Karar Detayı

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/948

KARAR NO : 2024/1324

KARAR TARİHİ : 04/07/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 15.05.2024 Tarihli Ara Karar

NUMARASI : 2024/283 Esas

DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

BAM KARAR TARİHİ : 04/07/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 04/07/2024

Asıl ve birleşen dosya davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: İhtiyati haciz isteyen asıl ve birleşen dosya davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ''...'' markasının sahibi olduğunu, sahibi olduğu marka gereğince davalı şirket ile 26.10.2020 tarihinde Franchising (Bayilik) Sözleşmesi imzaladığını ve bu kapsamda ticari ilişkide bulunduğunu, işbu sözleşme doğrultusunda davalı yanın ''... Mah. ... Sok. No:.../... .../...'' adresinde bulunan ... bayisini işlettiğini, taraflar arasında imzalanan Franchising Sözleşmesi sebebiyle ticari ilişkiden kaynaklanan ve davalı yana tebliğ edilmesine rağmen herhangi bir itiraza uğramayan cari döküm (2024 dönemi) faturalar gereğince müvekkili şirketin davalı yandan 1.350,00 TL 2023 Aralık ayı ... Teknik Destek Bedeli, 61.049,64 TL 2023 Aralık ayı ... Bedeli, 1.650,00 TL 2024 Ocak ayı ... Teknik Destek Bedeli ve 53.352,76 TL 2024 Ocak ayı ... Bedeli olmak üzere toplam 117.402,40-TL ile 468.848,01 faturadan dolayı alacaklı olduğunu, davalı aleyhine 117.402,40 TL ''nin tahsili amacıyla Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğü’nün 2024/801 E. Sayılı dosyasıyla 468.848,01 TL 'nin tahsili istemiyle Karşıyaka 4. İcra Müdürlüğünün 2024/255 esas sayılı dosyası icra takibi başlatıldığını takiplere itiraz edildiği, müvekkilinin davalıdan alacaklı olduğunu beyanla davalının taşınır, taşınmaz mallarıyla 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine teminatsız, aksi halde makul bir teminat karşılığında ve takip dosyalarında belirtili miktarları karşılayacak miktarda ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

MAHKEMECE: "..., Talep, İİK.'nun 257 vd.maddelerine göre yapılmış ihtiyati hacze ilişkindir.

Anılan maddeye göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile diğer haklarını haczettirebilir. Keza, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya hazırlanır ise vadesi gelmemiş borçtan dolayı dahi ihtiyati haciz istenebilir. Buradan anlaşıldığı üzere ihtiyati haciz kararı verebilmenin şartlarından birisi alacağın varlığıdır. Alacaklının alacağı hakkında mahkemeye kanat verecek deliller göstermesi gerekir; mahkemenin ispat sınırını aşan bir alacak hakkında ihtiyati haciz kararı verebilmesi için alacaklı, alacağının yaklaşık ispat seviyesinde ispatlamalıdır.

Bu bağlamda, tacirler ticari delil sistemi gereğince defterler ve faturalar aracılığıyla yaptığı iş ve hizmetleri, hukuki ilişkileri, hukuki ilişki çerçevesinde tahakkuk eden alacağı ve tutarını ispat edebilirler. Ancak bunun için her iki tarafın tacir olması, her iki tarafın da defterlerine kaydı gereken bir ticari iş olması, defterlerin muhasebe tekniğine ve yasaya uygun tutulması, tüm defterlerdeki kayıtların birbirini teyit etmesi ve dayanak belgeler ile uyumlu olması, karşı tarafın usulüne uygun olarak tutulmuş defterlerinin aksi kayıt içermemesi gerekir (HMK.m.222). Buna göre,veresiye fişleri fotokopilerinin başlıbaşına alacağın varlığını yaklaşık ispat seviyesinde göstermez.

Olayda, ihtiyati haciz isteyen şirket tacir olup asıl ve birleşen dosyaya sunulan e-fatular, cari hesap kayıtlarının ve dosyaya sunulan diğer kayıtların fotokopilerine dayanarak karşı taraftan alacağına karşılık onun mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep ettiği anlaşılmaktadır.

Sadece sözü edilen belgeleri fotokopilerinin sunulmuş olması, bu belgelerle bir bütün olarak değerlendirilmesi halinde ticari defterlerin delil niteliğini haiz olması, ayrıca taraflar arasındaki sözleşmeden doğan edimlerin kapsamının ve niteliğinin ihtilaflı bulunması ve ancak bilirkişi görüşü ile çözümlenmesinin mümkün olması, talepte bulunanın diğer defter ve belgeleri ile karşı tarafın tüm ticari defter ve belgelerinin bulunmaması, öte yandan İİK'nun 257/2.maddesinde belirtilen borçlunun mallarını kaçırdığı iddiası yönünde herhangi bir delil ve belge sunulmaması karşısında ihtiyati haciz isteyenin talep konusu alacakların varlığı yaklaşık ispat seviyesinde ispatlanamamıştır.

Bu itibarla, yerinde görülmeyen ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir," gerekçesi ile," Asıl ve birleşen dosya davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin REDDİNE,"şeklinde karar verilmiştir.

Mahkeme kararına karşı asıl ve birleşen dosya davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:

İhtiyati haciz isteyen asıl ve birleşen dosya davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı/borçlunun müvekkiline olan borcunu bilmesine karşın haksız ve kötü niyetli itirazlar etmiş olması ve haricen yaptıkları araştırmada adreslerinden taşınma ve mal kaçırma gayreti içinde olduğu istihbar edildiğinden ve dolayısıyla rehinle temin edilmemiş alacaklarının tahsil imkanı ortadan kalkacağından teminatsız olarak veya uygun görülecek teminat karşılığında davalı borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile 3.kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyaten haciz konulması talep edilmişse de İlk Derece Mahkemesinin 15/05/2024 tarihli ara kararı ile taleplerinin reddedildiğini, dosyada mevcut bulunan cari hesap hareketleri ve fotokopilerden de görüleceği üzere taraflar arasında ticari ilişki olduğu sabit olmakla beraber bu ticari ilişkinin kaynağının da Franchising (Bayilik) Sözleşmesi olduğunu, bununla birlikte faturaların tarihi ve TTK uyarınca basiretli tacir olan davalının yasal süresinde itiraz etmemiş olması da nazara alındığında davalının takibe konu miktarları ödemeyerek borca itiraz etmiş olmasının mal kaçırma gayreti içerisinde olduğunun en önemli göstergesi olduğunu beyanla ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz taleplerinin reddine dair kararın kaldırılmasına karar verilerek ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile davalı borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile 3.kişiler nezdindeki hak ve alacaklarına dava sonuna kadar ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Talep, itirazın iptali davası sırasında verilen ihtiyati haciz istemlerinin reddine yönelik ara karara ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

İhtiyati haciz İİK’nın 257-268. maddelerinde düzenlenmiştir. 2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2.maddesinde ise;" Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1. Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2. Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksatıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;(1)

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenlemesi bulunmaktadır.

İİK'nın 258.maddesinde ise; "İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.

Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./60. Md.; Değişik fıkra: 02/03/2005-5311 S.K./16.mad) İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir." hükümleri mevcuttur.

Somut olayda; davacı tarafından davalı şirket hakkında ticari satımdan kaynaklı icra takibine yapılan itirazın iptali davası açıldığı, 15/05/2024 tarihli ara karar ile ihtiyati haciz isteminin reddine karar verildiği, dava dilekçesinin ekinde e-fatura örnekleri, cari hesap kayıtları sunulduğu, malın teslimine ilişkin belge sunulmadığı görülmüştür.

Dosyadaki belgelere, ara kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle ihtiyati haciz kararı verilmesi için mutlak ispat şartlarının oluşmasına gerek bulunmayıp, yaklaşık ispat ölçülerinde ispat yeterli olacağından dosya kapsamına göre yaklaşık ispat kuralının somut olay yönünden gerçekleşmemesine, alacağın olup olmadığı ve miktarının yargılamaya muhtaç olmasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına göre; kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu ara kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 15.05.2024 tarih, 2024/283 Esas ve sayılı dosyasında ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin olarak verilen karar usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan ihtiyati haciz talebinin reddine itiraz eden asıl ve birleşen dosya davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/1. b. 1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2. Asıl ve birleşen dosya için ayrı ayrı başvurma ve peşin harcın yatırılması gerekirken sadece bir harç yatırılmış olduğundan, 427,60 TL istinaf karar harcı ile 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının asıl ve birleşen dosya davacısından alınarak hazineye gelir kaydına,

3. Asıl ve birleşen dosya davacısı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına,

4. Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

5. İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6. Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince oy birliği ile kesin olmak üzere karar verildi. 04.07.2024