İzmir BAM 13. HD 2022/1581 E. 2024/970 K.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2022/1581

KARAR NO : 2024/970

KARAR TARİHİ : 25/04/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : MUĞLA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 13/05/2022

NUMARASI : 2021/1226 -2022/551

DAVANIN KONUSU : Alacak

DAVA TARİHİ : 09/11/2021

DAİRE KARAR TARİHİ : 25/04/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 25/04/2024

Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/05/2022 tarih ve 2021/1226 Esas 2022/551 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin istenilmesi üzerine, Dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM;

Davacı şirket ile davalı arasında 8901732 nolu elektrik aboneliğinden kaynaklı geçmiş tarihli abonelik ilişkisi kurulduğunu, ancak halihazırda elektriği 3.kişiden satın aldığını, fabrikasında herhangi bir belediye hizmeti almadığı tespit edilmesine rağmen öteden beri elektrik faturalarında Elektrik Tüketim Vergisini ödediğini, içme suyu aboneliği bulunmadığını, fabrikasına ulaşım için geçen yolun Karayollarına ait olduğunu bildirildiği, kendisinden tahsil edilen Elektrik Tüketim Vergisi bedellerinin ne kadar olduğu ve geriye dönük 10 yıllık tutarın temin edilen ... ve ... Belediyesinden talep edilmesine rağmen davalı tarafın bahsi geçen bedelleri ödemeyi kabul etmediğini, şirketin mevcut elektrik tedarikçisi olan ... AŞ.ye elektrik tüketim vergisi muafiyeti ile geriye dönük tahsil edilen bedelin %18 KDV ile ödenmesi talep ettiğini, taleplerinin kabul edilerek hem vergiden muaf olduğunu hem de haksız olarak ödediği bedel iade edildiğini, içme suyu aboneliği bulunmadığını ve şirkete gidilecek yolun belediye tarafından yapılmadığı, herhangi bir belediye hizmeti almadığının açık olduğunu, bu nedenle haksız yere ödediği Elektrik Tüketim Vergisi'nin iadesinin gerektiğini, davalı kuruma müzekkere yazılarak adına kayıtlı 8901732 nolu tesisata ilişkin dava tarihinden geriye dönük 10 yıllık Elektrik Tüketim Vergisi ile KDV.sini gösteren tabloların celbi ile iadesi gereken bedelin tespit edilebileceğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak üzere davalıya ödenen 1.000,00 TL bedelin %18 kdv ile beraber elektrik piyasası tüketici hizmetleri yönetmeliğinin 36/5-2-b maddesi gereğince ödeme tarihinden itibaren işleyecek aylık gecikme faizi üzerinden iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 19/04/2022 tarihli dilekçesi ile dava değerini 13.222,61 TL olarak ıslah etmiştir.

CEVAP:

Davalı ... A.Ş.: Şirketin husumet ehliyetinin bulunmadığını, davanın konusunun vergi uyuşmazlıklarına ilişkin olduğunu, uyuşmazlık vergi mahkemelerinin görev alanına girdiğini, bu nedenle öncelikle işbu uyuşmazlığın esasına girilmeksizin davanın usulden reddinin gerektiğini, şirketin ve diğer tüm elektrik tedarikçileri, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca, satış bedeliyle beraber bu verginin tahsilatını yapmak ve ilgilli belediyeye iletmekle yükümlü olduğunu, davacının talebinde olan vergilerin bağlı bulunduğu belediyeye aktarıldığını, şirketin vergi salan ve toplayan bir kurum olmadığını, mevzuat gereği verginin toplanmasına aracılık ettiğini, bu nedenle şirketin işbu davanın tarafı olmadığını, diğer yandan, davacı tarafça, dava dilekçesi ile birlikte de vergiden muaf olduğuna dair bir belge ya da yasal dayanak sunulmadığını, davacı sadece su aboneliği olmadığı ve fabrikanın önündeki yolu belediyenin yapmadığını iddia ederek, belediye hizmeti almadığını bu nedenle de vergiden muaf olduğunu iddia ettiğini, bu bağlamda öncelikli uyuşmazlık konusu davacının gerçekten vergiden muaf olup olmadığının tespiti olacağını, mahkemenin bu bakımdan da görevsiz olduğunu, talep edilen tutarın 6183 Sayılı yasanın 51. Maddesi uyarınca gecikme zammı işletilmesi talebinin de bir yasal dayanağı olmadığını, özel hukuk tüzel kişilerinin gecikme zammı talep edebilmeleri için bu yönde yasal düzenleme bulunmasının gerektiğini, davacının amme alacağı tahsil yetkisi bulunmadığı gibi gecikme zammı talep hakkı da bulunmadığını, davacının taleplerinin yasal dayanağının bulunmadığını, davanın söz konusu vergileri aktarmış olduğu .... Belediyesine davanın ihbar edilmesi gerektiğini belirterek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın öncelikle dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine; aksi kanaat hasıl olması halinde esastan reddinekarar verilmesi talep etmiştir.

İhbar Olunan .... Belediye Başkanlığı: Dava konusu işlemin genel uygulanması hakkında davalı ... A.Ş'nin 26.01.2021 tarihli ilgi dilekçesi ile "6360 sayılı Kanunla Tüzel Kişiliği kaldırılan köy ve belde belediyelerinin ilçe belediyesine bağlanan yerlerden, 2464 sayılı Kanunun 34. maddesi uyarınca alınması gereken belediye tüketim vergisi (Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi) alınıp alınmayacağı konusunda tereddüde düşüldüğü ve yazı ekinde bildirilen mahallelere ilişkin belediye tüketim vergisinin tüketicilere yansıtılıp yansıtılmayacağı" sorulmuş olup, müvekkil Belediye tarafından davalıya verilen E-51944231-622.03-908 sayı ve 09.02.2021tarihli cevap yazısında "6360 Sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi Ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun Geçici 1. maddesinin 15. Fıkrası uyarınca; 6360 sayılı Kanunun Geçici 1.maddesinin 15. fıkrası uyarınca aşağıdaki listede belirtilen tüzel kişiliği kaldırılan köylerden 31.12.2022 tarihine kadar (bu tarih dahil) Belediye Tüketim vergilerinin (Elektrik Tüketim Vergisi) alınmaması (faturalara yansıtılmaması), merkez mahalleler ve belde belediyesi iken ilçemize bağlanan listede belirtilen mahallelerden verginin alınması (faturalara yansıtılması) gerekmektedir" şeklinde ifade edildiğini,

15 Nisan 2021 tarih ve 31455 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan "Kırsal Mahalle Ve Kırsal Yerleşik Alan Yönetmeliği" kapsamında "... Büyükşehir Belediyesi'nin 11.11.2021 tarih 250 karar sayılı Meclis Kararında" ... ilçesinde davacı firmanın da adresinin yer aldığı mahalle hakkında "Kırsal Mahalle" olduğu kararı (38 mahalle için) alındığını,

Daha sonra ise, müvekkil Belediye tarafından yukarıda belirtilen cevap yazısı ilgi tutularak (E-51944231-622.03-908 sayı ve 09.02.2021tarihli cevap yazısı), davalı ... A.Ş'ye bu kez E-51944231-940-47 sayı ve 05.01.2022 tarihli yazı gönderilmiştir. Bu yazının içeriğinde de "16.10.2020 Tarihli ve 31276 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazetede yayınlanan 7254 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanununun 10. Maddesi kapsamında değerlendirme yapılarak, ... Büyükşehir Belediye Meclisinin 11.11.2021 tarihli ve 250 sayılı ekli kararı ile ... İlçesi sınırlarında Kırsal Mahalle olarak Kabul edilen Aşağıda (A) İşaretli listede belirtilen Kırsal Mahallelerde Belediye Tüketim Vergisinin % 50 olarak uygulanması; 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca bilanço esasına göre defter tutan mükellefler için bu fıkrada belirtilen muafiyet ve indirimlerin uygulanmaması, 7254 sayılı Kanunun 10. maddesinde belirtilen düzenlemelere göre gerekli işlemlerin yapılması" ifade edildiğini, belediye tarafından işlemlerin usulüne uygun yerine getirilmiş olduğunu belirterek, ihbar olunan sıfatı ile davanın Belediye yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yan üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:

Mahkemece, davacı şirket belediye hizmetlerinden yararlanmamasına rağmen belediye tüketim vergisi ödemesinin mevzuata aykırı olduğu kanaatiyle, bilirkişi tarafından hesaplanan KDV dahil 13.222,61 TL belediye tüketim vergisinin davacıya iade edilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kabulü ile 13.222,61 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN: Davalı istinaf talebinde bulunmuştur.

BİLDİRİLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı istinaf dilekçesinde; İlk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu,

Mahkemece eksik inceleme ve hatalı hukuki değerlendirme ile karar verildiğini,

Davada şirketin husumet ehliyeti olmadığını, şirketin ve diğer tüm elektrik tedarikçileri, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca, satış bedeliyle beraber bu verginin tahsilatını yapmak ve ilgilli belediyeye iletmekle yükümlü olduğunu, davacının talebinde olan vergilerin bağlı bulunduğu belediyeye aktarıldığını, şirketin vergi salan ve toplayan bir kurum olmadığını, mevzuat gereği verginin toplanmasına aracılık ettiğini, bu nedenle şirketin işbu davanın tarafı olmadığını,,

Davanın konusu vergi uyuşmazlıklarına ilişkin olup, uyuşmazlık vergi mahkemelerinin görev alanına girdiğini, davacının BTV'ye ilişkin talepleri bir kamu hukuku uyuşmazlığı olup, görevli yargı merciinin vergi mahkemeleri olduğunu, şirketin bizzat tarafı olduğu aynı nitelikteki uyuşmazlıkta Muğla Vergi Mahkemesi'nin 2019/923 E. 2019/871 K. Sayılı ilamında "Tahsil edilen elektrik tüketim vergilerinin bir beyanname ile ilgili belediyelere yatırıldığı göz önüne alındığında; davacı kurum tarafından kendisinden yersiz tahsil edildiği belirtilen elektrik tüketim vergilerinin tahsili istemiyle, söz konusu vergilerin yatırıldığı ilgili belediyelere yapılacak başvurunun yazılı olarak yada 60 gün içerisinde cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmesi durumunda anılan işlemin iptali ve yersiz ödendiği belirtilen verginin iadesi istemiyle süresi içerisinde dava açılabileceği açıktır." denilmekle husumetin ilgili belediyeye yöneltilmesi gerektiği ve böylelikle de uyuşmazlığın vergi mahkemelerinin görev alına girdiğinin görüldüğünü,

Uyuşmazlıkta öncelikle davacının vergiden muaf olup olmadığının tespitinin yapılması gerektiğini, davacının yasal yolları tüketmeden şirket aleyhine dava açmasının hukuka aykırı olduğunu,

Verginin tahsiline aracılık etmekten başka bir görevi bulunmayan Şirket aleyhine ticari faize ve yargılama giderlerine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu, bahse konu vergilerin şirket uhdesinde kalmadığını, şirket tarafından bir menfaat elde edilmediğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE:

Dava, haksız olarak tahsil edilen Belediye Tüketim Vergisi ve KDV nin iadesi istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının Belediye Tüketim Vergisinden muaf olup olmadığının, davacıdan haksız olarak vergi ve KDV tahsil edilip edilmediğinin, tahsil edilen vergilerin iadesi gerekip gerekmediğinin ve miktarının tespitinden kaynaklanmaktadır.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince hukuki nitelendirmenin davada ki ileri sürülüş ve dosya kapsamına uygun olarak belirlendiği, taraflarca ileri sürülen delillerin toplanarak usulüne uygun olarak değerlendirildiği, delillerin değerlendirilmesinin dosya kapsamına uygun bulunduğu, taraflarca ileri sürülen iddia ve savunmaların tartışılarak gerekçeli kararın oluşturulduğu, ihtilafa uygulanması gereken yasal mevzuatın doğru olarak tespit edildiği, mahkemenin karar gerekçesiyle hüküm fıkrasının birbiriyle uyumlu olduğu ve mahkeme hükmünün yasal unsurları taşıdığı, özellikle, istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararına karşı, davalı tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/05/2022 tarih, 2021/1226 Esas, 2022/551 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1. b/1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2. Alınması gereken 903,23 TL istinaf karar harcından davalı tarafından ayrı ayrı olarak yatırılan toplam 226,20 TL'nin mahsubu ile kalan 677,03 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

3. Duruşma açılmadığından, davacı lehine vekalet ücreti takdirine gerek bulunmadığına,

4. Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

5. HMK'nın 333. maddesi uyarınca artan gider avansının yatıran tarafa geri verilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 25/04/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.