İzmir BAM 14. HD 2021/1821 E. 2024/717 K.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2021/1821

KARAR NO : 2024/717

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2016/879

KARAR NO : 2021/412

DAVA TARİHİ : 07.10.2015

KARAR TARİHİ : 29.04.2021

DAVA : Tazminat

KARAR TARİHİ : 09.05.2024

KARARIN YAZ. TARİH : 09.05.2024

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29.04.2021 tarih ve 2016/879 Esas, 2021/412 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davalı ... şirket vekili tarafından istenilmesi üzerine, dosyanın gönderildiği, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM:

Davacı vekili Tokat Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben sunduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait ... plaka sayılı aracın ... Sigorta A.Ş. tarafından kasko sigortalı iken 20.09.2014 tarihinde kazaya maruz kaldığını, bu kaza sebebiyle ... Sigorta A.Ş.’den 5/380111 no.lu hasar dosyası açıldığını, araçta oluşan hasarın giderilmesi için davalı şirketlere bırakıldığını, fakat yapılan tamirler neticesinde aracın tamirden beklenen amacı gerçekleştiremediğini, kullanılamadığını, bu sebeple defalarca davalı şirketlere başvurulduğunu ve aracın tekrar tekrar tamir yapıldığını, en son aracın 19.06.2015 tarihinde kullanıma hazır hale getirilerek müvekkili şirkete teslim edildiğini, davalı şirketlerin borçlarını ifa ederken bir tacir gibi davranmadığını, yaklaşık 10 ay gibi bir sürede aracın tamirini gerçekleştirerek müvekkili şirketin aracı kullanamamasına, kiraya verememesine ve var olan kira aktinin sona erdirilmesine neden olarak müvekkili şirketi zarara uğrattığını, kazaya maruz kalan aracın, makul olan tamir süresini ziyadesi ile geçtiğini, bunun da müvekkili şirketin zarara uğramasına sebep olduğunu, bu nedenlerle müvekkili şirkete ait ... plaka sayılı aracın yapmış olduğu kaza neticesinde davalı şirketlerin makul sürede yapması gerekli tamiri yapmayarak müvekkili şirketin ancak dava konusu alacağın miktarının tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere şimdilik 10.000,00 TL’nin kar mahrumiyetinin dava tarihinden işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı müvekkiline verilmesini talep etmiştir.

YANIT:

Davalı ... Şti. vekilinin, Tokat 2. Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Davanın eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davası olduğunu, 6100 sayılı yasanın ilgili hükümleri uyarınca davalı müvekkilinin yerleşim yeri Mahkemesinde açılması gerektiğini, onarım işinin Kemalpaşa İlçesinde gerçekleştiğini, sözleşmenin ifa edildiği yerin Kemalpaşa olduğunu, mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, aracın kupa kısmı ile yürüyen kısmının müvekkili şirket tarafından, damper kısmının ise diğer davalı ... Firması tarafından onarıldığını, aracın müvekkili şirkete 24.10.2014 tarihinde teslim edildiğini, 30.12.2014 tarihli onarım faturasının düzenlendiğini, aracın davacıya teslimi sırasında damper kısmının ayrı bir uzmanlık gerektirdiğini, bu nedenle diğer davalı şirkete yönlendirildiğini, bu nedenle davanın reddi ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Şti. vekilinin Tokat 2. Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Açılan dava bakımından yetkili mahkemenin İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, müvekkilinin aracın onarım servisi olmadığını, aracın Ocak 2015 aylarında servise alındığını, 20.01.2015 tarihinde onarımının bitirilerek 22.01.2015 tarihinde davacıya teslim edildiğini, bu nedenle davanın reddi ile harç, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesinin 29.04.2021 tarih ve 2016/879 Esas, 2021/412 Karar sayılı kararı ile özetle; ".... plakalı aracın sürücü mahalli onarımını tamamlayan davalılardan; ... Şti.’ nin kendi işini yani sürücü mahalli ve aracın mekanik aksam onarımlarını zamanında yapmış olduğu ve aracın onarımının gecikmesi olayında herhangi bir kusurunun bulunmadığı, Damper Onarımı için doğrun kararı vermeyen ve olayın yol açacağı riskleri ve uyarıları dikkate almayarak damperin ısıl işlemle tamir edilmesi yönünde işi Davalı ... Şti.’ne tevdi eden ... Plakalı ... marka Davacı aracının Kasko Sigortasını yapan Dava dışı ... Sigorta A.Ş. nin kamyon damperinin onarımı işinin gecikmesinde birinci derecede %60 (Yüzdealtmış) oranında kusurlu olduğu, Davacı aracının damper onarımını yapan Davalı ... Şti.’nin ikinci derecede %40 (Yüzdekırk) oranında kusurlu olduğu, Aracın kupa onarımının 28.10.2014/12.01.2015 tarihleri arasında tamamlanabileceği, Aracın damper onarımının 13.01.2015/09.03.2015 tarihleri arasında bitirilerek aracın kupa ve damper bitmiş olarak davacıya teslim edilmesinin gerektiği, Aracın onarımının 09.03.2015 tarihinde bitirilmesi gerekirken 19.06.2015 tarihinde teslim edildiği göz önüne alındığında makul sürenin 87 gün aşıldığı anlaşılmakta olup bunda Davacı ... A.Ş.’ nin herhangi bir kusurunun bulunmadığının tespit edildiği, Davacının 2013 yılı yevmiye defteri ile 2014 yılı yevmiye ve defteri kebir defterlerinin 213 sayılı VUK. 221. ve 222.maddeleri uyarınca ve 6102 sayılı TTK’nun 64/3. maddesi uyarınca noter açılış onaylarının süresinde yaptırıldığı, 6102 sayılı T.T.K 64/3. maddesi uyarınca yevmiye defterine yapılması gereken kapanış tasdiklerinin 2013-2014 yılları yevmiye defterleri için süresinde yaptırıldığı, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfı taşıdığı, Bir aracın ilgili şirkete tek başına ne kadar gelir kazandırdığı konusunun tespit edilebilmesi için o araca ilişkin tüm gelir ve giderlerin ayrı ayrı kayıtlara alınması, genel yönetim giderlerinin ve faaliyet giderlerinin şirkette bulunan diğer araçlar ile birlikte kazandırdıkları gelirlere göre oranlama yapılarak faaliyet ve genel yönetim giderlerinin de bu oranda paylaştırılarak dağıtılması ve bunun sonucunda o araca ilişkin gelirin tespit edilebilmesi ile mümkün olduğu, şirketlerin genellikle tüm gelirlerini ve tüm giderlerini tek bir gelir ve gider hesabında kayıtlara alarak ticari defterlerine kaydetmekte ve detaylı bir kayıt sistemi ile çalışmadıkları, davacı şirket ticari defterlerinin de, gelir ve giderlerin böyle bir ayrıma gidilmeden kayıtlara alındığı, davaya konu aracın iktisap edildiği tarih olan 11.10.2013 ile kazanın yapıldığı tarih olan 20.09.2014 tarihine kadar olan dönem için davacı şirketin gelir tablosunda ve ticari defterlerinde tüm gelir ve tüm giderleri üzerinden hesaplama yapıldığında; kazadan önce 1 günde elde edilen gelirin 71,60 TL olduğu (kar) , 87 gün tamirde kalma süresi dikkate alındığında aracın yokluğu nedeniyle uğranılan gelir kaybının 71,6087 gün (tamirde kalma süresi) = 6.229,00 TL olacağı, 14.03.2014 tarihli dava dışı firma ... Müh.A.Ş ile imzalanan “İş Makinesi Kira Sözleşmesi” 4.maddesinde ... plakalı Damperli Kamyon’un aylık kiralama ücretinin 11.500,00 TL olarak belirlendiği sigorta barınma ve yemek giderinin aracı kiralayan firmaya ait olduğu görüldüğü ve hesaplamada sadece araca ait amortisman giderinin düşüldüğü, yapılan hesaplamaya göre ilgili sözleşme dikkate alındığında; Davaya konu aracın kaza tarihinden önce davacıya günlük 347,67 TL gelir kazandırdığı, 87 gün aracın yokluğu nedeniyle oluşacak gelir kaybının 347,67 **TL87** gün =30.247,29 TL olarak hesaplandığı analaşılmakla; meydana gelen zararda kusursuz bulunan Davalı ... Ltd. Şirketi yönünden davanın reddine, %40 oranında ikinci derecede kusurlu bulunan davalı ... Şirketi yönünden davanın kısmen kabulüne," dair karar verilmiştir.

İSTİNAF EDEN: Davalı ... şirket vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı ... şirket vekili tarafından verilen 03.09.2021 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle; Usul yönünden itirazları; Belirsiz alacak olarak davanın açılmasının doğru olmadığını, davacı yanın uğradığı iddia ettiği kararın " mahrum kalınan kar" olarak nitelendirildiğini, zararın sebebinin "aracın kullanılamaması, kiraya verememesi ve varolan kira akdinin sonlanması" olarak belirtildiğini, basiret etsikliğinin mazeret dahi sayılamadığı ticaret hayatında ticari bir şirketin en iyi bilmesi gereken hususun kendi kar ve zarar durumu olduğunu, zarar olarak bildirilen tüm hususların aracı kullanmamak, ikame araç maliyeti, kiraya verememek, rayiç kira bedeli, mevcut kiranın sonlanması, kira sözleşmesi yolu ile belirlenebilir bir durum olduğunu, ticari şirket olan davacının uğradığı iddia ettiği zararın belirlenmesinin ne davalılardan veya diğer yerlerden gelecek olan bilgilere ne de kendisininkinden başka bir kayıtta bulunması beklenebilecek bir bilgi veya tahkikata bağımlı olmadığını, Esasa dair itirazları ise; Müvekkili ağır vasıtaların damper onarım ve imalini kapsar şekilde faaliyet yürüttüğünü, davacıya ait aracın yetkili servisi olmadığını, müvekkili şirket sigortacı ... Sigorta A.ş'nin emri ve talimatları doğrultusunda tamir işlemlerini gerçekleştirdiğini, davacı şirkete ait aracın hasara uğrayan damper kısmının tamiri maksadıyla müvekkile getirildiğini ve sadece damper tamiratı gerçekleştirildiğini, davalıya ait aracın doğrudan müvekkile gelmediğini, yetkili servis olan diğer davalı ... Şti'ye getirildiğini, ... sigortaya ait hasar sigortasının burada açıldığını, yük taşımaya mahsus ağır vasıtaların çekici-taşıyıcı bölümü ayrı, yük taşınan damper bölümünün ayrı uzmanlıklar gerektirdiğini, aracın hem çekici hem de damperin hasar gördüğünü, motorlu taşıt bölümünde yapılması gereken tamiratların bulunduğunu, aracın ana tamir işlemlerinin ... tarafından yürütüldüğünü sonrasında aracın sigortası ... Sigorta tarafından istenilmesi üzerine 02.12.2014 tarihli ön teklif ve ekspertiz belgesi ile sigortaya gönderildiğini, sigortacı ve davacının yaptığı araştırmanın ardından müvekkilinin verdiği teklifi uygun görüldüğünü ve müvekkiline yönlendirildiğini, kapsamlı bir onarım gerektiren damperin ocak 2015 ayında servislerine alındığını, 10 günlük onarım süresinin ardından 20.01.2015 tarihinde onarımın bittiğini bildirdiğini ve davacının görevlisine 22.01.2015 tarihinde tutanak ile teslim edildiğini, müvekkilinin sigortacıya gönderdiği ve faturalandırdığı onarım işlerindeki bir eksiklik veya yanlışlıktan kaynaklı olarak araçla ilgili işlemin firmaları tarafından yapılmadığını, dosya kapsamında bu sürece kadar birden fazla kez bilirkişiye başvurulduğunu, fakat alınan bilirkişi raporlarının hiçbiri hükme elverişli olmadığını, davacının gelir kayıplarının gerçekle bağdaşmayan bir faraziyeye dayalı olarak hesaplandığını, taraflarca herhangi bir zamanda düzenlenmesi mümkün olan adi bir kira akdine dayanarak zarar hesabı yapıldığını, yapılan hesaplamanın piyasa rayicine uygun olup olmadığının da değerlendirilesi gerektiğini, rayice göre değerlendirme yapılmaması raporları eksik kıldığını, 1 yıl ortalaması dikkate alındığını, diğer yıllara yayılan gelir bildirimleri de araç başına kazanç bakımından değerlendirilmediğini, aracın tutanak ile 22.01.2015 tarihinde teslim edildiğini, ancak bilirkişilerce düzenlenen raporlarda teslim tarihinin 19.06.2015 olduğunun tespit edildiğini, müvekkili şirketin asıl kusurlu ... sigorta A.ş'nin emir ve talimatları alında çalışmış olması, aracı süresinde teslim etmiş olması, tüm bu durumların birlikte değerlendirildiğinde mahkemenin müvekkili şirketin kusurlu olduğunun belirlenmesi ve müvekkili şirketin aleyhine tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğunu, yerel mahkeme kararının müvekkili şirket lehine kaldırılmasını, karşı tarafça kararın Tokat İcra Dairesinin 2021/8752 Esas sayılı dosyasında ilamlı icra takibine konu olduğundan kesinleşinceye kadar kararın icranını geriye bırakılmasını, istinaf ve yargılama harç giderlerinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ederek istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır:

Dava, araç tamirinden kaynaklı kazanç kaybı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine, davalı ... Ltd. Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Taraflar arasında davacıya ait aracın tamirine ilişkin eser sözleşmesi yapıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktır. Davacı iş sahibi, davalılar ise yüklenicidir. Taraflar arasında kurulduğu anlaşılan sözleşme, kurulduğu tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. Tarafların tacir oldukları, aralarındaki ticari iş mahiyetinde olmakla, taraflar arasındaki anlaşmazlık ilişkin yapılan eser sözleşmesinden kaynaklı geciken ifa nedeniyle uğranılan zararın tazminine ilişkindir. Kural olarak yapılan işin miktar ve değerini ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü ise iş sahibindedir.

Yukarıdaki açıklamalara göre somut olay değerlendirildiğinde; davacı vekili tarafından ... plaka sayılı aracın ... Sigorta A.Ş. tarafından kasko sigortalı iken 20.09.2014 tarihinde kazaya maruz kaldığı, araçta oluşan hasarın giderilmesi için davalı şirketlere bırakıldığı fakat aracın yaklaşık 10 ay gibi bir sürede teslim edilmesi nedeniyle kazanç kaybına uğradığı belirtilerek aracın kullanılamamasından kaynaklanan kazanç kaybı istemi ile dava açılmıştır. Davacının talebi tamir hizmetinin makul sürede yapılmaması sebebiyle kazanç kaybı talebine ilişkindir. Araç davalılara teslim edildikten kupa onarımı için 53 iş günü, damper onarımı için ise 47 iş günü sonra teslim edilmiştir. Teknik bilirkişi raporunda; dava konusu ticari kamyon için makul tamirat süresinin 87 gün aşıldığı belirlenmiştir. Davacının ibraz ettiği 14/03/2014 tarihli "İş Makinesi Kira Sözleşmesi" incelenerek araç için yoksun kalınan dönemde aracın aylık kazanç kaybının 11,500,00-TL olduğu belirlenerek 87 günlük kazanç kaybının 30.247,29-TL olduğu tespit edilmiştir. Davacı iş sahibinin eserin ifasında gecikme sebebiyle kazanç kaybı sebebiyle uğranılan zararını talep edebileceği, aracın arızasının makul onarım süresinin 87 gün aşıldığı, davalı .... Ltd. Şti.nin gecikmede bir kusuru bulunmadığı, diğer davalının ise %40 oranında kusurlu olduğu, yöntemine uygun olarak kazanç kaybı hesaplanırken yapılması zorunlu masraf ve giderler ile kusur oranları dikkate alınarak dava konusu araca ait kazanç kaybının 12.098,09-TL olarak belirlendiği anlaşılmakla mahkemece, açıklamalı, gerekçeli ve denetime uygun bilirkişi raporlarındaki tespitler dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne dair verilen hükümde dava dosyası içindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı ... Ltd. Şirketi vekilinin aksi yöndeki istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.

Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, davalı ... vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29.04.2021 tarih ve 2016/879 Esas, 2021/412 Karar sayılı kararı, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davalı ... vekilinin bu karara karşı yapmış olduğu istinaf kanun yoluna başvurusunun, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1). b. 1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2. Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olması nedeniyle, alınması gerekli 826,42 TL istinaf nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 206,61 TL harcın mahsubu ile kalan 619,81 TL harç bedelinin bu davalıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,

3. Davalı ... vekili tarafından yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile istinaf kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Kararın, ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/(1)-a maddesi gereğince, kesin olmak üzere, 09.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.