İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/900 E. 2024/63 K.

T.C.

İZMİR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/900 Esas

KARAR NO : 2024/63

DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/12/2021

KARAR TARİHİ : 29/01/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 31/01/2024

Mahkememizde görülen Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Dağıtım A.Ş.'nin dağıtım sistemine bağlantısı yapılmış olan ve abone numarası ... olan lisanssız güneş enerjisi üretim tesisi, davacı tarafından kurulduğu ve işletildiği, sözkonusu tesisle ilgili olarak, davacı ile davalı arasında "Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması" imzalandığı, tesisin işletildiği dönem boyunca haksız yere fazladan tahsil edilen sistem kullanım/dağıtım bedellerinin davacıya iade edilmesini, tüm üreticilerin dağıtım şirketinden aldığı hizmet tamamen aynı olduğu halde diğerlerine nazaran davacıdan daha fazla sistem kullanım/dağıtım bedeli alınmasının herhangi bir teknik veya mali/finansal sebebinin olmadığı, bilim, sanat ve fen kurallarına göre objektif ve somut bir şekilde; davacının diğer üreticilere nazaran dağıtım sistemi üzerinde ek maliyet oluşturduğu ve bu sebeple de fazladan sistem kullanım/dağıtım bedeli alındığının iddia edilemeyeceği, uyuşmazlık konusu sistem kullanım/dağıtım bedelinin, genel işlem koşulları çerçevesinde tekel niteliğinde hizmet sunan davalı elektrik dağıtım şirketinin, davacı karşısındaki üstün ve ayrıcalıklı konumundan faydalanarak tahsil ettiği ve aslında herhangi bir şekilde de sunulan hizmetin karşılığı olmayan bir bedel olduğu, bu sebeple de davacıdan fazladan ve fahiş miktarda sistem kullanım/dağıtım bedeli alınması tamamıyla dürüstlük kuralına, rekabete ve tabii ki de hukuka açıkça aykırı olduğu, dağıtım hizmeti alan elektrik üreticilerinin arasında sistem kullanım/dağıtım bedelleri bakımından “üretici” ve “İlisanssız üretici” şeklinde bir ayrım yapıldığı, bu konuda davacıdan 5,2874 kuruş sistem kullanım/dağıtım bedeli alınırken, diğer üreticilerden 2,7220 kuruş alındığı, 2016 yılı sonuna kadar üreticiler arasında herhangi bir ayrım yapılmadığı, 1 Ocak 2017 itibariyle üreticiler arasında ayrım yapılarak lisanssız üreticilerden daha fazla sistem kullanım/dağıtım bedeli alınmaya başlanıldığı, bunun sonucu olarak uyuşmazlık konusu sözleşmenin 4/A/1 maddesine göre davacıdan alınan sistem kullanım/dağıtım bedelinin, Davalı şirketin onaylı "Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifesi"nde "Üretici" için belirlenen bedel üzerinden alınması gerektiğinden bugüne kadar yersiz yere fazladan alınan sistem kullanım/dağıtım bedellerinin davacıya ferileriyle birlikte iadesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Lisanssız üretim tesislerinin sistem kullanım bedeli fiyatları Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından 29.12.2016 tarih, 6838 sayılı Kurul Kararı ve 11.05.2017 tarih, 7070 sayılı Kurul Kararı çerçevesinde, 31.12.2017 tarihinden önce geçici kabul tutanağı alan ve 31.12.2017 tarihinden önce ilgili şebeke işletmecisinden geçici kabule hazır tutanağı alan tesisler için sistem kullanım bedelinde EPDK tarafından belirlenen birim fiyatlara 75 oranında indirim uygulanacağının belirtildiği, bu şartları sağlamayan lisanssız üreticiler için ise, EPDK tarafından belirli periyotlarda yayımlanan tarifeler ile belirlenmiş olan, 31.12.2017 sonrası geçici kabul alan lisansız üreticilere uygulanacak birim fiyat üzerinden sistem kullanım bedelinin hesaplanacağı, EPDK'nin 17.09.2018 tarih E.46357 sayılı görüş yazısında, Elektrik Piyasası Kanunun 14. Maddesinin 1. fıkrası b bendinde yer alan hususları sağlamayan tesislerin “üreticiler için veriş yönünde çift/tek terimli tarife” yani lisanslı üretici birim fiyatından ücretlendirilebileceğinin belirtildiği, davacı firma ise, Kanunun 14. Maddesinin 1. Fıkrası b bendi kapsamında (azami 1 megavata kadar) ve lisanssız Elektrik üretim Yönetmeliğinin 5. Maddesi 1. Fıkrası c bendi kapsamında (kurulu gücü 1 megavat) kurulan ve bu hususları sağlayan bir tesis olduğu, Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinin 5. Maddesinin 1. Fıkra a-b-ç-d-f-ve g bentleri kapsamında kurulan üretim tesislerine kurulu güç üst sınırı uygulanamayacağı Yönetmeliğin 5. Madde 6. Fıkrasında açıkça belirtilmiş olup c bendi kapsamında kurulan tesislere ise bu şekilde bir uygulama öngörülmediği, davacının talebinin Elektrik Piyasası mevzuatına, Sistem Kullanım Anlaşmasına ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Kurul Kararlarına açıkça aykırı olduğu, davacı taraf lisanssız elektrik üreticisi olduğu halde, EPDK tarafından belirli periyotlarda yayımlanan elektrik tarife tablolarında “üretici”(lisanslı) için veriş yönünde tek terimli dağıtım tarifesi üzerinden sistem kullanım bedeli alınması gerektiği iddiasında bulunduğu, haksız olarak bedel iadesi talebinin davacı için sebepsiz zenginleşme sonuçlarına neden olabileceği, davacı tarafın Elektrik Piyasası Kanununa aykırı olarak nitelendirdiği olay/işlem, bizzat Kurum tarafından aynı Kanuna göre çıkarılan Kurul Kararları çerçevesinde gerçekleştirildiği, Kanuna ve Kurul Kararlarına aykırı bir durumun bulunmadığı, bu talebin ve iddianın muhatabı olsa olsa EPDK'nın olduğu, Davalının Elektrik Piyasası mevzuatını uygulamak ve buna uymakla yükümlü olduğu, bugün Türkiye'de yaklaşık 8000 adet lisanssız elektrik üretim santrali olduğu, Lisanssız elektrik santrali aynı zamanda üreticinin kişisel elektrik kullanım noktasını beslediği için hepsi de dağıtım sistemine bağlı olduğu, bu üretim santrallerinde temel amaç üreticinin kendi ihtiyacı için elektrik üreterek fazlasını elektrik sistemine geri vererek enerji fazlasını satmasının sağlandığı, şu halde lisanssız elektrik üretimi esas itibarı ile ve temel olarak ticari bir faaliyet olmayıp amaç kişilerin kendi elektriklerini üreterek sadece ihtiyaç fazlasını sisteme geri vermelerini sağlamak olduğu, bu amaç bakımından bakıldığı zaman bu üreticilerin sisteme getirecekleri yük dikkate alınarak üretim fazlasını sisteme geri vermelerinin getireceği sistemsel yük ancak sistem kullanım bedelinin farklılaşması ile giderilebilecek boyutta bir yüklenme olduğu, kendi ihtiyacı için elektrik üreten bir kişinin fazlasını sisteme sunduğu zaman dağıtım sistemine getireceği yük dikkate alınarak mevzuat düzenleyici tarafından farklı sistem kullanım bedelinin düzenlendiği, dağıtım şirketlerinin lisanslı ve lisanssız elektrik üreticilerine uyguladığı tarifelerin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından belirlendiği, EPDK'nın düzenleyici nitelikteki bu tarifelerinin dağıtım Şşirketleri tarafından değiştirilmesi veya uygulanmamasının mümkün olmadığı, bu nedenle Davalının uygulamakla yükümlü olduğu tarifelere ilişkin açılan işbu davanın Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)'na ihbarını talep ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş ve savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:

Nöbetçi Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, dosyanın nitelikli hesap uzmanı Av...., Elektrik Yüksek Mühendisi ... ve Elektrik Mühendisi ...'a tevdi edilerek, dosya kapsamı ve uyuşmazlık noktaları nazara alınarak rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup, alınan bilirkişi heyeti raporunda özetle;

a) Lisanslı bir üretim tesisi kurmak için öncelikli olarak 6446 sayılı Kanunun 6 ncı maddesine göre önlisans alarak, mevzuattan kaynaklanan izin, onay, ruhsat ve benzeri belgeleri edinebilmesi ve üretim tesisinin kurulacağı sahanın mülkiyet veya kullanım hakkını elde edebilmesinin sağlandığı, önlisans süresi içerisinde mevzuatta belirlenen tüm yükümlülüklerini yerine getiren tüzel kişiye ise EPDK tarafından 6446 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine göre üretim faaliyetinde bulunmak üzere üretim lisansı verildiği,

b) 6446 sayılı Kanunun 14 üncü maddesine göre, şirket kurma ve lisans alma yükümlülüklerinden muaf olarak gerek lisansın getirdiği yükümlülüklerden gerekse lisanslı üretim santralleri için tanımlanan yükümlülüklerden ve sorumluluklardan muaf olarak, tüketicilerin elektrik ihtiyaçlarının tüketim noktasına en yakın üretim tesislerinden karşılanması, arz güvenliğinin sağlanmasında küçük ölçekli üretim tesislerinin ülke ekonomisine kazandırılması ve etkin kullanımının sağlanması, elektrik şebekesinde meydana gelen kayıp miktarlarının düşürülmesi amacıyla, gerçek veya tüzel kişiler tarafından lisanssız olarak kurulu gücü azami bir megavatlık (1 MW) yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurmak ve ihtiyacının üzerinde ürettiği elektrik enerjisinin sisteme verilmesi hâlinde elektrik enerjisi son kaynak tedarik şirketince, 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunda kaynak türü bazında belirlenen fiyatlardan on yıl süreyle sisteme satabileceği,

c) Lisanslı veya lisanssız üretim tesisleri için belirlenen dağıtım tarifelerinin oluşmasında dağıtım şirketlerinin teklif yetkisinin olduğu, herhangi bir takdir yetkisinin bulunmadığı,

d) Dağıtım bedeli tarifesi, 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 5 inci maddesinin (e) fıkrası, bu Kanun doğrultusunda 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17 nci maddesi ve yine bu doğrultuda oluşturulan ikincil mevzuat çerçevesinde belirlendiği, düzenlemeye tabii tarifelerin EPDK'nın karar alma organı olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun kararıyla belirlendiği ve yürürlüğe girdiği,

e) EPDK tarafından belirlenen dağıtım tarifelerini, dağıtım şirketleri tarafından uygulamakla yükümlü oldukları, belirlenen tarifelerden farklı bir bedelin tüketicilere yansıtılmasının mümkün olmadığı,

f) 6446 sayılı Kanunun “Tarifeler ve tüketicilerin desteklenmesi' başlıklı 17 nci maddesinin 6 ncı fıkrasının (ç) bendinde, dağıtım tarifelerinin dağıtım sistemi yatırım harcamaları, sistem işletim maliyeti, teknik ve teknik olmayan kayıp maliyeti, kesme-bağlama hizmet maliyeti, sayaç okuma maliyeti, reaktif enerji maliyeti gibi dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki tüm maliyet ve hizmetleri karşılayacak bedellerden oluştuğu hususunun belirlendiği,

g) Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 5999-3 sayılı Kararı Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 16 ncı maddesinin 2 nci fıkrasına göre, Elektrik Piyasası Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının b bendi kapsamındaki İisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, üretim tesislerinin sistem üzerinde oluşturdukları ek maliyetler dikkate alınarak farklılaştırılabileceği,

h) Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından, lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellere ilişkin tariflerinin;

• 01.01.2017 tarihine kadar lisanslı ve lisanssız üretim tesisi ayrımı yapılmadan aynı dağıtım bedelinin uygulandığı,

• 01.01.2017 tarihi itibariyle lisanssız üretim tesislerinin dağıtım bedelinin, Orta Gerilimden beslenen tek terimli ticarethane dağıtım bedeline eşitlenmiş, 31.12.2017 tarihinden önce geçici kabul alan tesisler için %75 oranında indirim uygulandığı, daha sonra yapılan değişiklikle 31.12.2017 tarihinden önce ilgili şebeke işletmecisinde geçici kabule hazır tutanağı alan tesislerin geçici kabulün bu tutanağa istinaden yapılanları da bu teşvik kapsamına alındığı,

• 01.01.2022 tarihi itibariyle de bu ayrım/teşvik de kaldırılarak tüm lisanssız üretim tesislerinin dağıtım bedelinin ticarethane dağıtım bedeli ile aynı seviyeye/bedele getirildiği,

i) 6446 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin 6 ncı fıikrasının (ç) bendinde belirtilen dağıtım bedeli maliyet kalemlerine ilişkin olarak eşdeğer lisanslı elektrik üretim tesisleri ile lisanssız elektrik üretim tesisleri arasında;

• Dağıtım sistemi yatırım harcamaları,

• Sistem işletim maliyeti,

• Teknik ve teknik olmayan kayıp maliyeti,

• Kesme-bağlama hizmet maliyeti,

• Sayaç okuma maliyeti,

• Reaktif enerji maliyeti,

• Lisans ve benzeri işlemlere yönelik maliyetler,

• İlk yatırım maliyetleri,

• İşletme, bakım ve onarım maliyetleri,

• Gerilim ve frekans yönetimi maliyetleri,

• Dağıtık yapının yönetilmesi maliyetleri,

açısından bir farklılık olmadığı ve her hangi bir ek maliyet oluşturmadığı,

j) Dengesizlik maliyetinin lisanslı elektrik üretim tesislerinde lisans sahibi tarafından karşılandığı, lisanssız elektrik üretim tesislerinde ise ilgili dağıtım şirketi tarafından karşılandığı, bu açıdan bir fark oluşabileceği, ancak hava tahminleri gözönüne alınarak üretim tahmini yapmanın çok yanıltıcı olamayacağı, çok nadir de olsa önemli/büyük bir arızanın çıkması ve mücbir sebepler haricinde büyük sapma olmayacağı, dolayısıyla lisanssız GES'lerde dengesizlik maliyeti ihmal edilecek kadar çok düşük seviyede olacağı, kaldı ki lisanssız üretim tesislerinin ürettiği enerjisinin dengeleme mekanizmasına (EPİAŞ'a) bildirimi görevli tedarik şirketleri tarafından yapıldığı ve dağıtım tarifesine etkisi ile bir ilgisinin bulunmadığı,

k) Sonuç olarak, 6446 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin 6 ncı fıkrasının (ç) bendinde belirtilen dağıtım bedeli maliyet kalemlerine ilişkin olarak, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 5999-3 sayılı Kararı Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 16 ncı maddesinin 2 nci fıkrasına göre, Elektrik Piyasası Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fikrasının b bendi kapsamındaki lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, üretim tesislerinin sistem üzerinde oluşturdukları ek maliyetler dikkate alınarak farklılaştırılabileceğine ilişkin hükmüne göre, eşdeğer lisanslı elektrik üretim tesisleri ile lisanssız elektrik üretim tesisleri arasında ek maliyet oluşmadığı,

I) Dava dosyasında dava konusu aboneliğe ilişkin sadece... dönemine ilişkin fatura yer almakta olup, talep edilen dönemlere ilişkin hesaplama yapılamamıştır.

m) Dava dosyasındaki faturalara itiraz edildiğine dair bir belgeye rastlanmadığı rapor edilmiştir.

Davacı vekilinin kök rapora ilişkin itiraz ve beyanları da nazara alınarak itirazlara ilişkin açıklama ve değerlendirmeler içeren ek raporda özetle;

a) Lisanssız üretim santrallerinde üretilerek dağıtım sistemine verilen elektriğin dağıtım sistemi kullanım bedelinin, ilgili lisanssız üretim santrali sahibi tarafından ödemesi gerektiği,

Ancak 5346 Sayılı Kanun'un 6/A maddesindeki hükme istinaden, lisanssız üretim santrallerinde üretilerek dağıtım sistemine verilen elektriğin, ilgili görevli tedarik şirketi olduğu ve dolayısıyla dağıtım sistemi kullanım bedelinin ilgili lisanssız üretim santralinin ödememesi gerektiği hususunun Sayın Mahkeme tarafından değerlendirilmesi gerektiği,

b) Sayın Mahkeme tarafından davacının, lisanslı üreticiye nazaran tarife nedeniyle fazla dağıtım bedeli ödediğinin kabul edilmesi halinde davacının talep edebileceği fazladan ödenen dağıtım bedelinin hesabı Kök Raporda yapılamamış olup son verilen üretim endeks değerleri gözönüne alınarak;

Davalı tarafından davacıya KDV hariç 285.032,94 TL dağıtım bedeli ödendiği, lisanslı üretim tesisi tarifesine göre KDV hariç 134.680,64 TL hesaplandığı;

Buna göre Sayın Mahkemece davacının, lisanslı üreticiye nazaran tarife nedeniyle fazla dağıtım bedeli ödediğinin kabul edilmesi halinde davacının talep edebileceği fazladan ödenen dağıtım bedelinin KDV hariç 150.352,30 TL'dan ibaret olduğu,

KDV dahil (%18 KDV'si 27.063,41 TL) 177.415,72 TL'dan ibaret olduğu,

c) Davacının, lisanssız üretim tesisinden üretilerek sisteme verilen üretim miktarından ilişkili tüketim tesisinde tüketilen tüketim miktarı düşülerek bulunan net üretim değeri (ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi) ile ihtiyaç için verilen elektrik enerjisine ait dağıtım bedelleri:

1. Tüketime (ihtiyaca) karşılık gelen üretimin dağıtım bedeli;

• Lisanssız üretim tesisleri için belirlenmiş dağıtım bedeli tutarına göre toplam KDV hariç 1.513,62 TL olduğu, KDV dahil bedelin ise (%18 KDV'si 272,45 TL) 7.786,08 TL'dan ibaret olduğu,

• Lisanslı üretim tesisleri için belirlenmiş dağıtım bedeli tutarına göre toplam KDV hariç 716,01 TL olduğu, KDV dahil bedelin ise (%18 KDV'si 128,88 TL) 844,89 TL'dan ibaret olduğu,

2. Davacı tarafından talep edilen, lisanssız üretim tesisinden üretilerek sisteme verilen üretim miktarından ilişkili tüketim tesisinde tüketilen tüketim miktarı düşülerek bulunan net üretim değeri (ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi) dağıtım bedeli;

• Lisanssız üretim tesisleri için belirlenmiş dağıtım bedeli tutarına göre toplam KDV hariç 283.519,32 TL olduğu, KDV dahil bedelin ise (%18 KDV'si 51.033,48 TL) 334.552,79 TL'dan ibaret olduğu,

• Lisanslı üretim tesisleri için belirlenmiş dağıtım bedeli tutarına göre toplam KDV hariç 284.316,93 TL olduğu, KDV dahil bedelin ise (%18 KDV'si 51.177,05 TL) 335.493,98 TL'dan ibaret olduğu rapor edilmiştir.

Alınan kök ve ek bilirkişi heyeti raporları Mahkememizce yeterli ve hükme esas almaya elverişli mahiyette görülmüştür.

Dava; İİK'nın 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşme ve mevzuat kaynaklı fazladan ödenen dağıtım bedeli bulunup bulunmadığı, eğer varsa bunun miktarı, davacının bunu hangi tarihten hangi faiz nevi ile isteyebileceği noktalarında toplandığı anlaşılmış olup,

Somut olayda; davacı taraf, davalı tarafın 2017 Ocak ayından itibaren EPDK tarafından güncellenen tarifelerde lisanslı ve lisanssız üreticiler arasında ayrıma gidildiğini 2017 Ocak ayı tarifesine göre lisanslı üreticilerden 0,8968 kuruş; lisanssız üreticilerden 2,56275 kuruş üzerinden sistem kullanım bedeli alındığını, tüm üreticilerce aynı dağıtım hattının kullanıldığını, lisanssız üreticilerin ek bir maliyete sebep olmadıklarını belirterek fazla tahsil edildiği iddia edilen dağıtım sistem kullanım bedellerinin iadesini talep ettiği anlaşılmış olup,

Bilirkişi heyetinin kök ve ek raporlarında ayrıntılı şekilde hesaplandığı üzere,

Kök rapora göre;

Elektrik Piyasası Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fikrasının b bendi kapsamındaki lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, üretim tesislerinin sistem üzerinde oluşturdukları ek maliyetler dikkate alınarak farklılaştırılabileceğine ilişkin hükmüne göre, eşdeğer lisanslı elektrik üretim tesisleri ile lisanssız elektrik üretim tesisleri arasında ek maliyet oluşmadığı,

Ek rapora göre;

Lisanslı üreticiye nazaran tarife nedeniyle fazla dağıtım bedeli ödediğinin kabul edilmesi halinde davacının talep edebileceği fazladan ödenen dağıtım bedelinin hesabı Kök Raporda yapılamamış olup son verilen üretim endeks değerleri gözönüne alınarak;

Davalı tarafından davacıya KDV hariç 285.032,94 TL dağıtım bedeli ödendiği, lisanslı üretim tesisi tarifesine göre KDV hariç 134.680,64 TL hesaplandığı;

Buna göre Sayın Mahkemece davacının, lisanslı üreticiye nazaran tarife nedeniyle fazla dağıtım bedeli ödediğinin kabul edilmesi halinde davacının talep edebileceği fazladan ödenen dağıtım bedelinin KDV hariç 150.352,30 TL'dan ibaret olduğu,

KDV dahil (%18 KDV'si 27.063,41 TL) 177.415,72 TL'dan ibaret olduğu,

Şeklinde tespitler yapılmıştır.

Dağıtım bedelinin lisanslı yahut lisansız üreticiye yansıtılması noktasında mevzuatta muhtelif düzenleme boşluklarının mevcut olup bunun muhtelif ihtilaflara yol açtığı, bu manada lisanslı ve lisanssız üreticiler arasında dahi yeknesak uygulama birliğinin oluşturulamadığı, daha evvelinden çıkan kanunun iptali sonrasında da tatbikatın hâlen tam manası ile oturmamış olduğu;

Bu bağlamda taraflar arasındaki hukuki ilişkinini salt teknik bir ticari ilişki olmayıp bir tarafın tekel niteliğinde dağıtım hizmet arzını yaptığı, üreticilerin dağıtıcılar ile akdi ilişkiye girmek zorunda kalıp aksi takdirde üretimin pazarlanamadığı;

Bu anlamda adil ve eşdeğer uygulama adına daha az olan lisanslı üreticilerin ödediği miktarlar baz alınmak sureti ile dağıtım bedelinin eşdeğer şartlarda aynı üretim, aynı dağıtım alt yapısı, maliyeti vb faktörler denk kıstas alınarak lisanslı üretici olunsa idi nihai olarak ödenecek ücret ne idi ise lisansız üreticiden de aynı miktarın talep edilmesinin kanun, sözleşme ve hakkaniyetin gereği olduğu,

Neticeten iadesi icap eden miktarın 177.415,72 TL tespit edildiği , Mahkememizce bilirkişi heyetinin kök ve ek raporları denetime ve hükme esas almaya elverişli mahiyette görülmekle bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kabulüne, alacak olarak 1.000 TL nin 22.12.2021 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :

Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1. Davanın KABULÜNE,

i*-) Alacak olarak 1.000 TL nin 22.12.2021 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Alınması gereken 427,60 TL nisbi karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30 TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 368,30 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan 49,00 TL e. tebligat gideri, 337,60 TL posta masrafı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1,25 TL KEP ücreti olmak üzere toplamı 3.387,85 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvurma harcı, 59,30 TL peşin harç toplamı 118,60 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davalı tarafından yatırılan delil avansının ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7. Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,

8. HUAK 18/A mad gereğince zorunlu arabuluculuk kapsamında suçüstü ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL arabulucuk giderinin 6831 sayılı Yasa hükümlerine göre davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

Dair; davacı vekilinin ile davalı vekilinin yokluğunda;

Dair karar gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 341. v.d.maddeleri gereğince (2) hafta içerisinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.29/01/2024

Katip...

e-imzalı

Hakim...

e-imzalı