Karar Detayı

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/1185

KARAR NO : 2024/1570

KARAR TARİHİ : 19/09/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN ARA KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 27.03.2024 Tarihli Ara Karar

NUMARASI : 2024/237 Esas

DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

BAM KARAR TARİHİ : 19/09/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 19/09/2024

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: İhtiyati haciz talebinde bulunan vekili ihtiyati haciz dilekçesinde özetle; davalının taşınır, taşınmaz, 3. şahıslardaki hak ve alacaklarına, kurumlar ile şahıslar nezdinde bulunan teminat mektuplarına ve tüm bankalardaki hesaplarına talep edilen miktarla sınırlı olarak ihtiyati haciz veya ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir uygulanmasını talep etmiştir.

MAHKEMECE: "...,Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 257. maddesi uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceğinin düzenlendiği, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için talep eden tarafın haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğu, her ne kadar davacı vekilince davacı tarafından yapılan anlaşma çerçevesinde kararlaştırılan ürünlerin davalı şirkete teslim edildiği, teslim edilen ürünlere ilişkin olarak düzenlenen faturaların davalı şirkete gönderildiği, faturalara binaen kısmen ödeme yapıldığı, ancak bakiye bedelin ödenmediği, bu kapsamda davacının rehinle veya başkaca bir şekilde teminat altına alınmayan alacağının tahsilinin tehlikeye düşebileceğinden bahisle davalı şirketin taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz, mümkün olmadığı takdirde ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir konulması talep edilmiş ise de, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nunda ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir kurumunun bulunmadığı, ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir kararının yüksek yargı kararları ile hukukumuza girdiği, ancak bu dava açısından bu kurumun uygulanmasının mümkün olmadığı, kaldı ki davalı şirkete ait taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının dava konusu olmadığı, davacı tarafından başlatılan icra takibine davalı şirket tarafından itiraz edildiği, itiraz üzerine itirazın iptali amacıyla iş bu davanın ikame edildiği, her ne kadar alacak bedeli yönünden faturaya dayanması sebebiyle yaklaşık ispat koşulu sağlanmış ise de, alacağın icra takibine konu edilmesi ve akabinde itiraza uğraması çerçevesinde alacağın varlığı ve miktarının yargılamaya tabi hale geldiği, bu kapsamda muaccel bir alacaktan bahsedilmesinin mümkün olmadığı, müeccel mahiyette bulunan alacak yönünden ise davalı şirketin kaçma veya mal kaçırma ihtimaline dair somut veya soyut bir delilin de mahkememize ibraz edilmediği göz önünde bulundurulduğunda, neticeten mahkememiz nezdinde ihtiyati haciz kararı verilmesini gerektirir kanaat oluşturacak nitelikte ve yeterlilikte bilgi ve belge sunulmaması sebebiyle dosya içeriği itibarı ile 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 257. ve devamı maddelerinin ruhuna uygun ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmediği, ayrıca ihtiyati haciz harcının da mahkememiz veznesine yatırılmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin davalı şirketin taşınır ve taşınmaz malvarlığı ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine alacak miktarını karşılar mahiyette ihtiyati haciz konulması talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur,

" gerekçesi ile, " Davacı vekilinin, davalının taşınır, taşınmaz, 3. şahıslardaki hak ve alacaklarına, kurumlar ile şahıslar nezdinde bulunan teminat mektuplarına ve tüm bankalardaki hesaplarına talep edilen miktarla sınırlı olarak ihtiyati haciz veya ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir uygulanmasına yönelik taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE, "şeklinde karar verilmiştir.

Mahkeme kararına karşı ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili davacı ... - ... Satış işletmesi adı altında ... çiftliğinde üretilerek bu isim ile etiketlenen peynir, süt, yoğurt vb. ürünlerinin İzmir ili içerisinde tek başına toptan satışını yaptığını, müvekkili davacının, davalı .... Ltd. Şti. Ürün satışı konusunda anlaştıklarını, taraflar arasındaki anlaşmaya istinaden sipariş alınması ve ürünlerin teslimi için öncelikle davalı şirket müdürü ... bey ile Whatsapp uygulaması üzerinden iletişim sağlandığını, akabinde ise sipariş sirkülasyonun düzenlemek için whatsapp uygulaması üzerinden ... sipariş süt isimli grup üzerinden iletişim sağlandığını, alınan siparişler doğrultusunda ürünlerin satış ve tesliminin yapıldığını, taraflar arasındaki ticari ilişkiye istinaden davalı tarafından kısmi ödemeler yapılmış ise de alacağın tamamı ödenmediğinden, bakiye alacağın tahsili için Menderes İcra Müdürlüğünün 2024/258 E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının yasal süresi içerisinde icra takibine itiraz ettiğinden itirazın iptali ve dava sürecince alacak miktarınca ihtiyati tedbir uygulanması talepli dava açıldığını, İhtiyati haciz veya ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir taleplerinin idm "icra takibine davalı şirket tarafından itiraz edildiği, itiraz üzerine itirazın iptali amacıyla iş bu davanın ikame edildiği, her ne kadar alacak bedeli yönünden faturaya dayanması sebebiyle yaklaşık ispat koşulu sağlanmış ise de, alacağın icra takibine konu edilmesi ve akabinde itiraza uğraması çerçevesinde alacağın varlığı ve miktarının yargılamaya tabi hale geldiği, bu kapsamda muaccel bir alacaktan bahsedilmesinin mümkün olmadığı, müeccel mahiyette bulunan alacak yönünden ise davalı şirketin kaçma veya mal kaçırma ihtimaline dair somut veya soyut bir delilin de mahkememize ibraz edilmediği göz önünde bulundurulduğunda, neticeten mahkememiz nezdinde ihtiyati haciz kararı verilmesini gerektirir kanaat oluşturacak nitelikte ve yeterlilikte bilgi ve belge sunulmaması sebebiyle dosya içeriği itibarı ile 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 257. ve devamı maddelerinin ruhuna uygun ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmediği, ayrıca ihtiyati haciz harcının da mahkememiz veznesine yatırılmadığı anlaşılmak " gerekçesiyle reddine karar verildiğini, öncelikle ihtiyati haciz harcının 26.03.2024 tarihinde idm dosyasına yatırıldığını, kararda ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir uygulamasının yüksek yargı kararları ile hukukumuzda yer aldığı ancak davaları yönünden bu kurumun uygulanmasının mümkün olmadığı yönünde kanaat oluşmuş ise de iş bu dava yönünden bu kurumun neden uygulanamayacağı yönünden somut bir değerlendirme yapılmayarak sadece 2004 sayılı İİK 257. Ve devamı maddelerinin koşulları oluşmadığından bahisle taleplerinin reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu alacağın muaccel olduğunun faturalar ve davalı tarafından yapılan kısmi ödemelerle de sabit olduğunu, alacağın rehinle teminat altına alınmadığı nazara alındığında tedbir taleplerinin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, belirterek alacağın tahsilini teminen takdiren teminatsız aksi kanı hasıl ise takdir edilecek teminatla davalının taşınır, taşınmaz, 3. şahıslardaki hak ve alacaklarına, kurumlar ile şahıslar nezdinde bulunan teminat mektuplarına ve tüm bankalardaki hesaplarına bu aşamada dava konusu miktarla sınırlı olarak ihtiyati haciz veya ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir uygulanması taleplerinin kabulüne karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Talep, itirazın iptali davası sırasında verilen ihtiyati haciz isteminin reddine yönelik ara karara ilişkindir.

İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından süresi içerisinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

İhtiyati haciz İİK’nın 257-268. maddelerinde düzenlenmiştir. 2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2.maddesinde ise;" Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1. Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2. Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksatıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;(1)

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenlemesi bulunmaktadır.

İİK'nın 258.maddesinde ise; "İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.

Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./60. Md.; Değişik fıkra: 02/03/2005-5311 S.K./16.mad) İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir." hükümleri mevcuttur.

Geçiçi hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Kanunda açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü; hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanaate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez.

Ancak, kanun koyucu bazen ya doğrudan kendisi düzenleme yaparak ya da işin niteliği ve olayın özelliği gereği hakime, bu durumu belirterek, ispat olgusunu düşürme imkanı vermiştir. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir. Doktrinde bu yön karar verilmesi için tam ispat ölçüsü yerine yaklaşık ispat ölçüsü olarak ifade edilmektedir. Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez.

Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.

Tam ispatın arandığı durumlarda bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumunda ise hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez. Bu sebepledir ki, genelde geçici hukuki korumalara, özel de ihtiyati tedbire ve ihtiyati hacze karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür.

Geçici hukuki korumalarda, bazen karşı tarafın dinlenmemesi, tüm delillerin ayrıntılı bir biçimde incelenmesine yeterli zamanın olmaması gibi sebeplerle yaklaşık ispat yeterli görülmüştür; bu çerçevede, aslında ispat ölçüsü bakımından HMK.'unda bir yenilik getirilmemekle birlikte, “yaklaşık ispat” kavramı kullanılarak doktrinde kabul gören ifade tasarıya alınmış; ayrıca, burada hem tam ispatın aranmadığı belirtilmiş hem de basit bir iddianın yeterli olmadığı, vurgulanmak istenmiştir.

Talep konusu somut olayda ihtiyati haciz talep eden davacı karşı tarafa mal teslimini yaptığını, iddia ederek fatura, taraflar arasındaki mesajlaşma kayıtları, cari hesap ekstresi ve kısmi banka ödeme belgesi örneği sunduğu, ihtiyati haciz kararı verilmesi için mutlak ispat şartlarının oluşmasına gerek bulunmayıp, yaklaşık ispat ölçülerinde ispat yeterli olacağı, kısmi ödemeye ilişkin kayıtlar, fatura örnekleri ve teslime ilişkin kayıt içerikleri değerlendirildiğinde bu aşamada yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği, bu hususun mahkemenin de kabulünde olduğu anlaşılmakla ilk derece mahkemesince davacı tarafça teslim edidiği iddia olunan mal bedeli olan 254.722,09 TL üzerinden ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken "alacağın icra takibine konu edilmesi ve akabinde itiraza uğraması çerçevesinde alacağın varlığı ve miktarının yargılamaya tabi hale geldiği" şekildeki yanlış gerekçe ile reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu itibarla, ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile mahkemece verilen ara kararın 6100 sayılı HMK'nın 353/(1).b.2 maddesi uyarınca kaldırılması gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle;

A-6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

1. İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/237 Esas sayılı dosyasında verilen 27.03.2024 tarihli KARARININ KALDIRILMASINA,

2. İhtiyati haciz talep eden tarafın yatırmış olduğu 427,60 TL istinaf karar harcının talep edene iadesine,

3. İhtiyati haciz talep eden tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yolu harcının davalıdan alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine,

4. İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf eden yararına istinaf vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,

B-6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden esas hakkındaki kararla;

1. İhtiyati haciz talep eden yönünden ihtiyati haciz talebinin teminat mukabilinde KABULÜ ile,

2. İİK'nun 257. maddesi uyarınca, yukarıda ismi yazılı davalı/borçlu ... LİMİTED ŞİRKETİ'nin 254.722,09. TL alacağı karşılayacak haczi caiz taktiren sadece motorlu taşıtlar ve taşınmaz mallarının, 254.722,09. TL ile sınırlı olmak üzere İHTİYATEN HACZİNE,

3. Davalı/ borçlu ... LİMİTED ŞİRKETİ'nin ve 3. şahısların muhtemel zararlarına karşılık olarak 254.722,09. TL'nin % 15'i oranında hesaplanarak takdir olunan 38.208,31. TL nakit teminatın mahkeme veznesine depo edilmesi veya aynı miktarda kesin ve süresiz bir banka teminat mektubunun mahkemeye ibrazı halinde kararın yerine getirilmesi için bir örneğinin talep eden vekiline verilmesine,

4. Kararın verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde infaz edilmemesi halinde kendiliğinden kalkmış sayılacağına,

5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

6. Teminat alınması ve devamındaki işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

7. Artan yargılama giderinin istek halinde yatırana iadesine,

8. Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.19.09.2024