İzmir BAM 11. HD 2021/877 E. 2024/135 K.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/877

KARAR NO : 2024/135

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 23.02.2021

NUMARASI : 2019/588 E. 2021/153 K.

DAVANIN KONUSU : Tazminat

KARAR TARİHİ : 19.01.2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 19.01.2024

İzmir 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.02.2021 tarih 2019/588 E. 2021/153 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA :Davacı vekili, davalının ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğu ... plakalı aracın davacıya ait ... plakalı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu, karşı aracın ZMM sigortacısı olan ... tarafından teminat limiti olan 36.000,00 TL'nin ödendiğini, kalan miktar için şimdilik 100,00 TL'nin kusurlu aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olan davalıdan yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili, KTK 97.maddesi uyarınca davacı tarafça usulüne uygun şekilde yapılmış bir hasar başvurusu bulunmadığı gibi davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun trafik sigortası teminatlarını aşan kısım kadar olduğunu,davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılmasının mümkün olmadığını, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucunda araçta oluşan değer kaybı zararının ekspertiz raporu ile belgelendiğini, başvuru sahibinin başvuru aşamasında tutar bakımından maddi zararı ve değer kaybı miktarını bilebilecek durumda olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, hukuka yarar eksikliği sebebiyle, talebin dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesini, esasa ilişkin olarak ise dava dilekçesinde bahsi geçen ve kazaya sebebiyet verdiği öne sürülen ... plakalı aracın, müvekkil sigorta şirketine İMMS sigorta poliçesi ile sigortalandığını, ancak poliçeden sorumluluğun, sigortalısının kusuru oranında olmak üzere, mecburi mali mesuliyet sigortası teminatı üstünde kalan ve bu nedenle trafik sigortasınca karşılanmayan kısımla sınırlı olduğunu, mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile ilk olarak kusur ve zarar miktarının tespit edilmesini ve poliçe teminat limitleri dahilinde tespit edilecek kusur oranına göre trafik poliçesi teminat üst limitini aşan gerçek zarar miktarı kadar müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamının belirlenmesini araç üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak, yine kazanın oluş şekli değerlendirilerek, kaza ile hasar arasında uygunluk olup olmadığı, davacıya ait araçta oluştuğu iddia edilen hasarlara gerçekten sigortalının sebebiyet verip vermediği, değişmesi gerektiği belirtilen tüm parçaların gerçekten değişmesi gerekip gerekmediğini, davaya konu aracın davaya konu kaza öncesinde ekli tramer kayıt çıktısı ile sabit olduğu üzere biri ağır hasar kaydı olmak üzere toplam 4 ayrı resmi kaza kaydının daha mevcut olduğunu, bu kazaların ve hasarların da akıbetinin belli olmadığını, davacı yanın temerrüt tarihinden itibaren faiz isteminin de yerinde olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, ... plaka sayılı araç sürücüsünün “kusurlu” olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsünün ise “kusursuz” olduğu, Dava konusu ... plaka sayılı araçta, yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 83.839,00.-TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiği, bahse konu ... plaka sayılı aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 140.000,00.-TL ve sovtaj (hurda) değerinin 75.000,00.-TL olduğu, kaza sonrası oluşan hasar miktarının, araç rayicinin %50’sini aşması nedeniyle aracın ağır hasarlı olduğu ve pert - total olarak değerlendirilmesinin teknik ve ekonomik açıdan uygun olduğu, buna göre; gerçek hasarın 65.000,00 TL olduğu, araç pert total olarak değerlendirildiğinden ayrıca bir değer kaybından bahsedilemeyeceği, Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigortası, dava dışı ... Şirketi tarafından, 31.12.2018-2019 tarihleri arasında geçerli ... numaralı poliçe ile yapılmış olduğu ve kaza tarihi 2019 yılı itibariyle sigorta teminatının 36.000,00 TL olarak belirlendiği, Kasko sigortası içinde (İhtiyari Mali Mesuliyet) Sigortasının da, davalı ... A.Ş. tarafından 08.07.2019-04.05.2020 tarihleri arasında geçerli süre için ... numaralı poliçe ile yapılmış olduğu ve teminat limitinin (kaza başına) 100.000,00 TL olarak belirlendiği bu kaza nedeniyle dava dışı ZMM sigortacısının sorumluluğunun 36.000,00TL olmakla, davacı yanın bakiye giderilmemiş bakiye zararının 29.000,00.-TL olduğu, bu bedelin teminat limiti dahilinde olduğu, İhtiyari Mali Mesuliyet sigortacısı için belgelerin kendisine tesliminden itibaren en geç 45 gün sonrası temerrüt tarihi olarak belirlenebileceğinden bu tarihin 09.07.2019 olduğu, alınan raporun bilimsel ve hüküm vermeye elverişli olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, 29.000,00 TL'nin 09/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı vekili, ilk derece mahkemesince sadece tek bir rapor aldırılarak, eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalı bilirkişi raporuna karşı itirazlarının karşılanmadığını, kaza ile hasar arasındaki gerçeğe aykırılıklar, çelişkili ve şüpheli beyanlar, davacı ... hakkında sigorta şirketinden haksız kazanç elde etme amacıyla birden fazla kez sigorta dolandırıcılığı suçlamasıyla İzmir 8. Ağır Ceza Mahkemesi'nde açılan ceza dava dosyası içeriğinin incelenmediğini, mevcut hasar dosyası ile aldırılan rapor arasındaki çelişki ve ihtilaflar giderilmeden karar verildiğini, davaya konu kaza ve kazaya karışan biri mağdur diğeri zarar veren araç olmak üzere her iki araç için trafik ve kasko poliçesine istinaden müvekkil sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu ve kazaya karışan her iki araç için de açılan hasar dosyalarında çelişkili ve gerçeğe aykırı hususların olduğunun tespit edildiğini, davacı ...'ın sigorta şirketinden tazminat elde etmek amacıyla sigorta dolandırıcılığı suçlarına karıştığını, davacı ...’ın da adının yer aldığı örgütsel yapı hakkında organize şekilde işlenen suçlamalar nedeniyle müvekkil sigorta şirketince İzmir Cumhuriyet Başkanlığı’na yapılan şikayet neticesinde İzmir 8. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2020 /298 E. sayılı dosyası ile dava açıldığını, davaya konu kazanın da aynı şekilde gerçeğe aykırı ve uydurma bir kaza olduğu, kendilerine yeni ulaşan bilgi, belge, raporlar, bir adet hafıza kartı içerisinde sunulan similasyon kaydına rağmen taleplerinin karşılanmadığını, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan tek bilirkişi raporunda kaza ile hasarlar arasında uyum bulunmadığı, kazanın gerçek bir kaza olmadığı ve hafıza kartı içerisinde sunulan similasyon kaydına rağmen herhangi bir inceleme yapılmadığını, talep üzerinden fahiş bir hasar bedeli hesaplandığını, itirazlarının karşılanmadığını, kaza ile hasar arasında uyum bulunmadığını, kazanın gerçek bir kaza olmadığını, tampon demirindeki ezilmeye bakıldığında çarpma anındaki hızın 30 km/h mertebesinde olduğu ve bu kdar düşük hızdaki aracın hakimiyetinin kaybedilmesinin mümkün olmadığını, araçlardaki darbe büyüklüklerine bakıldığında çarpma anında aradaki hız farkının 5 km/h olduğu, araçlardaki hasar büyüklüğüne bakıldığında çarpma anında hızın 30 km/h seviyesinde olduğu, kamera görüntüsünde arkadan çarpan aracın kısmen hızlanarak sağa bilinçli manevra yaptığı, ... aracın temas sonucu tam ters yönde hafif yön değiştirmesi gerektiği similasyon ortamında ölçüldüğünü, düşük hızda meydana gelen ufak temas hasarlarında yoldan çıkarak her iki aracın farklı yönlere gitmesinin bilimsel ve teknik olarak mümkün olmadığının müvekkili şirket tarafından davaya konu kaza ile ilgili haricen yaptırılan araştırma neticesinde ... Ltd Şti tarafından düzenlenen raporda tespit edildiğini, kazaya karışan taraflar arasında bir bağ olup olmadığını tespiti amacıyla internet ortamında yapılan sorgulamalarda şahıslara ait facebook sayfalarından sigortalı araç sürücüsü ... ile ruhsat sahibinin oğlu ...’ın ekspertiz adresi ... isimli firmanın yetkilileri olduğu olduğun görüldüğünü, eksper tarafından temin edilen kamera görüntüleri incelendiğinde, kazaya karışan araçların kavşakta birbirine sürttüğü, ilk çarpışma sonrasında araçların seyre devam ederek direklere çarptıkları, kaza sonrası yaşananların gözükmediği, yapılan tramer sorgulamasında, kazaya karışan ... plakalı aracın bir önceki malikinin ... servisinin yetkilisi olduğu, aracın ... isimli kişiye satıldığı halde kaza sonrası tekrar aynı servise götürülmesinin şüphe uyandırdığını, kazanın poliçe tanziminden sadece 9 gün sonra meydana geldiğini, görüleceği üzere ortada bilinçli ve tasarlanmış şekilde yaratılmış bir kaza senaryosu mevcut olduğunu, bilinçli düzenlenmiş kazada, kamera görüntülerinin dahi, kazayı gerçekçi kılmanın ve olayın bir parçası olduğunu, araçların birbirlerine sürttükten sonra, nizami olarak bir tanesinin trafik ışıklarına, diğerinin de tabelaya çarpmaması gerektiğini, araçların çarpma sonrası duruş noktalarının farklı konumda olması gerektiğini, kazaya karışan araçlar ve kişiler arasındaki ilişki ağının çok çarpıcı olduğunu, sigortalı aracın ...nin aracı olup, karşı taraf araç maliki ... ( ... ) ile bu aracın önceki sahibi ...nun sahibinin sosyal medyadan arkadaş olup, ... ile sigortalı araç sürücüsü ...’ın her ikisinin de oto elektrikçi dükkanlarının mevcut olduğunu, sigortalı ve mağdur konumundaki kişilerin birbirleriyle bağlantıları olduğunu, bu konuda ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması gerektiğine dair İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 23.09.2020 tarihli 2017/2177 E 2020/792 K sayılı kararını ekte ibraz ettiklerini, davaya konu aracın 17.03.2019 tarihli kazasında 100.000 TL.’lik hasar gördüğü ve zaten evvelinde pert total olduğunun sabit olduğunu, ağır hasar görmüş davaya konu aracın bu kazasından sonra onarılıp onarılmadığının belli olmadığını, davaya konu aracın davaya konu kazanın hemen öncesinde 17.03.2019 tarihli kazasında ağır hasar gördükten sonra onarılmış olması gerektiğini, aracın bir önceki kazası sonrası nasıl ve ne şekilde onarıldığının belli olmadığını, eğer araç onarılmamışsa bu aracın ağır hasarlı haliyle herhangi bir onarım görmeden bu şekilde yeni yeni kazalara karışmış gibi gösterilmeye çalışıldığını, ağır hasar kaydı olan bir aracın, onarılmadan hasarlı yerlerinin tekrar ikinci kez hasarlanmasının mümkün olmadığını istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE : Dava, trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın İMMS kapsamında tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD' nın 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. )

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Bahse konu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere işletenin sorumluluğunu zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmının poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür. Zorunlu mali trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından sıralı bir sorumluluk benimsenmiştir. (Yargıtay 17. HD'nin 08.12.2020 tarih ve 2019/1797 E. - 2020/8207 K.).Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk değil, sıralı bir sorumluluk öngörmüştür. (Yargıtay 17. HD'nin 08.12.2020 tarih ve 2019/1797 E. - 2020/8207 K.) Bu nedenle, aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının, olay tarihi itibariyle aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısının limitini aşan kısımdan ve temin ettiği İMSS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak sorumlu olacağı açıktır.

Hasar bedeli araç rayicini % 50'si aştığı durumlarda aracın tamirinin ekonomik olmadığı açıktır. Bu durumda, araç pert total kabul edilerek aracın sovtaj bedeli de belirlenmek sureti ile hasarsız piyasa rayici ile sovtaj bedeli arasındaki farkın hasar miktarı olarak belirlenmesi gerekir. (Yargıtay 17. HD'nın 18.05.2016 tarih ve 2016/3196 E. - 2016/6047 K.)

Sigorta şirketi, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumludur ve kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigorta şirketi tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Bir başka ifade ile zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti üzerinde davalı sigorta şirketindedir. Sigorta şirketinin, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığını somut deliller ile ispat etmesi gerekir.

Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, rapora göre hasarın dosya kapsamına uygun oluşuna, kusur ve hasarın anılan ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olarak belirlenmesine, aracın ikinci el ve svotaj bedelinin piyasa rayiçlerine göre belirlenmesine, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığının davalı sigorta şirketi tarafından ispat edilememiş olmasına, tazminatın tamamına temerrüt tarihinden faiz yürütülmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde değildir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1. b. 1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2. Davalı yönünden istinaf karar harcı olan 1.980,99 TL'den peşin alınan  59,30 TL + 435,95 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.485,74 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3. İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, 

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 19.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.