İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/985 E. 2024/479 K.

T.C.

İZMİR

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/985

KARAR NO : 2024/479

DAVA : Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/12/2020

KARAR TARİHİ : 06/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı ... Ltd. Şti.’nin vekili 02.12.2020 harç tarihli İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açmış olduğu davada dava dilekçesinde; müvekkilinin tarım makinaları biçerbağlar konveyör imalatı, tamir bakım ve yedek parça üretimini yapan 1989 yılında kurulan bir şirket olduğunu 19.01.2019 tarihinde Venezuela’ya mal sattığı malın Venezuela’ya sevkinin sağlanması için davalı ... ile irtibata geçtiği ve bu müşavirliği 15.12.2015 tarihinde Balıkesir ... Noterliğinin vekâletnamesi ile yetkilendirdiğini taşımayı diğer davalı ... Taşımacılık Ltd. Şti.’nin yaptığını her 2 şirketin yetkililerinin aynı şahıs olduğunu, ... Ltd. Şti.’nin dava dışı ... ... SA’dan kiraladığı konteynerler vasıtasıyla yaptırdığını ... ... ’nın düzenlediği ... numaralı konşimento tahtında müvekkilinin mallarının gemiye Aliağa limanından yüklendiğini ve Venezüella’nın PT Cabello limanına taşındığını malların Venezuela limanına sevki ile malların alıcısının yasal süre içerisinde malları çekmemesi nedeniyle gümrükte ücretsiz bekleme süresinin sona erdiğini, davalının müvekkil ile iletişime geçmeyerek yasal bekleme süresinin dolduğunun bildirilmediğini, müvekkilinin sonradan bunu araştırması ile öğrendiğini, bunun üzerine malların gümrükten çekilerek geri getirilmesi için ya da yeni alıcı bulunabilmesi için davalılarla iletişime geçtiğini, ... ... firmasının bu konuda talimat beklediğini, ancak davalıların bu talimatı vermediğini, somut uyuşmazlıkla davalının müvekkili firmada malların geri getirilmesi ve demuraj masrafı olarak 22.000 USD istediği, ancak bu zararın doğmasını davalıların sebebiyet verdiğini, kargonun terk edilmiş vaziyette olduğunu ve müvekki... ait malların Venezüella devletin malı ha... geldiğini, bu nedenle malların ne geri getirebildiğini ne de demuraj masrafının davalılar tarafından ... ... firmasına ödendiğini, ... ... firmasının böyle bir talebinin de bulunmadığını, belirterek bu bedelin davalılardan müteselsilen tahsi... dava tarihinden itibaren 3095 sayılı kanun m. 4/a daki faizi ile birlikte müvekki... ödenmesine karar verilmesine talep etmiştir.

Davalılar ... Taşımcılık Ltd. Şti. ve ... Gümrük Ltd. Şti 25.01.2021 tarihli cevap dilekçesiyle; Müvekkillerinden ... Gümrük Ltd Şti’nin 15.12.2015 tarihli vekâletname ile yetkilendirilen bir şirket olduğunu, davacının Gümrük işlemleri, beyanname işlemleri Menşei belgesi çıkarılması ve şahadetnamenin düzenlenmesi gibi işlemlerin harç ve masrafları davacı adına Gümrük firması tarafından 22.01.2019 tarihinde tamamlandığı ve üzerine düşen işlemin yapıldığını, ... Gümrük Ltd. Şti. ile ... Taşımacılık Ltd. Şti. Adreslerinin ve imza yetkilerinin aynı olmasının her iki şirketi de sorumlu yapacak bir neden teşkil etmediğini, ticaret Sicil gazetesine bakıldığında her iki şirketin de ayrı ayrı olduğunu tespit edilebileceğini, ... Gümrük Ltd Şti’ne açılan davada davanın pasif sıfat aksi halde esastan reddinin gerektiğini, davacının ödemiş olduğu 22.000’USD ‘nin demuraj masrafı olmayıp navlun masrafı olduğunu, bu bedelin navlun bedeli olarak müvekkili ... Taşımacılık Ltd. Şti ... Nakliyeci olarak faaliyet göstermesinden dolayı tahsil edilmesine müvekkili ...’nın üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini, müvekkilinin düzenlemiş olduğu 25.01.2019 tarihli 122624 numaralı faturada önce 4.510 USD için fatura düzenlendiğini, daha sonra kalan kısım 17.490 USD içinde Venezuela’ya taşımadan sonra düzenlenmesi konusunda anlaşıldığı, davacının Venezuela daki alıcısı malı teslim almadığını, müvekkilinin navlun bedelinin hak ettiğini, Venezuela da çıkan iç savaşın davacının alıcısı ile arasında uyuşmazlığı doğurduğu müvekkilin dava dışı ... ... ile yaptığı anlaşma sonucu gemi ve konteyner kiraladığını, fiili taşımayı bu şirketin yaptığını, ... ... firmasının demuraj bedelinin günlük 180 ile 200 USD arası bedel istediği, Venezuela devletinin malların geri çekilmesine izin vermediği, bu malların geri getirilmesine mümkün olmaması nedeniyle demuraj doğduğunu, malların ... teslim şekliyle satıldığını, malların taşınması için genellikle olağan rotada taşımanın öngörüldüğünü, konşimentoyu düzenleyenin ... ... olması nedeniyle taleplerini bu firmaya yöneltmesi gerektiğini, davacının 27.05.2019 tarihinde yatırmış olduğu paranın açıklama kısmında herhangi bir ibare yer almadığını, demuraj için bu paranın yatırıldığının ispatlanamadığını bu paranın navlun bedeli olduğunu, belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davacı vekili 10.03.2021 tarihli beyan dilekçesiyle; davalıların cevap dilekçesinde yer alan 22.000 USD bedelin navlun bedeli olduğunu doğru olmadığını navlun sözleşmesinin bulunmadığını, 17.490 USD’nin demuraj bede... ilişkin olduğunu herhangi bir fatura düzenlenmediğini, müvekkilinin 27.05.2019 tarihinde bu parayı demuraj bedeli olarak gönderildiği, navlun bedelinin davalıya ödediğini, konşimentoda bu durumun yer aldığını, (...) zaten navlun bedeli ödenmeseydi malın alıcıya teslim edilmeyeceğini, müvekkilinin navlun bedelini ödediğini ancak davalının malı teslim etmediğini, ambara veya emniyetli bir yere tevdii etmediği gibi taşıtana da haber vermediğini, ... ... Firmasının da malları geri getirmek için herhangi bir talimat almadığını, müvekki... bildirdiğini, kısacası davalıların kusurlu olduğunu, davalıların müvekki... protokol hazırlayarak gönderdiğini, ancak müvekkilinin bunu kabul etmediğini belirtmiştir.

Davalılar vekilinin 16.03.2021 tarihli beyan dilekçesi ile; 22.000 USD nin müvekkilinin navlun bedeli alacağı olduğunu, davacının alacağına gösteren herhangi bir belge sunmadığını, 17.490 USD nin navlun bedelinin geri kalan kısmının davacı ile malın Venezuela ya ulaşmasından sonra faturalandıracağına ilişkin anlaşma yapıldığını, davacının müvekki... oyalayarak bu faturayı kestirtmediğini, bu faturanın düzenlenmesi ile davanın açıldığını, ispat yükünün davacıda olduğunu, belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Dava; taşıtanın davalı ... ve taşımayı üzerine alan akdi taşıyanın, taşıyanın üzerine düşen navlun sözleşmesinin ifa koşullarından olan malın gönderilen tarafından gümrükten alınmaması nedeniyle TTK m. 1168/4 ve 1174/2’e göre bildirim yapılmamasından doğan zararın tazminine ilişkin davadır.

Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti’nin düzenlediği 25.01.2019 tarihli ... numaralı irsaliyeli fatura (TTK m. 926e göre davalının taşıyan olduğuna ilişkin ), dava dışı ... ... ’nın düzenlediği (fiili taşıyan ) ... nolu konşimento tarafların defter ve kayıtları vs. incelenmiştir.

İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesince Bilirkişi ..., ..., ... ve ...’dan alınan 15.09.2021 tarihli alınan rapordan gümrük hizmetleri açısından yapılan işlemler incelenerek gümrük şirketinin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirildiği, davacının davalıya 27.05.2019 tarihinde 22.000 USD ödediği, davalı ... firmasının TBK m. 77 e göre sebepsiz zenginleştiği, belirtilmiştir.

Bu rapora karşı davacı vekilinin 24.09.2021 tarihli beyan dilekçesinde; müvekkili firmaya bilgi verilmediğini ve davalı tarafın sebepsiz zenginleştiğini belirterek davanın kabulünü talep etmiştir.

Bu rapora karşı davalı vekilinin 27.09.2021 tarihli beyan dilekçesinde; taşıma akdinin yerine getirildiğini, raporun bu hususu değerlendirmediğini, ödemenin demuraja ilişkin olmadığını, belirterek rapora itiraz etmiştir.

İzmir ... ATM ... Esas – ... Kara sayılı karar ile davanın İzmir ... Asliye Deniz Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini görevsizlik kararı verilerek 07.10.2021 tarihinde dosyanın mahkememize gönderilmesine karar vermiş ve davacı tarafından istinaf edilmemesi ile 17.12.2021 tarihinde karar kesinleşmiş 02.11.2021 tarihinde dilekçe ile dosya mahkememize gönderilmiş ve ... Esas numarası almıştır.

Gümrük bilirkişisi, SMMM, Uzak Yol Kaptanı, ... ve teknik bilirkişi ... vasıtasıyla inceleme yapılarak davacının davalı ile olan taşıma sözleşmesine istinaden alacağının doğup doğmadığı, taşıma bedelinin olağan şartlarda yükün niteliği ile ... taşıması olduğu gözetilerek normal makul olağan koşullarda ne miktar olabileceği, bu taşımadan doğan navlun bedelinin davalının hak edip etmediği, dava dışı ... ... bu taşımadan dolayı davacıya/davalıya herhangi bir demuraj bedeli faturası kesip kesmediği, konularının da dava dışı bu şirketin defter ve kayıtları incelenerek rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi ... , ..., ... ve ...'den Bu kapsamda alınan 03.02.2023 tarihli raporda dava dışı ... ... ’nin ticari defterlerinin incelendiği, ... ... firmasının yabancı bir şirket olup, türkiyede faaliyet göstermediği bu yabancı şirket adına Türkiyede faaliyet gösteren şube veya acentelerinin hasılat defteri tutmaya ve bu defterede Türkiye de elde ettikleri hasılatı kaybetmeye mecbur oldukları, dava dışı ... ... firmasına ait 2019 yılı hasılat defterinin incelenmesi ile davaya konu ... numaralı konşimento kapsamında tanzim edilmiş herhangi bir demuraj faturası bulunmadığı, davaya konu taşımadan dolayı davacı veya davalı adına demuraj faturası kesilmediği, davalı ... Ltd. Şti. tarafından da dava dışı ... ... firmasına 22.000 USD tutarında demuraj bedelini ödediğine ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı, 22.01.2019 tarihinde Gümrük Beyannamesi incelendiğinde; mal bedelinin ihracatçı davacıya peşin ödendiğini, ihracata konu emtianın teslim şeklinin ... teslim şekliyle kararlaştırıldığı, ... teslim şeklinde ihracatçı / satıcının tüm masraf ve riskleri üstlenerek malları yüklenici limana kadar getirdiği Gümrük işlemleri yaptırdığı ve navlun ücretini ödeyerek yüklemeyi gerçekleştirdiği bir teslim şekli olduğunu, bu aşamadan sonra navlun dışındaki tüm masraf ve risklerin alıcıya geçtiği, alıcının sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini ödediği, ithalat için gümrük belgelerini düzenlediği ve tamamladığı varış limanın da da boşaltma masrafları ve liman ücretlerini ödemek zorunda olduğu, ... numaralı konşimento incelendiğinde Freight Prepaid ibaresinin yani ihraç ülkesindeki liman ve yükleme masrafları ve taşıma ücretinin nakliyeciye peşin ödendiğini, davalı ... Ltd. Şti.’nin davacı adına tanzim ettiği, 25.01.2019 tarihli “Balıkesir Venezüella 1 x 40 HC deniz yolu navlun bedeli” açıklamasıyla 4.510 USD tutarlı faturanın cevap dilekçesinde navlun bedeli için 22.000 USD ile anlaştıkları müvekkilinin 4.510 USD işin başında talep ettiği, geri kalan 17.490 USD’lik kısmı için malların Venezüella’ya ulaşmasından sonra faturalandırılacağı konusunda davacı ile anlaştıkları davalı ... Ltd. Şti. tarafından sunulan belgeler / deliller incelendiğinde taraflar arasında navlun bedelinin 22.000 USD olduğuna ilişkin herhangi bir belge bulunmadığı, yine e posta kayıtlarının incelenmesi ile davalı ... Ltd. Şti.’ne ... şirketinden 23.08.2019 tarihinde gönderilen e – posta kaydında Venezüella yüklemesi konulu mailde demuraj ücretinin 17.180 USD olarak bahsedildiği, 23.08.2019 tarihli e – posta kaydında davalı ... Ltd. Şti.’nin ... şirketine gönderdiği, e – posta da 17.180 USD demuraj ücretinin belirtildiği, yine 26.08.2019 tarihli ... Ltd. Şti. tarafından ... firmasına gönderilen e – postada Venezüella yüklemesi başlığında demuraj ücretinden bahsedildiği, 26.08.2019 tarihli ... firmasının ... Ltd. Şti.’ne gönderdiği e – posta da yeni alıcı bilgilerinin istendiği, 08.10.2019 tarihli davalı ... Ltd. Şti. tarafından ... SA’ya gönderilen e – posta kaydında demurajın kimin ödeyeceği sorulduğu, davalı tarafından sunulan e – posta kayıtlarında da davalı ... firması ile dava dışı taşıyan ... ... firması tarafından demuraj bede... ilişkin olarak 17.180 USD’lik bir yazışmanın bulunduğu, 21.10.2019 tarihli e – posta kaydında ise 35.130 USD demuraj bedelinden bahsedildiği, ancak herhangi bir fatura düzenlenmesi, ödenmesi, konusunda yazışma yapılmadığı, davalının davacıya gönderdiği, mailde günlük ardiye bedelinin 180 USD olup, Mayıs ayı sonuna kadar ödeme yapılmaması durumunda hukuksal işlemin başlayacağının bildirildiği, 27.05.2019 tarihinde davacı tarafından davalıya 22.000 USD’nin ödendiği, davacı tarafından 19.01.2019 tarihli faturaya konu bir konteyner malın Venezüella da ki alıcıya satıldığı ve davalının bu yükleri Venezüellaya taşıması konusunda anlaştığı, TTK m. 1138 kapsamında navlun sözleşmesi yapıldığı, davalı ...’nın aynı yükün taşınması için dava dışı ... ... firması ile yeni bir sözleşme akdettiği, TTK m. 1228 uyarınca konşimentonun düzenlendiği, asıl navlun sözleşmesinin tarafları asıl taşıyan / taşıtan, alt navlun sözleşmesinin taraflarının ise alt taşıyan / taşıtan olduğu, bu kapsamda davacı ile davalı ... Ltd. Şti. arasında yapılmış olan ilk sözleşmenin alt navlun sözleşmesi niteliğinde olduğu, yüklerin Aliağa limanından Venezüealla limanına taşınmasının taahhüt edildiği ve dava dışı ... ... firmasının asıl navlun sözleşmesi ile bu yükü taşıdığı, ... Ltd. Şti.’nin navlun ve lokal masrafları talep edebilmesi için bunun ... ... firmasına ödenmesi gerektiği, Navlun bedelinin peşin ödendiği ve davalı ... Ltd. Şti.’nin davacı adına 4.510 USD bedelli fatura düzenlediği, davalı ... Ltd. Şti.’nin sunduğu, e – posta kayıtlarında günlük ardiye bedelinin 180 Euro olarak mayıs ayı sonuna kadar ödenmesi kaydıyla süre verildiği, davacının 22.000 USD’nin davalı ... Ltd. Şti.’ne ödediği, taşıma tarihi itibari ile Venezüella limanına navlun bedelinin 4.000 – 5.000 USD civarında olduğu, Temmuz 2019 ve Kasım 2021 tarihleri döneminde navlunların Covid – 19 pandemi nedeniyle yükseldiği, Eylül 2021 de en yüksek seviyeye ulaştığı, ancak davalı ... Ltd. Şti.’nin belirttiği 22.000 USD’ye ulaşmadığı, davacının 27.05.2019 tarihinde ödediği, 22.000 USD’nin demuraj bedeli olarak ödediği iddiasında ise herhangi bir ispat vasıtası ve delilin bulunmadığı, 4.510 USD dışında kalan 17.490 USD’lik kısmın ... ... firması ile davalı ... Ltd. Şti. ile arasındaki yazışmalarda 17.180 USD’ye yakın olduğu bu bedelin kimin ödeyeceği konusunda ... ... SA ile yazışmalar yapıldığı, davacının TTK m. 1240’a göre düzenlenen konşimentoda taşıtan durumunda bulunduğu, konşimentoda navlun durumunun peşin ödendiğine ilişkin kayıt yer aldığı, bunun aksinin taşıtan sıfatına haiz olmayan gönderilen bakımından ispat edilemeyeceği, bu halde navlun bedeli ödenmiş olduna yönelik karine gereğince, aksini iddia eden davalının bunu ispatlaması gerektiği, satım şeklinin ... yoluyla yapıldığı, navlun sözleşmesinin satıcının kurduğu, birinci davalı olan ... Ltd. Şti.’nin taşıyan davacının ise taşıtan yükümlüsü olduğu, navlunun ödeme yükümlülüğü birinci davalıya yapılması gerektiği, ancak bu davalının da taşımayı fiilen yerine getirmeyerek dava dışı ... ... ’a bıraktığı, ikinci taşıma sözleşmesi ile birinci davalı, ... Ltd. Şti.’nin fiili taşımada taşıtan ... ’in ise taşıtan sıfatına haiz olduğunu, davacı ile dava dışı ... ... arasında sözleşmesel ilişki bulunmadığını, birinci davalı ... Ltd. Şti.’nin 4.510 USD tutarında navlun faturası düzenlediğini, ancak navlunun 22.000 USD olduğunu iddia ettiğini, ancak bunu ispatlayamadığını, bu nedenle konteynerin taşınması için birinci davalı ... Ltd. Şti.’nin dava dışı ... ... ile kurduğu alt navlun sözleşmesi çerçevesinde ... ... ’in ödediği navlunun ve bu konteynere ilişkin ... ... SA’nın düzenlediği navlun faturasının ibraz etmesi gerektiğini, bu faturanın birinci davalı ile davacı arasındaki navlundan daha az olmasının gerektiğini (aksi halde davalının zarar edeceğini), davacı ile davalı arasındaki navlunun ne olduğunun belirlenebileceğini, navlunun kararlaştırılmaması halinde ise TTK m. 1195/1f gereğince, yükleme zamanı ve yerinde mutat olan navlun bedelini ne kadarsa o miktar ödenmesi gerektiği, somut olayda ise bu durumun sözleşmenin yapıldığı tarihe göre belirlenmesi gerektiği, konteyner gecikme ücretine ilişkin ise fiili taşımayı yapan ... ... SA'’ın konteyner demurajının kendisinin taşıtanı olan ... Ltd. Şti.’nden isteyebileceği, davacının ... ... SA ile sözleşmesel bağının bulunmadığı, ... ... SA’nın ... Ltd. Şti.’ne düzenlediği bir gecikme ücreti faturasının bulunmadığı, TTK m. 1176/2f ile TTK m. 1174’e göre gönderilen eşyayı teslim almaktan kaçınır veya TTK m. 1168 yazılı bildirim üzerine eşyayı hazır olduğuna bildirmez ise taşıyanın bu durumu taşıtana bildirmekle yükümlü olduğu, mahkemece konteyner gecikme ücretinden davacının sorumlu olduğuna karar verildiği takdirde bu yükün çerçevesinde değerlendirme yapmanın uygun olacağı, sonuç olarak davalı ... Ltd. Şti.’ne yine davacının ödediği 4.510 USD tutarındaki navlun bedelinin davaya konu 22.000 USD’nin ödenmesinden önce (27.05.2019 tarihinden önce) tahsil etmesi halinde davalı ...’nın bu bedeli sebepsiz olarak tahsil ettiğinin kabul edileceği, 22.000 USD dekontta bir açıklama bulunmadığından bu bedelin tutarı bakımından tek başına navlun ücreti olmayacağı bu bedel içerisinde konteyner demurajı bir yansıtma bedelinin konteyner takip sistemi çıktısından istenerek konteynerin tüm hareketlerinin izlenmesi gerekeceği, bu dekontun demuraj olduğunun kabulü halinde bunu ispatlaması gerekeceği, 4.510 USD tutarındaki navlun bedelinin 22.000 USD’nin ödenmesinden önce (27.05.2019 tarihinden önce) veya / ve davacı tarafından davalıya ödenmemişse davalı ...’nın 22.000 USD’yi 4.510 USD’lik kısmının davacı adına tanzim ettiği, navlun bedeli faturası karşılığında kalan 17.490 USD’lik kısmının ise demuraj bedeli veya sebepsiz olarak davalıdan tahsil edileceğini belirtilmiştir.

Bu rapora karşı davacı vekilinin 07.02.2023 tarihli beyan dilekçesinde; bilirkişi raporunda belirlendiği üzere 27.05.2019 tarihinde yaptığı 22.000 USD ödemenin davalıların uhdesinde sebepsiz zenginleşme yaptığı ve buna göre navlun faturasının konşimentoya eklenerek ithalatçıya gönderilmesi gerektiği, ... ... tarafından davalı ... şirketi adına kesilmiş bir demuraj faturası bulunmadığı bu nedenle müvekkilinin demuraj bedelinden sorumlu olamayacağını davalının TTK m. 1174/2f uyarınca hizmet kusuru işlediğini, müvekkili firmanın navlun bedelini davalılara ödediği ve yükümlülüğünü yerine getirdiği, davalıların demurajı ödeyerek malları geri getirmek veya başka bir alıcıyla iletişimi sağlamak için üzerine düşen hiçbir yükümlülüğü yerine getirmediği müvekki... bildirim yapmadıklarını, taşıtana haber verilmesi gerektiğini, bu nedenle 4.000 – 5.000 USD civarında navlun bedeli mahsup edilerek fazla ödenen 22.000 USD’nin davalının uhdesinde sebepsiz zenginleşme oluştuğunu beyan etmiştir.

Bu rapora karşı davalı ... şirketi vekilinin 13.03.2023 tarihli beyan dilekçesiyle; Venezüelladaki çıkan iç savaşın mücbir sebep olduğu, müvekki... gönderilen iç savaşa ilişkin bilgilerin davacıya bildirildiği, davacının bu durumu bildiği, 22.000 USD’nin tamamının iadesinin müvekkilinin taşıma işini almayacağı anlamına geldiği, konteynerin gecikmesinden doğan sorumluluğun kime ait olduğunun irdelenmesi gerektiği ve varış noktasında emtianın bekletilmesinde müvekkilinin sorumlu olmadığı belirterek ek rapor alınmasını talep etmiştir.

Bu rapora karşı davacı vekilinin 14.02.2023 tarihli beyan dilekçesinde; Venezüella da iç savaş olduğunun bilindiğini, alıcının malları çekememesinin bundan kaynaklandığını, alıcı bilgisinin paylaşılmamasının SBA’nın hizmet kusuruna girdiğini, müvekkilinin 22.000 USD demuraj bedelini ödediğini belirterek 22.000 USD’nin geri iadesini talep etmiştir.

Tarafların itirazları bilirkişi raporuna karşı itirazları dikkate alınarak mahkememizce 23.02.2023 tarihli celsede davalı ... Ltd. Şti.’ne dava dışı ... ... ile kurduğu alt navlun sözleşmesi çerçevesinde ... ... ’e ödediği navlun bedelinin ve demurajı varsa ispatlaması ve faturasını ibraz etmesi için 2 haftalık süre verilmiş aynı zamanda TTK m. 1174/2f kapsamında gönderilenin eşyayı teslim almaktan kaçınması ya da bulunamaması halinde durumu taşıtana bildirilip bildirilmediği konusunda beyanda bulunması ve davacı tarafın konşimentoda Freight Prepaid ibaresi yer aldığından 22.000 USD demuraj bedelinin yer aldığını ve 22.000 USD’nin iadesinin istendiğinden buna ilişkin makbuz, dekont vs. sunması için 2 haftalık süre verilmiştir.

Davacı taraf 27.03.2023 tarihinde beyanda bulunarak 4.510 USD navlun bedelini ödediğini, ispatla yükümlü olmadığını, konşimento ve gümrük beyannamesinin bu durumu belirlendiğini, 05.04.2019 tarihinde 2.000 USD, 11.03.2019 tarihinde 1.300 Euro 05.04.2019 tarihinde 4.400 TL ödediğini, navlun borcunun kalmadığını belirtmiştir.

Davalı vekili de 06.04.2023 tarihli dilekçesi ile; müvekkilinin ... ... ’a 22.000 USD’yi ödediğini ispatlayacak belgeyi sunmamıştır. Davacının 16.800 USD’yi kabul ettiğinden bu miktar üzerinden karar verilmesini talep etmiştir.

Yine Deniz Ticaret Odasından 40’lık konteynerin 2019 tarihinde Türkiyeden ...’ye taşınmasına ilişkin olarak navlun bedelinin ne kadar olduğu sorulmuş ve 24.05.2023 tarihli verilen cevapta ortalama 3.500 USD olduğu bildirilmiştir.

Bunun üzerine mahkememizce tarafların beyanları dikkate alınarak bilirkişilerden 13.05.2024 tarihli rapor alınmıştır. Bu raporda; davaya konu taşımada navlun bedelinin 4.510 USD olduğunu ve davalı ...’nın tanzim ettiği, 25.01.2019 tarihli navlun bedeli faturasından da bu miktar üzerinden anlaşma yapıldığı, ancak davacı tarafından davalıya (22.000 USD haricinde) ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilemediğini,

-4.510 USD navlun bedelinin davaya konu 22.000 USD’nin ödenmesinden önce 27.05.2019 tarihinden önce ve / veya ayrıca davacı tarafından davalıya ödenmiş ise davalı ...’nın 22.000 USD’nin tamamını demuraj olarak tahsil ettiğini kabul edileceği, bu ücretin demuraj olarak kabul edilmesi halinde davalı ... Ltd. Şti.’nin konteyner üzerinde hak sahibi olduğunu, tevsik etmesi gerekeceği ya da bu ödemenin konteyner hak sahibine yapılmasının ispatlaması gerektiği,

-4.510 USD navlun bedelinin davaya konu 22.000 USD’nin ödenmesinden önce davacı tarafından davalıya ödenmemiş ise davalı ...’nın söz konusu 22.000 USD’nin 4.510 USD’lik kısmının davacı adına tanzim ettiği, navlun bedeli faturası karşılığında tahsil ettiğinin ve kalan 17.490 USD’lik kısmının ise demuraj bedeli olarak tahsil ettiğinin kabul edilmesi gerektiğini belirttiklerini,

Mahkemece verilen ara kararlar kapsamında tarafların beyanda bulunduğu, fiili taşımayı gerçekleştirilen tarafın dava dışı ... ... olduğunun tespit edildiği kök raporda da belirtildiği üzere konteyner gecikme ücretinin borçlusunun taşıtan konteyner gecikme ücretinin alacaklısının ise dava dışı ... ... olduğu, taşıtan sıfatının 1 nolu davalı ... Ltd. Şti. olup, dava dışı ... ... ile davacı arasında bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı gibi ... ... ’ın konteyner gecikme ücretini davacıdan talep ettiğine ilişkin herhangi bir kayıt dosyada yer almadığını, yine dosyada 22.03.2023 tarihli 1 nolu ara kararda davalı ... Ltd. Şti.’nin dava dışı ... ’a 22.000 USD konteyner gecikme ücreti ödeyip ödemediği sorulduğu, davalının bu ödemeye ilişkin herhangi bir belge sunmadığı, yine 18.05.2023 tarihli 1 nolu ara kararda davalı ... Ltd. Şti.’nin ihbar edilmesini istediği ... SA’ya davanın ihbar edildiği, davalıya yükün teslim alınmaması nedeniyle demuraja ilişkin bir talepte bulunup bulunulmadığı, fatura düzenlenip düzenlenmediğinin sorulduğunu,

Buna göre konteyner gecikme ücretinin oluşup oluşmadığının, oluştuysa hangi tarihten itibaren hesaplama yapıldığının tespit edilemeyeceğini, 1 nolu davalı ... Ltd. Şti.’nin dava dışı ... ’a ödeme yaptığının belgeleyemediği, bu nedenle demuraj bedeli alacaklısı olmadığı,

... konusunda ise uyuşmazlık konu eşyaya taşımaya ilişkin satış sözleşmesinden ... teslim şeklinin kararlaştırıldığı, bu teslim şeklinde satıcının navlun sözleşmesi kurmakla yükümlü olduğu, davacının satıcı olduğu, TTK m. 1240’a göre konşimentonun navlunu ispat kuvvetine yer verildiği, bu hükümde konşimentonun navlunun ödenmemiş olmasına ilişkin açık bir kayıt olduğu takdirde TTK m. 1203 gereğince navlun sözleşmesinin tarafı olmayan gönderilenden navlunun istenebileceği, navlunun ödenmiş olduğu açıkça yazıyor, ya da konşimentoda navlunun ödenip ödenmeyeceğine ilişkin hiçbir kayıt içermiyorsa üçüncü kişi gönderilen lehine aksi ispat edilemeyen navlun ödenmiş karinesinin doğduğunu, dolayısıyla navlunun üçüncü kişiden istenemeyeceğini, Konşimentoda ise “...” kaydının bulunduğunu, davacı satıcı gönderilen olmadığından navlunun ödenmiş olduğuna ilişkin karineden yararlanamayacağı, aksinin ispat edilebileceği, yine kök raporda yapılan değerlendirmede Ocak 2019 tarih itibari ile Türkiye’den Venezuella’ya navlun bedelinin 4.000 – 5.000 USD civarında olduğu, 4.510 USD’lik navlun bedelinin ortalama değerine yakın olduğunun bildirildiğini,

Uyuşmazlık konuşu olan 22.000 USD ödemenin 4.510 USD’sine tekabül eden navlunun davacı tarafından davalı ... Ltd. Şti.’ne ödendiğinin, incelendiğinde SMMM ... ’ın yapmış olduğu tespitlere dosyada bulunan banka dekontlarına göre bu ödemeleri niçin yaptığının açıkanmadığı, ... ... Ltd. Şti.’ne 01.01.2020 – 31.12.2020 tarihleri arasında cari hesap ekstresi incelendiğinde 2019 yılından devreden 1.309,72 TL borcunun olduğu, 31.12.2020 tarihi itibari ile de bu borcun mevcut olduğu, davacı tarafın kök rapora itirazında bu ödemenin ... Gümrük Ltd. Şti.’ne 2019 yılından borcuna ilişkin olduğu diğer davalı şirket ile ilgisinin olamayacağı ayrıca davacının sunduğu, ödemelere ilişkin (... Ltd. Şti.’ne 1.300 Euro + 2.000 USD ve ... Gümrük Ltd. Şti.’ne 4.400 TL) ilişkin dekontlarda yapılan ödemenin niçin yapıldığına ilişkin beyanda bulunmadığı, davaya konu 4.510 USD’nin navlun bedelinin bakiye navlun borcu kalıp kalmadığı, konusunda ikili bir düzenleme yaptıklarını,

Davacının ... şirketine yaptıkları ödemelerin (1.300 Euro + 2.000 USD’nin) 4.510 USD navlun borcundan mahsup edildiğinden davacının bakiye navlun borcunun 1.604,57 USD olduğu,

Davacının 05.04.2019 tarihinde ... Gümrük Ltd. Şti.’ne yaptığı 4.400 TL yaptığı ödemenin davaya konu navlun bede... ilişkin olmadığı, ... Ltd. Şti.’nin gümrük nezdinde yapılması gereken işlerin için karşılığında yapılmış olabileceği, davaya konu navlun bedelinden kalan borç olup olmadığının, hesabında ... a yapılan ödemenin hesaba katılamayacağı, bunun hesaba eklenmesi halinde ise kalan borcun 889,30 USD olduğu,

Dosyadaki e posta kayıtları incelendiğinde; davalı ... Gümrükleme Ltd. Şti. firmasının davacı firmasının sorumlusu olan ... 22.01.2021 tarihinde gönderdiği mail de ... firmasından 16.590 USD alacağının olduğu, ancak ... Gümrükleme şirketine 1.309,72 TL ve ... firmasına 270 Euro borcu olduğundan bu bedellerin mahsubu ile kalan alacağının 16.080 USD olduğunun bildirildiği ve davacı firmanın da bu alacağı kabul ettiği,

Davacı ve davalı firmanın defterlerinin de incelenmediği, 22.000 USD ödemenin 16.590 USD alacakla bağlantısının olup olmadığının belirlenemediği, her iki tarafın defter ve kayıtlarının incelenmesi gerektiği, ancak mutabakat mailinin dikkate alınmasında davacının alacağının 16.080 USD olduğu,

Davacının taşıtan olarak navlun ödemiş olduğuna ilişkin karinenin kabulü halinde davaya konu 4.510 USD navlun borcunun bir kısmının ödendiği 1.604,57 USD’nin ... şirketine ödenmesi gerektiği,

... Gümrükleme Ltd. Şti.’ne ödenen 4.400 TL’nin mahsup edilmemesinin gerektiği, Sonuç olarak; Kök raporda da belirtildiği üzere davaya konu taşımaya ilişkin navlun bedelinin 4.510,00 USD olduğu; davalı ...'nın davacı adına tanzim ettiği 25.01.2019 tarihli "navlun bedeli" faturadan da tarafların bu tutarda anlaşma sağladığının anlaşıldığı;

SEÇENEK 1.) 4.510,00 USD navlun bedeli ile ilgili olarak, davacı tarafından davalı ... şirketine yapılan ödeme neticesinde davacının USD cinsinden bakiye navlun borcunun 1.604,57 USD kaldığı ve davalı ... şirketine yapılan ödeme itibariyle hesaplama yapılması gerektiğinin Sayın Mahkemenizce kabul edilmesi halinde, davaya konu 22.000,00 USD ödeme ile ilgili olarak davalı SBA'nın demuraj bedeli veya sebepsiz olarak davacıdan tahsil ettiği tutarın 22.000,00 USD - 1.604,57 USD = 20.395,43 USD olduğu;

SEÇENEK 2.) 4.510,00 USD navlun bedeli ile ilgili olarak, davacı tarafından her iki davalı şirkete yapılan ödeme neticesinde davacının USD cinsinden bakiye navlun borcunun 889,30 USD kaldığı ve her iki davalı şirketine yapılan ödemeler itibariyle hesaplama yapılması gerektiğinin Sayın Mahkemenizce kabul edilmesi halinde, davaya konu 22.000,00 USD ödeme ile ilgili olarak davalı şirketlerin demuraj bedeli veya sebepsiz olarak davacıdan tahsil ettiği tutarın 22.000,00 USD - 889,30 USD = 21.110,70 USD olduğu;

SEÇENEK 3.) Davalılar vekilinin sunmuş olduğu mutabakat mailindeki davacının bakiye alacağı olan 16.080 USD'nin (işbu raporun 7. Sayfasında incelenmiş olup, davacının bakiye alacak tutarı olan 16.080 USD davalı tarafından 22/01/2021 tarihinde davacıya mail olarak iletilmiş; davacı da işbu bakiye alacak tutarında mutabık olduklarını 25.01.2021 tarihli maili ile kabul etmiştir) Sayın Mahkemenizce kabul edilmesi halinde, davaya konu 22.000,00 USD ödeme ile ilgili olarak da davalı şirketlerin demuraj bedeli veya sebepsiz olarak davacıdan tahsil ettiği tutarın da 16.080 USD olduğunun kabul edilebileceği belirtilmiştir.

Bu rapora karşı davacı vekilinin 14.05.2024 tarihli beyan dilekçesiyle; her iki raporda 4.510 USD’nin ne kadarının ödenip ödenmediğini, 22.000 USD’den ne kadarının düşürülüp düşürülmediğinin tespit edildiği, ek raporun 10. Sayfasının a bendinde yer alan tespite katılmadıklarını, navlunun ödenmediğine ilişkin ispat yükünün davalıda olduğunu, 22.000 USD bedelin tamamının navlun bedeli olarak ödendiğinin ileri sürüldüğünü, navlun bedelinin 4.000 – 5.000 USD civarında olması gerektiğini beyan etmiştir.

Bu rapora karşı davalı ... Gümrükleme ve ... Ltd. Şti. vekilinin 27.05.2024 tarihli beyan dilekçesiyle; ... Gümrükleme yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine davalı ... Ltd. Şti. yönünden ise müvekkilinin terditli hesaplamaların tamamına itiraz ettiklerini, davacının temsilcisinin 16.080 USD’yi ikrar ettiğini, ... Gümrükleme şirketi yönünden davanın husumet olmadığı takdirde esastan reddine, ... Ltd. Şti açısından ise davanın kabulünde olan miktarın kabul edilmesine karar verilmesini istemiştir.

Toplanan Tüm Deliller ve Yapılan İncelemelere Göre

Alınan asıl ve ek raporlarda yapılan değerlendirmelerde davalılardan ... Gümrükleme Ltd. Şti. ile davacı arasında taşıma akdinin ifasına ilişkin herhangi bir ilişki bulunmadığı, taşıma akdini üzerine alan tarafın akdi taşıyan ... Taşımacılık Ltd. Şti. olduğu ve navlun faturasını (25.01.2019 tarihli 4.510 USD bedelli) düzenleyen tarafın ... Ltd. Şti. olduğu belirlenmiştir.

Davacı taraf her ne kadar ... Gümrükleme Ltd. Şti.’ne dava açmış ise de dava dilekçesi ve sonraki beyanlarında ... Gümrükleme Ltd. Şti.’nin sorumluluğuna ilişkin iddia ve delil ileri sürmemiştir.

Davacı taraf delilleri arasında defter ve kayıtlara dayanmamıştır.

Davalının cevap dilekçesinde de ... Gümrük Ltd. Şti.’nin sorumluluğun ispat edecek herhangi bir delil bulunmadığı ve pasif taraf sıfat yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Bilirkişi raporunda da ... Gümrükleme Ltd. Şti.’nin taşıma akdinde sorumluluğun bulunduğu belirlenememiştir.

Davanın konusu bilirkişi raporlarında da yer aldığı üzere davacının davalıya ödediği, 17.05.2019 tarihli ... bankası ile 27.05.2019 tarihinde gönderdiği 22.000 USD’nin navlun bedeli olup olmadığı, bu bedelin demuraja ilişkin tahsil edilip edilmediğine dayanmaktadır.

Bilirkişilerin vermiş olduğu asıl rapor ve mahkememizce verilen 23.03.2023 ve 18.05.2023 tarihli ara kararlar ile istenen kayıt ve belgeler ile alınan ek rapor üzerine yapılan değerlendirmeden de belirleneceği üzerine davacının davalı ile Türkiyeden Venezeulleya yük taşınması konusunda anlaşma yaptığı ve bu kapsamda taraflar arasında bilirkişiler tarafından da belirlendiği üzere 4.510 USD navlun bedelinin belirlendiği tespit edilmiştir.

Bu navlun bedeli aynı zamanda mahkememizce yapılan Deniz Ticaret Odasından alınan görüşle de uyuşmakta olup, makul olarak belirlenmiştir.

Davacının davalıya ödemiş olduğu 22.000 USD’nin navlun bedelinden önce ödenip ödenmediğine göre kalan alacağının tespit edileceğine ilişkin ilk rapordan sonra alınan ikinci raporda yapılan ödemelerin ne kadarının bu navlun bede... ilişkin olduğu, ne kadarının demuraja ilişkin olduğu konularında SMMM bilirkişi ... ’ın yapmış olduğu incelemelerde davacının 11.03.2019 tarihinde 1.300 Euro, 05.04.2019 tarihinde 2.000 Euro’yu ... Ltd. Şti.7ne yaptığı buna karşılık davalı ... Ltd. Şti.’ne yaptığı 4.400 TL ödemenin ise davacının iddiasının aksine 2019 yılından devreden bu şirkete olan ve Gümrükleme ücretine ilişkin borçlara dahil olduğu, dolayısıyla 4.400 TL’nin bu taşıma akdine dair verildiğinin davacı tarafından ispatlanamadığı, davacının defter ve kayıtlara dayanmadığı, dolayısıyla bu iddianın soyut olarak kaldığı belirlenmiştir.

Davacının diğer ödemelerinin yani 11.03.2019 tarihinde 1.300 Euro, 05.04.2019 tarihinde 2.000 Euro’yu ... Ltd. Şti’ne yaptığı ödemelerin ise hem davacı hem de davalının yetkilisinin bildirmiş olduğu mutabakat metninde değerlendirildiği ve kalan alacağın 16.080 USD olduğu tespit edilmiştir.

Bu halde davacının bilirkişi raporunda belirlenen 4.510 USD navlun bedelinin davalı ... Ltd. Şti.’ne 4.510 USD navlun bedeli için ödenen 2.000 USD ve 1.300 Euro karşılığının mahsubu ile 4.510 USD’den kalan 1.604,57 USD’nin 22.000 USD’den mahsubu ile 20.395,43 USD olduğu belirlenmiştir. Ancak bu tespit ... Ltd. Şti.’ne yapılan 2.000 USD ve 1.300 Euro’nun navlun bede... ilişkin ödemenin navlun bede... dair olması halinde geçerlidir. Taraflar arasında yapılan mutabakatnamede ise kalan borcun 16.080 USD olduğu taraflarca kabul edilmiştir.

Mahkememizce 06.06.2024 tarihli celsede taraflara bilirkişi raporunun 10. Sayfasında geçen Serkan Yaşa'nın davacı şirket ile ilişkisi ve davalılarla yapmış olduğu 25.01.2022 tarihli e posta üzerindeki yazışmada mutabakat konusu hakkında bir diyecekleri sorulmuş davacı ve davalı vekili ayrı ayrı bu mutabakatı kabul ettiklerini beyan etmişlerdir.

Ayrıca davacı vekili defter ve kayıtlara dayanmadığını tekrar etmiştir.

Bu nedenle bilirkişilerin belirlemiş olduğu ikinci seçenek olan 4.400 TL’nin ise doğrudan ... Ltd. Şti.’ne yapılan bir borca ilişkin ödeme olmadığı ve ... Ltd. Şti.'ne cari hesap ilişkisi kapsamında ödenmesine dair olduğu ve 31.12.2020 tarihi itibari ile davacının yine bu şirkete 1.309,72 TL borçlu olduğu tespit edildiğinden bu ödemelerin navluna ilişkin olduğu ispatlanamadığı belirlenmiştir.

Sonuç olarak tarafların iddia ve savunmaları 06.06.2024 tarihli celsedeki beyan ve kabulleri bilirkişilerin yapmış olduğu incelemelere göre belirlenen 4.510 USD navlun bedelinin makul bir navlun bedeli olarak tespit edilmesi, bu bedelden davacının yaptığı 2.000 USD ve 1300 Euro ödemenin mahsubu ile 4.400 TL ödemenin ise Gümrük Müdürlüğü Müşavirliğine yapılması ve navluna ilişkin olmadığı, ayrıca tarafların 25.01.2022 tarihli mutabakatı kabul etmeleri nedeniyle davacının bu mubakat çerçevesinde 16.080 USD alacağının bulunduğu belirlenmiştir.

Davalı taraf savunmasında 22.000 USD’nin dava dışı ... ... SA tarafından demuraj bedeli olan kendisinden tahsil edildiğini belirtmiş ise de mahkememizce yapılan incelemelerde 23.03.2023 tarihli 1 nolu ara karar kapsamında ... ... ’ın davalıdan 22.000 USD demuraj bedeli istediğine ilişkin herhangi bir belge, makbuz vs. dosyaya konulmamıştır.

Buna göre davacının ispatlayabildiği alacağından kalan miktar olan ve davacının yetkilisinin de kabul ettiği 16.080 USD’nin davalı ... Ltd. Şti.’den tahsi... karar vermek gerekmiştir. Diğer davalı ... Gümrükleme Ltd. Şti.’ne bu taşıma akdinden doğan davacıya olan bir borcuna dair ispat şartları gerçekleşmediğinden bu davalı yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:

Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile;

1. Davacı ... Mak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin davalı ... Ltd. Şti.’ne karşı açmış oludğu davanın kısmen kabulü ile 16.080 USD’nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince devlet bankalarınca USD cinsi üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak fiili ödeme günündeki döviz satış kuru üzerinden . .TL karşılığının davalıdan tahsi...

Fazlaya ilişkin talebin reddine

2. Davalı ... Ltd. Şti.’ne aleyhine açılmış olan davanın ispatlanamadığından davanın esastan REDDİNE,

Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli ‭8.604,84‬ TL harçtan dava açılışında alınan 2.945,53 TL peşin harcın mahsubu ile eksik alınan ‭‭5.659,31‬ TL harcın davalı ... Ltd. Şti.’den tahsili ile hazineye irat kaydına,

Davacı tarafından yargılama gideri olarak yapılan başvuru harcı 54,40 TL ve peşin harç 2.945,53 TL ile yazışma - tebligat - talimat gideri 500,00 TL ve bilirkişi ücreti 7.000 TL olmak üzere toplam ‭10.499,93‬ TL'nin davanın kabul-red oranına göre 7.675,44 TL'sinin davalı ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,

Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/1. maddesine göre belirlenen 20.154,80 TL vekalet ücretinin davalı ... Ltd. Şti.'dan tahsili ile vekili yararına davacıya verilmesine,

Davalı ... Ltd. Şti. taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/2. maddesine göre belirlenen 17.900 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile vekili yararına davalı ... Ltd. Şti.'ne verilmesine,

Davalı ... Ltd. Şti. taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/2. maddesine göre belirlenen 27.574,98 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile vekili yararına davalı ... Ltd. Şti.'ne verilmesine,

Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360 TL'nin davanın kabul-red oranına göre ‭994,16‬ TL'sinin davalı ... Ltd. Şti.'den 365,84 TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

HMK m. 333 gereği gider avansından artanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı ve gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/06/2024

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı