İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1045 E. 2024/195 K.

T.C.

İZMİR

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/1045

KARAR NO : 2024/195

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/12/2023

KARAR TARİHİ : 05/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketler tarafından davalı şirkete ait ... plaka sayılı aracın kullanım için kiralandığını, aracın müvekkili şirketin kullanımında, 15.01.2023 tarihinde seyir halinde iken aniden stop ederek çalışmadığını, müvekkili şirket tarafından davalı kiralama şirketinin bilgilendirildiğini ve aracın servise yönlendirildiğini, araçta oluşan ani hasarda müvekkili şirketlerin kusur ve sorumluluğunun hiçbir şekilde ihmalinin bulunmadığını, ancak davalı şirket tarafından taraflar arasında bulunan araç kiralama sözleşmesine dayalı olarak ... bank ile imzalanmış olan Doğrudan Borçlanma Sistemi Sözleşmesi (DBS) sistemi üzerine hasar bedeli ve değer kaybı bedeli borç kaydedildiğini ve bloke konulduğunu, konu hakkında konulan blokenin kaldırılması ve haklarının saklı olduğunu beyan ettikleri 17.05.2023 tarih ... yevmiye sayılı Torbalı ... Noterliği ihtarnamesi gönderilmişse de sonuç alınamadığını ve müvekkili şirket hesaplarından 176.381,85TL haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edildiğini, davalı şirket tarafından İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile tek taraflı alınan rapora istinaden ve müvekkili şirketlerden 166.381,85TL hasar bedeli ve 10.000TL değer kaybı talep edildiğini, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında tek taraflı yapılan tespit neticesinde bilirkişi tarafından 09.03.2023 tarihinde müvekkillerinin yokluğunda yapılan incelemede oluşturulan raporda hasarlı olup değiştirilmesi gereken parçalar, işçilikler, değer kaybı başlıkları altında hesaplama yapılarak, meydana gelen hasarın düşük yağ basıncı ile kullanılması nedeniyle meydana gelmiş olabileceği kanaatine varıldığı beyanını içerir rapor düzenlendiğini, raporun gerçekleri yansıtmadığını, dava konusu aracın tüm periyodik servis bakımları davalı şirket tarafından, kendi belirlemiş oldukları özel serviste yapıldığını, aracın tüm periyodik bakımlarının ve diğer tüm bakımlarının sorumluluğunun davalı şirkete ait olduğunu, bakımı henüz yapılan araçta oluşan ani hasardan kiracı şirket olarak müvekkillerinin sorumlu tutulmasının kabul edilemeyeceğini, periyodik olarak bakımları düzenli bir şekilde yapılan aracın, hiçbir uyarı vermeden seyir halinde iken arıza yaptığını, tüm bakımları düzenli şekilde yapılan aracın, düşük yağ basıncından dolayı kullanılması sebebiyle arıza verdiği iddiası ve kullanıcı kaynaklı bir ihmali olmasının mümkün olmadığını, bilirkişi raporunda da hasarın kullanıcı kaynaklı olup olmadığıyla ilgili kesin bir tespit olmadığını, ihtimal dâhilinde olduğu beyanının müvekkilini sorumlu tutmaya yeterli olmadığını, araçta oluşan hasardan davalı tarafın sorumlu olduğunu belirterek davanın kabulü ile müvekkili şirketlere ait hesaptan haksız olarak tahsil edilen meblağın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalı şirketten alınarak haksız tahsil edilen tarihten itibaren ticari faizi ile birlikte müvekkillere ödenmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; her ne kadar dava konusu uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleriyle ilgili olsada kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirket ile davacı taraf arasında 27.01.2020 tarihinde uzun dönem araç kiralama sözleşmesi imzalandığını ve imzalanan sözleşme gereğince 31.01.2020 tarihinde ... plakalı aracın davacı tarafa teslim edildiğini, dava konusu aracın davacıya eksiksiz ve hasarsız olarak teslim edildiğini, davacının, kira sözleşmesi gereğince kiralananı özenle kullanım borcunu ihlal ederek kiralanan araçta zarara sebebiyet verdiğini, bu nedenle araçta meydana gelen zarardan kusur durumuna bakılmaksızın sorumlu bulunduğunu, kiracının TBK gereğince kiralananı teslim aldığı gibi iade etmekle yükümlü olduğunu, ancak müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın davacıya eksiksiz ve hasarsız olarak teslim edilmesine rağmen davacının, kira sözleşmesi gereğince kiralananı özenle kullanım borcunu ihlal ederek kiralanan araçta zarara sebebiyet verdiğini, araç kiralama sözleşmesi gereğince, davacının, araçtaki normal kullanımı aşan tüm hasar ve hasara bağlı oluşan değer kaybı ile kazanç kaybından sorumluluğu bulunduğunu, ayrıca taraflar arasında imzalanan Uzun Dönem Araç Kiralama Sözleşmesinin 4/1 maddesinde de belirtildiği üzere araç yağ arızası vermesine rağmen aracı kullanmaya devam ederek motora zarar verilmesine neden olmaktan kaynaklı masrafların kiracıya ait olduğunu, aracın davacı tarafından kullanımında iken ikaz ışıkları dikkate alınarak aracın durdurulması gerekmekteyken kusurlu olarak sürüşe devam edilmesi nedeniyle de araçtaki arızanın büyüyerek hasar miktarının arttığını, müvekkili şirkete ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı ve onarım süresi İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş. sayılı dosyası ile tespit ettirildiğini ve tespit dosyasına verilen raporda; müvekkil şirkete ait araçta 166.381,85-TL hasar bedeli, 10.000,00-TL değer kaybı olduğunun tespit edildiğini, müvekkili şirket aracında meydana gelen 166.381,85 hasar bedeli, 10.000,00-TL değer kaybı ve 3.559,60-TL'lik tespit masrafı olmak üzere toplam 179.441,45-TL davacı ile imzalanan Uzun Dönem Araç Kiralama Sözleşmesinde belirtildiği üzere Doğrudan Borçlanma Sistemi Sözleşmesi (DBS) sistemi üzerinden davacıdan tahsil edildiğini, davacı tarafından söz konusu tutarın iade edilmesi talebiyle müvekkili şirkete, Torbalı ... Noterliğinden ... yevmiye numaralı 17.05.2023 tarihli ihtarname gönderildiği ve taraflarınca 01.06.2023 tarihinde İzmir .... Noterliğinden keşide edilen ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnameyle davacı tarafın söz konusu hasar bedeli ve değer kaybından sorumluluğu olduğu ve tahsil edilen tutarın iade edilmeyeceğinin bildirildiğini belirterek öncelikle görev itirazının kabulü ile dosyanın görevli İzmir Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, mahkeme aksi kanaatte davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER:Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; taraflar arasında imzalanmış olan kiralama sözleşmesi, ... bank DBS sistemi sözleşmesi, tahsil edilen meblağları gösterir kayıtlar, banka kayıtları, dekontlar, tanık beyanları, keşif, Bilirkişi incelemesi, yemin, arabuluculuk anlaşmama tutanağı, ve sair her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.

Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; 27.01.2020 tarihli Uzun Dönem Araç Kiralama Sözleşmesi, teslim tesellüm formu, İzmir... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş. sayılı dosyası , İzmir .... Noterliğinin ... yevmiye numaralı 01.06.2023 tarihli cevabi ihtarnamesi, tanık beyanları, bilirkişi incelemesi, karşı tarafın sunacağı delillere karşı her türlü sair yasal delile

dayandığı görülmüştür.

İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosya sureti dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.

DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE:

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 Sayılı TTK.nun 4. Maddesinde ticari dava "(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a, b, c, d, e ve f bentlerinde sayılan davaları ticari dava olarak sayılmıştır.

6100 Sayılı HMK'nun “Sulh hukuk mahkemelerinin görevi” başlığı altındaki 4.maddesinde de “ (1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları, b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları, c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları, ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları, görürler.” hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda; davacı davalı ile yapılan uzun dönem araç kiralama sözleşmesine dayanmış ve kira sözleşmesinden kaynaklanan kira bedeli ile kiralanan otomobile ilişkin davacı şirketten tahsil edilen hasar bedeli ve değer kaybı bedelinin iadesi talebine ilişkindir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Yargıtay 3.HD'nin 14.10.2019 tarih 2019/3063 Esas ve 2019/7816 Karar sayılı emsal kararında da belirtildiği üzere, somut olayda uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklanmakta olup, dava 27/12/2023 tarihinde açılmıştır. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesi uyarınca, dava değerine bakılmaksızın davaya bakma görevi İzmir Sulh Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğundan görevsizlik nedeniyle HMK'nın 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;

1. HMK'nin 114/1-c, 115/2. maddeleri uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİ ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,

2. HMK'nin 4/1-a maddesi uyarınca davaya bakmakla yetkili ve görevli mahkemenin İZMİR SULH HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNA,

3. Kararın kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye göndermeyi talep etmeleri halinde dosyanın İZMİR SULH HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

4. (a) Süresi içinde yapılan başvuru yapılması ve dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi halinde HMK'nin 331/2. maddesi uyarınca yargılama giderlerinin yetkili ve görevli mahkeme tarafından hüküm altına alınmasına,

(b) Süresi içinde başvuru yapılmaması halinde ise HMK'nin 20/1-son cümlesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine ve yargılama giderlerinin verilecek ek kararda hüküm altına alınmasına,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/03/2024

Katip...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı