Karar Detayı

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

20. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/1509

KARAR NO : 2024/1313

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : MUĞLA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 28/12/2023 (Dava) - 17/07/2024 (Karar) 26/07/2024 (İstinaf Başvurusu Değerlendirme Kararı)

NUMARASI : 2023/1291 Esas - 2024/708 Karar

DAVA : İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)

BAM KARAR TARİHİ : 25/09/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 25/09/2024

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/07/2024 istinaf başvurusu değerlendirme karar tarihli ve 2023/1291 Esas - 2024/708 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı, müvekkili Kooperatif ortağı olup kooperatife olan aidat-ek aidat borcu nedeniyle hakkında Milas İcra Müdürlüğünün 2023/5591 E Sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını; borçlunun süresi içinde borca itiraz ederek takibi durduğunu, davalı (borçlu) herhangi bir borcu bulunmadığını, gönderilen ödeme emrinde talep edilen miktarın neye dayanarak talep edildiğinin bilinmediğini iddia ettiğini, davalı tarafın beyan ve itirazlarının yerinde olmadığını, davalı tarafın borcunun neden kaynaklandığı bilmekte ve yine takip talebinde alacağa adi kanuni faiz talep edildiğinin görülmekte olduğunu, müvekkili kooperatife ait işyerinde 03.06.2019 tarihinde meydana gelen iş kazasında çalışan ...'in vefat ettiğini, ölümlü iş kazası nedeniyle müteveffanın hak sahipleri tarafından Kooperatif aleyhine Milas İş Mahkemesinin 2020/383 E- 2022/187 K (istinaf incelemesi sonrası yerel Mahkeme kararı bozulmuş yeni numarası 2023/159 E-2023/188 K ) ile İstanbul Anadolu 23.İş Mahkemesi 2020/672 E -2023//602 K sayılı dosyalarında maddi ve manevi tazminat davalarının açıldığını, 18.07.2023 tarihli Genel Kurulda bu hususun gündem maddesi olarak görüşüldüğünü, dosyalarda anlaşmaya varılması yönünde Kooperatif Yönetim Kuruluna anlaşma yapma ve para toplamak için oy birliği ile yetki verildiğini, gelinen süreçte her iki dosyanın davacıları ile görüşüldüğünü ancak anlaşma ortamı oluşmadığını, davacılar tarafından Mahkeme ilamlarına dayanarak ilamlı icra işlemine geçildiğinden Kooperatifinde yararına olacak şekilde dosya borçları depo edilerek öncelikli olarak kararın kesinleşmesine kadar icranın geri bırakılması kararı alındığını, Kooperatifin mevcudiyetinin zarara uğraması açısından olağan üstü alınması gereken bu tedbir nedeniyle Tasfiye sürecinde olan müvekkili Kooperatifin 168 ortağı bulunduğundan Milas İş Mahkemesinin 2020/383 E- 2022/187 K (yeni numara 2023/159 E-2023/188 K ) sayılı dosyasındaki yargılama giderleri- istinaf masrafları -harçları ve Bodrum 1 İcra Müdürlüğü 2023/5184 E sayılı dosyasında depo bedeli olmak üzere her ortaktan 650 TL ;İstanbul Anadolu 23.İş Mahkemesi 2020/672 E -2023//602 K sayılı dosyasındaki yargılama giderleri- istinaf masrafları- karar harçları ve İstanbul Anadolu 21 İcra Müdürlüğü 2023/31489 E sayılı dosyasında depo bedeli olmak üzere her ortaktan 7750 TL nin alınması yönünde aynı zamanda Tasfiye Kurulu olan Yönetim Kurulu tarafından karar alındığını 19.10.2023 tarihinde Yönetim Kurulu tarafından alınan karar gereğince hane başına 7.750 TL nin 13.11.2023 tarihine kadar ödemesi yönünde karar alındığını bu kararın ve konu ile ilgili tüm sürecin kooperatif ortaklarının bulunduğu whatsapp grubundan duyurulduğunu, bu alacak kalemlerinden davalı tarafından sadece 650 TL ödendiğini, davalının tüm bu süreçten haberdar olduğunu, alacağın sebebini bilmediği iddiasının inandırıcı olmadığını, Kooperatifin Olağan/Olağanüstü Genel Kurul Kararları ile ödenmesi kararı alınan aidatlar ve ek ödemelerden kooperatif üyesi olması nedeniyle davalının sorumlu olduğunu, Yönetim kuruluna anlaşma yapma ve para toplama yetkisinin de verildiği 18.07.2023 tarihli Genel Kurulda alınan kararlara karşı davalı tarafça ya da başka bir üye tarafından dava yoluna gidilmediğini, dolayısıyla kararların geçerli ve tüm üyeleri bağlayıcı nitelikte olduğunu ,davalının Genel Kurullarda alınan kararlara uyma yükümlülüğünden kaçınamayacağının açık olduğunu, dava şartı Arabuluculuk kapsamında kalması nedeniyle alacak talepleri ile ilgili Milas Arabuluculuk Bürosuna başvuruda bulunulduğunu, 2023/149635 arabuluculuk dosya numarası ile anlaşmaya varılamadığına dair tutanak düzenlendiğini, davalının takip tarihi itibarı ile 7.750 TL borcu bulunmakta olup Milas İcra Müdürlüğünün 2023/5591 E sayılı dosyasında icra takibine geçildiğini, borcu olmasına rağmen hakkında yapılan icra takibine itiraz ederek takibin durmasına neden olan davalı tarafın kötü niyetli olarak yapmış olduğu itirazın iptali ile %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesi için işbu davanın zorunlu olduğunu, açıklanan nedenlerle Borçlunun Milas İcra Müdürlüğü nün 2023/5591 E sayılı dosyasındaki itirazın iptali ile takibin devamına, borçlunun %20 den aşağı olmamak üzere İcra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından takip sebebi de gösterilmediği için davanın dinlenmesinin mümkün olmadığını, gönderilen ödeme emrinde alacak sebebi "asıl alacak" olarak belirtilmiş ise de bu alacağın nevi belirtilmemiş olup keza alacağın neye istinaden talep edildiğine yönelik takip dayanağı herhangi bir belgenin de icra emri ekinden çıkmadığını, ayrıca ödeme emri incelendiğinde “4- Senet ve Tarihi ve senet yoksa borcun sebebi” kısmında “asıl alacak 7.750,00 TL” olarak gösterildiğini, bu noktada talep edilen miktarın neye dayanarak talep edildiğinin belirtilmediğini, davacı tarafça her ne kadar davanın iş kazasından dolayı kooperatifin depo etmek zorunda kaldığı tehiri icra teminatına ilişkin olduğunu dolaylı yoldan açıklasa da bu hususun taraflarınca kabul edilmemekte olduğunu, davacı tarafça huzurda açılan işbu dava niteliği itibariyle bir itirazın iptali davası olduğunu, bu bakımdan huzurda açılan davanın sıkı sıkıya başlatılan icra takibine bağlı olduğunu, itirazın iptali davasında delil yükü davacıda olup davacının alacağını kanıtlaması gerektiğini, İstanbul Anadolu 23. İş Mahkemesi'nin 2020 / 672 Esas ve 2023/602 karar sayılı dosyası üzerinden verilen 19.09.2023 tarihli ilam müteveffa ...'in mirasçıları tarafından İstanbul Anadolu 21. İcra Müdürlüğü'nün 2023/31489 Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, tasfiye kurulunun veya yönetim kurulunun kendi başına aidat toplama yetkisinin bulunmadığını, bu yetkinin genel kurula ait olduğunu, Kooperatifler kanunu'nun 31. maddesi kapsamında ek ödemelerin ancak bilanço açığının kapatılması için anasözleşmeye uygun olarak ortaklara yüklenebileceği düzenlemesinin mevcut olduğunu, mahkemece her şeyden önce "tasfiye kurulunun" ek ödeme toplanması yönünde karar almasının mümkün olmadığını belirtmek istediklerini, Kooperatifler Kanunu'nun 31. Maddesi'nde ek ödemelerin ancak ve ancak bilanço açığını kapatmak için toplanabileceğini, bu ek ödemelerin toplanmasına ana sözleşmenin 21. Maddesi kapsamında genel kurulun karar vereceğini vurguladıklarını, Kooperatifler Kanunu'nun 31. Maddesi ile davalı kooperatife ait anasözleşme maddelerinin verildiğini, bu maddelerden de görülebileceği üzere ortakların taahhüt ettikleri pay tutarı kadar sorumlu olup, bunun dışında ortaklık payı dışındaki ödemelere ilişkin ancak genel kurul kararı ile sorumluluk altına gireceklerini, diğer taraftan kooperatif genel kurulunun bu konuda ortaklara yükleyeceği sorumluluğun ise Kooperatifler Kanunu'nun 31. Maddesinde yer alan yasal düzenleme kapsamında ancak bilanço açıklarının kapatılması gerekçesiyle istenebileceğini, bu kapsamda kooperatif tasfiye kurulunun ek ödeme kararı almasının mümkün olmadığını, ek ödemeye ilişkin herhangi bir genel kurul kararının bulunmadığını, iş mahkemesi kararının 19.09.2023 tarihinde verilmiş olup bahsi geçen mahkeme kararına dayanarak başlatılan icra takibi yapılan son genel kuruldan sonra olduğunu, bu kapsamda genel kurul kararı ile bu konuya ilişkin bir ek ödeme getirilmesi teknik olarak mümkün olmadığını, yapılan son genel kurulda da bu ödemeye ilişkin bir yükümlülük getirilmediğini, bu aşamada sayın mahkemenize müvekkilleri korku ve baskı altına alan kooperatif yöneticileri tarafından hileli davranışlarla toplanan ve toplanmak istenen kişi başı 7.750,00 TL 'ye ilişkin herhangi bir genel kurul kararının olmadığını belirtmek istediklerini, Davalı Kooperatife ilişkin yapılan son genel kurul toplantısının 18.07.2023 tarihinde gerçekleştirildiğini, bu genel kurula ilişkin 18.07.2023 tarihli karar tutanağını sunduklarını, bahsi geçen genel kurul toplantısının bazı maddelerinin cevap dilekçesi içeriğinde sunduklarını, genel kurulda alınan bu kararlar incelendiğinde ortada açık ve net miktar belirlenerek somut 7.750,00 TL ile ilgili bir kararın alınmadığının görüleceğini, devam eden davaların uzlaştırmacı ve arabulucu yolu ile anlaşma neticesinde ortaklara bir ödeme yükümlülüğü getirdiği değerlendirilse bile ortada herhangi bir uzlaştırmacı veya arabulucu anlaşması bulunmadığını, bu yönüyle bu kararların sanki 7.750,00 TL'ye bir dayanakmış gibi değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, tüm bunların yanında bu kararların zaten Kooperatifler Kanunu'nun 31. Maddesinde belirtilen "bilanço açığının kapatılması amacı" taşımadığı da değerlendirildiğinde bir uzlaştırmacı veya arabuluculuk anlaşması olsaydı bile bu kararlara dayanarak ortaklardan ek ödeme adı altında para toplanması mümkün olmayacağını, Yargıtay 23. HD. 2016/5921 E. 2019/3789 K. Sayılı 03.09.2019 tarihli İlamı ile ek ödemelerin sadece genel kurul kararına dayanılarak toplanabileceğinin öngörmekte olduğunu, Yargıtay 23. HD. 2016/6062 E. 2019/4010 K. Sayılı 02.10.2019 tarihli İlamı ile dava konusu olayla tamamen aynı olup davanın Yargıtay Kararları kapsamında da haklı görüldüğünü kanıtlar mahiyettte olduğunu, Yargıtay kararlarından da görülebileceği üzere tasfiye memurlarının mahkeme masrafları, kooperatif giderleri için üyelerden ihtiyacı karşılamak için para toplama kararı almalarının mümkün olmadığını vurgulamakta olduğunu, genel kurullarda alınan kararlara paralel olarak herhangi bir anlaşma da yapılmadığından bu meblağın müvekkilden talep edilmesine olanak bulunmadığını, somut olayda icra inkar tazminatına hükmedilmesinin mümkün olmadığını, cevap dilekçesi genelinde belirttikleri hususlar kapsamında davacı tarafça dava dilekçesinde muğlak ifadelere başvurulmuş olup alacak belirlenebilir (likit) bir alacak özelliği taşımamakta, alacağın ne olduğunun ve esasen olup olmadığının belirlenmesi bakımından yargılama gerekmekte olduğunu, davacı tarafın kötüniyet tazminatı mı yoksa icra inkar tazminatı mı talep ettiği hususunda bir açıklık bulunmadığını, davacı aleyhinde %20'den az olmayacak şekilde dava müddeabihi üzerinden hesaplanacak kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ettiklerini, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 329. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca davacının müvekkiline karşı açmış olduğu davada hiçbir hakkı olmadığının açıkça sabit olması kapsamında yargılama giderlerinden ve sayın mahkemece davanın kazanılması halinde karşı tarafa yükletilecek vekalet ücretinden başka ayrıca müvekkil ile yapmış olduğumuz anlaşma uyarınca işbu davaya ilişkin AAÜT'de yer alan asgari ücret olan 7.750,00 TL sözleşme vekalet ücretinin de davacıdan alınarak tarafımıza verilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN 17/07/2024 TARİHLİ KARARI:

İlk derece mahkemesince; "...İş bu davaya konu icra takibinin dayanağı ise dava dilekçesinden anlaşılacağı üzere davacı Kooperatifin genel kurulunda alınan karar olup, davaya konu alacak bu belgeye dayanmaktadır. Ancak takibe konu ödeme emri incelendiğinde, alacağın sebebi olarak yalnızca '' asıl alacak 7.750,00 TL'' olarak belirtilmiş olup, alacağın dayanağının ne olduğu belirtilmemiştir.

İİK'ya göre alacak senede dayanıyorsa senedin, senede dayanmıyorsa borcun nedeninin takip talebinde yer alması gerektiğinden alacak senede dayanmıyorsa borcun nedeninin ödeme emrinde gösterilmesi gerekir. Ancak davaya konu icra takibinde ödeme emrinde borcun sebebi yazılmamış olup, alacak da bir belgeye dayandığından ( genel kurul kararı) bu belge de ödeme emri ekinde davalıya gönderilmemiştir. Buna göre yasanın aradığı şekilde usulünce düzenlenmiş bir ödeme emri bulunmadığı..." gerekçesiyle Usulüne uygun bir ödeme emri olmadığından davanın USULDEN REDDİNE karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından sunulan istinaf dilekçesi ile, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılması talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN 26/07/2024 TARİHLİ EK KARARI:

İlk derece mahkemesince; "...Davacı vekilinin ise 24/07/2024 tarihli dilekçesi ile mahkememize müracaatla istinaf talebinde bulunduğu anlaşılmakta ise de kararın kesin nitelikte olduğu..." gerekçesiyle 6100 sayılı HMK'nın 346/1 maddesi gereğince istinaf talebinin REDDİNE karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/1291 Esas-2024/708 Karar sayılı dosyadaki 17.07.2024 tarihli kararı ile davanın usulden reddine karar verildiğini, bu karara karşı 24.07.2024 tarihinde istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, yerel mahkemece 26.07.2024 tarihli İstinaf Değerlendirme Kararı ile dosyadaki 17.07.2024 tarihli kararın kesinlikte olması nedeniyle istinaf başvurusunun reddine karar verildiğini, yerel mahkeemce eksik inceleme ve yanlış değerlendirme yapıldığını, bu nedenle hak arama hürriyetinin ihlali niteliğinde olduğunu, bu durumun kamu düzenine açıkça aykırı olduğunu, 24.072024 tarihli istinaf gerekçelerini aynen tekrar ederek, yerel mahkeme ek kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına göre ve HMK.nun 355. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması, dava değeri 7.750,00 TL olup, kesinlik sınırının altında kalması nazara alınarak davacı vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacı vekilinin Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/07/2024 tarihli ve 2023/1291 Esas . 2024/708 Karar sayılı istinaf başvurusu değerlendirme kararına yönelik istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1. b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2. İSTİNAF AŞAMASINDA; alınması gerekli 427,60 TL istinaf karar harcı peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa taraflarca yatırılan gider avansından kalan bakiyenin yerel mahkemece hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine,

5. İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

6. Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/09/2024