İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/1079 E. 2024/272 K.

T.C.

İZMİR

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/1079 Esas

KARAR NO : 2024/272

BİRLEŞEN İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2019/1080 E. SAYILI DOSYASI

DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/11/2019

KARAR TARİHİ : 14/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile ...Holding grup şirketleri arasında akdedilen protokol uyarınca; davalılardan... Petrol ve bu şirketin üreticisi konumundaki grup şirketi...Ltd. Şti “nin üretim satış ve pazarlamasını gerçekleştirmiş olduğu... Marka ve diğer markalardaki madeni yağ ve ürünlerin davacı tarafından alımı ile (Kütahya İl Sınırları haricinde) yurt içinde davacı şirketin tek satıcı olarak satış ve pazarlamasını gerçekleştirmesi konusunda taraflar anlaştıklarını, protokolde kararlaştırıldığı üzere müvekkili, davalıların üretimi ve satışını yaptığı ürünlerin alımı konusunda peşin surette ve vadeli çeklerle ödemeler gerçekleştirip davalıların sürekli üretim yapmasını sağlamaya çalıştığını, ancak davalılar peşin alımlara rağmen ürünlerin üretimi ve ödemeden sonra derhal teslimi konusundaki taahhütlerinde temerrüde düştüklerini, davalı şirketler ödemeler karşılığı ürün tedarikini gerçekleştirmedikleri gibi müvekkili şirketin keşide etmiş olduğu çeklerin iadesini taahhüt etmelerine rağmen çeklerin iadesi yerine muhatap bankalara ibrazını gerçekleştirmeye başladıklarını ,davalıların bu hukuka aykırı eylemlerinin önüne geçmek maksadıyla öncelikle vade tarihi yakın olan bir kısım çeklerle ilgili İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E. Sayılı dosyası kapsamında menfi tespit davası ikame edildiğini, dosya halen derdest olup davalılar tarafından davaya konu çeklerin iadesi sonucu muhatap bankalardan gerekli düzeltmeleri yapıldığını, ancak tarafların sulh olamaması nedeniyle dava yargılama giderleri ve ferileri yönünden devam ettiğini belirterek müvekkili şirketin ticari anlaşma uyarınca davalı şirketlere keşide ve teslim ettiği ... Atatürk Organize Sanayi Şubesi 22.12.2018 tarih 15.000-TL bedelli... nolu çek... Bankası Çarşı Şubesi 15.12.2018 tarih 8.212,80-TL bedelli... nolu çek, ... Atatürk Organize Sanayi Şubesi 15.12.2018 tarih 15.000-TL bedelli ... nolu çek, ...Çiğli AOSB Şubesi 17.11.2018 tarih 25.000-TL bedelli... nolu çek, ...Çiğli AOSB Şubesi 24.11.2018 tarih 25.000-TL bedelli ... nolu çekler dolayısıyla davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın dilekçesinde belirttiği çeklere ilişkin malları alamadığına ilişkin iddialarının kabulü mümkün olmadığını, davacı yana müvekkillerinden ... Ltd Şti tarafından gönderilen malların mal ve hizmet satışlarına ilişkin bildirim form ve müavin defter örneği sunulmuş olup bu evraklardan da anlaşılacağı üzere müvekkili almış olduğu çeklere ilişkin edimlerini yerine getirdiğini, mahkemece davacı ve müvekkili şirketlerin ticari defter ve faturaları incelendiğinde de müvekkili firmanın edimlerini yerine getirdiği ispatlanacağını, davacı yan gerek borçtan kurtulmak gerekse karşılıksız çek keşide etme suçundan vaki şikayetten alacağı cezadan kurtulmak adına böyle bir yola başvurduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosya davacısı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili şirket ile ...Holding Grup Şirketleri arasında akdedilen protokol uyarınca; davalılardan ... Petrol ve bu şirketin üreticisi konumundaki grup şirketi...Ltd. Şti 'nin üretim satış ve pazarlamasını gerçekleştirmiş olduğu... Marka ve diğer markalardaki madeni yağ ve ürünlerin davacı tarafından alımı ile (Kütahya İl Sınırları haricinde) yurt içinde davacı şirketin tek satıcı olarak satış ve pazarlamasını gerçekleştirmesi konusunda taraflar anlaştıkları, protokolde kararlaştırıldığı üzere davacı müvekkilinin, davalıların üretimi ve satışını yaptığı ürünlerin alımı konusunda peşin surette ve vadeli çeklerle ödemeler gerçekleştirip davalıların sürekli üretim yapmasını sağlamaya çalıştığı ancak davalıların peşin alımlara rağmen ürünlerin üretimi ve ödemeden sonra derhal teslimi konusundaki taahhütlerinde temerrüde düştükleri, davalı şirketlerin ödemeler karşılığı ürün tedarikini gerçekleştirmedikleri gibi davacı şirketin keşide etmiş olduğu çeklerin iadesini taahhüt etmelerine rağmen çeklerin iadesi yerine muhatap bankalara ibrazını gerçekleştirmeye başladıkları, bir kısım çeklerle ilgili İzmir .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...1 E. Sayılı dosyası kapsamında menfi tespit davası ikame edildiği, davacı şirketin ticari anlaşma uyarınca davalı şirkete keşide ve teslim ettiği; ...Çiğli AOSB Şubesi 01.12.2018 tarih 9.066-TL bedelli ... nolu çek dolayısıyla davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Mahkememizce görevlendirilen Mali Müşavir Bilirkişinin 11/08/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacının davalıya yapacağı mal alımları için 28/09/2018 tarihinde tevdii ettiği... no.lu 15.000, TL bedelli çeki 02/11/2018 tarihinde...yevmiye kaydı ile çek iadesi130 , 15.000, TL 06/10/2018 tarihinde tevdi ettiği ... no.lu 75.000,- TL bedelli çeki 02/11/2018 tarihinde...yevmiye kaydı ile çek iadesi 137, 75.000,-TL 14/09/2018 tarihinde tevdii ettiği ... no.ul 25.000,- TL bedelli çeki 17/11/2018 tarihinde 10403 yevmiye kaydı ile çek iadesi 121, 25.000,-TL, 14/09/2018 tarihinde tevdi ettiği... nolu 25.000,-TL bedelli çeki 24/11/2018 tarihinde ... yevmiye kaydı ile çek iadesi 120, 25.000,- TL, 01/10/2018 tarihinde tevdii ettiği... nolu 9.066.- TL bedelli çeki 01/12/2018 tarihinde... yevmiye kaydı ilce çek iadesi... , 9.066, TL 09/10/2018 tarihinde tevdi ettiği ... nolu 15.000,-TL bedelli çeki 08/12/2018 tarihinde...yevmiye kaydı ile çek iadesi 142,15.000,-TL, 09/10/2018 tarihinde tevdii ettiği ... nolu 8.218,80 TL bedelli çeki 15/12/2018 tarihinde... yevmiye kaydı ile çek iadesi... 8.218,80 TL, 09/10/2018 tarihinde tevdii ettiği ... no.lu 15-000, TL bedelli çeki 15/12/2018 tarihinde... yevmiye kaydı ile çek iadesi ... 15.000,- TL 09/10/2018 tarihinde tevdii ettiği ... no.lu 15.000,- TL bedelli çeki 22/12/2018 tarihinde... yevmiye kaydı ile çek iadesi 15.000,- TL kayıtlarını yaparak daha önce davalı satıcıya tevdii ettiği çeklerin geri alındığını aslında davacının bu çekleri hiç tahsil etmediği anlaşılmaktadır. davacının yevmiye defterinin 31/12/2018 tarih... nolu Kapanış kaydı 1.754,43 TL davacının davalıya borçlu olduğunu, davacı ve davalının kendi defterlerinin kendileri lehine ve aleyhine delil olması hükmünden hareketle, davacının ve davalının defterlerinin incelenmesi sonucunda davacının davalıya 1.754,43 TL borçlu olduğu mütalaa etmiştir.

Mahkememizce dosya davalı şirket defterleri, faturaları ve belgelerinin bulunduğu yer olan Kütahya Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak rapor aldırılmış olup görevlendirilen Mali Müşavir Bilirkişinin 13/12/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı...Otom. Aky. Mad. Yağ. San. Ve Tic. Ltd. Şti..‘nin 2018 Resmi Defterlerinin bilgileri yukarıdaki gibi olup, Resmi Defterleri Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak yasal süresi içinde noter onayı yapılmış olup, Yevmiye Defteri kapanış tasdiki yasal süresinde mevzuata uygun şekilde yapılmıştır.

davalının resmi defterine göre davalının davacıya kestiği fatura 986.398,38 TL, davacının davalıya kestiği iade faturası 94.016,83 TL, davacının davalıya ödemesi 591.527,00 TL olduğu,

2018 yılı sonu bakiyesi 300.854,55

TL olduğu, davalının resmi kayıtlarına göre davacının davalıdan alacağı 2018 Yıl sonu itibariyle 300.854,55 TL olduğunu, davaya konu çekler davalının resmi defterine işlenmediğini, davaya konu olmayan davacının ekstresinde bulunan diğer çeklerde davalının resmi defterine işlenmediği hususlarında görüşlerini bildirmiştir.

Mahkememizce dosya 22/08/2024 tarihli ara karar doğrultusunda SMMM bilirkişi ile Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilerek 14/03/2023 havale tarihli rapor aldırılmıştır. Bilirkişi heyeti raporunda özetle; Bilirkişi raporunda özetle, davalı...Ltd. Şti.’nin 2018 resmi defterlerinin TTK

hükümlerine uygun olarak yasal süresi içinde noter onayının yapılmış olduğu, yevmiye defteri

kapanış tasdikinin yasal süresinde mevzuata uygun şekilde yapıldığı; davalının resmi

kayıtlarına göre davacının davalıdan alacağının 2018 yılı sonu itibarıyla 300.854,55 TL

olduğu, davaya konu çeklerin davalının resmi defterine işlenmediği, davaya konu olmayan

ancak davacının ekstresinde bulunan diğer çeklerin de davalının resmi defterine işlenmediği,

tespit ve değerlendirmelerinde bulunmuşlardır.

Mahkememizce 14/05/2024 tarihli celsede

"Mahkememizce Kütahya Ticaret Sicil Müdürlüğünün 17/07/2023 havale tarihli yazı cevabında Tasfiye Halinde ... Otomotiv.. Şirketinin 09/06/2022 tarihi itibariyle tasfiye sonucu terkin edildiğinin, Milas Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verildiği ve Tasfiye Halinde... Petrol.. Şirketinin tasfiye sonucu terkin edildiğinin bildirildiği anlaşılmakla;

Taraf teşkilinin sağlanabilmesi amacıyla davacı vekiline davalı ...(VD NO: ...) ve ...(VD NO: ...)'nin bu dava dosyası ve birleşen dava dosyası açısından yapılacak yargılama ile sınırlı olmak kaydıyla ihya edilmesine yönelik olarak davalı şirketler yönünden ayrı ayrı şirketin ihyası davası açmak ve davanın açıldığına ilişkin bilgi ve belgeleri mahkememize sunmak üzere 1 aylık kesin süre verilmesine,

Verilen kesin süre içerisinde davalı ... ve ...'nin bu dava (... Esas Sayılı) ve birleşen (... Esas sayılı) dosyası açısından yapılacak yargılama ile sınırlı olmak kaydıyla ihya edilmesine yönelik olarak şirketin ihyası davası açılmadığı ve davanın açıldığına ilişkin bilgi ve belgeleri mahkememize sunulmadığı takdirde dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verileceğinin ihtarına" şeklinde karar verildiği ve davacı vekiline ihtarat yapıldığı

Ancak davacı vekilince şirketlerin ihyasına yönelik dava açıldığını bildirir herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmamış olduğu anlaşıldı.

Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde taraf teşkilinin sağlanabilmesi amacıyla davacı vekiline davalıdavalı ... ve ...'nin bu dava dosyası açısından yapılacak yargılama ile sınırlı olmak kaydıyla ihya edilmesine yönelik olarak şirketin ihyası davası açmak ve davanın açıldığına ilişkin bilgi ve belgeleri mahkememize sunmak üzere 1 aylık kesin süre verilmesine karar verildiği ve anılan kararın davacı vekiline tebliğ edilmesine rağmen kesin süre içerisinde ara karar gereğinin yerine getirilmediği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Asıl dosya davasının ve birleşen dosya davasının USULDEN REDDİNE,

Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında;

2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60. TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 1.506,40. TL harcın mahsubu ile fazla alınan 1.078,80‬. TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,

3. Davalı taraflar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 17.900. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

4. Davacı tarafından sarf olunan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5. HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara iadesine,

6. 7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1677.97. TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davacıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,

Birleşen İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Karar sayılı dosyası açısından;

7. 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümleri gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 427,60. TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 154,80. TL harcın mahsubu ile bakiye 272,80‬. TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

8. Davalı taraflar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 9.066,00. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

9. Davacı tarafından sarf olunan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

10-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara iadesine,

11-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davacıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,

Dair, davalılar vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda HMK'nun 343 ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/05/2024

Katip ...

e-imza

Hakim ...

e-imza