İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/957 E. 2023/835 K.

T.C.

İZMİR

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/957 Esas

KARAR NO : 2023/835

DAVA : İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ : 06/12/2022

KARAR TARİHİ : 02/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle: Müvekkilinin cirantası olduğu keşidecisi ... Plastik Polimer San. Tic. Ltd. Şti. ve lehtarı davalı ... İnşaat Turizm Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. Olan ... Bankası Anonim Şirketine ait olduğunu, Manavkuyu şubesi ... Çek seri nolu 24.07.2022 Tarih ve 138.000,00-TL bedelli, Manavkuyu şubesi... çek seri nolu 20.07.2022 tarih ve 150.000,00-TL bedelli çeklerin müvekkilinin elinde olmayan sebeplerle kaybolduğunu ve çeklerin kötüniyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ihtimaline karşılık İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinde... E. Sayılı Dosya ile Çek İptali davası açıldığını, bankaya ihtiyati tedbir yazısı yazıldığını ve davalı ... İnşaat Anonim şirketinin Manavkuyu şubesi ... çek seri nolu 24.07.2022 Tarih ve 138.000,00-TL bedelli çeki bankaya ödenmesi amacıyla ibraz ettiğinin görüldüğünü, mahkememizin 29.11.2022 tarihli celsenin 1 nolu kararı ile taraflarına 2 haftalık kesin süre içerisinde istirdat davası açmaları ihtaratında bulunulduğunu, süresi içerisinde istirdat talebi ile işbu davayı ikame ettiklerini, ... Plastik Polimer San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından işbu çekin davalı ... İnşaat Turizm Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye keşide edildiğini, işbu çek daha sonra...Mühendislik Enerji ve Geri Dönüşüm Sistemleri iht. İth. San. Tic. Ltd. Şirketine ticari bir borca istinaden verildiğini, müvekkili ile...Ltd. Şti. arasında 20.06.2022 tarihinde Fiat Fiorino marka aracın alım satımı ile alakalı araç alım satım sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili ile...ltd. şirketi arasında akdedilmiş araç alım satım sözleşmesi ekte olduğunu, sözleşmeye istinaden de işbu çekler...Ltd. Şirketince müvekkiline verildiğini, dolayısıyla senetten doğan alacak hakkı sahibi müvekkili olduğunu, istirdat davası açmakta hukuki yararının mevcut olduğunu, çeke bağlı alacak hakkının talebi için senedin usulüne uygun düzenlenip ciro edilmesi ve ciro zincirinde kopukluk olmaması gerektiğini, usulüne uygun ciro silsilesi sonucu senedi elinde bulunduran meşru hamil sıfatı ile muhattap bankaya usulüne uygun olarak çeki ibraz edip alacağını tahsil edebildiğini, bu nedenle çeki elinde bulunduran hak sahibinin istirdat davasını açmada hukuki yararının mevcut olduğunu, kıymetli evrak hukukunda hakkın doğumu kreasyon teorisi, akit teorisi ve görünüşe itimat teorisiyle birleştirilen akit teorisi ile açıklandığını, Kreasyon teorisine göre senet teslim edilmese de usulüne uygun düzenlenmiş ise de hak doğduğunu, akit teorisi ise hakkın doğumu için sadece usulüne uygun düzenlenmesiyle yetinmeyip lehtara verilmesini de şart kıldığını, son olarak görünüşe itimat teorisiyle birleştirilen akit teorisinde ise usulüne uygun düzenlenip lehtara verilen senet, daha sonra iyi niyetli 3.kişiye devredilirse onun senedin görünüşüne itimat 6102 sayılı TTK'nin benimsemiş olduğu görüş de tam olarak bu olduğunu, TTK hak kaybına mahal vermemek adına görünüşe itimat teorisi ile birleştirilmiş akit teorisinden kaçış imkanı tanımakta ve hamilin kötüniyetli yahut ağır kusurlu olması halinde çeki geri vermekle yükümlü olduğunu kabul ettiklerini, 6102 Sayılı TTK m.792'ye göre çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olduğunu, hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etmesi gerektiğini, çek eline geçmiş bulunanın yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olduğunu, davalı şirketin tacir olduğundan basiretli bir tacir gibi davranmak zorunda olduğunu, ticari faaliyetlerini gerçekleştirirken gerekli araştırma ve incelemeleri yapmakla mükellef olduğunu, somut olayda davalı işbu yükümlülüğünü göz ardı ettiğini ve bu nedenle çekin iktisabında ağır kusurlu olduğunu, somut olayda müvekkili işbu istirdat davasına konu Manavkuyu Şubesi ...Çek Seri Nolu 24.07.2022 Tarih ve 138.000,00-TL bedelli çekten doğan asıl alacak hakkı müvekkiline ait olduğunu İstirdat Davalarının Kabulü ile ve çekin davalıdan İstirdatı ile müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dikçesinin tebliğine rağmen davalı yanca cevap verilmediği anlaşılmakla dilekçelerin teatisi aşamasının tamamlandığı görülmüştür.

DELİLLER:

... bankası A.Ş. Manavkuyu Şubesine ait ... çek seri nolu 24.07.2022 tarih ve 138.000,00-TL bedelli çek, İzmir ... ATM'nin ...esas sayılı dosyası,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

Yapılan inceleme neticesinde, keşidecisi ... Plastik Polimer Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehtarı davalı ... İnşaat Turizm Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. Olan ... A.Ş. Manavkuyu Şubesi ... Çek Seri Nolu 24.07.2022 tarih ve 138.000,00-TL bedelli çekin davalıdan istirdatı bakımından talebin yerinde olup olmadığının tespiti ile değerlendirilmesine yönelik açılan çek istirdatı davası olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığın değerlendirilmesine geçmeden evvel şu hususun belirtilmesinde fayda vardır; davacı yanca

Toplanan tüm deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı tarafından dava konusu yapılan çek ile aynı bankanın Manavkuyu şubesine ait 20/07/2022 tarihli, 150.000,00 TL bedelli ve ... seri nolu çekten kaynaklı İzmir... ATM'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden zayi sebebiyle iptal davasının açıldığı, Mahkemece muhatap bankaya yazılan müzekkere cevapları göz önüne alınarak iş bu davaya konu çekin davalı yanca ibraz edildiği belirtilerek davacı yana istirdat davası açmak üzere verilen süre içinde iş bu davanın açıldığı anlaşılmış ise de Mahkememizce yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıda dava konusu çekin 25/07/2022 tarihinde ... tarafından ibraz edilmekle ödeme yasağı konularak müşteriye iade edildiğinin bildirildiği, çekin önlü arkalı görüntüsünün şekli incelenmesinde dava dışı ... ....Ltd.Şti tarafından keşide edilmekle lehtar sıfatıyla davalı yana verildiği ve davalı yanca yapılan ciro ile çekin ...'e ciro edildiği göz önüne alındığında iş bu konu istirdat talebinin dava dışı Mahmut'a yöneltilmesi gerekirken davalı yöneltilmesinde davalı yanın husumetinin olmayacağı kanaatiyle her ne kadar yemin deliline dayanılmış ise de somut olay bakımından yemin delilinin hatırlatılmasına gerek görülmeyerek açılı davanın pasif husumet yokluğundan reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklanacağı üzere;

1. Davanın pasif husumet ehliyet yokluğu sebebi ile REDDİNE,

2. Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 269,85 TL karar ve ilam harcının davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 2.356,70. TL harçtan mahsubu ile hazineye irat kaydına, fazladan alınan 2.086,85. TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

3. Davacı yanca yatırılan başvuru harcı ile yukarıda mahsubuna kadar verilen peşin harcın ve kullanılan yargılama giderlerinin DAVACI TARAF ÜZERİNDE BIRAKILMASINA, kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE,

4. Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.02/11/2023

Katip ...

e-imza

Hakim ...

e-imza