İzmir BAM 11. HD 2021/1318 E. 2024/521 K.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/1318

KARAR NO : 2024/521

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 08.04.2021

NUMARASI : 2020/527 E. 2021/393 K.

DAVANIN KONUSU : Tazminata Dayalı Menfi Tespit

KARAR TARİHİ : 13.03.2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 13.03.2024

İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 08.04.2021 tarih 2020/527 E. 2021/393 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA :Davacı vekili, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu trafik sigortası yapılan ... plakalı aracın 03.07.2018 tarihinde sebebiyet verdiği kaza nedeniyle zarar gören hak sahiplerine ödenen tazminatın sürücünün kaza anında alkollü olması sebebiyle rücuen tazmini için kaza sırasında sigortalı aracın sürücüsü olan davacıya karşı davalı tarafından Torbalı İcra Dairesi'nin 2018/6128 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı ve iş bu takibin kesinleşmiş olduğunu, davacının kaza anında sigortalı aracın sürücüsü olup, araç maliki veya sigorta poliçesinin tarafı olmadığından KTK'nun 95/2 ve ZMMS Genel Şartları B4.maddesi gereğince davalı sigorta şirketi tarafından davacıya rücuen başvurulamayacağından bahisle davacının davaya konu Torbalı İcra Dairesi'nin 2018/6128 Esas sayılı icra takip dosyasından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, İİK 72/5.maddesi uyarınca davacının dava sebebiyle uğradığı zarara tekabül eden ve %20'den az olmamak üzere tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili, davacının açmış olduğu iş bu davaya konu icra takip dosyasındaki borcun diğer borçlu ... tarafından 26.04.2019 tarihinde icra takip dosyasına ödenmek suretiyle icra dosyasının infazen kapatıldığını, infazen kapatılmış dosya için menfi tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığını, ayrıca iş bu davanın konusuz kaldığını, davacının kazayı yapan şahıs olarak haksız fiil hükümleri gereğince sorumlu olduğundan bahisle açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, 03.08.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazasına karışan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi tarafından 08.06.2018-08.06.2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ZMMS sigorta poliçesi ile sigorta kapsamına alındığı, sigorta poliçesinin incelenmesinden sigortalının dava dışı ... olduğu ve kaza anında aracın sürücüsünün ise davacı ... olduğu ve davalı sigorta şirketi tarafından dava dışı zarar gören araç maliklerine yapılan ödeme nedeniyle araç maliki ... ve sürücü ... hakkında sigorta tazminatının rücuen tahsili için davaya konu icra takibinin başlatıldığı, davalı sigorta şirketi her ne kadar icra takibinde davacı sürücü ...'ı da borçlu olarak göstermiş ise de, davacı ...'ın araç maliki sigorta poliçesinin tarafı olmadığı, bu nedenle davalı sigorta şirketinin davaya konu poliçe ve trafik kazası kapsamında dava dışı zarar gören araç maliklerine ödemiş olduğu sigorta tazminatının rücuen tahsili için kaza anında aracın sadece sürücüsü olan davacı ...'a başvuramayacağının düşünüldüğü, mahkemece yapılan yargılama sırasında icra müdürlüğünden gelen yazı cevabına göre takip dosyasına konu borcun tamamının diğer borçlu ... tarafından 06.05.2019 tarihinde tamamen ödenerek icra dosyasının infazen kapatıldığı bildirilmiş olduğundan her ne kadar iş bu davanın esası yönünden dava konusuz kalmış ise de, davacının iş bu davanın açıldığı tarih olan 18.03.2019 tarihi itibariyle yukarıda anlatılan gerekçelerle iş bu davayı açmakta haklı olduğu, dava konusu icra takip borcunun dava açıldıktan sonra 06.05.2019 tarihinde dava dışı diğer borçlu tarafından ödenmek suretiyle kapatıldığı, bu kapsamda davacının karşı taraftan yargılama gideri ve vekalet ücreti talep edebileceği gibi KTK ve ZMMS Genel Şartları'ndaki düzenlemelere göre sigorta poliçesinde taraf olan sigorta ettireni ve rücu şartlarını bilebilecek durumda olan davalı sigorta şirketinin kendi sigortalısı yanında davacı sürücü aleyhine de rücuen tahsilat istemli icra takibi başlatması ve davacı ile aralarında sözleşme ilişkisi olmadığı halde icra takibine girişmesinin haksız olduğu düşünülerek İİK 72/5.maddesi gereğince davacının davalıdan ayrıca dava değeri üzerinden %20 kötüniyet tazminatı talep edebileceği gerekçesiyle konusu kalmadığından davanın esası hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına, dava değeri üzerinden hesaplanan 7.584,56 TL %20 kötüniyet tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı vekili, dava konusu icra takibinin 03.07.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazasında sürücü/davacı ...'ın kullandığı araç ile başka araca alkolü olarak hasar vermesinden kaynaklı davalı şirketin rücuen tahsiline ilişkin olarak başlatıldığını, 6098 sayılı TBK'nın 61.maddesi gereğince müteselsil sorumluluğunun bulunduğunu, 03.07.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazasında sürücü/davacı ...'ın haksız fiil ve diğer yasal hükümler( TBK M. 49 VD., TBK M. 66, KTK M.85) uyarınca sorumlu olduğunu, sigortalının sözleşme hükümleri gereğince sorumlu olduğunu, bu durumda aynı zarardan birden çok kişi çeşitli nedenlerle sorumlu olup; bunların her birinden zararın tamamının istenebileceğini, zararın tamamını ödeyenin, diğer sorumlu olanlara kusur oranında rücu edebileceğini, sigortalının da araç sürücüsüne rücu hakkının uzantısı olarak ve Usul Ekonomisi İlkesi gereği dolaylıda olsa hak talep edilerek icra takibi başlatılmasında haksızlık ve kötüniyet olduğunun kabulünün hukuka ve hakkaniyete aykırılığının yanında hak arama hürriyeti ilkesini düzenleyen Anayasa'nın 36. hükmüne aykırılık oluşturacağını, davalı aleyhine kötü niyet tazminatı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka, hakkaniyete aykırı olduğunu, 03.07.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazasında sürücü/davacının da sorumlu olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE : Dava, 03.07.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından dava dışı zarar görenlere ödenen tazminatın ZMMS poliçesi kapsamında kaza anında aracın sürücüsü olan davacıdan rücuen tahsiline yönelik icra takibine dayalı menfi tespit istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Davaya dayanak teşkil eden Torbalı İcra Dairesi'nin 2018/6128 Esas sayılı takip dosyasında davalı sigorta şirketi tarafından 27.12.2018 tarihinde 37.207,27 TL asıl alacak, 715,60 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 37.922,80 TL alacak üzerinden borçlular ... ve ... hakkında ilamsız icra takibine girişildiği, borçlulara ödeme emrinin tebliğ edildiği, icra takibine konu borcun tamamının 06.05.2019 tarihinde borçlulardan ... tarafından ödenmek suretiyle dosyanını infazen kapatılmış olduğu, hasar dosyası içeriğinden ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi tarafından 08.06.2018-08.06.2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere kaza başına maddi 36.000,00 TL limitle ZMMS poliçesi ile sigorta kapsamına alındığı, sigortalının ... olduğu ve sigortalı aracın 03.07.2018 tarihinde karıştığı trafik kazası nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından iki adet hasar dosyası açıldığı ve dava konusu trafik kazası nedeniyle hasar gören dava dışı araç maliklerine 23.07.2018 tarihinde 5.825,00 TL, 14.08.2018 tarihinde 18.001,00 TL, 08.10.2018 tarihinde de 2.355,00 TL ödeme yapılmış olduğu anlaşılmıştır.

Her ne kadar istinafa gelen tarafça araç sürücüsü olan davacı ... yönünden de müteselsil sorumluluğu gereğince borcun doğduğu iddia edilmiş ise de, davanın dayanağını teşkil eden ZMMS poliçesinin ... ile akdedildiği ve sözleşmesel ilişkiye dayalı olarak söz konusu tazminatın davacıdan tahsilinin talep edilemeyeceği değerlendirilmekle, İDM'nin 03.08.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazasına karışan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi tarafından 08.06.2018-08.06.2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ZMMS sigorta poliçesi ile sigorta kapsamına alındığı, sigorta poliçesinin incelenmesinden sigortalının dava dışı ... olduğu ve kaza anında aracın sürücüsünün ise davacı ... olduğu ve davalı sigorta şirketi tarafından dava dışı zarar gören araç maliklerine yapılan ödeme nedeniyle araç maliki ... ve sürücü ... hakkında sigorta tazminatının rücuen tahsili için davaya konu icra takibinin başlatıldığı, davalı sigorta şirketi her ne kadar icra takibinde davacı sürücü ...'ı da borçlu olarak göstermiş ise de, davacı ...'ın araç maliki sigorta poliçesinin tarafı olmadığı, bu nedenle davalı sigorta şirketinin davaya konu poliçe ve trafik kazası kapsamında dava dışı zarar gören araç maliklerine ödemiş olduğu sigorta tazminatının rücuen tahsili için kaza anında aracın sadece sürücüsü olan davacı ...'a başvuramayacağının düşünüldüğü, mahkemece yapılan yargılama sırasında icra müdürlüğünden gelen yazı cevabına göre takip dosyasına konu borcun tamamının diğer borçlu ... tarafından 06.05.2019 tarihinde tamamen ödenerek icra dosyasının infazen kapatıldığı bildirilmiş olduğundan her ne kadar iş bu davanın esası yönünden dava konusuz kalmış ise de, davacının iş bu davanın açıldığı tarih olan 18.03.2019 tarihi itibariyle yukarıda anlatılan gerekçelerle iş bu davayı açmakta haklı olduğu, dava konusu icra takip borcunun dava açıldıktan sonra 06.05.2019 tarihinde dava dışı diğer borçlu tarafından ödenmek suretiyle kapatıldığı, bu kapsamda davacının karşı taraftan yargılama gideri ve vekalet ücreti talep edebileceği gibi KTK ve ZMMS Genel Şartları'ndaki düzenlemelere göre sigorta poliçesinde taraf olan sigorta ettireni ve rücu şartlarını bilebilecek durumda olan davalı sigorta şirketinin kendi sigortalısı yanında davacı sürücü aleyhine de rücuen tahsilat istemli icra takibi başlatması ve davacı ile aralarında sözleşme ilişkisi olmadığı halde icra takibine girişmesinin haksız olduğundan kötüniyet tazminatı talep edebileceği ve davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına yönelik kararında herhangi bir usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davalının istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1. b. 1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2. Davalı yönünden istinaf karar harcı olan 427,60. TL'den peşin alınan  59,30. TL'nin mahsubu ile bakiye 368,30. TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3. İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, 

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 13.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.