Karar Detayı

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

20. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/1587

KARAR NO : 2024/1341

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : AYDIN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ARA KARAR TARİHİ : 08/08/2024

NUMARASI : 2024/427 Esas

TALEP : İhtiyati Haciz

TALEP TARİHİ : 01/07/2024

BAM KARAR TARİHİ : 25/09/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 25/09/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/08/2024 ara karar tarihli, 2024/427 Esas sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

DAVA :

Talep Edenler / Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalarında her üç davalı yönünden, dava konu alacak miktarı yönünden teminatsız olarak ihtiyati haciz talebinde bulunduğunu, mahkemece 02/07/2024 tarihli tensip ile taleplerinin kısmen kabulüne karar verildiğini, sadece 500.000,00-TL üzerinden ve davalılardan ... hakkında %20 teminat ile ihtiyati hacze karar verildiğini, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından dosyaya sunulan belgeden de anlaşılacağı ve dava dilekçelerinde de ifade ettikleri üzere müvekkilinin yaralanmasına neden olan aracın malikinin ... olduğunu, buna karşı ... hakkındaki ihtiyati haciz taleplerinin reddinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davalı ... hakkında da ihtiyati hacze karar verilmesini talep ettiklerini, davalılardan ... Sigorta Anonim Şirketi'ne 10/10/2022 tarihinde başvuru yapıldığını, 19 ay boyunca sigorta şirketi ile yazışma yapıldığını, son olarak sigorta şirketinin talebi ile 26/12/2023 tarihinde Aydın Devlet Hastanesi'nden rapor alındığını ve gönderildiğini ancak iyileşme durumu olduğundan sağlık kurulundan yeni rapor alınmasını talep ettiklerini, yeni rapor talep edilmesi ve süreci çok uzun sürmesi nedeni ile sigorta şirketine yasal yollara başvurulacağı bilgisi verildiğini, kusur raporları ve hekim raporları kendilerine sunulmuş olmasına ve TBK 76. maddesi gereğince ön ödeme talep edilmesine karşın sigorta şirketinin müvekkiline hiçbir ödeme yapmadığını, bu nedenle sigorta şirketi hakkında ihtiyati hacze karar verilmemiş olmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davalı sigorta şirketi hakkında da ihtiyati haciz kararı verilmesini, mahkemece ihtiyati haciz taleplerinin sadece fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuklarını, maddi tazminat yönünden kabul edildiğini, davadaki taleplerinin maddi ve manevi tazminat olmak üzere toplam 2.000.000,00-TL olduğunu, taleplerinin tümü yönünden ihtiyati haciz kararı verilmemesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkili ...'nın eşinden ayrıldığını, Ukrayna'da ki savaştan kaçarak Türkiye'ye sığındığını, çalışamadığını, bir geliri ve adına kayıtlı mal varlığı olmadığını, 19 aydır kızını tedavi ettirdiğini, yardımlarla ayakta kalabildiğini, kazada ...'un kusursuz olduğunu, olayın yaya geçidinde gerçekleştiğini, müvekkillerinin savaştan kaçan anne kız olması karşısında teminat ile ihtiyati hacze karar verilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle davalılara ait taşınmazlar ile araçları ve bankalardaki mevduatı üzerine, üçüncü kişilere devir ve temliğini ve cebri icra yolu ile satışına engel olmak amacı ile, teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasını, TBK 76. maddesi uyarınca kaza nedeni ile müvekkillerine geçici olarak ödeme yapılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARAR:

Mahkemece; Talep; "...23/08/2022 günü saat 20:45 sıralarında Süleyman Demirel Bulvarı no: 128 sayılı yerde bulunan ... market önünde yaya geçidinin üzerinde davalı ...'in sevk ve idaresindeki ve diğer davalı ...'e ait ... plaka sayılı kamyonetle davacı ...'a çarpması sonucu yaralamalı trafik kazası gerçekleştiği, davacının yaralanmasından kaynaklı davacıların maddi ve manevi zararı yönünden tazminat alacağının 6098 Sayılı TBK un 117/2 inci maddesi uyarınca kaza tarihi olan 23/08/2022 tarihi itibariyle muaccel hale geldiği, ayrıca kaza tespit tutanağı, Kuşadası 2.Asliye Ceza Mahkemesinin 2023/744 esas sayılı dosyası içeriği ile kusur ve yaralanmaya yönelik raporlardan, davacıların davalı sürücü ve işleten malik yönünden maddi ve manevi alacaklarının bir kısmı yönünden yaklaşık ispat koşulunun sağlandığı anlaşılmakla ihtiyati haciz taleplerinin kısmen kabulüne karar verildiği, her ne kadar mahkeme tensip ara kararı ile maddi tazminat yönünden kısmi ihtiyati haciz kararı verilmiş ise de, bu ara karara gerekçe yazılmadığı, geçici mahkeme heyetinin görevinin sona erdiği nazara alınarak, aynı hususta yeniden maddi tazminata ilişkin ihtiyati haciz kararı vermek gerektiği, davalı sigorta şirketi yönünden ise; devlet denetimine tabi ve Türkiye genelinde faaliyet gösteren sigorta şirketi olması, taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizleme, kaçırma ve hileli işlemlerde devlet denetiminden ötürü bulunma ihtimalinin olmaması nedeniyle davalı sigorta şirketi yönünden (bkz. aynı yönde Yargıtay 17. H.D. 2016/3412 E. - 2019/4897 K. Sayılı ilamı) ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla sigorta şirketi yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılarak davalı sigorta şirketi hariç, davacılar vekilinin maddi ve manevi tazminat yönünden ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulü ile kısmen reddi ile; davacı ... için 500.000,00 TL maddi, 100.000,TL manevi, davacı ... için 75.000,00 TL manevi tazminat alacağı için, alacakların %20'si oranında (135.000,00-TL) teminatın mahkeme veznesine yatırılması veya aynı tutarda süresiz, koşulsuz ve kayıtsız bir teminat mektubunun mahkemeye sunulması koşuluyla, davalı ...'in ve davalı ...'e ait taşınır ve taşınmaz malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarına borca yeter miktar üzerine ihtiyati haciz konulmasına, davacılar vekilinin geçici ödeme talebinin ve teminatsız ihtiyati haciz kararı verilmesi talebinin reddine..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

Karara karşı talep edenler / davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ:

Talep edenler / davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, UYAP üzerinden yapılacak araştırma ile bu hususun ortaya çıkacağını, kazada Küçük ...'ın kusursuz olması, olayın yaya geçidinde gerçekleşmesi, müvekkillerinin savaştan kaçan anne kız olması karşısında teminat ile ihtiyati hacze karar verilmiş olmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkilinin karar verile 135.000,00TL teminatı karşılamasının mümkün olmadığını, nitekim karşılayamadığını, müvekkilinin, yargılama sonunda davayı kazandığında, bu hakkı elde edememesi halinde adil bir yargılamadan söz edilemeyeceğini, müvekkilinin alacağını temin edebilmesi kararının, asla temin edemeyeceği bir teminata bağlanması adil yargılanma hakkı ve mahkemeye erişim hakkını ihlal edeceğini, davanın haksız fiilden kaynaklanan bir tazminat davası olması, davacıların olayda hiç bir kusurlarının olmaması, savaştan kaçarak Türkiye'ye sığınan insanlar olması gözönüne alındığında teminat kararının hakkaniyetli olmadığını, karar verilen %20 teminat oranı da dosyanın niteliği ve kapsamı itibarı ile çok yüksek olduğunu, bu nedenle teminat ile ihtiyati haciz kararı verilmesinin kararın ve teminat miktarına karşı istinaf yoluna başvurduklarını, davaları, maddi tazminat yönünden fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere açılmış olup, dosya kapsamına göre maddi tazminat taleplerinin gerçek zarar miktarını da yansıtmadığını, buna karşın alacağın sadece bir kısmı üzerinden ihtiyatı hacze karar verilmesinin kararına karşı istinaf yoluna başvurduklarını, mahkemece davalı sigorta şirketi hakkında ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiğini, dosyaya sunulu belgelerden de anlaşılacağı üzere davalılardan ... Sigorta A.Ş'ye 10.10.2022 tarihinde başvurunun yapıldığını, 19 ay boyunca sigorta şirketi ile yazışmanın yapıldığını, son olarak sigorta şirketinin talebi ile 26.12.2023 tarihinde Aydın Devlet Hastanesi'nden "Çocuklar için terör kaza ve yaralanma durumunu bildirir Sağlık Kurulu Raporu'nun alındığını ve gönderildiğini ancak "iyileşme durumunun mevcut olması sebebi ile sağlık kurulundan yeni rapor alınmasının talep edildiğini, 26.12.2023 tarihinde alınan raporun üzerinden iki ay dahi geçmeden yeni rapor talep edilmesi ve sürecin uzun sürmesi nedeni ile sigorta şirketine yasal yollara başvurulacağı bilgisinin verildiğini, kusur raporları ve hekim raporları kendilerine sunulmuş olmasına ve TBK 76.maddesi uyarınca ön ödeme talep edilmesine karşın sigorta şirketinin müvekkiline hiç bir ödeme yapmadığını, buna karşın sigorta şirketi hakkında ihtiyati hacze karar verilmemiş olmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davalı ... A.Ş. hakkında da ihtiyati haciz talebinin reddi kararı yönünden istinaf talebinde bulunduklarını, sunulu nedenler ve dosyaya sunulan tüm belgeler gözönüne alınarak; ihtiyati haczin kısmen reddi ve teminat kararlarına karşı taleplerinin kabulüne, dava dilekçesindeki talep miktarının tamamı üzerinden, üç davalı yönünden, teminatsız olarak ihtiyati hacze karar verilmesini, kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Talep, kısmen kabulüne karar verilen ihtiyati haczin tüm davalılar yönünden ve dava değerinin tamamı üzerinden verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece talebin kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş; hüküm davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel, bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2.maddesinde ise; "Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1. Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2. Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İİK'nun 257/1.maddesinde rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para borçlarının alacaklısının ihtiyati haciz talep edebileceği belirtilmiştir.

Bu açıklamalara göre ihtiyatı haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması'dır.

Aynı kanunun 259. maddesinde ise, alacağın ilama ve ilam mahiyetinde bir vesikaya dayanmaması halinde alacaklının (haczinde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları zarar için) HUMK. nun 96. (HMK. nun 87.) maddesinde yazılı teminatı vermeye mecbur olduğu öngörülmüştür. Buna göre teminat, sadece borçlunun ihtiyati haciz nedeniyle uğrayacağı zararlar için değil, üçüncü kişilerin de uğrayacakları zarar için gösterilmelidir.

6100 sayılı HMK'nın 341/1-(b) maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararları bakımından istinaf kanun yolu, ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlarla sınırlıdır.

Bu nedenlerle; davacılar vekilinin manevi tazminat yönünden ihtiyati haciz miktarının artırılması ve teminata ilişkin istinaf nedenleri dikkate alındığında, ortada 6100 sayılı HMK' nın 341/1 maddesi uyarınca istinafı kabil bir karar bulunmadığından, davacılar vekilinin davalılar ... ve ... hakkındaki ihitiyati haciz kararına karşı istinafının 6100 sy HMK'nun 341-(2) ve 346-(1) maddeleri gereğince usulden reddi gerekmiştir.

Davalı sigorta şirketi açısından ihtiyati hacizi isteğinin reddi kararına karşı yapılan davacılar vekilinin istinaf nedenleri değerlendirildiğinde; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalı sigorta şirketi yönünden ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla, ihtiyati haciz talep eden vekilinin bu davalı hakkındaki istinaf itirazlarının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca aşağıda yazılı şekilde esastan reddi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. İhtiyati haciz talep edenler / davacılar vekilinin Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/08/2024 tarihli, 2024/427 esas sayılı davalılar ... ve ... hakkındaki ihtiyati haciz ara kararına yönelik istinaf itirazlarının 6100 sy HMK'nun 341. (2) ve 346. (1) maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,

2. İhtiyati haciz talep edenler / davacılar vekilinin Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/08/2024 tarihli, 2024/427 esas sayılı davalı sigorta şirketi hakkındaki hakkındaki ihtiyati haczin reddi ara kararına yönelik istinaf itirazlarının 6100 sy HMK'nun 353/1. b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

3. İSTİNAF AŞAMASINDA; alınması gerekli 427,60. TL istinaf karar harcı peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,

4. İhtiyati haciz talep edenler / davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5. HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa taraflarca yatırılan gider avansından kalan bakiyenin yerel mahkemece hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine,

6. İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

7. Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.25/09/2024