İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/846 E. 2024/501 K.

T.C.

İZMİR

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/846

KARAR NO : 2024/501

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 25/10/2023

KARAR TARİHİ : 13/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;

DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Davacı vekili, müvekkili adına Menderes İcra Müdürlüğü Nezdinde ikame etmiş oldukları ... E. Sayılı dosya ile icra takibinde davalı-borçluya kesilen faturalara ve cari kayıtlara dayanan ve vadesinde ödenmeyen 174.670,23 TL’ nin ferileri ile birlikte tahsilini talep ettiğini, davalı-borçlu tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi borcun tamamına itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, belirterek davalı-borçlunun haksız ve hukuka aykırı itirazın iptaline, icra takibinin devamına, alacak miktarı üzerinden %20 sinden aşağı olmamak üzere İcra İnkar tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ve masrafların, karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

CEVAP : Dava dilekçesi ve eklerinin davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalı tarafından davaya süresinde cevap verilmediği,

Yasal cevap süresinin bitiminden sonra sunduğu beyan dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin davacı firmadan en az 6ay olgunlaştırılmış peynir alımı konusunda anlaştıklarını, gelen peynirlerin hiç olgunlaştırılmadan müvekkil şirkete yollandığını, bu durumun/siparişin düzeltilmesi gerektiği bölge satış sorumlusuna bildirildiği ancak dönüş alınamadığını, diğer yandan davacı şirketçe sipariş harici ürünler ve tüketim tarihi yakın ancak tüketimi ağır ürünler gönderildiğini, bu durumun da şirkete bildirildiğini, bozulması veya küflenmesi halinde geri alınacağı bildirildiğinden ticari ilişkide güven esas olduğundan iade yapılmadığını ve yasal yollara da başvurulmadığını, ancak 6 aylık ticaret bittiğinde ürünlerin arkasında duracak hiçbir muhatap bulunamadığını, müvekkilinin zarar eden taraf olduğunu, dava konusu fatura alacağının davacı şirketin edimini gereği gibi yerine getirmemesinden ve vaat etmesine karşın malının arkasında durmamasından kaynaklandığından tazminat koşullarının oluşmadığını, belirterek haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; takip dosyası, ödeme emri ve itiraz ile yasal delillere dayandığı görülmüştür.

Menderes İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı .....A.Ş. Vekili tarafından, borçlu ... Grup..Ltd. Şti. Aleyhine 174.670,23 TL alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 13/09/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından takibe yapılan 19/09/2023 tarihli itirazın üzerine icra müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Tarafların 2023 yılına ait BA/BS formlarının ilgili vergi dairelerinden celp edilerek dosyamıza alındığı görülmüştür.

Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben,

-Davacı ve davalıya ait ticari defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığı, açılış ve kapanış onayları yaptırılıp yatırılmadığı, defter kayıtlarının ve bu kayıtlara dayanak belgelerin birbirini doğrulayıp doğrulmadığı,

-Dava/icra takibine dayanak fatura ve cari hesaba dayalı olarak davacı tarafça hizmetin davalı tarafa verildiğine ilişkin davacıya ait ticari defterlerinde ve defter kaydına dayanak belgelerde, davacı BA/BS formlarında bir bilgi bulunup bulunmadığı, Davacının davacının cari hesap ekstrelerinde davalıdan alacaklı olup olmadığı, dava ve takibe konu alacağın bulunup bulunmadığı, davacının icra takip tarihi itibariyle davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı, takip tarihine kadar davalı tarafça yapılan ödemeler var ise, ödemelerin mahsubunda 6098 sy TBK’nun 101. Maddesi uyarınca “ödeme belgelerinde ödemenin hangi borca ilişkin olduğu bildirilmiş ise o borçtan”, ödeme belgesinde hangi borca ilişkin ödeme yapıldığı açıklanmamış ise, davacı alacaklı tarafından o ödemeye ilişkin makbuz düzenlenmiş ise makbuzda gösterilen borçtan mahsup edileceği, ödemelerde kanunen geçerli bir açıklama yapılmamış veya makbuzda bir açıklık bulunmuyor ise 6098 sy TBK’nun 102. Maddesi uyarınca, ödemenin muaccel borç için yapıldığı, birden fazla muaccel borç var ise, borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilerek ödemenin 6098 sy TBK’nun 100/1. Fıkrası uyarınca öncelikle faiz ve masraflardan düşülerek davacının dava tarihi itibariyle asıl alacak miktarının hesaplanmadan rapor düzenlenmesi için dava dosyası SMMM Bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan 18/05/2024 tarihli raporda; Davacının incelemeye konu yukarıda listelenen Ticari defterlerinin e-defter olduğu 6102 sayılı TTK’ nun 64/3. maddesi uyarınca GİB onaylı beratların alındığı, inceleme kapsamı ile sınırlı olmak üzere defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı, dosya kapsamına sunulan faturalar incelendiğinde, faturaların e-fatura olarak ve faturaların Senaryo / fatura tipinin Temel Fatura olarak düzenlendiği, “Temel Faturalarda faturanın alıcıya iletildiği tarihten itibaren 8 günlük süre içinde sadece harici yöntemlerle (TTK 18/3 te belirtilen noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile itiraz işlemi gerçekleştirilir)” görülmekle birlikte Dava ve takibe konu faturaların, davalı firma tarafından reddedildiği, iade edildiği veya itiraz edildiğine dair Dosya kapsamında belge ve bilginin olmadığı, davacı firmaya ait ilgili Vergi Dairesi tarafından Davacının form BS/BA formlarının olduğu, 01.07.2021 tarihinden itibaren e-Belge (e-Fatura ve e-Arşiv Fatura) olarak düzenlenen belgeler, Form BA ve Form BS bildirimlerine dâhil edilmeyeceği, Hasan Tahsin Vergi Dairesi tarafından gönderilen, davacıya ait BA/BS formlarında, davacının 2023 yılında yapmış olduğu satışlarının ve alışlarının e-belge olarak form BS/BA formunda olduğu, davalı firmaya ait Pendik Vergi Dairesi tarafından Davacının form BS/BA Analiz formlarının olduğu, davalıya ait BA/BS Analiz formlarında, davalı ile davacının 2023 yılında yapmış olduğu satışlarının ve alışlarının birbiriyle aynı olduğu fark olmadığı, yukarıdaki belge, bilgi ve davalı tarafın cevap dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde, Dava/icra takibine dayanak ve cari hesap bakiyesini oluşturan faturalara konu mal/hizmetin davacı tarafça davalı tarafa verildiği anlaşılmaktadır. Davacı firma kayıtlarına göre davacı firmanın davalı firmadan takip ve dava tarihi itibariyle 176.093,13 TL alacaklı, davacının takibe konu ettiği alacağının 174.670,23 TL olduğu şeklinde rapor edildiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME :Dava; davacının cari hesap alacağından kaynaklanan davalı aleyhine başlattığı takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Fatura ve teyit mektubu başlıklı 21. maddesi "Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir."; "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır."; "Telefonla, telgrafla, herhangi bir iletişim veya bilişim aracıyla veya diğer bir teknik araçla ya da sözlü olarak kurulan sözleşmelerle yapılan açıklamaların içeriğini doğrulayan bir yazıyı alan kişi, bunu aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde itirazda bulunmamışsa, söz konusu teyit mektubunun yapılan sözleşmeye veya açıklamalara uygun olduğunu kabul etmiş sayılır." hükmünü içermektedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı 222/1. maddesi "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir." hükmünü, 222/2. maddesi "Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır." hükmünü, 222/3. maddesi "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükmünü, 222/4. maddesi "Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur." hükmünü içermektedir.

Fatura düzenlenmesi için taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunması gereklidir. Fatura düzenlenmesi ve ticari defterlere kaydedilmesi sözleşme ilişkisini ispat etmek için yeterli olmamaktadır. Sözleşme ilişkisinin ispat edilmesi için fatura düzenleyenin düzenlenmiş olan faturada yazılı olan malı teslim etmiş olduğunu işi yerine getirmiş olduğunu ve faturanın da buna yönelik olarak düzenlenmiş olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Düzenlenen faturanın karşı tarafın ticari defter ve kayıtlarında bulunması ise faturada yazılı malın teslim edilmiş olduğuna işin yerine getirilmiş olduğuna karine oluşturmaktadır. Fatura düzenleyen tarafından belirtilen şekilde ispat koşulunun yerine getirilmesi halinde ise, kendisine fatura düzenlenenin faturada yazılı bedeli ödediği hususunu yada ticari defter ve kayıtlarında yer alan hususun aksini yazılı delil ile ispat etmesi gerekmektedir.

Davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapmak suretiyle sunulan, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ile, takibe konu faturanın davacının ticari defter ve kayıtlarında usulüne uygun olarak kayıtlı bulunduğu ve davacının 168.899,83 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında mal alım satımı nedeniyle ticari ilişki bulunduğu, davacı ticari defterlerinde kayıtlı bulunan ve davacı tarafından bilanço satış (BS) formu ile ilgili vergi dairesine bildirimi yapılan takip dayanağı faturanın davalı tarafından bilanço alış (BA) formu ile ilgili vergi dairesine bildirilmesi nedeniyle faturada yazılı malın teslim edildiğinin kabul edilmesinin gerektiği, alınan bilirkişi raporuna göre takibe konu faturanın davacının ticari defter ve kayıtlarına usulüne uygun şekilde kaydedildiği, taraflarca usulüne uygun şekilde ilgili vergi dairelerine takibe konu faturanın BA - BS formları kullanılmak suretiyle bildirildiği, davalı tarafından takibe ve cari hesaba konu faturalarda yazılı davacı alacağının ödendiğine ilişkin dosya kapsamına herhangi bir bilgi veya belge sunulamadığı, takibe konu alacağın mevcut ve talep edilebilir nitelikte, taraflar arasındaki satışa konu ürünlerin ayıplı olduğuna dair davalı tarafın somut delil sunmadığı, davalının takibe yapmış olduğu itirazın haksız olduğu, anlaşıldığından davanın kabulüne, itirazın iptaline, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;

1. (a) Davanın KISMEN KABULÜ ile Menderes İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında davalı borçlunun yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE, takibin 168.899,83 TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa takip tarihinden itibaren AVANS FAİZİ UYGULANMASINA, fazlaya ilişkin talebin reddine,

(b) Haksız itiraz edildiği kabul edilen asıl alacak miktarı olan 168.899,83 TL'nin % 20'si oranında hesaplanan 33.779,97 TL icra inkar tazminatının davalı BORÇLUDAN ALINARAK DAVACI ALACAKLIYA VERİLMESİNE,

2)Alınması gereken 11.537,54-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 2.982,94 TL'nin mahsubu ile bakiye 8.554,60-TL 'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına,

3)Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.627,00-TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 2.540,21 TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 269,85 TL başvurma harcı, 2.982,94 TL peşin harç olmak üzere toplam 5.793,00 TL’nin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasın,

4)Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 27.023,97 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5)Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 5.770,40 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6)Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin, 3.016,92 TL'sinin davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,

7)HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.13/06/2024

Katip...

e-imzalı

Hakim...

e-imzalı