İzmir BAM 20. HD 2021/1606 E. 2024/629 K.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

20. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/1606

KARAR NO : 2024/629

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 16/11/2020 (Dava) - 22/09/2021 (Karar)

NUMARASI : 2020/635 Esas - 2021/730 Karar

DAVA : Maddi Tazminat (Trafik Kazası Kaynaklı)

BAM KARAR TARİHİ : 17/04/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 17/04/2024

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/635 Esas-2021/730 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin ... plakalı aracın maliki olduğunu, davalı sigorta şirketinin ise müvekkilinin aracının hasarlanmasına neden olan ... plakalı aracın ZMM sigortacısı olduğunu, 27.06.2020 tarihinde iki araç arasında maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, taraflar arasında anlaşmalı kaza tutanağı tutulduğunu ve kaza tutanağının SBM sistemine yüklenmesi sonrasında hatalı olarak müvekkili araca kusur verildiğini, oysa yasal düzenlemelerin kusur durumunun doğru olmadığını çok açık biçimde belirttiğini, kavşaklarda motorlu araçlardan soldakinin sağdan gelen araca geçiş hakkını vermek zorunda olduğunu, kaza yeri resimlerine bakıldığında müvekkilinin sağdan geldiğini, kavşağa önce girdiğini ve kavşağa soldan giren aracın hızlı olması nedeniyle sağa doğru kaçabildiği kadar kaçmasına rağmen kazaya engel olamadığını, karşı aracın ise iki şeritli yolda kendi şeridinde bile olmadığını, sol şeritte bulunduğunu ve sağ tarafını kontrol etmek yerine hızını bile azaltmadan müvekkilinin aracına çarptığını, hasarın davalı sigorta şirketine ihbar edildiğini ve hasar dosyasının açıldığını, sigorta şirketince eksper gönderilmemesi üzerine müvekkili tarafından eksper talep edilip, SBM tarafından görevlendirilen eksperin hasarın 10.007,93 TL olduğunu tespit ettiğini, sigorta şirketinin resmi internet sitesinde gösterilen mail adresine KTK 97.madde kapsamında başvuruda bulunulduğunu, davalı tarafın ödeme yapmadığı gibi başvurularına cevap da vermediğini, arabuluculukta da anlaşma sağlanamadığını, hasar miktarının belirlenmesi için 354 TL eksper ücreti ödediklerini, bu nedenle eksper ücretinin yargılama gideri içinde hüküm altına alınmasını talep ettiklerini, müvekkiline ait aracın kaza nedeniyle değer kaybına uğradığının da aşikar olduğunu, taleplerinin taraflar arasında belirsiz ve çekişmeli olması nedeniyle HMK m. 107 uyarınca işbu davayı açtıklarını, davalı sigorta şirketine ihbar yapıldığı tarihten itibaren 8 iş günü eklenildiğinde bulunan 10.07.2020 tarihinin temerrüt tarihi olacağını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, şimdilik hasar bedeli için 100,00 TL' nin, değer kaybı bedeli için 50 TL'nin 10.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile hüküm altına alınmasına, ekspertiz ücreti olan 354 TL'nin işbu dava için yargılama gideri olarak değerlendirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, talep arttırım dilekçesi ile hasar talebini 10.007,93-TL'ye çıkarttığı anlaşılmıştır.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, davasını belirsiz alacak davası olarak açtığını, oysa dava açılmadan önce aracın onarımı tamamlanıp, ekspertiz raporu ve faturalar düzenlenmiş olduğundan artık dava değerinin bilinemeyeceğinden bahsedilemeyeceğini, bu nedenle belirsiz alacak davası açılamayacağını, kazaya sebep olan araçların kusur durumlarının tespitini talep ettiklerini, davacıya ait araçta meydana geldiği iddia edilen hasar onarım tutarının çok yüksek olduğunu, zarar görenin, makul tedbirler almak suretiyle kendi davranışı ile kaçınabilecek olduğu bir zararın tazminini zarar verenden talep edemeyeceğini, davacı tarafın inceleme yaptırmayarak müvekkili şirket tarafından hasarlı parça tedariklerinin yapılması ve daha uyguna onarımının yapılmasının önüne geçmiş olduğundan davacı tarafın zararın artmasına kendisinin neden olduğunu, davacıya ait aracın kaskosunun bulunup bulunmadığının ve var ise zararın kasko şirketi tarafından karşılanıp karşılanmadığının araştırılması gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun, kaza tarihi itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğunu, eğer KDV ödenmiş ise faturaların dosyaya sunulması gerektiğini, henüz sigorta şirketine başvuru yapmadan ekspertiz raporu alan davacı tarafın iyi niyetli olduğundan bahsedilemeyeceğini, ekspertiz ücretinin TTK md. 1426 kapsamında değerlendirilemeyeceğini, davacının kendisinin eksper atamasının MK 2. md. anlamında iyi niyet çerçevesinde yapılan makul gider olarak sayılamayacağını, 01.06.2015 tarihinde genel şartlarda yapılan değişikliğe göre değer kaybı hesaplamasının yapılması gerektiğini, müvekkili şirkete yapılmış usulüne uygun bir başvuru olmadığından temerrüde düştüğünden bahsedilemeyeceğini, haksız fiil sorumluluğunda uygulanacak faiz türünün yasal faiz olacağı dikkate alındığında davacı tarafın en yüksek faiz isteminin de haksız olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

Mahkemece, ".....Somut olayın maddi hasarlı bir trafik kazasından ibaret olduğu, davalı şirketin sigortacısı olduğu araç ile davacının aracına çarpmak suretiyle, bir zararın meydana geldiği, davalının sigortalısının ve sigorta poliçesi kapsamında davalının oluşan zarardan sorumlu olduğu, zararın hesabının teknik bir konu olduğu, bu amaçla bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, alınan raporun haksız fiil sonucunda uğranılan zararın hesabını hesaplama ilkelerine uygun şekilde karşıladığı, bu bağlamda araçta bir değer kaybının ise oluşmayacağı anlaşılmakla, sonuç olarak; DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE, 10.007,93 TL hasar bedeli olan tazminatın davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine, hasar bedelinin tamamına 10.07.2020 tarihinden işleyecek avans faizi işletilmesine, değer kaybına ilişkin istemin REDDİNE, 354,00-TL ekspertiz ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE...." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı vekili tarafından, "...Alacağın belirli olduğu durumlarda kısmi dava açma hakkı bulunmadığı gibi kısmi davanın belirsiz alacak davası, belirsiz alacak davasının da kısmi dava olarak görülmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafın, davasını belirsiz alacak davası olarak açtığını, dava açılmadan önce aracın onarımı tamamlanıp, ekspertiz raporu düzenlenmiş olduğundan artık dava değerinin bilinemeyeceğinden veya alacağın belirsiz olduğundan bahsedilemeyeceğini (Yargıtay 4. HD' nin 2018/2013 Esas - 2018/3870 Karar, Yargıtay HGK'nun 2015/22-1052 Esas - 2015/1612 Karar), kazanın meydana gelmesinde davacı tarafa ait araç sürücüsünün de kusurlu olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun kabulünün mümkün olmadığını, kaza tespit tutanağında yer alan taraf beyanlarından görüleceği üzere; sigortalı aracın kavşaktan geçişini tamamlamasına yakın davacı tarafa ait araç sürücüsünün kontrolsüz şekilde kavşağa girerek çarptığını, davacı tarafa hiçbir kusur atfedilmemesinin hatalı olduğunu, araçta meydana geldiği iddia edilen hasar onarım tutarının da çok yüksek olduğunu, aracın onarımı tamamlanmış olmasına rağmen dosyada yapılan işlemler ve tedarikler sonucu ödenen bedeli, değişen, onarılan ve tedarik edilen parçaları gösterir delilin davacı tarafından dosyaya sunulmadığını, denetim imkanı olmayan raporun da hükme esas alınma olanağının olmadığını, davacı tarafından sadece araç görülmeden düzenlenen bir ekspertiz raporu sunularak ekspertiz raporunda yazan tutarın ödenmesinin dayatıldığını, iddialar somut deliller ile ispatlanamamış olduğundan davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun, kaza tarihi itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin hasarı yönetim ve iskontolu yedek parça tedarik hakkı bulunduğundan yapılacak hesaplamalarda eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal ve muadil parçalar da göz önüne alınarak, yedek parça ve işçilik ücretlerinde iskonto uygulanması gerektiğini, faturalar dosyasına sunulmadan onarım bedelinin KDV'sinden müvekkilinin sorumlu olmayacağını, sigortanın sebepsiz zenginleşme aracı olmadığını, henüz sigorta şirketine başvuru yapmadan ekspertiz raporu alan davacının iyi niyetli olduğundan bahsedilemeyeceğini, ekspertiz ücretinin TTK 1426 kapsamında değerlendirilemeyeceğini, sunulan ekspertiz raporunun, KTK madde 97 uyarınca belirlenen 15 günlük araştırma süresi içinde ve henüz davalı sigorta şirketince herhangi bir cevap verilmemişken düzenlettirildiğini, davacının atadığı eksperin ücretinin kendisine ait olduğunu, müvekkili şirket tarafından sigortalı aracın, hususi araç olup sahibinin şahıs olduğunu, haksız fiil sorumluluğunda uygulanacak faiz türünün yasal faiz olacağı dikkate alındığında avans faizinin de haksız olduğunu, ayrıca arabuluculuk ücretinin hatalı olduğunu, mahkemece 1.320,00-TL'nin müvekkili tarafından Hazineye ödenmesine karar verilmişse de; bu bedel üzerinden arabulucunun makbuz kesmekle Hazineye KDV ve stopaj ödemesi yaptığını, bu düşümler yapılmadan 1.320,00-TL' nin ödenmesine karar verilmesinin sebepsiz zenginleşmeye neden olacağını..." beyanla, mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle karşı yan trafik sigortacısından hasar, değer kaybı ve eksper ücreti istemine ilişkindir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; yukarıda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; dava konusu olaya ilişkin kaza tespit tutanağının taraflar arasında düzenlenmiş olup, tutanakta her iki tarafın da karşı yanın kazada kusurlu olduğunu iddia ettiğinin görüldüğü, mahkemece Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan raporda ise, kazaya dair kusurun davalı taraf sigortalı aracında olup, davacının herhangi bir kusurunun olmadığının belirlendiği anlaşılmaktadır. Kusur yönünden alınan raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu ve dosya kapsamında herhangi bir çelişki de bulunmadığı anlaşılmakla, bu yöndeki itirazın reddi gerekmiştir.

Hasara yönelik olarak da aynı rapor içerisinde değerlendirme yapılmış olup, dosyada mevcut eksper raporu ile de uyumlu şekilde 10.007,93-TL hasar meydana geldiğinin, aracın 16 yaşında olmasına, tramer kaydına ve kazanın niteliğine göre değer kaybı olmadığının belirlendiği, mahkemece de bu rapora göre hüküm tesis edildiği, sigorta şirketinin gerçek zararı gidermesi ilkesi gereğince, KDV'den sorumlu olduğunun açık olduğu, yine iskontolu tutar üzerinden hesaplama talebinin de aynı ilke gereğince reddi gerektiği, eksper ücretinin hasar tespiti bakımından yapılması makul bir gider olup davalı taraftan talep edilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, dava konusu araçtaki hasarın onarım ile giderilip giderilemeyeceği, aracın pert olup olmadığı ve hasar miktarı yargılamayı gerektirdiğinden davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olduğu, yine Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin yargılama giderlerinden sayılması nedeniyle bu miktarın davalıdan tahsiline karar verilmesinde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bu yönlerdeki tüm istinaf itirazlarının esastan reddi gerekmiştir.

Bununla birlikte, davalı tarafa sigortalı aracın ticari araç niteliği bulunmayıp hususi binek otomobil olmasına, tarafların sıfatına ve olayın niteliğine göre, somut uyuşmazlıkta uygulanacak olan faiz türü yasal faiz olmakla, davalı vekilinin bu yöndeki itirazının kabulü gerekmiş, ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Dairemizce hükmün kaldırılıp düzeltilerek yeniden hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalı vekilinin istinaf itirazlarının HMK 353/1-b-2. maddesi uyarınca kısmen kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak Dairemizce yeniden hüküm tesisine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davalı vekilinin istinaf itirazlarının KISMEN KABULÜNE; İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/635 Esas . 2021/730 Karar sayılı kararının HMK’nın 353/1. b. 2. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;

"1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE, 10.007,93 TL hasar bedeli tazminatının 10.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

2. Değer kaybına ilişkin istemin REDDİNE,

3. 354,00. TL ekspertiz ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4. Alınması gerekli 683,64 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 54,40. TL peşin harcın mahsubu ile, bakiye 629,24. TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydedilmesine,

5. Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 10.007,93 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

6. Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen tutar bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 50. TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

7. Davacı tarafından yatırılan 54,40. TL başvurma harcı, 54,40. TL peşin harç, 823,00. TL adli tıp rapor ücreti, 87,50. TL müzekkere. tebligat giderinden oluşan toplam 1.019,30. TL yargılama giderinden 1.000. TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

8. HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa taraflarca yatırılan avansdan kalan bakiyenin hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine,

9. İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun 2020/5673 sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. maddesi uyarınca davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına" ,

ŞEKLİNDE YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,

2. Davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının REDDİNE,

3. İSTİNAF AŞAMASINDA; davalı tarafından yatırılan 170,91‬ TL istinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine,

4. İstinaf incelemesi esnasında davalı tarafça yapılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcına ilişkin yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5. İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

6. Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 17/04/2024