İzmir BAM 13. HD 2022/1151 E. 2024/613 K.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2022/1151

KARAR NO : 2024/613

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2014/910

KARAR NO : 2021/1126

KARAR TARİHİ : 14/12/2021

DAVANIN KONUSU : Sözleşmenin İptali

DAİRE KARAR TARİHİ : 11/03/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 11/03/2024

İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/12/2021 Tarih ve 2014/910 Esas 2021/1126 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM:

Davacı avukatı tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında 28.03.2013 tarihli ve 2012/192730 ihale kayıt numarası ile 390 adet araç takip cihazının davacı tarafça davalı kurumun araçlarına teslim ve montajının sağlanması hususunda sözleşmenin imzalandığı, iş bu sözleşmenin eki niteliğinde olan Araç Takip Sistemi Teknik Şartnamesi'nin 10.2.maddesi uyarınca GSM hatlarını temin etmekle yükümlü olan davalıya takip cihazlarına takılacak hatların temini ve araç takip sisteminin montajına başlanılabilmesi için davacı şirket tarafından gerek şifahen gerekse de 04.04.2013, 13.05.2013 tarihli yazılı bildirimlere rağmen davalı idare tarafından şartnamenin 10.2.maddesindeki edimin yerine getirilmediği, GSM hatlarının sözleşmenin imzalandığı tarihten 60 gün sonra 27.05.2013 tarihinde teslim edildiği ve davalı tarafça Karşıyaka İzmir 11. Noterliği'nin 27.05.2013 tarihli ihtarnamesi ile ihale edilen işin 11.05.2013 tarihinde sona erdiği, davacı şirketin sözleşmedeki edimlerini yerine getirmediğini bildirdiği, davalı şirket tarafından 27.05.2013 tarihinde araç takip cihazının çalışabilmesi için kurulumu zorunlu olan GSM hatlarının teslim edilmesine müteakip şartname ve sözleşmeye uygun şekilde davacının edimini ifa ettiği ve 31.05.2013 tarihinde davalı tarafından gönderilen araçlara cihazların teslim ve montajının yapıldığı ve bunun üzerine sözleşme kapsamında eğitim ve kabul işlemlerinin başlatılabilmesi için gerekli takvimin bildirilmesi için davalıya 01.06.2013 tarihli yazının gönderildiği, ancak davalı tarafından montajdan sonra Muayene ve Kabul Komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde 10.06.2013 tarihli rapor ile "Araç Takip Cihazı Sistemi ve Alımı" işinin teknik şartnamede belirtilen bazı niteliklere uygun olmadığı belirtilerek söz konusu rapora istinaden 4735 Sayılı Yasa'nın sözleşmenin feshine ilişkin ilgili maddeleri uyarınca işlem yapılacağının bildirildiği, iş bu yazının davalı tarafa 26.06.2013 tarihinde tebliğ edildiği, yine davalı tarafça davacıya gönderilen 28.06.2013 tarihli yazı ile davacı şirketin sözleşme ve ihale dökümanına aykırı davrandığı tespit edilmiş olduğundan 20.06.2013 tarihli davalı yönetim kurulunun kararı ile sözleşmenin feshedildiği ve 4735 Sayılı Yasa'nın 26.maddesi uyarınca davacı şirket hakkında kamu ihalelerinden yasaklama işleminin uygulanacağı ve davacı şirket tarafından davalıya verilen 21.03.2013 tarihli 9.583,26 TL bedelli kesin teminat mektubunun irat kaydedileceğinin bildirildiği, bu kapsamda davacı tarafça davalı adına keşide edilen Beyoğlu 18. Noterliği'nin 11.07.2013 tarihli ihtarnamesi ile davalının sözleşmesel yükümlülüklerine aykırı davrandığı, davalı tarafından gerçekleştirilen fesih ve montajı yapılan ekipmanların geri alınması taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunun bildirildiği, bu kapsamda sözleşme ve şartname ile kendisine yüklenen yükümlülüklere aykırı hareket eden davalının taraflar arasında akdedilen 28.03.2013 tarihli sözleşmeyi fesihte haksız olduğu ve bu kapsamda teminat mektubununda haksız bir şekilde nakde çevirdiği, Araç Takip Sistemi Şartnamesi'nin 10/2.maddesi uyarınca GSM hatlarının davalı tarafından davacıya teslim edilmemesi nedeniyle cihazların süresi içerisinde montajının yapılamadığından bahisle davalının sözleşmeyi feshinin haksız olduğu iddiasıyla davalı yanın davacı şirket ile akdettiği 28.03.2013 tarihli sözleşmeyi feshinin geçersiz olduğunun tespiti ile iptaline, davalı tarafından haksız olarak nakde çevrilerek irat kaydedilen 9.583,26 TL tutarındaki teminat mektubu bedelinin nakde çevrildiği 02.07.2013 tarihinden itibaren işletilecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

YANIT :

Davalı avukatı tarafından verilen yanıt dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında imzalanan 28.03.2013 tarihli sözleşmenin teslim süresinin sözleşmenin imzalanmasının ardından 45 gün olarak belirlendiği, dolayısıyla teslim süresinin 11.03.2013 tarihinde sona erdiği, ancak davacı tarafça bu tarihe kadar sözleşe ve eki şartnameye uygun olarak edimin yerine getirilmediği, davacı tarafın edimini yerine getirmeme gerekçesi olarak idarenin GSM hatlarını temin etmemesini ileri sürdüğü, taraflar arasındaki sözleşme eki şartnamenin 10.2.maddesi gereğince GSM hatlarının idare tarafından temin edileceği doğru olmakla birlikte hatların temininin yüklenicinin cihazları temini ve montajını yapması için ön koşul olmadığı, bu nedenle davacı tarafın bu yöndeki iddialarının yerinde bulunmadığı, davacı tarafın sözleşme ile belirlenen süre içerisinde edimini yerine getirmemesi nedeniyle İzmir 11. Noterliği'nin 21.05.2013 tarihli ihtarnamesi ile davacı yükleniciye 10 günlük sürenin verildiği, davacı yüklenicinin 01.06.2013 tarihli yazısı ile sözleşme gereği tüm yükümlülüklerin yerine getirdiği ve sistemin çalışır halde muayeneye hazır olduğunu beyan etmiş olması üzerine İdare Muayene ve Kabul Komisyonunun kurulduğu ve 07.06.2013 tarihinde muayene işlemlerine başlanılacağının davacı firmaya bildirildiği, ardından düzenlenen Araç Takip Cihazı ve Sistemi Alım İşi Muayene Kabul Komisyonu Raporunun 26.06.2013 tarihinde davacı tarafa tebliğ edildiği, ancak davacı tarafça bu raporun tebliğinden 14 gün sonra ve sözleşmenin feshinin tebliğinden 5 gün sonra 08.07.2013 tarihinde süre uzatım talebinde bulunduğu, ancak Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmeliğin 19.maddesi gereğince işin süresi dolmuşsa ihale dökümanında belirtilen ihtarlı süre verilerek bu süre içerisinde bir defa olmak üzere getirtilecek mallar teslim alınarak muayenelerinin yapılacağı şeklindeki düzenleme gereğince yükleniciye herhangi bir sebeple yeni bir süre verilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle davacı tarafın bu yöndeki iddialarının da yerinde olmadığı, davalı idare tarafından sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiğinden bahisle açılan davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesi 14/12/2021 Tarih ve 2014/910 Esas, 2021/1126 Karar sayılı kararında özetle; "...her ne kadar dava dilekçesinde yapılacak yargılama neticesinde davalı yanın davacı şirket ile akdettiği 28.03.2013 tarihli sözleşmeyi feshinin geçersiz olduğunun tespiti ile feshin iptaline karar verilmesi talep edilmiş ise de, fesih tek taraflı bir irade beyanı olduğundan feshin iptaline yönelik davacı talebinin ise yerinde görülmediğinden reddine davanın kısmen kabulüne, davaya konu teminat mektubu bedeli olan 9.583,26 TL'nin 03.07.2013 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davaya konu sözleşmenin feshinin iptaline ilişkin talebin reddine..." ifadelerini içeren gerekçelerle karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN:

Davalı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ:

Davalı avukatı tarafından verilen 31/03/2022 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde özetle;

• hükme esas alınabilir nitelikte olmayan söz konusu raporların mahkeme denetiminden de geçirilmemiş ve hukuka aykırı hüküm kurulduğunu,

-ihtarlı süre içinde (eksik olarak) idareye getirilen ve teknik şartnameye aykırılığı tespit edilen bu sebeplerle kabulü yapılamayan cihazların yazımsal ve komutsal bilgi ve haber verme faaliyetini yerine getirip getirmediği ile sözleşmenin kullanım ve eğitim aşamalarına da geçilemediğini,

-düzenlenen kök ve ek raporlar kamu ihale mevzuatına dava konusu sözleş ve eki şartnamelere aykırı düzenlendiğini,

-idare ile davacı ... ...A.Ş. arasında araç takip cihazı ve sistemi alımı işine ilişkin sözleşme 28/03/2013 tarihinde imzalandığını,

-45 günlük sürenin sonuna kadar bir tek cihaz dahi idarenin ambarına getirilmediğini, idarenini ambarına teslim edilmiş bir cihaz olmadığı için idare tarafından satın alınana hatları açık ve pin şifreleri aktif olmayan hazır haldeki sim kartlarda yükleniciye verilmediğini,

-gerekliliklerin eksiksiz olarak yerine getirilmesi için İzmir 11.noterliği aracılığıyla gönderilen 21/05/2013 tarih ve 07783 yevmiye sayılı ihtarname ile yükleniciye 10 günlük süre verildiğini,

-yüklenicinin cihazları idareye getirmesiyle birlikte dava dosyasına sunulu 27/05/2013, 28/05/2013, 20/05/2013, 30/05/2023 tarihli tutanaklarla 390 adet simkart cihazlara takılmak üzere yükleniciye verildiğini,

-Muayene ve kabul komisyonu raporuna karşı yüklenicinin herhangi bir itirazı olmadığı gibi itiraz muayenesi talebi de olmadığını, yüklenici idareye getirmiş olduğu cihazların teknik şartnameye uygun olmadığını bildiğini,

-yüklenicinin taahhüd ettiği (ancak geç de olsa) idareye teslimini hiç gerçekleştirmediği yazılım eksikliği dahi başlı başına sözleşmenin feshi sebebi olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, teminat bedelinin iadesi ve sözleşmeni feshinin geçersiz olduğunun tespiti ile iptali istemine ilişkindir.

Dava dilekçesinde dava değeri 9.583,26 TL olarak gösterilmiştir. Bu bedel ise teminat mektubu bedelidir. Dava ise; 9583.26- TL bedelli kesin teminat mektubunun iadesi ile feshin geçersizliğinin tespiti ile feshin iptali istemine ilişkindir.

Bu haliyle, davacı tarafın aynı zamanda sözleşmesinin feshinin iptali talebinin de bulunduğu, ancak bu talep yönünden dava dilekçesinde değer gösterilmediği ve peşin harcın yatırılmadığı anlaşılmaktadır. Harçlar Kanunun 32. maddesi uyarınca ''yargı işlemlerinden alınacak harç yatırılmadıkça müteakip işlemler yapılamaz'' düzenlemesinin bulunduğu dikkate alınarak mahkemece sözleşmenin feshi talebi yönünden dava değerinin sözleşme değeri miktarı üzerinden yatırılması gereken nispi harcın 1/4'nün bir sonraki celseye kadar yatırılması hususunda davacı tarafa süre verilmesi, yatırılması halinde işin esasının incelenerek karar verilmesi, aksi halde harç yatırılmadığı takdirde Harçlar Kanunun 30. maddesi gözetilerek 6100 sayılı HMK'unun 150. maddesi gereğince dava dosyasının işlemden kaldırılıp 3 ay içerisinde harcın tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği ancak sözleşme değerini gösterilmediği, toplam miktarın boş bırakıldığı dikkate alınarak, öncelikle taraf vekillerinden sözleşme toplam bedelinin ne kadar olduğu sorularak, tarafların sözleşme bedeline ilişkin farklı beyanda bulunmaları halinde mahallinde uzman bilirkişi heyetiyle keşif icrası ile sözleşme konusunun akdin yapıldığı tarihindeki piyasa rayiç bedelinin tespiti ile eksik harcın ikmalinin ardından bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmediğinden ve bu husus kamu düzenine ilişkin olmakla, davalı avukatının istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkemenin kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a-4, 353/(1)-a-6 uyarınca kaldırılması gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile; İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/12/2021 Tarih ve 2014/910 Esas 2021/1126 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK 353/(1)-a-4 ve 353/(1)-a-6 maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA,

Belirtilen eksiklikler giderilerek hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi için dosyanın mahkemesine İADESİNE,

İstinaf talebinde bulunan davalı tarafından yatırılan 163,70 TL istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine,

İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince kurulacak esasa ilişkin dikkate alınmasına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ve müzakere neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere 11/03/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.