İzmir BAM 11. HD 2021/1501 E. 2024/772 K.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/1501

KARAR NO : 2024/772

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 03.06.2021

NUMARASI : 2019/445 E. - 2021/473 K.

DAVANIN KONUSU : Tazminat

KARAR TARİHİ : 18.04.2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 18.04.2024

İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 03.06.2021 tarih 2019/445 E. - 2021/473 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA : Davacı vekili, 10.09.2017 tarihinde, davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı olduğu, davalı ...’a ait, davalı ...'ın sürücüsü olduğu... plakalı aracın müvekkiline ait ... plakalı araca çarptığını, kaza tespit tutanağında davalı sürücünün tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza sonrası hasar dosyası açıldığını, atanan eksperin karşı tarafı %100 kusurlu bulduğunu, Almanya’ya dönmek üzere olan müvekkilinin aracını güvenli bir şekilde sürüşe uygun hale getirmek için davalı sigorta şirketince yönlendirilen yetkisiz serviste 10.000,00 TL karşılığında geçici tamir yaptırdığını, bu tamirle hasarın tam olarak giderilmediğini, giderilmeyen tamir masrafının Almanya’da bulunan ... Motorlu araçlar Bilirkişi Bürosu tarafından düzenlenen 05.10.2017 tarihli rapor ile KDV dahil 7.007,34 Euro olarak tespit edildiğini, davalı sigorta şirketinin bakiye limitin 23.000,00 TL olduğunu, bu bedelin 23.03.2018 temerrüt tarihindeki (1 €=4,83 TL) karşılığının 4.753,83 Euro olduğunu, Almanya’da 843,47 Euro bilirkişi ekspertiz ücreti ödendiğini, davalı sigorta şirketinin 23.03.2018 tarihinde temerrüte düştüğünü belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, belirsiz alacak davası niteliğinde olmak üzere 1.000,00 Euro tazminatın davalı sürücü ve işleten bakımından kaza tarihinden, davalı sigorta şirketi bakımından poliçe teminatı ile sınırlı olarak 23.03.2018 temerrüt tarihinden değişken faiziyle MB Efektif Satış Kuru karşılığını ve 843,47 Euro bilirkişi ekspertiz ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 23.03.2021 tarihli talep artırım dilekçesi ile dava değerini 7.007,34 Euro'ya yükseltmiştir.

CEVAP: Davalı ... Sigorta Şirketi vekili, yetkili ve görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, müvekkili şirket tarafından davacıya 09.10.20177 tarihinde 10.000,00 TL hasar ödemesi yaptığını, müvekkilinin böylece sorumluluğunu yerine getirdiğini, kazanın meydana gelmesinde kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, davacının avans faizi talebinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ..., yetkili mahkemenin kazanın meydana geldiği yer mahkemesi olduğunu, davacının Almanya'da aldığı raporun gerçekleri yansıtmadığını, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacıya ait aracın hasarının davalı sigorta şirketi tarafından karşılandığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, kazanın meydana gelmesinde davalı ...'ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile, kavşağa yaklaştığında kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamaması, dikkatli olmaması, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermemesi neticesinde kazaya sebep ve etken olduğundan %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, davacıya ait aracın Türkiye şartlarında hasar bedelinin toplam (orijinal yedek parça bedelleri ile) KDV dahil 11.800,00 TL olarak tespit edildiği, aracın İstanbul’daki ... Özel Servisi ... Otomotiv tarafından anahtar teslimi 10.000,00 TL bedele tamir edildiği, bu onarım sonrası aracın Almanya’ya gittiği, davacının Almanya’da yeniden bilirkişi raporu aldığı, Almanya’da bulunan ... Motorlu araçlar Bilirkişi Bürosu tarafından 05.10.2017 tarihli bilirkişi ekspertiz raporuna göre hasar onarım bedelinin toplam 7.007,34 Euro olarak tespit edildiği, Türkiye’deki onarım bedeli ile Almanya’daki onarım bedeli kıyaslanması ve değerlendirilmesi neticesinde, Almanya’daki onarımın toplam 3.089,50 Euro olduğu, tespit edilen KDV dahil 7.007,34 Euro'dan İstanbul’da yapılan onarım düşülerek kalan bakiyenin (7.007,34 € - 3.089,50 €) 3.917,74 Euro olarak hesaplandığı, davalı ... Sigorta A.Ş' nin 33.000,00-TL poliçe teminat liimiti olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 3.917,74 Euro tazminatın davalı ... Sigorta Şirketi'nden (poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) temerrüde düştüğü 22.03.2018 tarihinden itibaren, davalılar ... ve ...'dan kaza tarihinden itibaren 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesine göre uygulanacak değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirasının davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 843,47 Euro ekspertiz ücretinin yargılama gideri olarak fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirasının davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, dosyada alınan 01.02.2021 tarihli bilirkişi raporunda yer alan hasar tespitine süresi içerisinde itiraz etmelerine rağmen ek rapor ya da yeni bir rapor alınmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer alan hasar tespitini kabul etmediklerini, aracın trafiğe çıkışı için zorunlu ve geçici tamiratının Türkiye'de yapılmış olmasına rağmen bu tamiratın içeriğinin varsayımsal olarak belirlenerek hasar bedelinden düşülmesinin hatalı olduğunu, tamiratın devam ettiği dikkate alındığında boya malzeme ve işçilik tamiratında indirim yapılmaması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili, deliller toplanmadan bilirkişi incelemesi yapıldığını, kazanın meydana geldiği yan yolun çift şeritli olduğunu, müvekkilinin yolu kontrol ederek sola dönmeye çalışırken, davacının kendi şeridinden çıkarak ters yönde müvekkilinin aracına vurduğunu, davacının kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğunu, dosyadaki krokinin olay anına ilişkin fotoğraflardan oldukça farklı çizildiğini, davacıya ait aracın davalı sigorta şirketinin anlaşmalı olduğu özel ... Servisine 10.000,00 TL'ye tamir ettirildiğini, davacının aracını servisten herhangi bir ihtirazi kayıt olmaksızın alarak kullanmaya başladığını, davacının kazadan yaklaşık 1 ay sonra Almanya'dan aldığı ekspertiz raporuna göre talepte bulunmasının haksız olduğunu, ekspertiz raporunda araçta bulunan ve hasarlı olduğu ileri sürülen parçaların dava konusu kaza sırasında meydana gelip gelmediğinin belirsiz olduğunu, ayrıca parçalar için belirlenen miktarların yüksek olduğunu, davacının aracını tamir ettiğine dair herhangi bir belgenin bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta Şirketi vekili, dosyada yer alan bilirkişi raporlarının, konuya ilişkin Yargıtay'ın yerleşik kararlarına aykırı, denetime elverişsiz olduğunu, dava öncesi müvekkili şirket tarafından 10.000,00 TL ödendiğini, kalan poliçe teminatının 23.000,00 TL olduğunu, buna rağmen mahkemece 3.917,74 Euro tazminata hükmedilmesinin poliçe limitlerini aşar nitelikte olduğunu, açıkça poliçe limitinin belirtilmesi gerektiğini, gerekçeli kararda müvekkili şirketin sorumlu olduğu miktarın açıkça tespiti ile vekalet ücreti, harç, yargılama gideri vs. ferilerin de oranlanması gerektiğini, davacıya ait aracın kaza meydana gelir gelmez derhal sigortaya bildirilerek yetkili serviste tamiri yapılmışken; yurtdışına geri döndükten sonra ve üstelik olay tarihine göre döviz kurları da çok yükseldikten sonra yöneltilen talebin usul ve yasaya aykırı olduğunu, fahiş hasar miktarını kabul etmediklerini, Türk Lirası üzerinden hesap yapılması ve hükmün Türk Parası üzerinden kurulması gerektiğini, kusur raporunun da hüküm kurmaya elverişli olmadığını, bilirkişi raporunda hasarlanan parçaların dökümünün yapılmadığını, aracın marka, model, renk, ekstra özellikleri, donanım seviyesi, kilometresi, eski kazalarının bulunup bulunmadığı hususlarının ve davacı tarafından sunulan faturanın araçta meydana geldiği ileri sürülen hasarla uyumlu olup olmadığının irdelenmediğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE : Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait yabancı plakalı araçta oluşan hasar bedeline yönelik olarak maddi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Davacının Almanya'da ikamet edip, geçici olarak Türkiye'ye getirdiği aracının trafik kazası sonucunda hasara uğradığı, davacının aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanamayacağı, aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu, araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda, yurt dışı tamirine dair gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının tazminine karar verilmesi gerekir. (Yargıtay HGK 24.06.2015 tarih 2014/17-28 E. - 2015/1745 K.) 6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi hükmüne göre, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir. (Yargıtay 17. HD 17.05.2018 tarih 2015/8003 E. - 2018/5155 K.) Yabancı para borcuna hangi faizin uygulanacağı 3095 sayılı Kanun'un "Yabancı para borcunda faiz" kenar başlıklı 4/a maddesinde düzenlenmiş olup ilgili düzenlemede; “Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.” kuralına yer verilmiştir.

İşletenler ile sigorta şirketi tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın, onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorundadır. (Yargıtay 17 HD 05.06.2014 tarih 2014/9038 E. - 2014/9078 K.)

Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, hasarın anılan ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olarak tespit edilmesine, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığının davalı sigorta şirketi tarafından ispat edilememesine, davalı sigorta şirketi yönünden limiti aşmayacak şekilde dava değerini oluşturan hasar bedeli yönünden yabancı para alacağının fiili ödeme günündeki Türk Lirası karşılığı üzerinden davalının sorumluluğu cihetine gidilmesine, dava değeri yapılan yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı olan Türk Lirası esas alınarak kabul edilen miktar üzerinden harç ile karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücreti hesaplanmasına, yargılama giderlerinden olan ekspertiz ücretinin karar tarihindeki Türk Lirası karşılığı üzerinden yargılama giderine dahil edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden sigorta şirketinin sorumluluğunun kabul edilen dava değeri poliçe limitininin altında kaldığından oran yapılmamasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazları yerinde değildir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranların dilekçesinde yer verdikleri itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Taraf vekillerinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1. b. 1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

2. Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 427,60 TL'den peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3. Davalı ... yönünden istinaf karar harcı olan 1.377,57 TL'den peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 1.318,27 TL'nin davalı ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına,

4. Davalı... yönünden istinaf karar harcı olan 1.377,57 TL'nin davalı ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına,

5. Davalı ... Sigorta Şirketi yönünden istinaf karar harcı olan 1.377,57 TL'den peşin alınan 632,00 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 745,57 TL'nin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,

6. İstinaf başvurusu nedeniyle taraflarca yapılan giderlerin kendi üzerilerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 18.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.