İzmir BAM 11. HD 2021/1467 E. 2024/777 K.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/1467

KARAR NO : 2024/777

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 14.01.2021

NUMARASI : 2018/1348 E. 2021/30 K.

DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 18.04.2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 18.04.2024

İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 14.01.2021 tarih 2018/1348 sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA : Davacı vekili, davalının geçmişte müvekkiline ait işyerinde sigortalı olarak çalıştığını, müvekkilinin cari hesap kayıtlarını, vergi dairesi işlerini, idari ve imalat stok kontrollerini, satış ve pazarlama ile alacak tahsili ve ödemelerini takip ettiğini, yine davalının ... Bankası Karabağlar şubesinden çek karnesi teslim aldığını, bu şubenin kapandığını ve müşteri hesaplarının Çankaya şubesine devrolduğunu, müvekkilinden Karabağlar Şubesine ait çeklerin iadesinin istediğini, davalının ise çekleri Karabağlar Şubesi kapandığında kullanılamayacağını düşünerek imha edip yaktığını müvekkiline söylediğini, müvekkilinin ... Bankası Çankaya Şubesine sunduğu 14.07.2009 tarihli dilekçede çek yapraklarının imha edildiğini bildirdiğini, davalının güveni suistimal ederek, icra takibine dayanak çeki yıllar sonra ortaya çıkararak müvekkili aleyhine haksız icra takibi başlattığını, İzmir C. Başsavcılığı'nın 2018/70015 nolu soruşturmasının devam ettiğini, ayrıca İzmir 4. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/527 E. sayılı dosyasında takibin talik ve iptali için dava açıldığını, davalının müvekkilinden alacaklı olmadığını iddia ederek, İzmir 8. İcra Müdürlüğünün 2018/5557 E sayılı dosyası ve bu dosyada mevcut dayanak çek yönünden müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili, müvekkilinin davaya konu takip dayanağı 02.04.2018 tarihli keşide yeri İzmir, borçlusu ... olan ... Bank Kahramanlar İzmir Şubesi muhataplı 550.000,00 TL bedelli çek sebebiyle alacaklı olduğunu, alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin yıllar önce davacıya ait iş yerinde sigortalı olarak çalıştığını, ancak dava konusu çekin hizmet ilişkisi ile ilgili olmadığını, davacının dava konusu çeki keşide ederek müvekkiline verdiğini, çekin vade tarihinden kısa bir süre sonra müvekkilinin davacının mal varlığını elinden çıkarmaya başladığını öğrendiğini, çeki bankaya ibraz ettiğinde karşılıksız çıktığını, davacının bankaya çekleri imha ettiğine dair dilekçe vermesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, dava konusu çek hakkında herhangi bir iptal davası bulunmadığını, davacının müvekkiline olan borcuna istinaden takip konusu çekin keşide edildiğini, İzmir 4. İcra Hukuk Mahkemesinin 2018/527 Esas sayılı dosyasında zamanaşımı, çek vasfına ilişkin karekod ve vergi kimlik numarasına dair şikayet ve itirazların reddine, asıl alacak bakımından borca itirazın reddine, işlemiş faizin bilirkişi raporu doğrultusunda tespiti ile fazlaya ilişkin işlemiş faiz bakımından icranın geri bırakılmasına, çek komisyonu ve çek tazminatı ile birlikte toplam takip çıkışının 611.351,37 TL olarak tespiti ile devamına karar verildiğini, çekin hukuken ve usulen geçerli bir çek olduğunu savunarak davanın reddine, %40 icra inkar tazminatı ile %10 para cezasının hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu 02/04/2018 keşide tarihli 5759041 seri nolu 550.000,00 TL bedelli 2002 yılına ait çek üzerinde basım tarihi bulunmadığından çek basım tarihinin tespit edilemediği, Çek Kanununda ilgili yönetmelik gereği yapılan değişiklik sonrası 2002 yılında bankaların çek yaprakları üzerine baskı tarihi yazmaya başladığı; dava konusu çekin bulunduğu çek karnesinin 12/12/2002 tarihinde müşteriye verildiği; İzmir C.Başsavcılığının 2018/70015 sayılı dosyasında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği; dava konusu çekin 2002 yılında davacı tarafa teslim edildiği, dava dilekçesinde bahsi geçen kare kod uygulamasının ise 2006 yılında başladığı, çekteki vergi numarasının bulunmamasının çekin geçerliliğini etkilemediği, 5941 sayılı geçici 1/3 maddesi uyarınca 3167 sayılı yasanın uygulanmasının gerektiği, davacı iddiasının aksine çekin zorunlu unsurlarında herhangi bir eksiklik bulunmadığı ve takip konusu belgenin çek vasfında olduğu, dava konusu çek dolayısıyla davacının davalıya borçlu olmadığı iddiasının usulüne uygun yazılı delillerle kanıtlanamadığı, davacı tarafça dava dilekçesinde yemin delilline de dayanıldığı, davacı tarafa dava konusu edilen belge ile ilgili davalı tarafa borcun bulunmadığına yönelik yemin delilline dayanıp dayanmadıklarına ilişkin beyanda bulunmak üzere süre verildiği, davacı vekili tarafından 19/11/2020 tarihli celsede yemin deliline dayanılmadığına dair imzalı beyan verildiği gerekçesiyle davanın reddine, yasal şartları oluşmayan davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, müvekkili tarafından kullanılan ve eski basılı çek ile ilgili olarak davalı tarafça alacak sebebine ilişkin hiç bir geçerli açıklama yapılamamasına, alacağın sebebine ilişkin belge makbuz delil vb. hususlar sunamamasına rağmen davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, davalının çekleri Karabağlar şubesi kapandığında imha ettiğini söyleyerek dava konusu çeki yaklaşık 9 yıl sonra lehdar kısmına ismini yazarak kullandığını ve esasen mevcut olmayan bir borç yarattığını, müvekkilinin yanında sigortalı çalışmış olan davalının müvekkilinden bu miktarda alacaklı olamayacağını, alacağın doğumuna esas borç sözleşmesi ya da banka makbuzu sunmamasına rağmen menfi tespit davasının reddinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, 9. İcra Ceza Mahkemesi kararı ile karşılıksız çek şikayetinde bulunulmuş ise de mahkemece müvekkili hakkında beraat kararı verildiğini, karşılıksız çekten bahsedilemeyeceğinin karara bağlanmış olduğunu, arkasında karşılıksız kaşesi olmayan bir çek ile iş bu davaya konu kambiyo senedine müstenit takip yapılmasının ve bu çek nedeniyle davalının alacaklı olmadığının belirlenmemesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE : Dava, icra takibine konu çek nedeniyle menfi tespit istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak kambiyo senetleri soyut borç ikrarını içeren senetlerdir. Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle yükümlüdür. Bu nedenle kambiyo senedi uyarınca açılan menfi tespit davasında ispat külfeti davacı borçluya düşer.

Toplan tüm deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacının dava konusu çekteki imzaya itirazının bulunmamasına, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/70015 sayılı soruşturma dosyasında davalı hakkında resmi belgede sahtecilik, bedelsiz senedi kullanma suçlarından kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiş olmasına, davacıya ait çek hesabına ilişkin çek defterlerinin 5941 sayılı yasanın yürürlüğünden önce davacıya verilmiş olmasına, davacıya verilen eski çeklerde basım tarihi ile kare kod uygulamasının yer almamasının, vatandaşlık numarası veya vergi numarası bulunmamasının ve dava konusu çekin imza dışında boş vaziyette kaybolduğuna ilişkin iddiaların sonuca etkili olmamasına, takibe konu çekin yasal unsurlarının mevcut bulunmasına, çek nedeniyle davalının davacıdan alacaklı olmasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazları yerinde değildir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacının istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1. b. 1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2. Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 427,60 TL maktu harçtan, peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3. İstinaf başvurusu nedeniyle davacının yaptığı giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.18.04.2024