İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/1450 E. 2024/360 K.

T.C.

İZMİR

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2017/1450 Esas

KARAR NO : 2024/360

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 22.12.2017

KARAR TARİHİ : 08.05.2024

Mahkememizde görülen Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacılar ... (eş), ... (anne), ... (çocuk), ... (çocuk) ve ... (çocuk) vekili 22.12.2027 harç tarihli dava dilekçesiyle; 24.08.2017 günü müvekkillerinin murisi ... iş yerinden eve akülü bisikleti ile dönerken otogar çıkışında sigortalısı ...vk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonrası sevk edildiği Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde hayatını kaybettiğini, ... 2918 KTK 52/1-a maddesini ihlal ederek kusurlu bulunduğunu, kaza sebebiyle İzmir Cumhuriyet Savcılığının ... sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, ... plakalı aracın ... İnş. Tur. Ltd. Şti.’ne ait olduğunu ve ... Turizm bünyesinde otogara gelen yolcuların şehir içi servis taşımacılığını yaptığını, davalı ... Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti.’nin işleten sıfatıyla, davalı ... Sigorta A.Ş.’nin ise ... plaka sayılı servis aracının ... poliçe numarasıyla ZMS sigortacısı olarak KTK m. 85, 91 ve 99 hükümleri gereğince müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, 08.11.2017 tarihinde davalı sigorta şirketine zararın tazmini talebinde bulunduklarını, ... sayılı hasar dosyasının açıldığını, ancak temin edilmesi mümkün olmayan bir takım belgelerden dolayı müvekkillerinin zararının karşılanmadığını, murisin ...'nde ayakkabı işçiliği yaptığını, ücretini haftalık olarak aldığını, müteveffanın eşi müvekkili ...’in evde parça başına tekstil ürünlerinin ipliklerini keserek ve yardımlarla ayakta kaldığını, murisin eşi müvekkilinin bakmakla yükümlü olduğu 2014, 2015 ve 2017 doğumlu üç çocuğunun çocuk bezi ve süt gibi temel ihtiyaçlarını dahi zorlukla karşıladığını, öncelikle davacıların ekonomik güçsüzlükleri sebebiyle davada adli yardım talebinde bulunduklarını, TBK m. 76 kapsamında davalının zarar gören müvekkillerine TBK m. 76 kapsamında her bir davacı için 10.000 TL olmak üzere toplam 50.000 TL geçici ödeme yapmasına karar verilmesini talep ederek HMK m. 107 uyarınca belirsiz alacak davası kapsamında ve zarar belirli hale geldikten sonra ıslah hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik davalı sigorta şirketi bakımından kaza tarihindeki sigorta limitleri dâhilinde kalmak kaydıyla davacılar (eş) ... için 1.000 TL, (anne) ... için 1.000 TL, (çocuk) ... için 1.000 TL, (çocuk) ... için 1.000 TL ve (çocuk) ... için 1.000 TL olmak üzere toplam 5.000 TL destekten yoksunluk tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Taşımacılık Turizm Ticaret A.Ş. vekili 19.01.2018 tarihli cevap dilekçesiyle; kazaya karışan ... plakalı aracın malikinin davalı ... Ltd. Şti. olduğunu, müvekkili firma ile davalı ... Ltd. Şti. arasında 21.07.2017 tarihinde akdedilen hizmet alım sözleşmesi uyarınca şehir içi servis hizmetlerinin bu şirket vasıtasıyla temin edildiğini, şoförlerin davalı ... Ltd. Şti. çalışanı olduğunu, şoförlerin emir ve talimatları da bu şirketten aldıklarını, müvekkili şirket bünyesinde çalışan gerek araç şoförlerinin gerekse kabin görevlilerine sık sık eğitimler verildiğini, kanuna aykırı bir eyleme mahal verilmemeye çalışıldığını, fiili anlamda müvekkili şirketin araç sürücülerinin eylemleri bakımından herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dilekçelerin sunumu aşamasında bulunan davanın, araç sürücüsü ... SGK'ya, genişletilmiş kasko poliçesi sorumlusu ... Sigorta A.Ş.'ye ve Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi uyarınca SS ... Kooperatifi'ne davanın ihbar edilmesi gerektiğini, davacıların, kazada vefat eden ... kendilerine destek olduğunu ispatlamaları gerektiğini, ölenin sağlığında ara sıra yaptığı yardımlar, düzenli ve sürekli değilse destekten yoksun kalındığının ileri sürülemeyeceğini, davacıların sosyal ve ekonomik durumlarının araştırılması gerektiğini, sigorta şirketleri tarafından davacılara yapılan her türlü ödemenin mahsubu gerektiğini, ayrıca manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmadığını, bu nedenle makul ölçülerde tazminat miktarlarının yeterli olacağını, ancak talep edilen manevi tazminat miktarı, manevi tazminatın hukuki niteliği olan ceza, telafi veya tatmin görüşü ile bağdaşmadığını, yine kabul anlamına gelmemekle beraber davacının tüm tazmin taleplerine karşı zamanaşımı def'i ileri sürdüklerini belirterek öncelikle ceza dosyasının bekletici mesele yapılmasını belirterek ihbar taleplerinin kabulüne, davacının fahiş ve hukuka aykırı maddi ve manevi tazminat talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Sigorta Şirketi vekili 29.01.2018 tarihli cevap dilekçesiyle; dava konusu kazaya karıştığı belirtilen ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 20.07.2017-20.07.2018 tarihleri arasında ZMMS Poliçesi ile sigortalandığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin sorumluluğunun Trafik Poliçesindeki limitler ve sigortalı araca atfedilebilecek kusurla sınırlı olduğunu, yapılacak yargılamada araçların kusur durumlarının tespitinin gerektiğini, müvekkili şirketin ancak sigortaladığı aracın işletenin sorumluluğu nispetinde zarardan sorumlu tutulabileceğini, sigortalı araca atfedilen kusuru kabul etmediklerini, ancak her halükarda davacının müterafik kusurunun dikkate alınmasını gerektiğini, hesaplanacak tazminattan uygun oranda indirim yapılmasının talep ettiklerini, müteveffanın sürücü belgesinin bulunmadığını ve motosiklet kullanıcılarının giymesi zorunlu olan kask, eldiven gibi koruyucu ekipmanlarının bulunmadığını, dava konusu olayla ceza soruşturma ve ceza mahkemesi dosyalarındaki tüm delillerin, ifade tutanaklarının, tanık beyanlarının ve raporlarının incelenmesi gerektiğini, kusura incelemesi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... İnşaat Turizm Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili 20.02.2018 tarihli cevap dilekçesiyle; müvekkili şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın hizmet alım sözleşmesi uyarınca davalı ... Ltd. Şti.’ne kiraya verildiğini, ... plakalı aracın sürücü ... hâkimiyetinde iken ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, KTK’ya göre zarardan sorumlu tutulabilecek kişiler arasında “işleten”in tanımlandığını, kiracı diğer davalının zarardan sorumlu olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla kaza tespit tutanağında müteveffa ... asli kusurlu olduğunun belirtildiğini, kusurun tespiti açısından kazada tarafların illiyet bağı tespiti yapılmasını ve tarafların kusuru oranında zarardan sorumlu olduğunu, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini ve davanın ... Sigorta AŞ 'ye ihbarını, her halükarda haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini ve yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan ... Sigorta A.Ş. vekili 11.09.2018 tarihli beyan dilekçesiyle; davaya konu ... plakalı aracın 20.07.2017-20.07.2018 tarihleri arasında geçerli ... numaralı maksimum kasko poliçesiyle sigortalı olduğunu, poliçe kapsamında bedeni ve maddi zararlar için kombine limit 100.000 TL ile sınırlı olduğunu, maddi zararların ZMSS poliçesi kapsamında karşılanması gerektiğini, aracın kaza tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde KTK ZMSS poliçesiyle sigortalı olduğunu, kaza tarihi itibariyle poliçe teminat limitinin 300.000 TL olduğunu, müvekkili şirketin IMS poliçesi kapsamında sorumluluğunun ise davacı tarafın zararlarının ZMSS poliçesi limitinden daha fazla olduğunun tespit edilmesi halinde poliçe limiti olan 215.000 TL ile sınırlı olacağını, davacı tarafın zararları ZMSS poliçesi limitini aştığında müvekkili şirketin sorumluluğunun IMS poliçesinden dolayı sorumlu olabileceğini, sorumlu olabilmesi için davacı tarafın zararlarının ZMSS poliçesi limitini aşması gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olacağını, bu nedenle Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden kusur tespiti yapılması ve müvekkil şirkete sigortalı aracın kusurlu bulunması durumunda aktüerya bilirkişisi vasıtasıyla destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması gerektiği, iddia olunan zararın meydana gelmesinde ve artmasında müterafik kusurun dikkate alınması ve hesaplanacak tazminattan uygun oranda indirim yapılması gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı belirlenirken bilinen ücretin belirlenebilir bir ücret yoksa asgari ücretin baz alınacağını, müteveffanın gerçekten destek olduğunun ispatının gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla faizin kaza tarihinden değil dava tarihinden itibaren istenebileceğini beyan etmiştir.

Dava; trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık ise; 24.08.2017 tarihinde işleticisi davalı ... Ltd. Şti ile davalı ... Ltd. Şti olan davalı sigorta şirketine ZMSS poliçesi ile sigortalı bulunan ve dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın, akülü bisikleti ile seyir halindeyken davacıların murisi ...çarpması sonucu oluşan trafik kazasında, kazanın oluşumunda, hangi tarafın ne oranda kusurlu olduğu, kaza sebebiyle davacıların murisi ... vefatı nedeniyle, davacıların murisin desteğinden yoksun kalıp kalmadıkları, kalmışlar ise bu nedenle oluşan zarar miktarı ile işbu miktarın ZMSS poliçesi limiti ve kapsamı dâhilinde kalıp kalmadığına ilişkindir.

Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, İzmir ...iye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, kaza tespit tutanağı, otopsi raporu, ... plakalı aracın ruhsat kayıtları ve sigorta poliçesi, ... numaralı hasar dosyası, davalı şirketlere ait ticaret sicil ve vergi kayıtları incelenmiş ve davacı tanığı dinlenmiştir.

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası incelendiğinde; Müteveffa ... müşteki ... olan soruşturma dosyasında 03.04.2018 tarihli ... iddianame ile şüpheli ... taksirle bir kişinin ölümüne neden olma suçundan kamu davası açıldığı belirlenmiştir.

İzmir ...iye Ceza Mahkemesi’nin ... Esas - ... Karar sayılı dosyası incelendiğinde; müşteki ..., katılan ... ve Sanık ...asında görülen davada alınan 14.01.2019 tarihli bilirkişi raporu ile trafik kazasının oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ... asli kusurlu, tescilsiz akülü bisiklet sürücüsü ... de asli kusurlu bulunduğu, 06.12.2019 tarihli kararı ile ışık ihlali yapan tarafın belirlenemediği bu halde kavşağın ışıksız olarak kabulü gerektiğinin belirtildiği, mahkemece bilirkişi raporu esas alınarak 06.12.2019 tarihinde her iki tarafın kusurunun da eşit olacağı gözetilerek sanığın 18,200,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, verilen kararın İzmir BAM ...a Dairesi’nin ...as - ...rar sayılı 12.04.2021 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verildiği ve kararın 12.04.2021 tarihte kesinleştiği belirlenmiştir.

19.07.2018 tarihli ara karar ile TBK’nın 76. maddesi uyarınca davacılar ... yönünden 2.000 TL, ... yönünden 2.000 TL, ... yönünden 2.000 TL, ... yönünden 2.000 TL, ... yönünden 2.000 TL olmak üzere toplam 10.000 TL maddi tazminatın (geçici ödeme) davalı ... Sigorta A.Ş.’den alınarak davacılara ödenmesine karar verildiği, bu kararın Bakırköy ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icraya konulduğu ve 03.08.2018 tarihinde davalı sigorta şirketince geçici ödemeye konu 10.000,00 TL’nin icra dosyasına ödendiği belirlenmiştir.

Davacı tanığı ...19.07.2018 tarihli celsede “Müteveffa ile kardeş olduklarını, kardeşinin ayakkabı tamir işinde işçi olarak çalıştığını, eşinin ve çocuklarının yaşamını bu gelir ile sağladığını, kardeşinin vefatından sonra çocukların küçük olması nedeniyle eşinin herhangi bir işte çalışamadığını, eşi ve çocuklarının ihtiyaçlarının akrabalar ve komşuların desteğiyle sağlandığını, Suriye’deki savaştan kaçtıklarını, kendisinin 7 yıl, müteveffanın ise 5 yıl önce Türkiye’ye geldiğini, müteveffan ile davacı Yasemin’in bu nedenle resmi nikâhlarının bulunmadığını, davacı Elif’in ise anneleri olduklarını” beyan etmiştir.

Kazanın oluşumunda tarafların yüzdelik kusur oranının tespiti için İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik Dairesinden alınan 08.07.2019 tarihli raporda; Durum-1: kazanın sürücü ... idaresindeki araçla kaza mahalli kavşak noktasından kırmızı ışık ihlali yaparak geçmek istediği sırada gerçekleşmesi halinde; sürücü ... kusursuz olduğu, sürücü ... %100 oranında asli kusurlu olduğu, Durum-2: kazanın sürücü ... idaresindeki araçla kaza mahalli kavşak noktasından kırmızı ışık ihlali yaparak geçmek istediği sırada gerçekleşmesi halinde; sürücü ... %100 oranında aslı kusurlu olduğu, sürücü ... kusursuz olduğu belirtilmiştir.

Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 01.03.2021 tarihli ... Esas - ... Karar sayılı kararı içtihat değişikliğine göre davacılar ile desteğin muhtemel bakiye ömür sürelerinin TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre belirlenmesi ve işleyecek (bilinmeyen) devre hesaplamasında her yıl için gelirin %10 artırılıp %10 ıskonto edilmesi esasına dayanan progresif rant yönteminin kullanılmasıyla davacıların destekten yoksun kalma tazminat istemleri hususunda hesaplama yapılması için aktüer bilirkişisi ...’dan 13.06.2022 tarihli rapor alınmıştır. Bu raporda; Mahkemece hükmedilen 2000’er TL geçici ödeme mahsup edilmek, ayrıca davacı eşin çocuk durumu ve rapor tarihindeki yaşına göre kendisi için hesaplanan zarardan %12 oranında yeniden evlenme olasılığı indirimi yapılmak suretiyle;

a-Davalı araç sürücüsü %100 kusurlu kabul edildiğinde; davacılar (eş) ... için 912.246,96 TL, (çocuk) ... için 76.433,90 TL, (çocuk) ... için 100.359,26 TL, (çocuk) ... için 125.879,68 TL ve (anne) ... için 127.474,70 TL olmak üzere toplam 1.342.394,50 TL destekten yoksun kalma tazminatı,

b-Davalı araç sürücüsü %50 kusurlu kabul edildiğinde; davacılar (eş) ... için 455.123,48 TL, (çocuk) ... için 37.216,95 TL, (çocuk) ... için 49.179,63 TL, (çocuk) ... için 61.939,83 TL ve (anne) ... için 62.737,35 TL olmak üzere toplam 666.197,24 TL destekten yoksun kalma tazminatı,

c-Mahkemece davacı taraf davasında haklı görüldüğü taktirde, davalı sigorta şirketinin geçici ödemenin indirilmesi sonrasında kalan bakiye 320.000 TL poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak davacılara karşı sorumlu bulunduğu ve teminat limiti davacılar arasında garameten dağıtıldığında; davacılar (eş) ... için 217.461,42 TL, (çocuk) ... için 18.220,31 TL, (çocuk) ... için 23.923,64 TL, (çocuk) ... için 30.007,19 TL ve (anne) ... için 30.387,43 TL davalı sigorta şirketinden talep edebileceği, sigorta şirketine başvuru yapılan tarihe 8 iş günü ilavesi ile 20.11.2017 tarihine ulaşıldığının tespit edildiği bildirilmiştir.

Davacılar vekili 14.06.2022 tarihli beyan dilekçesiyle; davalı ...Sigorta Şirketi ile 18.05.2022 tarihinde yapılan e-imzalı sulh protokolü doğrultusunda bu davalı yönünden dava poliçe limitleri tutarında feragat ettiğini ve davalı sigorta şirketinden yargılama gideri ve vekâlet ücreti taleplerinin olmadığını beyan etmiştir.

18.05.2022 tarihli sulh protokolü incelendiğinde; 512.030 TL (davacı vekilinin hesabına geçecek miktar 300.000 TL asıl alacak, 45.427,71 TL vekâlet ücreti (10.208,47 TL stopaj bedelinin ve 4.593,81 TL KDV tevkifatının düşülmüş hali) 150.000 TL faiz ve 1.800 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 497.227,71 TL ödeneceğinin kararlaştırıldığı, ödemenin gerçekleşmesini takiben 3 iş günü içerisinde taraflarca HMK m. 310/1-2 uyarınca feragat doğrultusunda mahkemece sigorta şirketi bakımından davanın maddi tazminat talebi yönünden feragat nedeniyle reddine karar verilmesinin talep edileceği, taraflarca karşılıklı yargılama gideri ve vekâlet ücreti talep edilmeyeceğinin kararlaştırıldığı ve taraf vekillerince tüm hususların imza altına alındığı belirlenmiştir.

Davalı ...Sigorta Şirketi vekili 01.07.2022 tarihli rapora karşı beyan dilekçesiyle; bilirkişi raporundaki aleyhe hususları kabul etmediklerini, davacı tarafla sulh olduklarını, davacıların fazlaya ilişkin ibraname konusu taleplerinden feragat ederek müvekkili şirket ve sigortalısını ibra ettiklerini, davadan feragat nedeniyle karşı vekâlet ücreti ve yargılama gideri taleplerinin bulunmadıklarını beyan etmiştir.

Davacılar vekili 04.07.2022 tarihli rapora karşı itiraz ve beyan dilekçesiyle; raporda hesaplama kriterlerinde hata olduğunu, aktif çalışma hayatı yaşının 65 yaş, pasif dönem başlangıç yaşının da 65 yaş olarak hesaplanması gerektiğini, bilinen dönem, aktif dönem ve pasif dönemin ayrı ayrı hesaplanması gerektiğini, bilinen dönem zarar sonunun rapor tarihiyle sınırlandırılması gerektiğini, karar tarihine en yakın verilerek kullanılarak hesaplama yapılması gerektiğini, kesinleşmiş ceza mahkemesi kararında araç sürücüsü ... kırmızı ışıkta geçtiği ve kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunun sabit hali geldiğini, kusur oranında tazminatın hesaplanmasında bu hususun dikkate alınmayarak %50 kusura göre hesaplama yaptığını, ZMMS sigorta şirketi ile sulh olduklarını, protokol hükümleri gereğine bu davalı yönünden poliçe limitleri tutarında feragat edildiğini belirterek itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasını talep etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili 04.07.2022 tarihli rapora karşı itiraz ve beyan dilekçesiyle; Adli Tıp Kurumu Başkanlığından gelen raporun haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bilirkişi raporundaki hesaplamanın fahiş bir şekilde yapıldığını ve hakkaniyetten uzak olduğunu, alternatifli olarak hazırlanan raporu kabul etmediklerini beyan etmiştir.

18.10.2022 tarihli 3 nolu ara kararı ile davalı ... vekiline müvekkiline ait unvan değişiklikleri hususunda beyanda bulunması süre verildiği, Davalı ... Taş. Turz. Tic. Ltd. Şti. vekili 31.10.2022 tarihli beyan dilekçesiyle; ... Taş. Turz. Tic. Ltd. Şti.’nin unvan değişikliğinin bulunmadığını, ... Taş. Turz. Tic. Ltd. Şti. ile ... Taşımacılık Turz. Tic. A.Ş.’nin grup şirketi olduklarını beyan etmiştir.

Davacı vekilinin aktüer rapora itirazlarının değerlendirilmesi, güncel asgari ücrete göre hesaplama yapılması ayrıca davalı sigorta şirketi ile davacılar arasında yapılan sulh nedeniyle davacıların bakiye tazminat alacaklarının miktarının her bir davalı yönünden denetime ve hüküm kurmaya elverişli şekilde tespiti için önceki aktüer bilirkişisi ...’dan 21.11.2022 tarihli birinci ek rapor alınmıştır. Bu ek raporda; mahkemece hükmedilen 2000'er TL geçici ödeme ile davalı ... Sigorta tarafından poliçe limiti dâhilinde yapılan ödemeler mahsup edilmek, ayrıca davacı eşin çocuk durumu ve rapor tarihindeki yaşına göre kendisi için hesaplanan zarardan %12 oranında yeniden evlenme olasılığı indirimi yapılmak ve dahi 2022 yılı Temmuz ayı asgari ücret değişiklikleri yansıtılmak suretiyle;

a-Davalı araç sürücüsü %100 kusurlu kabul edildiğinde; davacılar (eş) ... için 825.231,82 TL, (çocuk) ... için 67.563,22 TL, (çocuk) ... için 89.291,32 TL, (çocuk) ... için 112.467,97 TL ve (anne) ... için 121.231,56 TL olmak üzere toplam 1.126.494,57 TL destekten yoksun kalma tazminatı,

b-Davalı araç sürücüsü %50 kusurlu kabul edildiğinde; davacılar (eş) ... için 301.885,20 TL, (çocuk) ... için 23.671,45 TL, (çocuk) ... için 31.683,84 TL, (çocuk) ... için 40.230,39 TL ve (anne) ... için 44.422,06 TL olmak üzere toplam 441.892,94 TL destekten yoksun kalma tazminatı destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı bildirilmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili 12.12.2022 tarihli rapora karşı itiraz ve beyan dilekçesiyle; müvekkili firmasının araç maliki olması ve işleten sıfatına haiz olamaması sebebiyle sorumluluğu olmadığından olayda müteveffanın asli kusuru bulunması hususları alternatif olarak göz önüne alınarak yeni bir bilirkişi raporu alınmasını talep etmiştir.

Davacılar vekili 09.12.2022 tarihli rapora karşı itiraz ve beyan dilekçesiyle; ceza dosyasında sürücü ... kusur oranının %100 olarak belirlendiğini, ceza dosyasındaki maddi vaka tespitinin hukuk hâkimini de bağlayıcı nitelikte olduğunu, %50’ye göre yapılan hesaplamayı kabul etmediklerini beyan etmiştir.

İhbar olunan vekili 09.12.2022 tarihli rapora karşı beyan dilekçesiyle; müvekkilinin sigortalı / işleten ve sigortalı araç sürücüsü açısından müşterek ve müteselsilen sorumluluk kapsamında herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını, müvekkili şirketin ihbar edilen konumunda olması sebebiyle ve kasko sigortası poliçesi kapsamında sorumluluğunun sona ermesi sebebiyle aleyhe maddi ve manevi tazminat bakımından hüküm kurulmamasını, yargılama, harç ve vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili 21.02.2023 tarihli beyan dilekçesiyle; ... Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. unvanına sahip bir tüzel kişilik bulunmadığını, davalı ... Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan 21.07.2017 tarihli hizmet alım sözleşmesinde hizmet alan tarafın “... Taşımacılık Turizm Ticaret A.Ş.” olduğunun görüldüğünü, davalı ... A.Ş. vekilinin 28.10.2022 tarihli dilekçesiyle her iki şirketin grup şirketler olduğunu beyan ettiğini, ticaret sicil kayıtlarında her iki şirketin birbirinden farklı tüzel kişiliğe sahip olduğunun belirlendiğini, ... Ltd. Şti. tarafından sorumluluğun ... A.Ş.’de olduğuna ilişkin veya davanın ... A.Ş.’ye ihbar edilmesine yönelik bir talebinin bulunmadığını, diğer davalı ... Ltd. Şti.’nin de bu yönde bir beyanı ve talebinin bulunmadığını, resen davalı ... Taş. Turizm Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan 21.07.2017 tarihli hizmet alım sözleşmesinin geçerli olduğunu ve ... Taş. Tur. Tic. A.Ş.’nin işleten sıfatını haiz olduğunun kabulü halinde; dava açılmadan önce tarafların arasındaki hizmet alım sözleşmesinden haberdar olamayacakları ve adi yazılı sözleşmenin geçerli olup olmadığının tespit edilemeyeceği hususları göz önüne alındığında kabul edilebilir bir yanılgı söz konusu olacağından HMK m. 124/4 gereği davada taraf değişikliği yapılmasını, aksi halde iddiasını ispatlayamayan davalının sorumluluğunun devam edeceğine karar verilmesini talep etmiştir.

03.03.2023 tarihli ara karar ile davacılar vekilinin taraf değişikliği isteminin kabulüne, davalı ... Taşımacılık Tur. Tic. Ltd. Şti.'nin HMK 124/3 maddesi uyarınca davalı ... Taşımacılık Turz. Tic. A.Ş. olarak değiştirilmesine ve davaya ... Taş. Turz. Tic. A.Ş. yönünden devam edilmesine karar verilmiştir.

Davacılar vekili 08.03.2023 tarihli beyan dilekçesiyle; müteveffa ile davacı Yasemin’in evli olup olmadığının bir önemi olmadığını, önemli olan hususun müteveffan Ali’nin ölümünden önce davacılara desteği olup olmadığına ilişkin olduğu, bu hususun dosyaya sunulan belgeler ve tanık beyanıyla ispatlandığını, ceza davasında davacı Yasemin’in katılan sıfatıyla yer aldığını ve sürücü ...ukları ve kendi adına şikâyetçi olarak davaya katıldığını, İzmir ...iye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasıyla manevi tazminat talebinde bulunduklarını, bu dosyada müteveffanın kardeşinin davacı ... ile müteveffanın savaş nedeniyle evlenemediklerini ve aralarında imam nikâhı olduğunu beyan ettiğini, davacılar ile müteveffanın aile kayıtlarını gösterir Uluslararası Koruma Çalışma Grubu Başkanlığından alınan belgede ve Göç-Net kayıtlarında aynı aile ve hane için kayıtlarının yapıldığını, kişisel bilgi formlarında çocukların anne ve baba adının ... ve ... olduğunu, davacı ... Türkiye’de doğduğunu ve doğum belgelerinin mevcut olduğunu, davacıların ve müteveffanın aynı adreste ikamet ettiklerini beyan etmiştir.

Davalı ... İnş. Ltd. Şti. İle davalı ... Taş. Turz. A.Ş.'nin ticari defter ve kayıtları incelenerek 21.07.2017 tarihli hizmet alım sözleşmesi kapsamında taraflar arasında kira bedellerinin ödenip ödenmediği, kira sözleşmesinin fatura ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, araç teslimine dair kayıt bulunup bulunmadığı, kira sözleşmesinin ve kira bedellerinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği hususlarında bilirkişi SMMM ...'ten 15.08.2023 tarihli rapor alınmıştır. Bu raporda; davalı ... İnşaat Turz. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. yasal defterlerini ibraz etmediğinden yapılan incelemelerin dava dosyası ve davalı ... Taşımacılık Turizm Ticaret A.Ş.'nin 2017-2018 yılına ait elektronik yasal defterleri ve belgeleri ile sınırlı kaldığını, davalı ... Taşımacılık Turizm Ticaret A.Ş.'nin 2017-2018 yılına ait yasal defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yapıldığı, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterlerinin de uyumlu olduğu tespit edilmekle;

-Davalı ... İnşaat Ltd. Şti. ile davalı ... Taşımacılık Turizm Ticaret A.Ş. arasında “..., ..., ..., ... plakalı Araçlara Ait Yolcu Taşımacılığı Hizmeti” ile ilgili ticari bir ilişki kurulduğu,

-Davalı ... yasal defterlerine göre, işbu ticari ilişkinin davalı ... İnşaat Turz. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş bulunan 31.07.2017 tarihli 4251 nolu 15.245,37 TL tutarındaki fatura ile başladığı, davalı ... İnşaat Ltd. Şti. tarafından nakit olarak yapılan 31.08.2018 tarihli 1.683,64 TL tutarındaki ödeme ile sona erdiği,

-İşbu ticari ilişkiye istinaden davalı ... İnşaat Ltd. Şti. tarafından 31.07.2017-30.04.2018 tarihleri arasında KDV dâhil 191.347,85 TL tutarında 10 adet fatura düzenlendiği,

*Davalı ... Ltd. Şti.’nin yasal defterlerinin ibraz edilmemiş olması sebebi ile bu faturalar dışında davalının yasal defterlerinde kayıtlı başkaca bir fatura olup olmadığı hususunda herhangi bir tespit yapılamadığı,

-Bu faturalara istinaden davalı ... A.Ş. tarafından 2017-2018 yılında çeşitli tarihlerde gerek nakit gerek banka aracılığı ile toplam 193.031,49 TL tutarında ödeme yapıldığı,

-Davalı ... yasal defterlerinin ibraz edilmemiş olması sebebi ile bu ödemelerin davalının yasal defterlerinde kayıtlı olup olmadığı konusunda herhangi bir tespit yapılamadığı,

-Davalı yanca 31.08.2018 tarihinde davalı ... Ltd. Şti.'nin cari hesabına “Tahsilat” açıklaması ile 1.683,64 TL tutarında alacak kaydının tahakkuk ettirildiği,

-Davalı ...'un yasal defterlerine göre, davalı ... Ltd. Şti.'nin 31.08.2018 tarihi itibari ile herhangi bir borç/alacak bakiyesi bulunmadığı,

-Raporun “Faturalar Üzerinde Yapılan İncelemeler-F” başlıklı bölümünde ayrıntı belirtildiği üzere; Davalı ... Ltd. Şti. ile davalı ... A.Ş. arasında işbu davaya konu ... plakalı araç ile ilgili olarak 21.07.2017 tarihinde 12.madde 4.sahifeden ibaret hizmet alım sözleşmesi akdedildiği,

-Dava dosyası kapsamında yapılan incelemelerde işbu sözleşme ile ilgili olarak vergi dairesine Damga Vergisi Beyannamesi ile herhangi bir bildirim yapılmadığı,

-Davacı yanca düzenlenen 191.347,85 TL tutarındaki toplam 10 adet faturadan 140.508,12 TL tutarındaki beş adedinin muhteviyatının dava konusu ... plakalı aracı da ihtiva ettiği,

-Söz konusu faturalar üzerinde açıklama olarak araç plakalarının dışında başkaca bir bilginin bulunmadığından dava konusu ... plakalı araç ile ilgili olarak hangi tarihlerde toplam ne sayıda ve ne tutarda yolcu taşımacılığı yapıldığı ile ilgili olarak herhangi bir tespit ve değerlendirme yapılamadığı,

-Davacı yanca düzenlenen ve muhteviyatında dava konusu aracıda ihtiva eden 140.508,12 TL'lik işbu beş adet faturanın 1½ oranında tevkifata tabi olması sebebi ile ilgili dönem 2 Nolu Katma Değer Vergisi Beyannameleri ile vergi dairesine beyan edilmiş olduğu,

-Sunulan banka dekontlarına göre dava konusu ... plakalı araç ile ilgili olarak davalı ... Şti. tarafından 03.08.2017-25.05.2018 tarihleri arasında toplam 32.038,91 TL tutarında ödeme yapıldığının tespit edildiği belirtilmiştir.

Davacılar vekili 07.09.2023 tarihli rapora karşı beyan dilekçesiyle; davalı ... İnş. Ltd. Şti. ile davalı ... Taş. Turz. A.Ş.'nin ticari defter ve kayıtları incelenerek 21.07.2017 tarihli hizmet alım sözleşmesi uyarınca davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, aktüer bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda aktüer bilirkişisinden güncel ücretler ve emeklilik yaşı dikkate alınarak ek rapor alınmasını talep etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili 11.09.2023 tarihli rapora karşı beyan dilekçesiyle; rapordaki aleyhe tespitlere itiraz ettiklerini, taraflar arasında sulh sağlandığını, müvekkili şirketin sigorta şirketiyle ibra ettiğini beyan etmiştir.

İhbar olunan ... Sigorta A.Ş. vekili 11.09.2023 tarihli rapora karşı beyan dilekçesiyle; davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla kasko sigorta poliçe kapsamında bedeni ve maddi zararlar için kombine limitin 100.000 TL ile sınırlı olduğunu, davacıların manevi tazminat talebine ilişkin İzmir ...iye Hukuk Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile açtıkları davada ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra dosyasında asıl alacak ve ferileri yönünden sulh olunduğunu, davacılara toplam 122.962,46 TL ödeme yapıldığını, sulh kapsamında yapılan ödeme ile müvekkili sigorta şirketinin poliçe teminat limiti dâhilinde sorumluluğunun sona erdiğini, bilirkişi incelemesiyle ... plakalı aracın sigortalı tarafından diğer davalı ... A.Ş.’ye 21.07.2017 tarihli hizmet alım sözleşmesi ile kiraya verildiğinin sabit olmakla sigortalı işletenin herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, müvekkilinin sigortalı / işleten ve sigortalı araç sürücüsü açısından müşterek ve müteselsilen sorumluluk kapsamında herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını, kasko sigortası poliçesi kapsamında sorumluluğunun sona ermesi sebebiyle aleyhe maddi ve manevi tazminat bakımından müvekkili yönünden hüküm kurulmamasını talep etmiştir.

Güncel asgari ücrete göre hesaplama yapılması için önceki aktüer bilirkişisi ...’dan 30.10.2023 tarihli ikinci ek rapor alınmıştır. Bu ek raporda; mahkemece hükmedilen 2.000'er TL geçici ödeme ile davalı ... Sigorta tarafından poliçe limiti dâhilinde yapılan ödemeler mahsup edilmek, ayrıca davacı eşin çocuk durumu ve rapor tarihindeki yaşına göre kendisi için hesaplanan zarardan %12 oranında yeniden evlenme olasılığı indirimi yapılmak ve dahi 2023 yılı Ocak - Temmuz ayı asgari ücret değişiklikleri yansıtılmak suretiyle:

a-Davalı araç sürücüsü %100 kusurlu kabul edildiğinde; davacılar (eş) ... için 1.872.262,20 TL, (çocuk) ... için 136.112,17 TL, (çocuk) ... için 186.402,34 TL, (çocuk) ... için 240.045,19 TL ve (anne) ... için 243.397,25 TL olmak üzere toplam 2.678.219,15 TL destekten yoksun kalma tazminatı,

b-Davalı araç sürücüsü %50 kusurlu kabul edildiğinde; davacılar (eş) ... için 826.400,39 TL, (çocuk) ... için 57.945,93 TL, (çocuk) ... için 80.239,35 TL, (çocuk) ... için 104.019,00 TL ve (anne) ... için 105.504,91 TL olmak üzere toplam 1.174.109,58 TL destekten yoksun kalma tazminatı destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı bildirilmiştir.

Davacılar vekili 07.11.2023 tarihli ıslah dilekçesiyle; davacı ... için destekten yoksun kalma tazminatı bakımından talebi dava dilekçesiyle 1.000 TL talep edilmiş olup, 1.871.262,20 TL bedel artırımı yaparak 1.872.262,20 TL’ye, davacı ... için destekten yoksun kalma tazminatı bakımından talebi dava dilekçesiyle 1.000 TL talep edilmiş olup, 135.112,17 TL bedel artırımı yaparak 136.112,17 TL’ye, davacı ... için destekten yoksun kalma tazminatı bakımından talebi dava dilekçesiyle 1.000 TL talep edilmiş olup, 185.402,34-TL bedel artırımı yaparak 186.402,34 TL’ye, davacı ... için destekten yoksun kalma tazminatı bakımından talebi dava dilekçesiyle 1.000 TL talep edilmiş olup, 239.045,19 -TL bedel artırımı yaparak 240.045,19 TL’ye, davacı ... için destekten yoksun kalma tazminatı bakımından talebi dava dilekçesiyle 1.000 TL talep edilmiş olup, 242.397,25-TL bedel artırımı yaparak 243.397,25 TL’ye HMK m. 107 kapsamında yükseltmiş ve 07.11.2023 tarihinde 9.116,06 TL peşin harç yatırmıştır.

İhbar olunan ... Sigorta A.Ş. vekili 20.11.2023 tarihli rapora ve değer ıslaha karşı beyan dilekçesiyle; bilirkişi raporunda hesaplama hataları olduğunu belirterek kasko sigortası poliçesi kapsamında sorumluluğunun sona ermesi sebebiyle aleyhe maddi ve manevi tazminat bakımından müvekkili yönünden hüküm kurulmamasını talep etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili 20.11.2023 tarihli rapora karşı beyan dilekçesiyle; raporda yeterli araştırma ve inceleme yapılmadığını, hesap hatalarının bulunduğunu ve bu nedenle fahiş bir bedel ortaya çıktığını, raporun karara dayanak olmasının mümkün olmadığını, yeni bir bilirkişiden rapor alınmasını talep etmiştir.

Davalı ...Sigorta Şirketi vekili 23.11.2023 tarihli rapora karşı beyan dilekçesiyle; sulh anlaşması gereği, davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesini, davacılar ile müvekkilinin yargılama gideri ve vekâlet ücreti konusunda anlaştıklarını, bu nedenle müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili 27.11.2023 tarihli rapora karşı beyan dilekçesiyle; aktüer bilirkişinin hesaplama yönteminde ve kullanılan tablonun hatalı olduğunu, aynı zamanda progresif rant yönteminin kullanılmasının da hatalı sonuca sebep olmadığını, hizmet alım sözleşmesine istinaden ödemelerin yapıldığı, tarafların defterlerinde de bu hususun bulunduğunun SMMM bilirkişi tarafından yapılan incelemeyle tespit edildiğini, müvekkilinin kazaya ilişkin maddi yükümlülüğünün bulunmadığını, ıslah harcı tarihi itibariyle arttırılan kısmın temerrüde düştüğünü, kısmi davada zamanaşımının yalnızca dava edilen kısım için kesildiğinden saklı tutulan ve daha sonra ıslahla arttırılan bölüm için zamanaşımının işlemeye devam ettiğini belirterek bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasını talep etmiştir.

Dosya 12.12.2023 tarihli ara karar ile Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş Görev Ve Yetkileri Hakkındaki Kanunun 5/3. maddesi uyarınca, 6545 sayılı Yasa ile değişik 5235 sayılı Kanunun 5/3 maddesinde konusu para ile ölçülebilen uyuşmazlıklarda dava değeri 1.000.000,00 TL'nin üzerinde olan dava ve niteliği gereği 6545 sayılı Kanunun 45.maddesinin 3. fıkrası gereğince davanın heyetçe bakılması gereken davalardan olduğundan bahisle dava dosyasının heyet halinde bakılmak üzere Mahkememiz 1 nolu kalemine 14.12.2023 gönderilmiştir.

Toplanan tüm deliller ve yapılan incelemelere göre;

Mahkememizce yapılan değerlendirmeler ve toplanan delillere göre, 24.08.2017 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen, davalı ... İnş. Turz.Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'nin araç maliki, davalı ... Taşımacılık Turizm Anonim Şirketi'nin araç işleticisi olduğu (dava açılırken husumet gösterilen ... AŞ’nin sunduğu 21.07.2017 tarihli hizmet alım sözleşmesi kapsamında ... Taş. Tur. Tic. A.Ş.’nin işleten sıfatını haiz olduğunun mahkeme tarafından davaya devam edilmiş olması ve dava açılmadan önce tarafların arasındaki hizmet alım sözleşmesinden davacının bilgisinin olmadığı, adi yazılı sözleşmenin geçerli olduğu kabul edilerek bu yanılgının HMK m. 124/4 gereği kabul edilebilir bir yanılgı olduğu gerekçesiyle davada taraf değişikliği yapılmasına ilişkin ara karara istinaden) ... plaka sayılı araç ile davacıların eşinin, babalarının ve oğlunun sürücüsü ... olduğu akülü bisikletle kaza yapması neticesinde meydana gelen trafik kazasında davacıların murisi ... öldüğü, ... ölümü nedeniyle davacıların müteveffanın desteğinden yoksun kaldığı, dosya kapsamına getirilen poliçe örneğine göre desteğin ölümüne neden olan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan motorlu araç işletenleri için uygulanacak asgari sigorta teminatlarının belirlendiği listeye göre kaza tarihi itibari ile poliçe kapsamında ölüm teminatı limitinin 330.000,00 TL olduğu, dava öncesinde yapılan başvuruya rağmen davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, Davacılar vekilinin TBK 76 maddesi uyarınca geçici ödeme talebinde bulunduğu, mahkememizce 19/07/2018 tarihli ara karar ile her bir davacı için 2.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL geçici ödemeye ilişkin ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verdiği, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı dosyası ile icraya konulduğu ve 03/08/2018 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından geçici ödemeye konu 10.000,00 TL bedel icra dosyasına yatırıldığı belirlenmiştir.

HMK’nın “Tarafta İradi Değişiklik” başlıklı 124. maddesinin 3. fıkrası gereğince maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği isteği, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edilecek olup; somut olayda davacılar vekili tarafından dava dilekçesinde taraflar arasında yapılan hizmet alım sözleşmesinden haberdar olunmayacağı gerekçesiyle davalı olarak “... Taşımacılık Turizm Ticaret Limited Şirketi” nin taraf olarak gösterildiği kabul edilerek HMK’nın 124. maddesinin 3. fıkrası gereğince maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği isteğinin kabulüne, Davalı “... Taşımacılık Turizm Ticaret Limited Şirketi”'nin davalı “... Taşımacılık Turizm Ticaret Anonim Şirketi” olarak değiştirilmesine ve davaya “... Taşımacılık Turizm Ticaret Anonim Şirketi" yönünden devam edilmesine karar verildiği, davalı ... Turizm Taş. Tic. Ve Ltd. Şti. Yönünden davanın pasif husumet yokluğundan HMK 114/1-d atfıyla bu davalı yönünden HMK 115/2 gereğince davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Meydana gelen kazaya ilişkin olarak yapılan soruşturma sonucunda dava dışı araç sürücüsü hakkında dava açıldığı, İzmir ...iye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile araç sürücüsünün taksirle ölüme sebebiyet verme suçundan adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kusura yönelik dosyada alınan İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen rapor ile kaza anında hangi sürücünün kırmızı ışık ihlali yaptığının anlaşılamaması nedeniyle seçenekli olarak davacının % 100, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün ise kusursuz olduğu ve davacının kusursuz, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün ise %100 oranında kusurlu olduğunun tespitine ilişkin rapor tanzim edildiği, Yargıtay HGK'nun 10.11.2020 tarih ve ... E - ... K sayılı ilamı ile tüm araştırma ve incelemeye rağmen dosya kapsamındaki delillerden kimin kırmızı ışık ihlali yaptığı belirlenememesi halinde tarafların %50 eşit kusurlu sayılmasına karar verilmesi gerektiğine ilişkin ilam hükme esas alınarak, müteveffa ve dava dışı ... plaka sayılı araç sürücülerinin eşit kusurlu olduğu kabul edilerek karar verildiği, bu kararın istinaf edilmesi üzerine verilen kararın İzmir BAM ...a Dairesi’nin ...as - ...rar sayılı 12.04.2021 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verildiği ve kararın 12.04.2021 tarihte kesinleştiği belirlenmiştir.

Dosyada davacı vekili duruşmada müvekkilinin murisini % 50 kusurlu olduğunu kabul ederek hesaplama yapılmasını kabul etmiş olup, bu talebi davacı için bağlayıcı olmakla birlikte dosyada alınan trafik bilirkişisi raporlarında davacıların murisinin somut olayın gerçekleşme biçimine göre ya %100 kusurlu ya da %0 kusurlu olarak değerlendirilmesi gerektiği, 08.07.2019 tarihli Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi raporu ile belirlenmiş olmakla birlikte yapılan yargılamada ceza dosyasında İzmir ...iye Ceza Mahkemesi'nin verdiği ... Esas ... Karar sayılı kararda sanık ... / taksirle ölüme sebebiyet vermek suçundan 3 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş ise de İzmir BAM ...a Dairesi'nin ...– ...sayılı kararında mahkemece verilen kararda aleyhe istinaf dilekçesi olmadığından kararın kaldırılmadığı, ancak mahkemece verilen kararda somut olaya uygun olmayan tespitlerde bulunduğu, sanık ... bilinçli taksir fiili ile cezalandırılması gerektiği belirtilmiştir. (Bu kararda tanık ... ... birbirlerini doğrulayan ifadelerinde muris ... yeşil ışıkta kavşağa girdiği halde servis aracını kullanan sanık ... kırmızı ışıkta geçmesi nedeniyle murisin araca çarpmasına sebebiyet verdiği ve ölümünde % 100 kusurlu olduğu, belirtilmekle) buna göre her ne kadar bilirkişi raporunda % 50 kusur üzerinden hesaplama yapılmış ise de murisin % 0 kusurlu olduğu ve sanığın % 100 kusurlu olduğu kabul edilerek aktüerya bilirkişi hesabı değerlendirilmiştir.

Aktüerya bilirkişi tarafından usulüne uygun olarak düzenlenen rapora göre davacıların talep edebileceği mirasçıların destekten yoksun kalma zararının murisin % 0 kusurlu olması halinde eş ... için geçici ödeme mahsubu ve ... Sig. AŞ nin yapmış olduğu ödemenin mahsubu ile birlikte 1.872.262,20 TL, % 50 kusur durumuna ise 826.400,39 TL olduğu, yine çocuklar ... için murisin % 0 kusurlu olması halinde geçici ödeme mahsubu ve ... Sig. AŞ nin yapmış olduğu ödemenin mahsubu ile birlikte 136.112,57 TL, % 50 kusur durumuna ise 57.945,93 TL olduğu, murisin % 0 kusurlu olması halinde çocuk ... için geçici ödeme mahsubu ve ... Sig. AŞ nin yapmış olduğu ödemenin mahsubu ile birlikte 186.402,34 TL, % 50 kusur durumuna ise 80.239,35 TL, murisin % 0 kusurlu olması halinde çocuk ... için geçici ödeme mahsubu ve ... Sig. AŞ nin yapmış olduğu ödemenin mahsubu ile birlikte 240.045,19 TL, % 50 kusur durumuna ise 104.019,00 TL ve murisin % 0 kusurlu olması halinde anne ... için geçici ödeme mahsubu ve ... Sig. AŞ nin yapmış olduğu ödemenin mahsubu ile birlikte 243.397,25 TL, % 50 kusur durumuna ise 105.504,91 TL olmak üzere toplam % 0 kurumuna göre 2.678.219,15 TL, % 50 kusur durumuna göre ise 1.174.109,58 TL olduğunun tespit edildiği, davacı tarafından da 07.11.2023 tarihli ıslah dilekçesiyle müvekkilinin % 50 kusurlu olduğunun kabul edilmesini talep ettiği halde ıslahta müvekkillerinin murislerinin % 0 kusurlu olarak değerlendirilerek alacağın tamamını, yani bedel artırımlarını müvekkillerinin murisinin % 0 kusuru üzerinden yapmış ve toplam talebini 2.678.219,15 TL ye ıslah etmiş ve harcını da yatırmıştır.

Davacının 07.11.2023 tarihli ıslah dilekçesindeki talebi dikkate alınarak davalı ... A.Ş sürücüsü ... % 100 kusurlu olduğu kabul edilerek ıslah dilekçesindeki talebi üzerinden (aktüerya bilirkişisinin tespitine göre) dava kabul edilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre işletene düşen hukuki sorumluluğun aynı Kanunun 91. maddesine göre poliçede belirtilen limitler altında zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi tarafından teminat altına alındığı ve zarardan sorumluluğunun bulunduğu, davacılar tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi ile akdedilen 18.05.2022 tarihli İbraname, Feragat beyanı ve Sulh Anlaşması başlıklı anlaşma tutanağına göre davalı sigorta şirketi tarafından davacılara 300.000,00 TL ödeme yapıldığı ve davacılar vekilinin 14.06.2022 tarihli dilekçe ile sigorta şirketi yönünden davadan feragat ettiği, davalı sigorta vekilinin yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi bulunmadığından, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerine bırakılmasına ve davalı sigorta kendisini vekil ile temsil ettiğinden davalı sigorta şirketine vekalet ücreti yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davalılardan ...a konusu aracı ... AŞ'ye kiraladığı ve ... AŞ'nin ...ortalı çalışanı olduğunu beyan ettiği şoför ...sürücü olarak kullandığı belirlenmiştir.

Davalı ...kilinin 06.03.2024 tarihli dilekçesiyle ... Ltd Şti'nin ...kendi sigortalısı olarak çalıştırdığını, müvekkilinin sigortalı çalışanı olmadığını beyan etmiştir.

Bu halde ...ter ... Ltd Şti'ne bağlı olarak çalışsın, isterse ... hizmet akdi ile bağlı olarak çalışsın, sonuç olarak ... Ltd Şti’nin denetim ve gözetiminde hareket ettiğinden işleten ve şoförün hizmet akdine göre işveren sıfatının ... Ltd Şti'nde bulunduğu tespit edilmiştir.

Davalılar .... Ltd Şti arasında uzun süreli kira sözleşmesi yapmış olup, araç maliki olması halinde dahi işleten sıfatı bulunmadığından (somut olayda aracın şoförünün hakimiyeti ve idare etme yetkisinin de davalı ... Ltd Şti'de olduğu görüldüğünden) bu davalı (...önünden davanın pasif sıfatı yokluğu nedeniyle reddi gerekmiştir.

Diğer davalı olan ... Ltd Şti yönünden ise mahkememizce kabul edilen taraf sıfatı değişikliği nedeniyle pasif taraf sıfatı yokluğu nedeniyle bu davalı yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Yine ...Sigorta Şirketi yönünden ise, bu davalı yönünden davacı davasından feragat etmekle, davanın bu davalı yönünden feragat nedeniyle reddine karar verilmiş, ancak davalı tarafın yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi olmadığından yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

Diğer husumet değişikliği ile davalı sıfatı kazanan ... Ltd Şti yönünden ise davacının ıslah dilekçesi kapsamında bu davalı yönünden davanın tümüyle kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:

Yukarıda Açıklanan Sebeplerle;

Davacıların davasının KISMEN KABULÜ İLE,

1. )Davanın ...Sigorta Şirketi yönünden feragat nedeniyle REDDİNE,

2. ) Davanın ... Turizm Taş. Tic. Ve Ltd. Şti. Yönünden pasif husumet yokluğundan HMK 114/1. d atfıyla HMK 115/2 gereğince USULDEN REDDİNE,

3. ) Davalı ... İnş. Turz.Gıda San. Tic. Ltd. Şti. yönünden bu davalının uzun süreli kira sözleşmesiyle malik olduğu aracı davalı ... AŞ'ye kiralamış olmakla, pasif taraf sıfatı bulunmadığı tespit edilmekle, bu davalı yönünden davanın reddine,

4. ) Davacıların davalı ... Taşımacılık Turizm Anonim Şirketi yönünden açtığı davanın KABULÜ ile Eş ... için 1.872.262,20 TL, çocuklar ... için 136.112,17 TL, ... için 186.402,34 TL, ... için 240.045,19 TL ve anne ... için 243.397,25 TL olmak üzere toplam 2.678.219,15 TL destekten yoksun kalma tazminatı kaza tarihi olan 24.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş den alınarak davacılara ödenmesine,

Harçlar Kanunu gereği alınması gerekli 182.949,15 TL harçtan dava açılışında yatırılan 31,40 TL peşin harç ile ıslah ile yatırılan 9.116,06 TL harcın mahsubu ile bakiye 173.801,69 TL harcın davalı ... A.Ş'den alınarak hazineye gelir kaydına,

Davacı tarafça yargılama gideri olarak yapılan başvurma harcı 31,40, peşin harç 31,40 TL, ıslah harcı 9.116,06 TL, tebligat - posta masrafı 555,00 TL, bilirkişi ücreti 3.400,00 TL, Adli Tıp Fatura ücreti 300,00 TL olmak üzere toplam 13.433,86‬ TL masrafın davalı ... A.Ş'den alınarak davacılara verilmesine,

Davalı ... Turizm Taş. Tic. Ve Ltd. Şti. kendini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT m. 7/2 (husumet nedeniyle reddi gereği)'ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak vekili yararına bu davalıya verilmesine,

Davalı ... İnş. Turz.Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Kendini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT m. 13/1'e göre (esas yönünden dava reddedildiğinden) hesaplanan 271.910,96 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak vekili yararına bu davalıya verilmesine,

Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden yürürlükle bulunan AAÜT m. 13/1 gereği hesaplanan 271.910,96 TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş'den alınarak vekili yararına davacılara verilmesine,

Davalı ...Sigorta Şti vekili tarafından sunulan 05.09.2023 tarihli dilekçe ve ekindeki 24.08.2017 tarihli İbraname, Feragat Bayanı ve Sulh Anlaşması gereğince vekalet ücreti talebi bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

HMK m. 333 gereği gider avansından artanın kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı ve gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/05/2024

Başkan...

e-imzalı

Üye...

e-imzalı

Üye...

e-imzalı

Katip...

e-imzalı