, davaların ayrılmasına ilişkin 167. maddesi, 6102 Sayılı TTK 4/1 - (a) ve 5. maddelerine aykırı biçimde önce tefrik sonra görevsizlik kararı verilmesi usül ve yasaya aykırı görülmüştür.

O halde, gerek davalı araç sürücüsü ve gerekse de davalı ...nın sorumluluğu aynı maddî olaydan kaynaklanmış ve zarar tek olmakla, davaların birlikte görülmesi zorunlu olup ... bakımından husumet nedeniyle red kararı verilmesi bu zorunluluğu ortadan kaldıracak bir neden değildir. Bütün talepler yönünden ihtilafın özel mahkeme olan asliye ticaret mahkemesince çözüme kavuşturulması gerekir. Mahkemece, birlikte görülmesi gereken davaların sonradan tefrik edilmesi, göreve ilişkin kuralları değiştirmeyeceğinden davalı vekilinin istinaf isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre, tüm davalılar hakındaki davaya bakmaya asliye ticaret mahkemesinin görevli olması nedeniyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince kabulü ile aynı Yasanın 353/1 inci fıkrasının (a-3) üncü bendi ve (1-a) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için kararı veren mahkemeye gönderilmesine ilişkin karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacı vekilinin görevsizlik kararına yönelik istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2. İzmir1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/262 Esas . 2024/304 Karar sayılı, 28/03/2024 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a. 3) bendi gereğince ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,

3. Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,

4. Davacının peşin yatırdığı 427,60 TL istinaf karar ve ilam harcının istek halinde iadesine, 1.169,40 TL istinaf yoluna başvuru harcının mahsubu ile Hazineye gelir kaydına,

5. Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ve harç iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,

İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 353. Maddesi (1-a) bendi uyarınca 22/05/2024 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.