İzmir BAM 11. HD 2021/1685 E. 2024/954 K.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/1685

KARAR NO : 2024/954

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 28.06.2021

NUMARASI : 2020/90 Esas 2021/394 Karar

DAVANIN KONUSU : Tazminat

DAVA TARİHİ : 21.02.2020

KARAR TARİHİ : 09.05.2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 09.05.2024

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 28.06.2021 tarih 2020/90 Esas 2021/394 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA :Davacı vekili, 08.08.2019 tarihinde davacının maliki olduğu, sevk ve iradesindeki ... palakalı aracı ile Aliağa İlçesi Ramazan Sokak üzerinde seyir halinde iken sürücü ...’ın sevk ve iradesindeki dava dışı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın yola aniden çıkması sonucu meydana gelen yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle davacının aracında yeniden onarılmayacak şekilde ciddi hasar meydana geldiğini, davalı ... tarafından açılan hasar dosyasında alınan eksper raporunda hasarın büyük olduğu gerekçesiyle aracın perte ayrılacağının bildirildiğini, taraflar arasında maddi zararın tazmini konusunda hasar dosyasında ve arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek, davacının aracında meydana gelen maddi zarardan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 25.000,00-TL tazminatın 08.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili, davalı şirket nezdinde sigortalı ... plakalı aracın, sağdan gelen araç konumunda olup geçiş üstünlüğüne sahip olduğunu ve kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacıya ait araç sürücüsünün belirtilen kurallara uymadığını, dikkatsiz ve tedbirsiz davranması sebebiyle kazanın meydana geldiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davalı ... şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında ve ZMMS sigortası genel şartları b.2. maddesinde öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu olduğunu, davalı şirket tarafından yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde başvuranın zararının 14.250,00-TL’nı geçemeyeceğinin belirlendiğini, faiz başlangıç tarihini kabul etmediklerini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değerinin 30.000,00-TL olduğu davacı tarafça kazaya karışan aracın Aliağa 2. Noterliğinin 24.02.2020 tarih 02328 yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile 3.000,00-TL 'ye satıldığı belgelendirildiğinden, sovtaj indiriminin 3.000,00-TL üzerinden yapılması gerektiği, 30.000,00-TL - 3.000,00-TL = 27.000,00-TL / 100 x 75 = 20.250,00-TL zararının oluştuğu tespit edilmiş bu miktarın davalıdan temerrüd tarihi olarak belirlenen 16.09.2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilinin gerektiği gerekçesiyle 20.250,00-TL 'nin 16.09.2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, yerel mahkeme kararının, davacının olayda %25 kusurunun bulunduğu varsayımına dayanılarak kurulduğunu, ancak olayın meydana gelmesinde davacıya atfı kabil kusur bulunmadığını, davalının sigortacısı olduğu ... plakalı araç sürücüsünün ise asli ve tam kusurlu olduğunu, nitekim 08/08/2019 tarihli trafik kazası tespit tutanağında da araç sürücüsünün kavşaklara yaklaşırken geçiş hakkı olan araçlara ilk geçiş hakkını vermemek suretiyle kural ihlalinde bulunduğu tespit edilerek ... plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunun belirtildiğini, yerel mahkeme kararında ise davacıya kusur atfedilerek hüküm kurulmuş olmasının kabul edilemez nitelikte olup söz konusu kararın istinaf incelemesi neticesinde ortadan kaldırılması gerektiğini, davacı aracının piyasa değeri belirlenirken yeterli araştırma yapılmadığını, araç değerinin 30.000 TL olarak gerçek değerinin çok altında bir miktar belirlendiğini, yerel mahkeme kararının temelini oluşturan bilirkişi raporunda araç değeri belirlenirken gerekli ve yeterli araştırma yapılmadığını, iş bu durumun davacı açısından hak kaybı yaşattığını, kararın bu yönüyle de hukuka aykırı olup istinaf incelemesi neticesinde ortadan kaldırılması gerektiğini istemiştir.

Davalı vekili, ibrazı zorunlu olan çekme belgesi sunulmaması nedeniyle davalı şirketin ödeme yapmadığını, bu durumda gerekli tüm evrakın ibraz edildiği, sigortacının temerrüde düştüğü iddiasının gerçeğe aykırı olduğunun açık olduğunu, uzman bilirkişi tarafından hazırlanan raporda sovtaj bedeli belirlenmesine rağmen hükme esas alınmamasının hukuka aykırı olduğunu, söz konusu satışın davalı şirkete ihbarda bulunulmadan yapıldığını, dolayısıyla bu noktada satış yapılmasında ekonomik menfaat bulunup bulunmadığı ve satışın uygun tutar üzerinde yapılıp yapılmadığı hususundaki denetim imkanının davalı şirketin elinden alındığını, davalı şirkete ihbar edilmeksizin yapılan satış işleminden davalı ... şirketinin herhangi bir sorumluluğu bulunmayacağını, bu nedenle piyasa rayiçleri ve aracın hasarlı haldeki satışına ilişkin sovtaj teklifleri göz ardı edilerek salt satış sözleşmesinin esas alınmasının hukuken yerinde olmadığını, her durumda, satış sözleşmesindeki tutara itiraz ettiklerini, bilirkişi raporunda ve davalı şirket tarafından atanan ekspertiz raporunda aracın sovtaj bedeli 11.000,00-TL olarak belirlendiğini, hükümde bahsi geçen Aliağa 2. Noterliğinin 24.02.2020 tarih 02328 yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile hasarlı haldeki aracın satış bedelinin 3.000,00-TL olduğu ifade edilmiş olup tespit edilen değerlerin fazlasıyla altında olduğunu, dolayısıyla sözleşmenin muvazaalı olarak yapıldığını, taraflar arasında başkaca bir ilişki bulunduğu vb. ihtimalleri akıllara geldiğini, bu nedenle bedeli olduğundan düşük gösterilen satış sözleşmesine itibar edilmemesini, emsal bedellere ve alınacak tekliflere göre hesaplama yapılması gerekirken aksi yöne hüküm kurulması hukuken yerinde olmadığını, kararın bu yönüyle de bozulması gerektiğini, bilirkişi raporunda belirlenen onarım miktarı dahi karardan daha düşük olduğundan bu şartlar altında, pert tazminatında hükmedilmesi usulen ve hukuken yerinde olmadığını, hükmün sebepsiz zenginleşmeye yol açacağı ve hatalı değerlendirmeler içerdiği açıkça görüleceğini, her halükarda ve kabul anlamına gelmemekle birlikte, bir an için başvuruya konu aracın pert total sayılması durumunda dahi aracın kilometresinde düşüm yapıldığını, aracın çok daha eski ve yıpranmış olduğu hususlarının dikkate alınması gerektiğini istinafa konu ilama dayalı yapılan icra takibinin, istinaf incelemesi sonuna kadar teminat karşılığında durdurulması gerektiğini ve yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istinaf konusu etmiştir.

GEREKÇE :Dava, 08.08.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan hasara ilişkin maddi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın 20.250,00-TL 'nin 16.09.2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Olay günü olan 08.08.2019 tarihinde sürücü ... 'ınsevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile Aliağa ilçesi Ramazan Sokak seyir halinde iken, surucu ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın plakalı aracın sağ yan kısmına çarpması ile sonuçlanan yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kazanın oluşumunda, ... plakalı ve davalı ... şirketine sigortalı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı KYTK 57/1 A( kavşaklara yaklaşırken ilk geçiş hakkı olan araçlara ilk geçiş hakkını vermemek) maddesini ihlal ettiği için asli ve %75 oranında kusurlu olduğu, davacı yana ait ... plakalı araç surucu ...'ın ise, aynı kanunun 52/1-a ( aracının hızını kavşaklara yaklaşırken azaltmamak) maddesini ihlal ettiğinden tali ve %25 oranında kusurlu olduğu yönündeki kusur raporunun olaydan sonra Aliağa Trafik Şube Müdürlüğü ekipleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamı ile uyumlu bulunduğu görülmekle, davacı vekilinin kusura ilişkin ve denetime elverişli bilirkişi raporuyla belirlenen araç değerine ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Davalı vekilinin istinaf nedenlerinin incelenmesinde; dosyada uzman makine mühendisi ve sigorta bilirkişisi tarafından tanzim edilen kök ve ek raporda belirlendiği üzere, dava konusu ... plaka sayılı araçta, kaza nedeniyle yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 19.004.54 -TL (KDV dahil) hasar meydana geldiği, aracın hasarsız bedelinin, 2. el araç satış firmaları ve internet ortamında yapılan araştırma sonucunda 30.000,00TL olabileceği ve araç sovtaj bedelinin aracın uğradığı kaza sonucunda hasarsız olan ve 2.el yedek parça olarak değerlendirilebilecek olan tavan, motor, havuz saçı, yakıt deposu, jant ve lastikler, ön göğüs, koltuk vs kısımları, İzmir İlinde faaliyet gösteren yedek parça satıcıları nezdinde fiyat araştırması yapılarak, sovtaj tutarının kaza tarihi itibari ile 11.000,00 TL olduğu, buna göre araçtaki zararın 19.000,00 TL olarak hesaplanmasıyla, davalının %75 oranında kusuruna isabet eden zarar miktarının 14.250,00 TL (KDV dahil) olup, 39.000,00 TL tutarındaki teminat limiti içerisinde bulunduğu yönünde, dosya kapsamına uygun hükme esas almaya elverişli ve yeterli mahiyette düzenlenen bilirkişi raporuna rağmen Yerel Mahkemece aracın satış sözleşmesi ile 3.000,00-TL 'ye satıldığından bahisle, sovtaj indiriminin bu miktar üzerinden yapılmasının yerinde bulunmadığı ve dosya kapsamı ile uyumlu olmadığı değerlendirilmekle, davalı vekilinin buna dair istinaf nedenleri yerindedir.

Bu durumda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kısmen kabulü ile yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından ilk derece mahkemesi kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1. b. 1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,	

2. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen KABULÜ ile Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 28.06.2021 tarih 2020/90 Esas 2021/394 sayılı kararının  Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1. b. 2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,		   

3. Davanın KISMEN KABULÜ ile, davaya konu davacının aracındaki hasar nedeniyle 14.250,00 TL maddi tazminatın 16.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 

Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 973,41 TL harçtan peşin alınan 426,94 TL'nin mahsubu ile bakiye 546,47 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Davacı tarafından yatırılan 426,94 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım yönünden AAÜT uyarınca hesaplanan 14.250,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen kısım yönünden AAÜT uyarınca hesaplanan 10.750,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvurma harcı, 7,80 TL vekalet harcı, 1.200,00 TL bilirkişi ücreti, 85,00 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 1.347,20 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 767,90 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,

Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

4. Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 427,60 TL'den peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

5. İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,

6. Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,

7. İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan 162,10 TL başvurma harcı, 26,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 188,10 TL giderin takdiren 107,51 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye masrafın davalı üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 09.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.