İzmir BAM 20. HD 2021/1725 E. 2024/752 K.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

20. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/1725

KARAR NO : 2024/752

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 04/02/2020 (Dava) - 13/10/2021 (Karar)

NUMARASI : 2020/82 Esas - 2021/850 Karar

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

BAM KARAR TARİHİ : 07/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 07/05/2024

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/10/2021 tarih ve 2020/82 Esas - 2021/850 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 2/10/2019 tarihinde ...'a ait ve onun sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, davacıya ait ve davacı sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazada sigortalı araç sürücüsünün kazada tam ve asli kusurlu olduğunu, davalı şirketin kazaya sebep olan ... plakalı aracın ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi olduğunu, davacıya ait ve Alman trafiğine kayıtlı aracın kaza sonrası tamir masrafının Almanya'da bulunan ... Bilirkişi Bürosu tarafından düzenlenen 03/11/2019 tarihli bilirkişi raporu ile KDV dahil hasar bedelinin 5.255,51-EURO, davacı aracının rayiç değerinin 4.200,00-EURO, hurda değerinin ise 1.113,00-EURO olarak tespit edildiğini, aracın total pert olduğu kabul edilerek davacı nezdinde gerçekleşen gerçek zararın aracın rayiç değerinden hurda değerinin düşülmesi sonucu 3.087,00-EURO olarak belirlendiğini, ayrıca davacının meydana gelen zararın tespiti amacı ile alınması zorunlu bilirkişi raporunun tanzimi için 921,30-EURO ödemede bulunduğunu ileri sürerek, 3.087,00-EURO maddi tazminat ile 921,30-EURO bilirkişi ücretinin davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından, 04/12/2018 - 04/12/2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, T-141561652-0-0 numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan ... plakalı aracın, 22/10/2019 tarihinde karışmış olduğu trafik kazasında hasarlanan ... plakalı araçta meydana geldiği iddia olunan hasar tazminatı ve ekspertiz ücretinin karşılanması talebiyle işbu dava açıldığı, söz konusu poliçeye ilişkin sorumluluğumuz 36.000,00 TL ile sınırlı olduğu, teminat limitini bildirmenin hiçbir şekilde kabul anlamına gelmediğinin bilindiği üzere, maddi zararlardan ötürü sigortacı, poliçede gösterilen limit meblağının tamamından değil, üçüncü kişinin maruz kaldığı gerçek zarar miktarının araştırılıp, saptanması neticesinde bulunacak meblağdan, sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, davacının araçta oluştuğunu iddia ettiği hasar bedeli ve ekspertiz ücreti son derece fahiş olup piyasa şartları ile de örtüşmediğini, davacının iddialarını kabul etmemek şartıyla kaza tarihi anayasa mahkemesi yürürlük tarihinden önce olduğundan hesaplamanın genel şartlara göre yapılması gerektiğini, davacının talebini kabul etmemekle beraber müvekkil şirket aleyhine bir hüküm kurulması halinde uygulanacak faiz, yasal faiz olması gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk derece mahkemesince; "...Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına Thtar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür- Haksız eylem, kusurlu ve hukuka aykırı bir eylemle başkasına zarar verilmesidir. Bir haksiz fiilden söz edebilmek için;

-Zarar verici bir fiil

-Bu fiilin hukuka aykırı olması

-Fiili İcra edenin kusurlu bulunması

-Fiil ve zarar arasında uygun illiyei bağının bulunması gerekir.

Fiilin, bilinçli bir iradeye dayanmış olması gerekir. Hukuka aykırı fiil, hukukun koruduğu değerlerin, çiğnenmesi sonucunda, hukuk düzeninin bir kuralını İhlal eden fiildir, Hukuka aykırılık, zarar vermeyi yasaklayan ya da önleyen kuralların çiğnenmesidir,

Bir eylemin hukuka aykırı olarak kabul edilebilmesi için aynı zamanda bir hukuka uygunluk nedeninin mevcut olmaması gerekir. Kusur, hukuk düzeni tarafından kınanan bir davranışın bilerek ve isteyerek yapılmasıdır. Olağan yaşam deneyimlerine, genel düşünceye ve objektif olasılığa göre, bir olayın gerçekleşmesi ile sonuç ortaya çıkmış ya da bu olayın oluşması ile sonucun ortaya çıkması kolaylaşmış ise ilk hareket ikincisinini nedeni, İkinci Olay birinci hareketin sonucu sayılır. Buna uygun illiyet bağı denir.

Tazminat hukukunda sorumluluktan söz edilebilmesi için yalnızca eylemin yasaya veya sözleşmeye aykırı olması yeterli değildir. Fiil sonucunda bir zararın doğmuş olması ve zararla fiilli arasında uygun nedensellik bağının bulunması da gerekir, Nedensellik bağı sorumluluğun temel öğesidir. Zararla eylem arasında nedensellik bağının mevcut olması, zararın eylemin bir sonucu olarak ortaya çıkması, yani eylem olmadan zararın ortaya çıkmayacağının kesin olarak bilinmesidir. Zarar ile fiil arasında uygun nedensellik bağının bulunup bulunmadığı hususu, her somut olayda kendi içerisinde ayrıca değerlendirilir,

Kusur sorumluluğunda, üç durumda nedensellik bağı kesilebilir.

-Zorlayıcı neden

-Zarar görenin ağır kusuru

-Üçüncü kişinin ağır kusuru

Somut olayda davalı ... tarafından ZMMS ile sigortalı bulunan araç sürücüsünün 2918 sayılı yasanın 56/1-a(1) ve 84/g maddelerini ihlal ettiği, davacı tarafından ihlal edilen bir kuralın bulunmadığı, kusurlu ve hukuka aykırı bir hareketle davacıya zarar verildiği, zarar ile zarara sebep olan fiil arasında uygun illiyet bağının bulunduğu, davacının hasarını yabancı bir ülkede, yabancı para üzerinden karşıladığı, ayrıca eksper işlemlerinin de yabancı para üzerinden yapıldığı..." gerekçesiyle 1-Davanın KABULÜNE, -3.087 EURO maddi tazminatın 09/01/2020 tarihinden itibaren 3.095 sayılı yasanın 4-a maddesine göre işleyecek faizi ve fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının ZMMS sigorta teminatının sigortacının temerrüde düştüğü tarihteki karşılığı dikkate alınmak suretiyle davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 2-Eksperiz ücreti olarak 921,30-EURO'nun fili ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 3-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi madde 13/2 ye göre 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketin riziko tarihindeki limitleri ile sorumlu olduğunu, yerel mahkeme ilamı ile teminat limitlerinin aşıldığını, davacının araçta oluştuğunun iddia ettiği hasar bedelinin son derece fahiş olduğunu, piyasa şartları ile de örtüşmediğini, ekpertiz ücretinin fahiş oyduğunu, talebin bu yönüyle reddi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, trafik kazası nedeniyle araçtaki hasar bedelinin zorunlu mali mesuliyet sigortacısından tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

1. ) Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, kolluk tarafından tutulan tutanakta belirtilen kusur tespiti ile alınan bilirkişi raporundaki kusur tespitinin aynı olması karşısında kusur durumunun doğru olarak belirlenmesine, alınan bilirkişi raporunun somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli ve dosya kapsamı ile uyumlu olup raporun davalıya tebliğine rağmen itiraz edilmemesi sebebiyle rapordaki tespitlerin davacı lehine kazanılmış hak oluşturmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin dışında kalan sair istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. ) Davalı hem cevap dilekçesinde hem de istinaf başvurusunda poliçe limiti ile sorumlu olduğunu belirtmiştir. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası türüdür. Bu sebepledir ki, sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlıdır.

Buna göre; davalı ... şirketinin kaza tarihi itibariyle sorumluluğuna esas poliçe teminat limitinin 36.000,00 TL olmasına göre, davalının sorumluluğunun poliçe teminat ile sınırlı olduğunun hükümde belirtilmemesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

3. ) Hükme esas alınan bilirkişi raporunda araçtaki hasar bedelinin 3.087,00 Euro, Almanya'dan alınan ekspertiz raporu ücretinin ise 500,00 Euro olabileceği belirtilmiştir. Mahkemece bu rapor hükme esas alınarak hasar bedelinin 3.087,00 Euro olduğu kabul edilmesine rağmen ekspertiz ücreti için davacının talebi olan 921,30 Euro bedel kabul edilmiş ancak bu noktada hangi gerekçe ile bilirkişi raporundaki bedele iştirak edilmediği tartışılmadan hüküm kurulması hatalı olmuştur. Söz konusu bilirkişi raporu ekspertiz bedelini tespit ederken aracın hasar boyutu ve daha önce benzer dosyalarda hasar tespit bedelleri için yapılan değerlendirmeleri nazara almıştır. Bu durumda ekspertiz bedeli için denetime elverişli bilirkişi raporunda tespit edilen 500,00 Euro yerine yazılı şekilde 921,30 Euro'ya hükmedilmesi hatalı olmuştur.

Bu nedenlerle; yerel mahkeme kararının davalı lehine kaldırılmasına, reddedilen kısım hükmün ferisi niteliğindeki yargılama giderine ilişkin olduğundan davalı lehine vekalet ücreti tahsisine yer olmadığına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından Dairemizce davanın esası hakkında HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıda yazılı şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurularının yukarıda açıklanan nedenlerle kısmen KABULÜNE; İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/82 Esas . 2021/850 Karar sayılı kararının HMK'nın 353. 1. b. 2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA, KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE,

"a-Davanın KISMEN KABULÜNE,

-3.087 EURO maddi tazminatın ( poliçe teminat limiti olan 36.000,00 TL ile sorumlu olmak üzere) 09/01/2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4-a maddesine göre işleyecek faizi ve fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının ZMMS sigorta teminatının sigortacının temerrüde düştüğü tarihteki karşılığı dikkate alınmak suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

b-Eksperiz ücreti olarak 500,00-EURO'nun fili ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi madde 13/2'ye göre 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

ç-Alınması gerekli toplam 1.399,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 349,91 TL'nin mahsubu ile 1.049,69 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

d-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 349,91 TL peşin harç, 500,00 TL bilirkişi ücreti, 141,00-TL müzekkere-tebligat giderinden oluşan toplam 1.045,31 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

e-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,

f-1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 25/9 ve 26.maddesi gereğince 6183 Sayılı Yasa kapsamında davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına," ŞEKLİNDE YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,

2. İstinaf İncelemesi Yönünden Harç ve Yargılama Masrafları;

a-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ve karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince ilgili tarafa iadesine,

b-Davalı tarafından yapılan istinaf başvuru harcı 162,10 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

c-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

ç-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359-(3) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

d-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/05/2024