Karar Detayı

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/949

KARAR NO : 2024/1537

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 06/05/2024

NUMARASI : 2023/95 Esas - 2024/300 Karar

DAVANIN KONUSU : Zayi Belgesi Verilmesi

KARAR TARİHİ : 19/09/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 19/09/2024

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/05/2024 tarih 2023/95 Esas 2024/300 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREKÇELİ KARAR:

DAVA : Davacı vekili, müvekkili şirketin ...'ndeki adresinde 22.03.2019 tarihinde kısa devre elektrik kontağından kaynaklandığı tahmin edilen yangın meydana geldiğini, müvekkili şirkete ait eşyalar ile birlikte 2 adet bilgisayar kasası, fatura ve irsaliyeler, serbest bölge işlem formları ve tüm resmi evrakların yanarak zayi olduğunu, bu belgelerin zayi olduğunun ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı İtfaiye Yangın ve Acil Müdahale Şube Müdürlüğü'nün 03.04.2019 tarihli Yangın Raporu ile müvekkili şirketçe öğrenildiğini iddia ederek; müvekkili şirketin 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait Serbest Bölge Onaylı Envanter Defterleri, EK 343832 – EK 343950 nolu serilerdeki faturalar, AO 675228 – AO 675500 nolu serilerdeki sevk irsaliyelerinin TTK'nın m.82/7 hükmü uyarınca zayi nedeniyle iptaline, müvekkil şirkete zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAİREMİZİN KALDIRMA KARARINDAN ÖNCEKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece, TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca ticari defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceğinin düzenlendiği, TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de, tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerektiği, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesinin zorunlu olduğu, davacının zayi olduğunu belirttiği defterlerin 2012-2018 yıllarına ait serbest bölge onaylı envanter defterleri olduğu, ... Serbest Bölge Müdürlüğünün 06/12/2021 havale tarihli cevabı yazısında 2012-2018 yıllarına ait kayıtların elektronik ortamda firma ve müdürlüklerince görüntülenebildiğinin bildirildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.

DAİREMİZİN KALDIRMA KARARI : Dairemizin 20.01.2023 tarihli 2022/1825 E. 2023/105 K. sayılı ilamı ile; dava dilekçesinde davacı şirkete ait 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait Serbest Bölge Onaylı Envanter Defterleri, EK 343832 – EK 343950 nolu serilerdeki faturalar, AO 675228 – AO 675500 nolu serilerdeki sevk irsaliyeleri hakkında da zayi belgesi verilmesi talep edilmiş olmasına rağmen, ilk derece mahkemesince davacının zayi olduğunu belirttiği defterlerin 2012-2018 yıllarına ait serbest bölge onaylı envanter defterleri olduğu, ... Serbest Bölge Müdürlüğünün 06.12.2021 havale tarihli cevap yazısında 2012-2018 yıllarına ait kayıtların elektronik ortamda firma ve müdürlüklerince görüntülenebildiğinin bildirildiğine dair gerekçe ile davanın reddine karar verildiği, ancak ... Serbest Bölge Müdürlüğü'nün 06.12.2021 havale tarihli yazısında elektronik ortamda görüntülenebilen kayıtların firmaların stok kayıtları olduğu, zayi belgesi talep edilen ticari defter, fatura ve zevk irsaliyelerin bu yolla görüntülenmesinin mümkün olup olmadığı hakkında ek rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği, ayrıca ilk derece mahkemesince faturalar ve sevk irsaliyeleri ilgili olarak olumlu veya olumsuz herhangi bir hüküm kurulmadığı gerekçesiyle HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

DAİREMİZİN KALDIRMA KARARINDAN SONRAKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece; davacının 02.06.2023 tarihli celseye mazeret beyan etmeden gelmediğinden dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacı tarafından 05.06.2023 tarihinde verilen dilekçe ile dosyanın yenilendiği, dosyanın yenilendikten sonra 29.03.2024 tarihinde tekrar takip edilmediği, basit usule tabi davalarda birden fazla işlemden kaldırma işlemi yapılamayacağı gerekçesiyle HMK'nın 150. ve 320/4 md gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, ilk derece mahkemesi kararında 29.03.2024 tarihli duruşmaya ani ve ciddi şekildeki sağlık sorunu nedeniyle katılamadıklarından ve HMK'nın 95. vd. md. gereği eski hale getirme talep ettiklerinden söz edilmediğini, mahkemenin 18.04.2024 tarihli ara kararı ile, kulak burun boğaz uzmanı tek hekim tarafından İstanbul'da bulunan Özel Yaşar Üniversitesi Hastanesince verilen rapor olduğu, duruşmanın Karşıyaka Adliyesi Çiğli Ek binası Ticaret Mahkemesi salonunda icra edildiği, rapor tarihinin duruşma tarihi olan 29.03.2024 tarihi olduğu, duruşma saatinin 10:55 olduğu ve duruşmanın 13:27 saatinde icra edildiği, talep eden vekilinin duruşma tarihinde İstanbul'da bulunduğu, duruşma saatine kadar mazeret de sunulmadığı gerekçesiyle eski hale getirme talebinin reddine karar verildiğini, oysa duruşma günü öncesinde duruşmaya iştirak için görevlendirilen kişinin rahatsızlığının başladığını, ani ve şiddetli rahatsızlığı süresinde yalnız olarak yaşaması nedeniyle başkaca hiçbir yakınına ve bağlı çalıştığı ofise haber veremediğini, işe gelemediğini, duruşmaya kara yoluyla gidilmesi planlandığından; duruşma günü çok ani ve şiddetli gelişen rahatsızlığına rağmen yola çıkmaya çalıştığını, ancak geçirdiği baygınlık sonrasında doğrudan etraftakiler tarafından apar topar hastaneye kaldırıldığını, durumu riskli bulunduğundan uzun süre hastanede kaldığını, uzun süre sonra kendisine geldiğinde ofise ulaştığını, raporun ancak hastaneye kaldırıldığı gün alınabildiğini, ofise de haber verebilme şansı olmadığından duruşma saati öncesinde herhangi bir mazeret verilemediğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE : Dava, TTK'nın 82/7. maddesi hükmüne göre açılmış zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçeyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Somut olayda davacı vekilinin 02.06.2023 tarihli celseye mazeret beyan etmeden katılmaması nedeniyle dosyanın işlemden kaldırıldığı, davacı tarafça dosyanın yenilendiği, davacı vekilinin mazeret bildirmeden 29.03.2024 tarihli duruşmaya da katılmaması üzerine davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Davacı vekillerinden Av...., duruşma günü öncesinde duruşmaya iştirak için görevlendirildiğini, duruşma öncesinde baygınlık geçirdiğini, hastaneye kaldırıldığını, uzun süre hastanede kaldığını, ofis çalışanlarına haber verme imkanının olmadığını beyan etmiş ve buna ilişkin olarak İstanbul'da bulunan Özel Yaşar Hastanesi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları bölümünce düzenlenmiş sağlık raporu sunarak eski hale getirme talebinde bulunmuş ise de; sağlık kurulu raporunda kişinin durumunun "çalışır" şeklinde belirtildiği gözetildiğinde, davacı vekilinin duruşma gün ve saatine kadar mazeretini bildirmesi mümkün görülmekle mahkemenin eski hale getirme talebinin reddine dair kararı ve davanın açılmamış sayılmasına dair asıl kararı yerinde görülmüştür.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1. b. 1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2. Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 427,60 TL peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

3. İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 19/09/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.