İzmir BAM 11. HD 2021/1194 E. 2024/468 K.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/1194

KARAR NO : 2024/468

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 18.12.2019

NUMARASI : 2018/637 Esas 2019/893 Karar

DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali

KARAR TARİHİ : 06.03.2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 06.03.2024

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 18.12.2019 gün ve 2018/637 Esas 2019/893 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA :Davacı vekili, 06/08/2011 tarihinde davacı şirket nezdinde sigortalı bulunan ... Şti'ne ait işletmenin bulunduğu bölgede yaşanan elektrik kesintileri sonrasında ... model 221 demirbaş kodlu 1095560044 seri numaralı 2007 imali 44.378 çalışma saatli üretim makinesinin hasarlandığını, meydana gelen hasar sonucunda davacının 32.673,00 TL ödemek zorunda kaldığını, hasarın ödenmesi için davalıya ihtarname gönderildiğini, ödeme yapılmadığından davalı hakkında icra takibi başlatıldığını ancak davalının borca itirazı üzerine icra takibinin durduğunu, davalının yaptığı itirazın haksız ve hukuken mesnetsiz olduğunu, söz konusu tarihler incelendiğinde zararın oluştuğu bölgedeki elektrik dağıtım işini davalı yürüttüğünden yapılan husumet itirazında da haklılık bulunmadığını, zamanaşımı itirazlarının ortada olmadığının açık olduğunu belirtip davalı borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili, davacının sigortalısı tarafından davalıya yapılan bir başvuru olmadığını, davanın bu bakımdan reddine karar verilmesi gerektiğini, yasanın aradığı süre içinde dava açılmadığından reddine karar verilmesi gerektiğini, hasarın meydana geldiği iddia edilen hatların mülkiyetinin ... Genel Müdürlüğü'ne, arıza ve bakım sorumluluğunun ...Şti'ne ait olması sebebiyle davalı adına açılan davanın husumet bakımından reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla belirlenen süreler içerisinde davacı tarafça herhangi bir başvuru yapılmadığını, belirtilen adres ve civarında 05-06/08/2015 tarihlerinde elektrik şebekesinde cihazlarda hasar oluşturabilecek nitelikte herhangi bir arıza kaydına rastlanmadığını, hasar söz konusu olması halinde davalının bu hasardan sorumluluğu söz konusu olmayıp uygun illiyet bağı kurulması mümkün olmadığını, sigorta eksperinin voltaj dalgalanması tespitinin kabulünün mümkün olmadığını, iddia edilen zarardan davalının sorumlu olmadığını, yapılan icra takibinin haksız ve dayanaksız olduğunu belirtip açılan davanın reddine, davanın ... Şti'ne ihbar edilmesine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki uyuşmazlığın itirazın iptali, takibin devamı, %20 iit'na hükmedilmesi istemine yönelik olduğu, davaya konu ... model makinayı kullanan ....Şti isimli işyerinin ... AŞ'nin bölgedeki M-1384 nolu trafo merkezinden çıkan alçak gerilim elektrik şubesinden enerji aldığı, 06/08/2015 tarihinde ... AŞ tarafından bölgeye verilen alçak gerilim elektrik enerjisinde Faz problemi ve Branşman arızası gibi arızalar nedeniyle meydana gelen düzensiz enerji kesintileri ya da enerji dalgalanması nedeniyle ...Şti işyerinde bulunan ... makinasında 32.673,09 TL tutarında hasar meydana geldiği, Mahkemece yaptırılan bilirkişi heyet incelemesi sonrasında verilen rapor ile de meydana gelen hasarın düzensiz enerji kesintileri ya da enerji dalgalanmasından kaynaklanabileceğinin tespit edildiği,bu tespit nedeniyle hasarın oluşumundan davalının sorumlu olduğu, 14/01/2016 tarihli tutanak ile davacı şirket ile sigortalısının 32.673,00 TL tazminat tutarında mutabakata vardıkları ve davacı tarafından hasar bedelinin sigorta ettirene ödendiği gerekçesiyle açılan davanın kısmen kabulü ile İzmir 27.İcra Müdürlüğü'nün 2016/12807 E sayılı dosyasındaki itirazın kısmen iptali ile takibin asıl alacak 32.673,00 TL , işlemiş faiz 2.236,98 TL olmak üzere toplam 34.909,98 TL üzerinden takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, takip tarihinden itibaren asıl alacağa %10,50 oranında ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, asıl alacak likit olduğundan davacı lehine asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, koşulları oluşmadığından davalı tarafın kötüniyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı vekili, ilk derece mahkemesi aşamasında iddia edilen hasarın meydana geldiği tarihte dağıtım hatlarının arıza, onarım ve bakım sorumluluğunun ...Şti'de olduğu, söz konusu firmaya anahtar teslim suretiyle işin ihale ve teslim edildiğini belirtilmişse de, bu konuda bir değerlendirme yapılmadığı gibi itirazlarının kabul görmediğini, heyette elektrik mühendisi olmaması nedeniyle hükme esas alınan rapor denetime elverişli olmadığını, davacı tarafın sigortalısının hasarının 'voltaj dalgalanması' neticesinde meydana geldiği iddiasıyla işbu dava davalı şirket aleyhine ikame edildiğini, elektriksel bir nedenle meydana geldiği iddiasıyla açılan davada uzmanlığına başvurulacak kişiler arasında makina mühendisi ve muhasebe uzmanı bulunurken elektrik mühendisi olmaması hükme esas alınan raporu açık bir biçimde sadece bu yönüyle dahi denetime elverişsiz kıldığını, tamamen farklı trafolardan beslenen adreslerde meydana gelen arızaların sanki davacı sigortalısının beslendiği trafodan meydana gelmiş gibi genel geçer değerlendirmede bulunulduğunu, bu nedenle bilirkişi raporunu tanzim eden heyette elektrik mühendisi olmaması nedeniyle raporun hükme esas alınması mümkün olmadığını, servis raporunu muteber belge olarak kabul edilmesinin ve üstünlük tanınmasının kabulünün mümkün olmadığını, diğer yandan ‘teknik servis raporu’ adı altında evrak hazırlayanların bu işten ticari menfaati olan kişiler olup gereksiz yere parça değişimi veya cihazın kendi iç aksamı veya tesisatından kaynaklı vb. durumlarda ödeme gerektiren işlemler yapılarak davalının kusuru olmamasına rağmen sigorta şirketleri ya da davalıya yönlendirilmekte olduğunu, bu nedenle söz konusu işlemlerden ticari menfaati olan kişilerin ya da servislerin hazırladığı belgelere itibar edilerek hazırlanan bilirkişi raporu doğrultusunda davalı şirket aleyhine hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, ortada en muteber kayıt olarak bulunan arıza ve ihbar kayıtları dururken beyana ve bu işten ticari menfaati olan servis raporuna göre tanzim edilen denetime elverişsiz raporun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda tamamen farklı trafolardan beslenen adreslerde meydana gelen arıza ve ihbar kayıtları sanki davacı sigortalısının beslendiği hatta meydana gelmiş gibi rapor tanzim edildiğini, raporda ''... A.Ş. Arıza Kayıtlarının İncelenmesi'' başlıklı bölümde dosyaya sunulu bir takım arıza kayıtları sanki davacı sigortalısının beslendiği trafodan kaynaklı arıza ve ihbar kayıtlarıymış gibi değerlendirildiğini, bu durumun heyette elektrik mühendisi olmamasından kaynaklandığını, zira heyette elektrik mühendisi bilirkişi olsaydı söz konusu arıza ve ihbar kayıtlarının geldiği tüketicilerin ve adreslerin davacı sigortalısı ile farklı trafo merkezlerinden beslendiğini tespit edebileceğini, davacı sigortalısının bulunduğu mesken M-1834 nolu trafonunu F2 nolu box panosundan enerji almakta olduğunu, davacı sigortalısının bulunduğu meskenin enerji aldığı trafodan(M-1384) herhangi bir arıza ihbarı meydana gelmediğini, bu trafodan çok sayıda(66 adet) mesken ve işyeri enerji almakta olduğunu, bu ev ve işyerlerindeki elektronik cihazlarda arıza olmamasına rağmen sadece bu meskende arıza olması cihazlarından teknik kusurundan veya gerekli koruma önlemlerinin olmamasından kaynaklandığını, raporda 129/12 sokakta arıza bildirimi olmadığı, ancak 128/12 sokağa yakın 129/15 ve 129/17 sokaklar ile aynı bölgede bulunan 119/28 ve 126/6 sokaklardan arıza kaydı bulunduğunun belirtildiğini, oysa arıza ihbarı gelen sokakların, hasarın meydana geldiği sokağa yakın olmasına rağmen farklı trafo bölgelerinden geldiği için etkilenmesinin mümkün olmadığını, AG branşman kablosu arızalarının sadece o binalara gelen kablolarla ilgili arıza olup hem farklı trafo bölgesinden geldiğini hem de hasar şikayeti bulunmadığını, dosyada Evka-3 mahallesinden gelen AG-OG arıza ihbar kayıtlarının mevcut olduğunu, Evka-3 mahallesinde herhangi bir OG arıza ihbar kaydı bulunmadığını, söz konusu arıza ihbarlarının M- 1384 nolu trafodan değil farklı trafo bölgelerinden geldiğini, bu nedenle hükme esas alınan rapor açıkça somut vakıaya aykırı olduğunu, kararın bu yönüyle de kaldırılması gerektiğini, belirtilen hususlar bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde belirtilmiş ise de rapora itirazlarının değerlendirilmediği ve denetime elverişsiz rapor hükme esas alındığını, kararın bu yönüyle istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE :Dava, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına ödenen bedelin davalı şirketten tahsili istemine yönelik olarak girişilen icra takibine davalının itirazının iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Davaya dayanak teşkil eden İzmir 27.İcra Dairesi'nin 2016/12807 esas sayılı takip dosyası ile alacaklı ... Sigorta AŞ tarafnıdan borçlu ... AŞ aleyhine 32.673,00 TL asıl alacak ve 2.349,77 TL işlemiş faizi (14.01.2016 - 20.09.2016 işlemiş faizi) olmak üzere toplam 35.022,77 TL üzerinden 14.01.2016 tarihli 06.08.2015 tarihinde şirkette makine kırılması sigorta poliçesiyle sigortalı bulunan ... Şti'ne ait işletmenin bulunduğu bölgede yaşanan elektrik kesintileri sonrası sigortalı şirkete ait demirbaş hasar bedelinin rücuen tazmini sebebine dayalı olarak ilamsız yolla takibe girişildiği, borçlunun 28/09/2016 tarihli dilekçe ile borca, ferilerine ve takibe itirazı nedeniyle 30/09/2016 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar İDM'ce dosya bilirkişiye tevdii edilerek alınan bilirkişi raporunun hükme esas alınması suretiyle kısmen kabul kararı ile dosya neticelendirilmiş ise de, dosyada alınan 02.12.2019 tarihli bilirkişi raporunun makine mühendisi ve muhasebe uzmanı bilirkişilerden oluşan heyetten alınması cihetine gidildiği, oysa ki tazmini istenilen bedelin elektrik kesintileri nedeniyle oluşan hasara yönelik olduğu dikkate alınarak bilirkişi heyetinde elektrik mühendisi bulundurulmaksızın alınan heyet raporunun hükme esas almaya elverişli mahiyette kabul edilemeyeceği, bu kapsamda dosyada alınan bilirkişi raporuna davalı vekili tarafından itirazda bulunulmuş olmasına karşın Mahkemece "dosya kapsamı göz önüne alınarak" reddine yönelik verilen kararın isabetli bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında Mahkemece yapılacak iş, taraf delilleri, dosya kapsamı, dava konusu olaya ilişkin arıza ve ihbar kayıtları, davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı yapmış olduğu itirazlar da irdelenerek, bilirkişi heyetine elektrik mühendisi bilirkişinin de ilave edilmesi suretiyle oluşan bilirkişi heyetinden, gerekirse bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi de verilerek, davaya konu iş yerine elektrik veren trafo hattının yerinde tespiti ile M-1834 nolu trafo F2 nolu box panosu olup olmadığının ve meydana geldiği iddia olunan hasarın elektrik kesintisi nedeniyle oluşup oluşmadığının, bu kapsamda davacı yanca dava dışı sigortalısına ödenen bedelin yerinde bulunup bulunmadığının tespitine yönelik hükme esas almaya elverişli, taraf iddia ve savunmalarını karşılar şekilde, denetime açık bilirkişi heyet raporu alınması gerekmektedir. Bu nedenle davalının istinaf istemleri yerindedir.

Kabule göre ise; davalı tarafın husumet itirazına yönelik olarak gerekçesi belirtilmeksizin karar verilmesi ve davalının davanın ihbarına yönelik istemi hakkında her hangi bir karar verilmemesi isabetli olmamıştır. 6100 sayılı HMK'nın ilgili hükümleri dikkate alındığında, ihbar talebi konusunda ara karar kurulmaksızın, hüküm kurulması hatalıdır. Bu itibarla, mahkemece davanın ihbarı talep edilene ihbar dilekçesi ve dava dilekçesinin tebliği sağlanarak ve tebliğ edildiğine dair tebligat parçası dosyaya alınmalı, ihbar olunanın sunması halinde beyan dilekçesi ile varsa delilleri toplanmalı, neticesine göre hüküm kurulmalıdır. Davalının bu talebini 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 61. maddesinde öngörülen sürede yapmış olması halinde davanın ihbarı hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeden yargılamaya devamla hüküm kurulması hatalıdır. ( Yargıtay 22. HD'nin 01.06.2020 tarih ve 2017/26836 E. - 2020/5128 K. 9. HD'nin 25.04.2013 tarih ve 2023/1170 E. - 2023/5956 K )

Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenenlerle;

1. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1. a. 6 maddesi uyarınca  ESASA İLİŞKİN SEBEPLER İNCELENMEKSİZİN KABULÜNE,

2. İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18.12.2019 tarih 2018/637 Esas 2019/893  Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3. Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4. İstinaf yoluna başvuran tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 06.03.2024