İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/365 E. 2024/667 K.

T.C.

İZMİR

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/365

KARAR NO : 2024/667

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/05/2024

KARAR TARİHİ : 24/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin Kemalpaşa'da faaliyet gösteren organik tarımsal üretim yaptığını, müvekkili şirketin çiftçi olan davalı ile 17.12.2015 tarihinde Organik Tarım Çiftçi Sözleşmesi ve Fındık Alım Satım Sözleşmesi imzaladıklarını, ... Organik Tarım Sözleşmesi Türkiye ve Avrupa Birliği organik tarım mevzuatına ve uluslararası standartlara göre düzenlendiğini, bu sözleşme ile çiftçi-davalının organik tarım yapacağının bilincinde olarak TR ve AB organik tarım mevzuatlarına uyacağını kabul ve taahhüt ettiğini, organik tarımda, organik tarıma aykırı ilaçların kesinlikle kullanılmaması gerektiğini, bu konularda müvekkili şirket tarafından çiftçilere eğitimler de verildiğini, ancak 21/06/2022 tarihinde davalıya ait 120/87 ada/parsel arazisinden alınan fındık yaprağı numunesinin LABOR FRİEDLE GMBH ‘de yapılan analizi sonuçlarına göre organik tarıma aykırı pestisit kullanıldığının tespit edildiğini, davalının 28.09.2022 tarihli yazı ile müvekkili şirket ile arasındaki sözleşmelerin tek taraflı olarak fesih edildiğini, ayrıca davalı taraftan, müvekkili şirkete olan avans, organik girdi ve sözleşmenin 4.19 maddesi gereği Organik Tarım Danışmanlık ve Sertifikasyon bedeli borçlarının ödenmesinin talep edildiğini, fesih evrakları ve faturanın davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafından, müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi analiz raporuna karşı itiraz yazısı gönderilmesi üzerine İzmir .... Noterliği'nin ... yevmiye nolu 17.10.2022 tarihli cevabi ihtarnamenin davalı tarafa tebliğ edildiğini, ihtar sonrasında da davalının ödemede bulunmadığını ve müvekkilini oyalayarak cari hesap bakiyesinin hepsini ödemediğini, müvekkili tarafından cari hesap bakiyesi olan 20.532,00-TL ve faizi, 753,88-TL noter masrafı olmak üzere toplam 21.790,46-TL borcun tahsili amacıyla davalı aleyhine, İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattıklarını, ancak davalının borcun tamamına itiraz ederek icra takibini durdurduğunu, arabuluculuğa başvurduklarını ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek açılan davanın kabulü ile itirazın iptaline, haksız ve kötü niyetli davalının asıl alacağın %20 'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP :Davalı ...'e usulüne uygun dava dilekçesi ve eklerinin tebliğ edildiği, davalının davaya cevap verme süresi içerisinde cevap dilekçesini sunmadığı, 05/09/2024 tarihli ...Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla göndermiş olduğu beyan dilekçesinde; davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar ettiğini, ... firmasının avukatına ve ... firmasına itirazlarını ve itirazların nedenleri olan belgeleri gönderdiğini, İzmir ... İcra Müdürlüğüne açılan icra takibine de itiraz ederek durdurduğunu, Bio İnspecta Kontrol ve Sertifikasyon Kurumu tarafından yapılan kontroller neticesinde tutulan 03/06/2022 tarihli tutanakta 2022 yılı kontrollerinin yapıldığını ve uygunsuzluk görülmediğini, bu tarihten 18 gün sonra nereden, ne zaman ve hangi araziden alındığı belli olmayan bir numuneye dayanılarak ve sözleşme hükümlerine aykırı olarak yapılan uygulamanın kötü niyetle yapıldığını, 2017 yılına kadar Tarımsal Üretici Birlikler Kanunu göre kurulan ve ülkenin ilk üretici birliği olan ...Organik Fındık Tarım Üreticileri Birliğinin kurucu üyesinin eşi tarafından yapılan müteakip yıllarda ise tarafınca yapılan organik fındık üretimine başladıkları 2004 yılından bu yana geçen hiçbir dönemde uygunsuzluğu olmadığını, bu nedenle açılan reddi ile hükmedilen maddi ve manevi yükümlülüklerin kaldırılmasını talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER:Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; 17.12.2015 tarihli Organik Tarım Çiftçi Sözleşmesi ve Fındık Alım Satım Sözleşmesi, 20.07.2022 tarihli Analiz raporu, 28.09.2022 tarihli fesih yazı ve posta evrakı, faturalar, cari hesap dökümleri, İzmir ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı, 17.10.2022 tarihli ihtarnamesi, İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası, ticari defter ve kayıtlar, tanık, bilirkişi incelemesi, Yargıtay kararları ve sair delillere dayandığı görülmüştür.

İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının bir sureti dosyamız arasına alınmıştır.

DEĞERLENDİRME :Dava; icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

TTK'nın 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Diğer taraftan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir.

Dosya kapsamında, İzmir BAM ....HD'nin ... Esas ve ... Karar sayılı emsal kararında da belirtildiği üzere, davalının yapılan tacir araştırmasına göre ...Vergi Dairesinden gelen müzekkere cevabına göre ...'in tacir olarak defter tutmadığı, vergi kaydının bulunmadığı, ticaret sicil müdürlüğünden gelen cevabi yazıda ise ticaret sicil kaydının bulunmadığı, buna göre davalı ... 'in tacir sıfatının bulunmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olmadığı, bu haliyle davanın nispi ticari dava olarak kabul edilemeyeceği, ayrıca davanın TTK' nun 4. maddesinde düzenlenen mutlak ticari dava niteliğinde de olmadığı, TTK'nın 4. maddesindeki yasal düzenlenme karşısında uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, HMK.nun 115/2.maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:

Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;

1. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4, 5, HMK'nin 114/1-c, 115/2. maddeleri uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİ ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,

2. HMK'nin 2. maddesi uyarınca davaya bakmakla yetkili ve görevli mahkemenin İZMİR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNA,

3. Kararın kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye göndermeyi talep etmeleri halinde dosyanın İZMİR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

4. (a) Süresi içinde yapılan başvuru yapılması ve dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi halinde HMK'nin 331/2. maddesi uyarınca yargılama giderlerinin yetkili ve görevli mahkeme tarafından hüküm altına alınmasına,

(b) Süresi içinde başvuru yapılmaması halinde ise HMK'nin 20/1-son cümlesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine ve yargılama giderlerinin verilecek ek kararda hüküm altına alınmasına,

Dair, davacı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/09/2024

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı