Karar Detayı

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/2045

KARAR NO : 2024/1627

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 18.01.2022

NUMARASI : 2017/210 Esas 2022/43 Karar

DAVANIN KONUSU : Tazminat

KARAR TARİHİ : 27.09.2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 27.09.2024

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 18.01.2022 gün ve 2017/210 Esas 2022/43 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davacı vekili ve davalı ... ve ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA : Davacı vekili, 06/07/2011 tarihinde meydana gelen ölümlü trafik kazasında Torbalı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/556 esas 2016/32 Karar sayılı kararıyla müvekkili şirketin kazaya karışan ... plakalı aracın işleteni olarak kabul edilerek, hükmedilen maddi ve manevi tazminat kalemlerinden diğer sorumlular ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğunu, ilamın Malatya 8. İcra Müdürlüğünün 2016/48232 sayılı dosyasına konu edildiğini, kayden davacıya ait ... plakalı aracın sürücüsü davalı ...'ın kazaya sebebiyet vermekle %40 kusurlu bulunduğunu, müvekkili şirket ile davalı sürücüsünün zarardan müşterek ve müteselsil sorumlu tutulduğunu, tazminat ödemlerinin müvekkili tarafından karşılandığını, yine kazaya karışan ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın da %60 oranında kusurlu bulunduğunu, iş bu aracın işleteni diğer davalı .. Ltd. Şti olduğunu, bu aracın kasko sigortalısı dahilinde ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının da diğer davalı ... Sigorta AŞ'nin ZMMS poliçe limitlerini aşan kısmından ve teminatı altındaki manevi tazminattan sorumlu olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 81.088,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile; davalı ...'dan kusuru oranında rücuen tahsiline, ..., ... Ltd. Şti ve ... Sigorta AŞ'den kusurları oranında müştereken müteselsilen ve rücuen tahsiline (sigorta şirketi açısından teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile ) karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı taraflara dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edildiği, ancak davalı tarafların davaya cevap vermedikleri görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, kazanın oluşumunda davalı ... %40 oranında kusurlu olup, davacının sorumluluğunun ise araç işleteni olmasından kaynaklandığı, bu durumda toplam zararın %40'ına isabet eden oranda davalı ...'ın davacıya karşı sorumluluğunun bulunduğu, davacı tarafça toplam takip konusu edilen alacak miktarı 228.429,40-TL'nin %40'ından bir miktar az olan 81.088,00-TL zarar ödemesinin gerçekleştirildiği, davacı tarafın bu zararın oluşmasında bir kusuru bulunmadığı, sorumluluğunun KTK 85/1. Maddesinden doğduğu gözetilerek TBK'nın 62. Maddesi uyarınca kusur oranında ödendiği anlaşılan 81.088,00-TL'nin tamamının davalıdan tahsili gerektiği kanaatine varıldığı, dava konusu kazanın diğer tarafını oluşturan ... plaka sayılı aracın sürücüsü, işleteni ve sigortacısı yönünden ileri sürülen rücu talebinin incelenmesinde ise, yine KTK 88/2. Maddesi uyarınca, bu davalıların Torbalı 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/556 E-2016/32 K sayılı dosyada araç sürücüsü olan ...'ın %60 oranındaki kusuruna denk gelen miktarda zarardan sorumlu tutulabilecekleri, takip konusu borç miktarının 228.429,40-TL olduğu, bu miktarın %60'ının ise 137.057,64-TL'ye isabet ettiği, davalılardan ... Sigorta A.Ş tarafından icra dosyasına 25/05/2016 tarihinde 147.343,90-TL ödemede bulunulduğu, davacı tarafça, davalıların Torbalı 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/556 Esas 2016/32 Karar sayılı dosyada tespit edilen kusur oranı olan %60'ın daha üzerinde bir miktarda zarardan sorumlu tutulmalarını gerektirir özel bir durum, işletme tehlikesi veya başka bir türlü paylaşımı haklı gösterir neden ileri sürülmediği gözetildiğinde, davalıların kusuruna isabet eden oranın bir miktar üzerinde yaklaşık %64,50 orana yakın bir miktarda zararın davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından karşılanmış olduğu gözetildiğinde, davacının ödemiş olduğu ve kendisinin sorumlu olduğu %40 orana tekabül eden tazminat ödemesinin ayrıca rücu talep edilemeyeceği değerlendirildiğinden, davanın davalı ... yönünden kabulü ile, 81.088,00-TL'nin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, tazminatın 42.865,00-TL'sine 21/12/2016'dan, 38.223,00-TL'sine ise 30/11/2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili ve davalı ...-... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, Torbalı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2011/556 E-2016/35 K sayılı ilamı Malatya 8. İcra Müdürlüğü’nün 2016/48232 E. sayılı dosyasına konu edildiği ve müvekkilinden de tahsilat yapıldığını, davada tüm davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu tutularak, rücu talebinden ... gibi diğer davalılar ..., ... Şti. ve ... Sigorta A.Ş'nin. de sorumlu olup, mahkemece yeniden kusur incelemesi yapılmadan kurulan hükmün hatalı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... ve ... vekili, davanın süresi içerisinde açılmadığını, dolayısı ile davanın usulden reddi gerektiğini müvekkillerin oğlu ...'ın, söz konusu davada karar verildikten sonra 10/03/2023 tarihinde vefat etmesiyle geriye kanuni mirasçıları olarak müvekkillerinin kaldığını, işbu davadan davacı tarafın istinaf başvurusu ile birlikte gerekçeli kararın 26/09/2023 tarihinde tebliğ edilmesi ile haberdar olduklarını, müvekkillerin oğlu davalı ...'ın, 10/03/2023 tarihinde vefat ettiğinde terekesinin borca batık olduğunu, Türk Medeni Kanununun 605. Maddesinin 2. Fıkrası "Ölümü tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır." Hükmü uyarınca murisin terekesi borca batık olduğundan müvekkiller açısından söz konusu mirasın hükmen reddedildiğini, murisin terekesi araştırıldığında dunumun açık bir şekilde ortaya çıkacağını, bu nedenle davacı şirket tarafından, müvekkillerinin bilgisi ve rızası dışında çıkarılan İzmir 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/880 E. 2023/903 K. Sayılı veraset ilamını kabul etmediğini, mirasın hükmen reddi yolundaki dava haklarını saklı tuttuklarını, dolayısı ile söz konusu tazminat ödemesinden müvekkillerin bu veraset ilamı gereğince sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, tazminat alacaklıları tarafından Malatya İcra Dairesinin 2016/48232 Esas numaralı dosyası ile başlatılan icra takibinde; dosyanın davalılarından ... Sigorta A.Ş'nin, borcun yaklaşık %60 oranındaki kısmını ödediğini, asli kusurlu olan ... plakalı aracın sürücüsü, işleteni ve sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş bakımından davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, dolayısıyla asli kusurlu olan ... plakalı aracın sigortacısı ... Sigorta A.Ş.nin; Malatya İcra Dairesinin 2016/48232 esas numaralı takip dosyasına ödeme yaparken takip konusu alacağın sadece %60'ı oranında bir ödeme değil, müşterek ve müteselsil sorumluluğu gereği sigorta poliçesi ile teminat altına aldığı tüm tazminat bedelini ödemesi gerektiğini, diğer yandan, müvekkillerin müteveffa oğlu ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı aracın kaza tarihinde; ... Sigorta A.Ş. nezdinde ZMMS Poliçesi ile sigortalı olduğu bu hususun yerel mahkemece araştırılmadığını, davacı tarafından, ... Sigorta A.Ş. ye bir müracaat ile ödeme yapılıp yapılmadığının resen araştırılması gerektiğini belirtmiştir.

GEREKÇE : Dava, 06/07/2011 tarihinde meydana gelen trafik kazasında zarar gören dava dışı üçüncü kişilerin zararını kısmen karşılayan davacının, ödediği tazminatı diğer tazminat sorumlularından rücuan tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Somut olayda, davalı ...'ın karar tarihinden sonra 10/03/2023 tarihinde vefat etmesiyle geriye kanuni mirasçıları olarak ... ve ...'ın kaldığı, adı geçen mirasçıların ise terekenin borca batık olduğu iddiasıyla TMK'nun 605/2 maddesi gereğince mirasın hükmen reddi talebinde bulundukları anlaşılmaktadır.

Mirasın hükmen reddi, mirasçılar aleyhine açılan bir davaya karşı def’i olarak ileri sürülebileceği gibi mahkemeden ayrı bir dava açmak sureti ile hükmen reddin tespiti de istenebilir. Mirasçıların kendilerine yönelik icra takibi ve davalarda mirasın reddine ilişkin def’i ileri sürme zorunluluğu bulunmaktadır.

Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, murisin ölüm tarihi itibariyle terekesinin açıkça borca batık olup olmadığının ve mirasçıların terekeyi kabul anlamına gelen işlemler yapıp yapmadıklarının araştırılması gerekmektedir. Yasal mirasçılar, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan veya miras bırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işleri yapmamış olmaları veya terekeyi sahiplenmemiş bulunmaları halinde terekenin ölüm tarihinde borca batık olduğu yönünde tespit kararı verilmesini süreye tabi olmaksızın isteyebilirler. Murisin ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibariyle, murisin tüm malvarlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir (TMK m. 605/2). Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler ve tapu müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir. (Yargıtay 14. HD'sinin 2017/3072 E-2021/1038 K sayılı kararı)

Bu durumda mahkemece, müteveffa davalı ...'ın terekesinin ölüm tarihi itibarıyla borca batık olup olmadığı, müteveffanın mirasçıları olan davalılar ... ve ... yönünden TMK'nun 605/2 maddeleri gereğince mirasın hükmen reddi koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususu ön sorun olarak ele alınıp değerlendirildikten sonra davanın esası hakkında bir karar verilmek üzere, diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin HMK'nun 353/1-a-4 maddesi gereğince dosyanın yerel mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacı vekili ve davalı ... ... vekilinin istinaf başvurusunun ESASA İLİŞKİN SEBEPLER İNCELENMEKSİZİN KABULÜNE,

2. İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 18.01.2022 gün ve 2017/210 Esas 2022/43 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3. Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4. Kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,

5. İstinaf yoluna başvuranlar tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf yoluna başvuran taraflara iadesine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-4 maddesi gereğince kesin olmak üzere 27.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.