İzmir BAM 17. HD 2020/572 E. 2024/130 K.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2020/572

KARAR NO : 2024/130

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/11/2019

NUMARASI : 2018/1381 Esas 2019/1079 Karar

DAVA : MENFİ TESPİT

KARAR TARİHİ : 11/01/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 11/01/2024

İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1381 Esas ve 2019/1079 Karar sayılı dava dosyasından yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya, Dairemize gönderilmiş olmakla HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Mahkemece yapılan açık yargılama sonucunda; ''... Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı banka ile sürekli olarak ticari ilişkisi olup, kredili müşterisi olduğunu, kefaletleri bulunduğunu, 09.12.2009 tarihinde ... Ltd. Şti. ye olan kefaleti nedeniyle borç ödeyip ipoteği kaldırmak için bankaya gittiğinde kendisine birçok belge imzalatıldığını, bunların arasında 08.12.2009 tarihli 532 sayılı ...'un tarımsal kredi sözleşmesinin de bulunduğunu, limit artırımı sayfalarının boş olarak imzalatılıp sonradan banka elemanlarında doldurulduğunu, bankanın ipoteğin fek yazısını verdiğini, ...'e olan kefaletinden ancak 24.03.2011 tarihinde bankanın gönderdiği ihtarname ile haberdar olduğunu, daha sonra hakkında Selçuk İcra Müdürlüğü'nün 2011/514 Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, takibe geç itiraz ettiğini, taşınmaz ve araçlarına konulan haciz baskısıyla bankaya 81.000,00.-TL ödemek zorunda kaldığını, sözleşmelerdeki imzanın kendisine ait olmasına rağmen üst tarafının banka personeli tarafından doldurulduğunu, kendi dışındaki kefillerin verdiği ipoteklerin borcu karşılamaya yeterli olduğunu, İİY. 45. madde gereği öncelikle ipoteğe gidilmesi gerektiği beyan edilerek, Selçuk İcra Müdürlüğü'nün 2011/514 Esas sayılı dosyası nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine, ödenen 81.000,00.-TLnin istirdatına, %40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının bankayla yaptığı işlemleri anlattıktan sonra 34 sayfalık kredi sözleşmesini haberi olmadan imzaladığını ileri sürmesinin olağan yaşama aykırı olduğunu, sözleşmedeki limit arttırım miktarlarına ait bölümün boş olarak imzalanmasının doğal olduğunu çünkü, limit arttırımının daha sonra olduğunu, bu bölüme alınan imzaların, limit arttırım ihtimaline karşı alınmış imzalar olduğunu, limitlerin daha sonra arttırıldığını ve doğal olarak bu bölümlerin ileri tarihlerde banka tarafından doldurulduğunu, sonradan doldurulmakla sahtecilik yapıldığı itirazının yerinde olmadığını, ipoteklerle ilgili olarak Selçuk İcra Müdürlüğü'nün 2011/512 Esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını fakat bu dosyada davacının taraf olmadığını, davacı sözleşmede kefil olduğu için hakkında Selçuk İcra Müdürlüğü'nün 2011/514 Esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, ipoteklerin borcu karşılamaktan uzak olduğunu, davanın reddi ile %40 tazminata karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Mahkememizin 06/05/2014 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususlar: Banka yetkililerince sonradan irade dışında doldurulan kredi sözleşmesindeki kefalet nedeniyle davacının borçlu olup olmadığı, ödenen miktarın istirdadının gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLER:

Selçuk Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/59 Esas 2012/242 Karar sayılı dosyası getirtilerek Mahkememiz dosyası içerisine alınmış, dosyanın incelenmesinde ; davacı ... tarafından açılan davada 21/11/2012 tarihinde davaya bakma görevinin İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinde olduğundan Mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş, dosya İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmediği için davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Selçuk İcra Müdürlüğü'nün 2011/514 Esas sayılı dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmış, söz konusu dosyanın incelenmesinde ; alacaklı ... Bankası tarafından borçlular ..., ..., ... aleyhine 13/04/2011 tarihinde 215.763,00.-TL asıl alacak, 12.112,25.-TL işlemiş faiz, 605,61.-TL faizin BSMV 'si 200,00.-TL ihtiyati haciz vekalet ücreti, 2,90.-TL ihtiyati haciz gideri olmak üzere toplam 228.684,01.-TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, ... ve ...'in taşınmaz kayıtlarına haciz konulduğu, ...'e ait ... Plakalı araca fiili haciz uygulandığı anlaşılmıştır.

Selçuk İcra Müdürlüğünün 2011/512 Esas sayılı dosyası incelendiğinde ; Alacaklı ... Bankası tarafından borçlular ... , ..., ... aleyhine 11/04/2011tarihinde asıl alacak 215.763,00.-TL, işlemiş faiz 12.112,25.-TL, faizin BSMV'si 605,61.-TL üzerinden toplam 228.480,86.-TL olmak üzere ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatıldığını, ...'a ait taşınmazın 06/09/2012 tarihinde 15.600,00.-TL bedelle satıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan genel tarımsal kredi sözleşmesinin bir örneği dosyamız arasındadır.

Dosya bir SMMM bilirkişisi ile hesap konusunda uzman bilirkişi ve bir bankacı bilirkişiye tevdi edilerek banka kayıtları ile dosyada mevcut bilgi ve belgeler doğrultusunda inceleme yapılmak sureti ile, taraflar arasında ticari kredi sözleşmesi yapılıp yapılmadığı, davacı bankanın bu sözleşmeye dayalı olarak davalıdan alacaklı olup olmadığı ve nedenleri hakkında ayrıca ve özellikle işlemiş faiz ve temerrüt hesabı da yapılarak rapor düzenlenmesi istenilmiş, düzenlenen raporda özetle ; davalının davacıdan dava tarihi olan 18/02/2014 tarihi itibari ile 46.892,63.-TL asıl alacak, 2.438,41.-TL faiz, 121,92.-TL %5 BSMV olmak üzere toplam 49.452,96.-TL alacağı olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda ve davacı vekilinin ibraz ettiği dekontlar da nazara alınarak bilirkişi kurulundan ek rapor alınmasına karar verilmiş, ibraz edilen ek raporda ; davacının davanın açıldığı tarihte davalıya 49.452,96.-TL borçlu olduğu, davacının dava tarihinden sonra yaptığı ödemeler dikkate alındığında son ödeme tarihi olan 01/12/2014 tarihi itibarı ile davacının davalıdan 1.164,93.-TL paranın istirdatını talep edebileceğinin tespit edildiği bildirilmiştir.

Mahkememiz 19/01/2017 tarih 2014/634 E. 2017/56 K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile 1.164,93.-TL' nin 01/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının menfi tespit davasının reddine, karar verilmiş, taraf vekillerinin karara karşı istinaf incelemesi talebinde bulunması üzerine dosyanın istinaf incelemesine alındığı, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17.H.D.' nin 12/10/2018 tarih 2017/1544 E. 2018/1316 K.sayılı ilamı ile davacı vekili ve davalı vekilinin itirazlarının kabulü ile kararın kaldırılmasına karar verildiği, kaldırma sonrası dosyanın mahkememizin 2018/1381 Esasına kayıt edildiği, yargılamaya yeni esas üzerinden devam olunduğu anlaşılmıştır.

Kaldırma sonrası Mahkememizce dosya SMMM bilirkişisi ..., hesap konusunda uzman bilirkişi ... ve bankacı bilirkişi ...' a yeniden tevdi edilerek; davacının davalı tarafa borçlu olmadığı miktarı belirtir şekilde hüküm kurmaya elverişli ek rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından bozma sonrası düzenlenen 20/08/2019 havale tarihli ek raporda özetle; davacının davanın açıldığı tarihte davalıya 49.452,96.-TL borçlu olduğu, davacının dava tarihinden sonra yaptığı ödemeler dikkate alındığında son ödeme tarihi olan 01/12/2014 tarihi itibarı ile davacının davalıdan 1.164,93.-TL paranın istirdatını talep edebileceğinin tespit edildiği bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

Dava, menfi tespit ve istirdat davasıdır.

Davalı banka ile dava dışı ... arasında 08/12/2009 tarihli genel tarımsal krediler sözleşmesi akdedildiği, kredi limitinin 80.000 TL olduğu, davacının da sözleşmeyi kefil olarak imzaladığı, 11/12/2009, 25/12/2009 tarihlerinde kredi limit arttırımı yapıldığı, davacı tarafça limit arttırım sözleşmelerinin de kefil sıfatıyla imzalandığı, daha sonra kredi borcunun ödenmemesi nedeniyle hesabın kat edildiği, asıl borçlu ve diğer kefiller aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla, davacı ve diğer kefiller hakkında 13/04/2011 tarihinde Selçuk İcra Müdürlüğü'nün 2011/514 esas sayılı dosyasında 215.763,00 TL asıl alacak, 12.112,25 TL asıl alacağın işlemiş faizi, 605,61 TL faizin BSMV si, 200,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti ve 2,90 TL ihtiyati haciz gideri olmak üzere toplam 228.684,01 TL üzerinden icra takibi yapıldığı, takibin kesinleştiği, davacı tarafça davalı tarafın öncelikle alacak ile ilgili ipotek olduğundan, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapılması gerektiği, ayrıca limit arttırım sözleşmelerinde sadece imza attığını, limit bölümünün sonradan doldurulduğunu, bu nedenle kefaletin geçersiz olduğunu, davalıya Selçuk İcra Müdürlüğü'nün 2011/514 esas sayılı dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve ödenmiş olan 81.000 TL nin faiziyle istirdatını talep ettiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar davacı alacağın ipotekle teminat altına alındığını, bu nedenle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılabileceğini ileri sürmüş ise de; verilen ipotek davacının kefaletini teminat altına almamaktadır. Bu nedenle davacı kefalet limitiyle sorumludur. Mahkememizce tüm dosya kapsamındaki talepler doğrultusunda 3 kişilik bilirkişi kurulundan rapor aldırılmış; bilirkişiler 21/05/2015 havale tarihli raporlarında; davalının davacıdan dava tarihi olan 18/02/2014 tarihi itibari ile 46.892,63.-TL asıl alacak, 2.438,41.-TL faiz, 121,92.-TL %5 BSMV olmak üzere toplam 49.452,96.-TL alacağı olduğunun tespit edildiği belirttikleri, taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda ve davacı vekilinin ibraz ettiği dekontlar da nazara alınarak bilirkişi kurulundan ek rapor alınmasına karar verildiği, ibraz edilen ek raporda ; davacının davanın açıldığı tarihte davalıya 49.452,96.-TL borçlu olduğu, davacının dava tarihinden sonra yaptığı ödemeler dikkate alındığında son ödeme tarihi olan 01/12/2014 tarihi itibarı ile davacının davalıdan 1.164,93.-TL paranın istirdatını talep edebileceğinin bildirildiği, yine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. HD nin kaldırma kararından sonra aldırılan 20/08/2019 havale tarihli bilirkişi ek raporunun da aynı doğrultuda olduğu, bilirkişi raporlarının denetime elverişli ve açık olması nedeniyle mahkememizce itibar edildiği, davacının limit arttırım miktarlarına ait bölümü sadece imzaladığı, davacı tarafça, miktarların davalı tarafça doldurulduğunun iddia edildiği, davalı bankanın da dilekçesinde bu hususu doğruladığı, dolayısıyla davacının sadece krediye ilk kefil olduğu tarihteki 80.000 TL kefalet limitiyle sorumlu olacağı, bilirkişilerin buna göre yaptıkları hesaplamada davacının dava açmadan önce ödediği 61.000 TL lik miktar düşüldüğünde davanın açıldığı tarihte davacının davalıya 49.452,96 TL borçlu olduğunun anlaşıldığı, dava tarihinden sonra yapılan ödemeler düşüldüğünde ise davacının davalıdan 1.164,93 TL paranın istirdatını talep edebileceğinin anlaşıldığı, dolayısıyla davacının istirdat talebinin kısmen kabulü ile dava açıldıktan sonra fazla ödendiği belirtilen 1.164,93 TL nin 01/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, menfi tespit talebine ilişkin olarak ise; davacının davalıya borçlu olduğu toplam miktarın bilirkişilerce 49.452,96 TL olarak belirlendiği, davanın açıldığı tarih itibariyle davacının borçluluk durumu belirleneceğinden, davanın açılmasından önce yapılan ödeme düşüldüğünde dava tarihi itibariyle davacının takip konusu borcun 179.231,05 TL sinden sorumlu olmadığı kanaatine varıldığı, sonuç olarak davacı tarafın gerek icra takibinden sonra gerekse de dava tarihinden sonra yaptığı ödemeler toplamına göre davacının Selçuk İcra Müdürlüğü'nün 2011/514 esas sayılı dosyasında davalı tarafa 179.231,05 TL borçlu olmadığı...'' gerekçesi ile; DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; Davacının Selçuk İcra Müdürlüğü'nün 2011/514 esas sayılı takip dosyasında davalıya 179.231,05.TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 1.164,93.TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, verilen bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen karardan aleyhe hususları usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, yasa ve sözleşme hükümlerine uygun hesaplama yapılmadığını, TBK 100. Madde gereğince kısmi ödemelerin öncelikle faiz ve masraflardan düşülmesi gerektiğini, sözleşme hükümleri gereğince davacıya temerrüt faiz hükümlerinin uygulanması gerektiğini, davacının menfi tespit davası açmasında hukuki yararının bulunmadığını, davacının kredi sözleşmesine kefil olarak imza attığını, dava kısmen kabul edildiğinden lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:

Dava, tarımsal kredi sözleşmesine kefaletten dolayı borçlu olmadığının tespiti ile istirdat istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle hükme esas alınan bilirkişi raporunun oluşa, somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, taraf ve yargı denetimine uygun olmasına, davacı kefilin imzaladığı sözleşmeden dolayı doğan borçlardan dolayı 80.000.00.TL kefalet limiti ile sınırlı olarak sorumlu olmasına, yargılamada eksiklik bulunmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına göre; kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/11/2019 tarih ve 2018/1381 Esas 2019/1079 Karar sayılı hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1). b. 1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2. İstinaf başvurusu sırasında alınması gereken 12.243,27.TL nispi karar harcından peşin olarak alınan 3.003,81.TL harcın mahsubu ile bakiye 9.239,46.TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3. İstinaf başvurusu sırasında davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5. Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 11/01/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.