İzmir BAM 17. HD 2023/1090 E. 2023/1829 K.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1090

KARAR NO : 2023/1829

KARAR TARİHİ : 24/10/2023

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 07/04/2023

NUMARASI : 2021/311 Esas 2023/283 Karar

DAVANIN KONUSU : İflas (Doğrudan Borçlu Tarafından Talep Edilen İflas (İİK178))

BAM KARAR TARİHİ : 24/10/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 24/10/2023

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde;

"Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde; davacı şirketin tarım alanında ticari faaliyet yürütmek üzere 02.04.2015 tarihinde kurulduğunu, sermayesinin 3.000.000,00-TL olduğunu, şirketin ana faaliyet konusunun pamuk ve çırçır işletmesi olduğunu, önceleri kiralanan fabrikada ticari faaliyetine başladığını, daha sonra Bergama ...de bulunan ... ada, ... parseldeki tarlayı satın alıp yatırım yaptığını, hali hazırda şirketin ... No: ... ... ... adresinde kurulu olduğunu, şirket yönetiminin bu şekli ile şirkete ciddi yatırımlar yaptığını, ancak fabrika yapım sürecinde çiftçilerden ucuz fiyattan borç pamuk alındığını, bu pamukların satılarak finansman elde edildiğini ve fabrika inşaatının tamamlandığını, fabrikanın yapım sürecinde pamuk fiyatının 3-3,25TL arasında değişmekteyken, 2020 yılı Mart-Ağustos döneminde fiyatların 3,80TL mertebesine geldiğini, pamuk fiyatlarının aşırı artması, TL 'nin değerinin dolar karşısında aşırı düşmesi, Covit-19 salgın hastalığının ticari faaliyette daralma getirmiş olması karşısında şirketin pasif varlıklarının aktif varlıklarını geçtiğini, şirketin finansman ihtiyacını karşılayamadığını, bunun için ortaklık arayışına girdiğini ancak sonuçsuz kaldığını, çiftçilere olan borçlarını da ödeyemediğinden çalışamadığını, müvekkili şirketin borçlarını ödeyemez duruma geldiğini, mevcut hali ile borca batık olduğunu ileri sürerek, İİK 178 maddesi gereğince iflasına karar verilmesine, bu arada şirket aleyhine başlatılacak icra takipleri ile başlatılmış icra takipleri hakkında İİK 159 maddesi uyarınca durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, şirketin tüm taşınır ve taşınmazları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, iflas açılana kadar şirket mallarının korunmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava; İİK 178-179 maddelerine dayalı iflas talebine ilişkindir.

Davacı tarafından İİK 178 maddesinde tanımlanan mal beyanı sunulmuş mahkememizce değerlendirilmiştir.

İflas talebi İİK 180 maddesinin yollaması ile İİK'nun 166 maddesinin 2 fıkrasındaki usulle ilan olunmuştur.

Müdahale talep edenlerin müdahale talepleri değerlendirilmiş kabul edilmiştir.

İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün cevabı yazısından, davacı ... A.Ş.'nin İzmir Ticaret Sicilinin Merkez ... Sicilinde kayıtlı olduğu, adresinin (muamele merkezinin) ... Mah. ... Sk. No: .../... ... ... olup, sermayesinin 3.000.000,00-TL olduğu, şirket temsilcisinin ve tek ortağının ... olduğu anlaşılmıştır.

Davacının ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne, İİK 181. Maddesi yollaması ile İİK 159. Maddesi uyarınca, davacı şirketin gayrimenkullerinin, araçlarının, üretimde kullanılan araçlarının devrinin önlenmesine karar verilmiştir.

Davacı şirket temsilcisi alınan beyanında; pamuk fiyatlarının ani yükselişi karşısında borçlarını ödeyemez ve borca batık duruma düştüklerini, iflasa karar verilmesini beyan etmiştir.

Davacı şirketin taşınmazlarına ilişkin tapu kayıt örnekleri getirtilmiş, davacı şirketin araçlarına ilişkin kayıt örnekleri Uyaptan çıkartılarak dosyaya eklenmiş, alacaklılara ilişkin sunulan bildirim ve deliller değerlendirilmiştir.

Davacı şirketin reel öz varlığının tespiti bakımından mal varlığı değerleri üzerinde bulundukları yer mahkemeleri aracılığı ile keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmış, böylelikle mal varlıklarının rayiç değer tespiti yapılarak, reel bilanço ve öz varlık hesaplaması yapılmıştır.

Bilirkişiler Makine Mühendisi ..., YMM ..., sundukları 12.10.2021 tarihli raporda, davacı şirketin 30.09.2021 tarihli kaydı öz varlığının müspet 2.896.732,34-TL olduğunu, ancak reel değerlere göre aktif toplamının 25.459.464,46-TL olduğunu, borç toplamının 21.617.911,06-TL olduğunu, reel öz varlığının 3.841.553,40-TL olduğunu ve borca batık olmadığını ortaya koymuşlardır. Davacı vekili sunduğu bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinde, değeri tespit edilen bir kısım mal varlığının değerinin daha düşük olduğunu ve bir kısım leasingli mal varlığının bilançodan çıkartılmasını ileri sürerek ek bilirkişi raporu alınmasını talep etmiştir.

Davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi bakımından teknik bilirkişilerden değerleme konusunda ek rapor alınmış, akabinde borca batıklık yönünden ek rapor alınmıştır.

Bilirkişiler Makine Mühendisi ..., YMM ..., sundukları 19.08.2022 tarihli ek raporlarında, davacı şirketin 30.06.2022 tarihli mali verilerine göre kaydi öz varlığının +2.794.212,44-TL olup, kaydi olarak borca batık olmadığı gibi, reel değerlere göre öz varlığının +2.937.977,42-TL olması nedeni ile borca batık olmadığını ortaya koymuşlardır. Davacı vekili sunduğu itiraz dilekçesinde bilançodan borca batıklığın anlaşılamadığını, kendilerinin sunduğu bilançoya göre borca batık durumda olduğunu, güncel hesaplama yapılması konusunda yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasını talep etmişlerdir.

Davacı tarafın itirazlarının değerlendirilmesi, en son bilançosu ile 2022 Eylül bilançosu dikkate alınarak ve şirketin bu arada icraen satılan gayrimenkul ve menkulleri de göz önünde bulundurularak, rayiç değerlere göre borca batık olup olmadığı konusunda ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişiler Makine Mühendisi ..., YMM ..., sundukları 15.12.2022 tarihli ek raporlarında, davacının 30.09.2022 tarihli bilanço verilerine göre kaydi öz varlığının menfi -6.001.014,46-TL olması nedeni ile borca batık olduğu gibi reel değerlere göre aktif toplamının 26.351.212,37-TL, borç toplamının 28.886.637,46-TL olduğunu, borç toplamının aktif toplamından 2.535.425,09-TL fazlalığı nedeni ile borca batık olduğunu, 3.000.000,00-TL olan ödenmiş sermayesini koruyamadığını bildirmişlerdir.

Davacı vekili bu kez sunduğu itiraz dilekçesinde davacı şirkete ait fabrika binasının müştemilatı ile birlikte İcra Hukuk Mahkemesi tarafından yaptırtılan kıymet takdiri raporunda değerinin 99.343.019,34-TL olduğunun belirlendiğini, söz konusu taşınmazın satışı halinde bu tutarın alacaklıların alacaklarını karşılamaya yettiğini, bu durumda borçlarının ödenebilir olduğunu ileri sürerek, fiyat artışları nazara alındığında iflas durumunun ortadan kalkacağını bildirerek, yeniden keşif yapılarak, şirket mal varlığının değerinin tespitini talep etmiştir.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede, zamana bağlı olarak şirket mal varlığının değerinin artması ihtimalinde şirket borçlarının da faiz nedeni ile artacağı, bugüne kadar şirket mal varlığı üzerinden yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi ile alınan rapor ve ek raporları ile aktiflerin tespit edildiği, davanın açıldığı tarihten itibaren kıymet takdirine ilişkin rapor ve ek raporlara itiraz nedeni ile bu sürecin henüz sonuçlanmış iken, daha önce değerin yüksek tespit edildiği yönünde davacı vekilince bu kez taşınmazın değerinin daha yüksek olduğu nedeni ile itirazda bulunduğu, bu durumun usul ekonomisine aykırı olarak yargılamayı uzattığı, kaldı ki iflas kararı verilmeden önce iflas davasının devamı sürecinde mal varlığı üzerine konulan tedbirlerin İİK 159 maddesi uyarınca icraen satışa engel olmadığı, dolayısı ile bir kısım alacaklarının şirket mal varlığından alacaklarını alır iken diğer alacaklılara aktiflerden para düşmeyeceği durumunun ortaya çıkacağı, bu nedenle davanın mümkün olan en kısa sürede sonuçlandırılması gerektiği kanaatine varılmakla, davacı vekilinin yeniden kıymet takdiri yapılması talebi reddedilmiş ve 15.12.2022 tarihli rapor hükme esas alınmıştır.

Toplanan tüm deliller karşısında; davacı İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün Merkez ... sicilinde kayıtlı .... A.Ş.'nin borca batık olduğu ileri sürülerek iflasının istendiği, mahkememizce şirketin mal varlığının tespiti konusunda teknik ve uzman bilirkişilerden rapor alındığı ve en son olarak da Makine Mühendisi ... ve YMM ...'den alınan 15.12.2022 tarihli ek raporda, şirketin raporun düzenlenme tarihine göre şirketin en son bilançosu olan 30.09.2022 tarihli verilerine göre kaydi öz varlığının -6.001.014,46-TL olduğu, reel bilançosuna göre aktif toplamının 26.351.212,57-TL olup, borç toplamının 28.886.637,46-TL olduğu, dolayısı ile reel öz varlığının -2.535.425,09-TL olup, reel olarak borca batık olduğu, 3.000.000,00-TL ödenmiş sermayesini koruyamadığı, İİK 179 maddesindeki iflas şartlarının oluştuğu anlaşılmakla, iflasına ve iflasının açılmasına karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle

"Davanın kabulüne, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün Merkez .... sicilinde kayıtlı ... A.Ş.'nin İİK 179 maddesi uyarınca iflasına,

-İflasının 07.04.2023 günü saat 12.39 itibarı ile açılmasına,

-İflas kararının iflas müdürlüğüne derhal bildirilmesine ve iflas avansının iflas müdürlüğüne gönderilmesine," dair karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İİK'nın 178 maddesi gereğince müvekkili şirketin iflasının talep edildiğini, Covid-19 pandemisi nedeniyle müvekkili şirketin işlerinin durma noktasına geldiğini, Türk Lirasının değer kaybetmesi nedeniyle iyi niyetli şekilde bu davanın açıldığını, bilirkişi raporunda müvekkili olan şirketin borca batık olmadığının tespit edildiğini, itirazları üzerine alınan ek bilirkişi raporunda şirketin borca batık olduğunun tespit edildiğini, sonrasında müvekkili şirketin gayrimenkullerinin değerinin artması ve şirket aktif varlıklarının pasif varlıkları karşılayabilir hale geldiğinden iflas şartlarının ortadan kalktığını, bu hususta yeniden hesaplama yapılmasını talep ettiklerini ancak taleplerinin reddedildiğini, yargılama sürecinde meydana gelecek olumlu ya da olumsuz gelişmelerin müvekkili şirketin borca batıklığı konusunda göz önünde tutulması gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELLİLER VE GEREKÇE :

Dava , İİK 178. madde gereğince iflas istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Davacı vekilince, pamuk ve çırçır işletmecisi olan müvekkilinin, 2020 yılında kendi fabrikasında faaliyetine devam ettiğini pamuk fiyatlarının aşırı artması, TL 'nin değerinin dolar karşısında aşırı düşmesi, Covit-19 salgın hastalığının ticari faaliyette daralma getirmiş olması karşısında şirketin pasif varlıklarının aktif varlıklarını geçtiğini, şirketin finansman ihtiyacını karşılayamadığını, müvekkili şirketin borçlarını ödeyemez duruma geldiğini, mevcut hali ile borca batık olduğunu ileri sürerek, İİK 178 maddesi gereğince iflasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.

Mahkemece, bilirkişi heyetinden alınan 15.12.2022 tarihli ek raporda, davacının 30.09.2022 tarihli bilanço verilerine göre kaydi öz varlığının menfi -6.001.014,46-TL olması nedeni ile borca batık olduğu gibi reel değerlere göre aktif toplamının 26.351.212,37-TL, borç toplamının 28.886.637,46-TL olduğu, borç toplamının aktif toplamından 2.535.425,09-TL fazlalığı nedeni ile borca batık olduğu, 3.000.000,00-TL olan ödenmiş sermayesini koruyamadığı bildirilmiştir.

Davacı tarafça, davacı şirkete ait fabrika binasının müştemilatı ile birlikte İcra Hukuk Mahkemesi tarafından yaptırtılan kıymet takdiri raporunda değerinin 99.343.019,34-TL olduğunun belirtilmesine göre, ekonomik koşulların hızla değişimi karşısında davacı iddialarının değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Mahkemece karar tarihine en yakın tarih itibariyle iflas şartlarının oluşup oluşmadığı, davacı şirketin iştigal konusunda uzman sektör bilirkişisi, yine şirketin mal varlığının niteliğine göre, rayiç değeri belirleyebilecek uzman kişilerden oluşan heyetten, gerekirse keşif icrası ile yeniden rapor alınmak sureti ile, sonucuna göre, İİK 178.maddesi gereğince iflas şartlarının oluşup oluşmadığı belirlenerek karar vermek gerekirken anılan husus dikkate alınmadan karar verilmesi yerinde olmamıştır.

Sonuç olarak yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek derecede önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,

2. İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/04/2023 Tarih, 2021/311 Esas ve 2023/283 Karar sayılı hükmünün 6100 sayılı HMK’nın 353/(1). a. 6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3. Dosyanın HMK 353/(1). a maddesi gereğince Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

4. İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından, davacı taraf yararına istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5. İstinaf yoluna başvuran davacı taraftan alınan 179,90 ve 120,60 TL olmak üzere toplam 300,5‬ TL istinaf karar harcının istek halinde İADESİNE,

6. İstinaf yoluna başvuran taraftan alınan 492,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

7. İstinaf yargılama giderlerinin esas kararla birlikte ilk derece mahkemesince değerlendirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde HMK 353/1-a maddesi gereğince oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. 24/10/2023